فهرست مطالب

  • سال بیست و پنجم شماره 1 (بهار 1390)
  • تاریخ انتشار: 1390/04/04
  • تعداد عناوین: 14
|
  • غلامرضا پزشکی راد، امیر نعیمی صفحه 1
    هدف از انجام این تحقیق بررسی عوامل آموزشی ترویجی موثر بر بکارگیری گیاهان تراریخته بود. این تحقیق به روش پیمایشی انجام شد و از نوع توصیفی همبستگی است. جامعه آماری مورد نظر شامل متخصصان بیوتکنولوژی مراکز تحقیقات استان تهران بودند (85N=) که این تعداد با استفاده از روش سرشماری مورد مطالعه قرار گرفتند و در نهایت 63 پرسشنامه جمع آوری شد و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. ابزار تحقیق پرسشنامه بود که روایی آن توسط پانلی از متخصصان ترویج و آموزش کشاورزی و بیوتکنولوژی مورد بررسی، اصلاح و تایید قرار گرفت. ضریب اعتبار (کرونباخ آلفا) پرسشنامه با انجام آزمون پیش آهنگی با استفاده از نرم افزارSPSS نسخه 16 بین 83/0 تا 92/0 بدست آمد. یافته های توصیفی نشان می دهد که استفاده از رسانه های ارتباط جمعی (رادیو و تلویزیون) از بیشترین اهمیت و استفاده از مزارع و باغات نمونه از کمترین اهمیت در زمینه بکارگیری گیاهان تراریخته برخوردارند. نتیجه حاصل از مقایسه میانگین ها نشان داد که متغیرهایی چون داشتن سمت اجرایی و رشته تحصیلی متخصصان بر بکارگیری گیاهان تراریخته موثر است. بر اساس ضریب همبستگی اسپیرمن بدست آمده، ارتباط با کارشناسان ترویج، استفاده از رسانه های ارتباط جمعی (رادیو و تلویزیون)، مرتبه علمی متخصصان و متغیر بکارگیری گیاهان تراریخته همبستگی معنی داری وجود دارد و این متغیرها حدود 52 درصد از تغییرات ایجاد شده در متغیر بکارگیری گیاهان تراریخته را تبیین می کنند.
    کلیدواژگان: عوامل آموزشی، ترویجی، گیاهان تراریخته، بکارگیری، متخصصان بیوتکنولوژی
  • فاطمه فتحی، منصور زیبایی صفحه 10
    برداشت بیش از حد از سفره های آب زیرزمینی به علت عدم مدیریت صحیح منجر به کاهش سطح آب های زیرزمینی شده است و از آنجایی که اقتصاد روستا بر پایه کشاورزی است و کشاورزی نیز وابسته به آب است، کاهش سطح آب های زیرزمینی رفاه کشاورزان را تحت تاثیر قرار می دهد. لذا در این مطالعه به بررسی کاهش رفاه ناشی از کاهش سطح آب های زیرزمینی، با استفاده از الگوهای اقتصاد سنجی پرداخته شد. برای این منظور از تخمین تابع تولید و تشکیل تابع رفاه، استفاده شد. داده های مورد نیاز از تکمیل 130 پرسشنامه در دشت فیروزآباد برای دو وضعیت استفاده از چاه-های عمیق و نیمه عمیق در سال زراعی 86-87 جمع آوری شد. نتایج این تحقیق نشان می دهد که ارزش تولید نهایی آب در تولید گندم بیش از هزینه استخراج هر واحد آب است و به علت برداشت بیش از حد از منابع آب، رفاه هر کشاورز به ازای هر متر افت سطح آب برای چاه های نیمه عمیق 924110 تومان و برای چاه های عمیق 431210 تومان کاهش می یابد. کاهش رفاه برای هر مترمکعب آب برای چاه های عمیق 8/3 تومان و برای چاه های نیمه عمیق 1/8 تومان محاسبه شد.
    کلیدواژگان: رفاه، آب زیرزمینی، تابع تولید، هزینه استحصال آب
  • محمد قربانی، امین نعمتی، رضا قربانی صفحه 20
    در این مطالعه تمایل به پرداخت 180 کشاورز گندم کار استان خراسان رضوی، برای گزینه‎های مختلف حذف علف های هرز در مراحل مختلف رشد از طریق الگوی رگرسیون لگاریتمی در سال 1387 مورد بررسی قرار گرفت. نتایج مطالعه نشان داد که متغیر کل درآمد سالانه کشاورز، چند ساله بودن علف های هرز و متغیرهای مجازی درصد حذف علف های هرز در مراحل مختلف رشد آن دارای تاثیر مثبت و معنی داری بر میزان تمایل به پرداخت کشاورزان به منظور کنترل علف های هرز در هر سه مرحله رشد آن دارند که نشان دهنده تاثیرگذاری بیشتر این متغیرها بر میزان تمایل به پرداخت از سوی کشاورزان می باشد. مهم‎ترین متغیر با تاثیرگذاری مثبت بر تمایل به پرداخت کشاورزان برای مدیریت علف‎های هرز در هر سه مرحله، درآمد کل سالانه است. میانگین تمایل به پرداخت کشاورزان برای حذف علف‎های هرز در هر یک از وضعیت های موجود از مرحله جوانه زنی به سمت مرحله رشد زایشی روندی رو به افزایش دارد. با توجه به نتایج، توجه به الگوی رفتار اقتصادی کشاورزان برای مدیریت علف های هرز در مراحل مختلف رشد آن برای دریافت پیام های لازم مدیریتی در جهت تولید علف کش هایی با کارایی بالا به ویژه در مرحله رشد زایشی، توجه به میزان تمایل به پرداخت ها برای قیمت گذاری علف کش ها با کارایی های کنترل متفاوت علف های هرز و نگاه ویژه به مدیریت علف های هرز چند ساله و روش های کنترلی تلفیقی تضمین کننده کنترل های بالای 70 درصد به عنوان پیشنهادات ارائه شده است.
    کلیدواژگان: گندم، تمایل به پرداخت، خراسان رضوی، علف‎های هرز
  • رامتین جولایی، مهدی کاظم نژاد صفحه 29
    مزیت نسبی اصطلاحی است که پتانسیل بالقوه و بالفعل کشور را برای تولید محصولات مختلف در مقایسه با بازارهای جهانی نشان می دهد. بنابراین تحقیقات در این زمینه می تواند رویکردی دوگانه داشته باشد. این تحقیقات هم می تواند پتانسیل کشور را در تولید محصولاتی که هنوز تولید نشده است نشان دهد و هم می تواند توان بالفعل محصولاتی را که در کشور تولید می شوند را مورد ارزیابی قرار دهد. در این مطالعه از روش ماتریس تحلیل سیاستی (PAM) و شاخص هزینه منابع داخلی (DRC) برای محاسبه مزیت نسبی استفاده شده است. برای بررسی سیاستهای حمایتی از این محصول نیز از شاخصهای محاسباتی ماتریس تحلیل سیاستی بهره گرفته شده است. محدوده زمانی تحقیق سال زراعی 86-1385 و محدوده مکانی آن شهرستان های عمده تولید کننده کشمش در استان قزوین بود و در این تحقیق از روش خوشه ای دو مرحله ای برای مطالعه میدانی و پرسشگری استفاده شد. شاخص DRC مقدار 78/0 را برای کشمش نشان می دهد که حاکی از مزیت نسبی این محصول است. شاخص های حمایتی محاسبه شده نیز نشان می دهد برآیند سیاست های داخلی در جهت حمایت از این محصول نبوده است.
    کلیدواژگان: مزیت نسبی، نرخ حمایت مؤثر، هزینه منابع داخلی، کشمش، قزوین
  • علیرضا کرباسی، معصومه کاتب صفحه 38
    در این تحقیق با استفاده از یک سیستم معادلات همزمان، به بررسی همزمان توابع عرضه و تقاضای انواع گوشت و غله در استان فارس پرداخته شده است. هدف این مطالعه، تخمین توابع عرضه و قیمت زیر بخش های گوشت و غله، شناخت و تحلیل عوامل مؤثر بر عرضه و قیمت این زیر بخش ها، بررسی تاثیر تکانه ها و روابط بین زیر بخش های گوشت و غله، با استفاده از تابع عکس العمل آنی می باشد. جهت بررسی و تحلیل تاثیر تکانه ها از الگوی VAR، با تکیه بر تحلیل تابع عکس العمل آنی استفاده شده است. به منظور محاسبه تمام ارتباطات داخلی بین متغیر های درونزا از روش حداقل مربعات سه مرحله ای تکراری (3SLS) استفاده شد. در نهایت ضرایب ایستای تطبیقی تاثیرات نابرابر تکانه های بازار روی بازار گوشت و غله را نشان می دهد. نتایج نشان می دهد که دو زیر بخش دام و زراعت هر دو بر روی یکدیگر تاثیرات معناداری می گذارند ولی تاثیرات زیر بخش دام بر زیر بخش زراعت به مراتب بیشتر است. بطوریکه تکانه های موجود در بازار گوشت، عرضه و قیمت زیر بخش غله را نسبت به تکانه های موجود در بازار غله روی عرضه و قیمت زیر بخش گوشت، بیشتر متاثر می سازد.
    کلیدواژگان: تکانه، الگوی VAR، سیستم معادلات همزمان، تابع عکس العمل آنی
  • فاطمه رضاپور، محمود دانشور کاخکی، حسین محمدی صفحه 46
    در این مطالعه، تقاضای گروه های اصلی خوراکی در مناطق شهری ایران برای دوره زمانی1361 تا 1386 بررسی شده است. بدین منظور از سیستم تقاضای تقریبا ایده آل خطی (LA/AIDS)، شاخص تقریب خطی لاسپیرس و روش رگرسیون های به ظاهر نامرتبط (SUR) استفاده شد. نتایج به دست آمده نشان داد که متغیر متوسط جمعیت خانوار در بیشتر معادلات تاثیر معناداری بر تقاضای خانوار داشته است. قیود همگنی و تقارن نیز مورد آزمون قرار گرفت. یافته های مطالعه نشان داد که تمامی گروه های خوراکی مورد بحث دارای کشش های خودقیمتی منفی می باشند و به استثنای انواع گوشت، خشکبار، روغن ها و چربی ها و قند و شکر و شیرینی ها سایر گروه های کالایی بی کشش هستند و از میان آن ها حبوبات بی-کشش ترین و خشکبار باکشش ترین گروه می باشد. لذا، دولت می تواند از سیاست های قیمت گذاری در اعمال مدیریت بهینه تقاضا و اصلاح الگوی مصرف برای گروه های مذکور که مصرف آن ها نسبت به تغییرات قیمتشان حساسیت بالایی دارد، در درازمدت استفاده کند. همچنین، غلات و فرآورده های آن، انواع نان وتخم مرغ در سبد خوراکی خانوارهای شهری، جزو گروه های ضروری هستند و حذف ناگهانی یارانه از گروه های یارانه دار مطلوب نبوده و کاهش تدریجی آن توصیه می شود. انواع گوشت، میوه های تازه و سبزی های تازه لوکس و حبوبات نیز جزو گروه های پست به حساب آمده است.
    کلیدواژگان: سیستم تقاضای تقریبا ایده آل خطی (LA، AIDS)، شاخص قیمتی تقریب خطی لاسپیرس، متوسط جمعیت خانوار، کشش، های قیمتی و درآمدی، مناطق شهری
  • هاجر رمضانی امیری، منصور زیبایی صفحه 58
    مصرف زیادو ناکارای انرژی در کشاورزی منجر به اتلاف منابع و مسائل زیست محیطی می گردد. در تحقیق حاضر با استفاده از تابع تولید کاب داگلاس3 رابطه میان انرژی نهاده های مصرفی و عملکرد محصولات گوجه، خیار و خربزه ارزیابی گردید. داده ها در دی ماه 1388 به شیوه مصاحبه رو در رو با 90 کشاورز شهرستان فیروزآباد به روش نمونه گیری تصادفی ساده جمع آوری گردید. نتایج برآوردهای اقتصاد سنجی نشان داد در محصولات خیار و گوجه، اثر انرژی نهاده های مصرفی از قبیل نیروی انسانی، ماشین آلات و آب آبیاری بر عملکرد، معنی دار و مثبت است. در محصول خربزه اثر انرژی نهاده های مصرفی نیروی انسانی، مواد شیمیایی و آب آبیاری بر عملکرد معنی دار و مثبت و اثر انرژی نهاده مصرفی کود منفی است. در محصولات گوجه و خربزه بیشترین اثر انرژی نهاده های مصرفی مربوط به نهاده نیروی کار و در محصول خیار مربوط به نهاده آب آبیاری است. همچنین نتایج نشان داد که اثر انرژی غیرمستقیم در افزایش تولید بیشتر از انرژی مستقیم و اثر انرژی تجدید نشونده بر عملکرد بیشتر از تجدید شونده است.
    کلیدواژگان: انرژی نهاده های مصرفی، انرژی مستقیم، انرژی غیرمستقیم، انرژی تجدید شونده، انرژی تجدید نشونده، گوجه، خیار، خربزه
  • محسن تبرایی، سحر سلطانی، حمید خاکسار آستانه، آذین زمان زاده صفحه 66
    در بین مصارف مختلف آب در ایران، بخش کشاورزی با سهمی بالغ بر 94 درصد، بیشترین مصرف آب را دارا می باشد. با توجه به سهم بخش کشاورزی در مصرف آب، کشاورزان عامل اصلی در مدیریت منابع آب می باشند. بنابراین بهره برداری بهینه ازشبکه های آبیاری و زهکشی، منوط به لحاظ کردن نقش موثر کشاورزان خواهد بود. به دلیل محدودیت منابع آبی در مناطق مختلف کشور و از جمله دشت سیستان، حفظ این منبع با ارزش ضروری به نظر می رسد. در این مطالعه پیامدهای مثبت و منفی واگذاری، فعالیت هایی که می توانند به تشکل های خصوصی واگذار گردند و مشکلات واگذاری در منطقه سیستان مورد بررسی قرار گرفتند. نمونه آماری مورد مطالعه شامل 150 نفر از بهره برداران و کارشناسان منطقه در سال 1388 بود. نتایج نشان داد که واگذاری مدیریت باعث کاهش میزان استحصال از منابع آبی و بهبود وضعیت کشاورزی منطقه می شود. سرانجام پیشنهاداتی جهت بهبود اجرای برنامه واگذاری ارائه شد.
    کلیدواژگان: مدیریت، شبکه های آبیاری و زهکشی، تشکل های خصوصی، دشت سیستان
  • ابوالفضل قدیری مقدم، امین نعمتی صفحه 76
    در این پژوهش با استفاده از داده‎های حاصل از 107 نفر از اعضای تعاونی‎های تولید کشاورزی، درجه اهمیت تنگناهای پیش‎روی تعاونی‎های تولیدی با بهره‎گیری از معیار آنتروپی بررسی گردید. نتایج نشان می‎دهد که نبود برنامه‎ریزی جامع بلندمدت از سوی مدیران و اعضای تعاونی‎ها در زمینه اقدامات بازاریابی در زمان تولید محصولات و پس از تولید با وزن (1/0)، وجود عوامل واسطه‎ای و دلالان در هنگام فروش محصول از سوی تعاونی‎ها با وزن (0727/0) و عدم بکارگیری نیروهای متخصص از سوی تعاونی‎ها در مقوله خرید و فروش محصول با وزن (0690/0) به ترتیب به عنوان مهمترین و موثرترین تنگناها در ناکارایی نظام بازاریابی تعاونی‎های تولید کشاورزی می‎باشند. با توجه به یافته‎ها، برگزاری کلاس‎های آموزشی برای مدیران و اعضای تعاونی‎ها در رابطه با اصول و روش های صحیح بازاریابی، اتخاذ سیاست‎ها و راهبردهای کوتاه‎مدت و بلندمدت حمایتی و هدایتی ویژه از سوی دولت در جهت کاهش فعالیت واسطه‎های توزیع محصولات کشاورزی و در نهایت حذف آنها، فراهم نمودن زمینه‎های مناسب برای انتقال تجارب و تخصص تعاونی‎های تولید کشاورزی موفق در فرایند بازاریابی به سایر تعاونی‎های تولیدی، و استفاده از نیروهای مجرب و تحصیل کرده در تعاونی‎ها، به عنوان عوامل موثر بر تقویت و قدرت نظام بازاریابی تعاونی‎های تولید کشاورزی پیشنهاد می‎شود.
    کلیدواژگان: تعاونی‎های تولید کشاورزی، مشهد، عارضه‎های بازاریابی، معیار آنتروپی، طیف لیکرت
  • میلاد اتقایی کردکلایی، محمد کاوسی کلاشمی - فرناز اسماعیلی صفحه 85
    در این مطالعه برای تعیین نقطه شکست زمین، از تابع هزینه ترانسلوگ استفاده شده است. داده های مورد نیاز در برآورد تابع هزینه شامل مقادیر و قیمت های نهاده ها و مقادیر تولید از یک نمونه 500 برنج کار استان گیلان که در سال 1387 گردآوری شده بدست آمده است. رهیافت مورد استفاده در این تحقیق رگسیون های به ظاهر نا مرتبط تکراری (SUR) می باشد. نتایج نشان می دهد که نیروی کار بیشترین سهم و نهاده سم کمترین سهم از هزینه تولید را به خود اختصاص می دهند. بر همین اساس افزایش دستمزد نیروی کار بیشترین اثر را بر افزایش قیمت برنج می گذارد. برآورد معیار بازدهی نسبت به مقیاس (ES) بیانگر آن است که بازدهی نسبت به مقیاس فزاینده در شالیزارهای مورد مطالعه وجود دارد. بر این اساس خرد شدن زمین های شالیکاری باعث افزایش قیمت تمام شده محصول برنج خواهد شد و ضمن افزایش قیمت آن در بازار موجب تضعیف شدن قدرت رقابتی برنجکاران در مقابل محصولات وارداتی خواهد گردید. نقطه شکست زمین در این مطالعه یک هکتار بدست آمد که نشان می دهد استفاده از زمین های با مساحت کمتر از یک هکتار به طور معنی داری هزینه های متوسط تولید را افزایش می دهد. توصیه سیاستی این است که زمین های با مساحت کمتر از یک هکتار یکپارچه گردد.
    کلیدواژگان: تابع هزینه ترانسلوگ، سهم نهاده ها، رگرسیون به ظاهر نامرتبط تکراری، بازدهی نسبت به مقیاس، برنج، گیلان
  • حبیب الله سلامی، محمد کاوسی کلاشمی صفحه 90
    حضور موفق ارقام برنج هندی و پاکستانی در بازار ایران به سبب تشابه کیفی با ارقام ایرانی، قیمت پایین این ارقام، تبلیغات گسترده و برخورداری از بسته بندی مناسب، زراعت برنج در ایران را با چالش مواجه ساخته است. استقبال مصرف کنندگان ایرانی از این برنج های وارداتی چنانچه ناشی از تغییر در ترجیحات مصرف کنندگان ایرانی به نفع این ارقام و ایجاد وفاداری به محصولات فوق باشد می تواند به نابودی زراعت برنج در کشور منجر شود. پژوهش حاضر در پی بررسی همین موضوع است. در این تحقیق تلاش شده تا پایداری و وجود شکست ساختاری در ترجیحات مصرف کنندگان ایرانی برای سبد کالایی برنج مورد آزمون قرار گیرد. به این منظور از رهیافت غیرپارامتریک تشکیل ماتریس ترجیحات ابراز شده ضعیف (WARP) و ترکیب آن با آزمون آماری K-W با بهره گیری از آمار و اطلاعات مربوط به دوره 1386- 1369استفاده شده است. نتایج حاصل از تشکیل ماتریس WARP بیانگر رخداد نقض ترجیحات آشکار شده در سال 1378 می باشد. اما، نتایج آزمون K-W این نقض را در اثر تکانه های غیرخطی موقت می داند و عدم وجود شکست ساختاری در ترجیحات مصرف کنندگان ایرانی برای برنج را تایید می کند. پایداری ترجیحات مصرف کنندگان برای برنج ایرانی دلالت بر این دارد که تولید کنندگان ایرانی می توانند از این فرصت استفاده نمایند و با افزایش کیفیت محصول، بهبود بهروری و کاهش هزینه تولید جایگاه برنج داخلی را بار دیگر تثبیت نمایند.
    کلیدواژگان: ترجیحات مصرف کننده، آزمون ترجیحات آشکار شده، تکانه غیرخطی موقت، برنج، ایران
  • محمدرضا زارع مهرجردی، سمانه نگارچی صفحه 100
    امروزه به علت عدم قطعیت محیط و توسعه سریع تکنولوژی نوین معمولا باید موقعیت های آینده را با استفاده از داده های کم و در بازه زمانی کوتاه مدت پیش بینی کرد. بنابراین به روش هایی برای پیش بینی نیاز است که به داده های کمتری احتیاج داشته باشد. مدل میانگین متحرک خودرگرسیون و روش شبکه عصبی مصنوعی برای دست یابی به نتایج دقیق نیاز به داده های زیادی دارند اما مدلهای رگرسیون فازی، مدل های مناسبی برای پیش بینی با استفاده از داده های کمتری نسبت به دیگر روش ها می باشند. در این مقاله به منظور برطرف ساختن مشکل مذکور و حصول نتایج دقیق تر به بررسی سه روش میانگین متحرک خود رگرسیون انباشته، رگرسیون فازی و میانگین متحرک خود رگرسیون انباشته فازی که از ترکیب دو روش قبل بدست آمده، پرداخته شده است. مقایسه میزان صحت پیش بینی مدل های مذکور براساس دو معیار خطای ریشه متوسط مربعات(RMSE) و ضریب تعیین (R2) حاکی از آن است که مدل میانگین متحرک خود رگرسیون انباشته فازی به عنوان الگوی برتر جهت پیش بینی مقادیر شاخص قیمت بوده است.
    کلیدواژگان: ARIMA، پیش بینی قیمت، رگرسیون انباشته فازی، رگرسیون فازی
  • علی یوسفی، صادق خلیلیان، حمید بلالی صفحه 109
    آب منبع حیاتی برای هر پدیده زیستی و انسانی است. امروزه مدیریت و حفاظت آب نه تنها در کشورهای درحال توسعه، بلکه در کشورهای توسعه یافته هم دارای اهمیت بالایی است. در اقتصاد سنتی، آب به عنوان یک عامل تولیدی در حسابهای ملی وارد نمی شود. ولی در واقعیت، آب به طور مستقیم و نامستقیم نهاده ی اولیه بسیاری از کالاها و خدمات است. از چالش های فراروی کشور در فرآیند توسعه، مسائل مرتبط با کمبود و کیفیت منابع آب است. ساختار فعلی سازمانهای مختلف مرتبط با مدیریت آب در کشور، براساس سیاست مجزا کردن مسئولیت ها و عملکردها قرار دارد. هدف این مطالعه بررسی نقش آب در فرآیند توسعه کشور با استفاده از الگوی تعادل عمومی است. نتایج نشان می دهد که سهم بخش آب در اقتصاد کلان کم شماری می شود. عمده ترین دلیل این کم شماری، لحاظ نشدن ارزش واقعی آب در حساب های ملی و عدم تعیین حدود و تفکیک ارزش فروش آب در حسابداری ملی است. با توجه به اهمیت بخش آب در توسعه اقتصادی و اجتماعی کشور، لازم است که مدیریت بخشی منابع آب به سمت مدیریت یکپارچه منابع آب سوق یابد. بدین منظور، تنها با ادغام اطلاعات هیدرولوژی و اقتصادی و تهیه حساب اقماری آب می توان در جهت مدیریت یکپارچه آب در کشور گام برداشت.
    کلیدواژگان: اهمیت آب، مدل تعادل عمومی، ماتریس حسابداری اجتماعی، حسابداری ملی
  • مجید آقایی، مهدیه رضاقلی زاده صفحه 121
    زعفران به عنوان طلای سرخ ایران با ارزش ترین محصول کشاورزی و گران ترین ادویه جهان در تاریخ صادرات کشورمان همواره از جایگاه خاصی برخوردار بوده و پس از پسته مهمژ ترین محصول صادراتی غیرنفتی کشور می باشد. لذا در این مقاله سعی شده است با استفاده از روش ماتریس تحلیل سیاست 3 (PAM)، ضمن بررسی شاخص های حمایتی، مزیت نسبی ایران در تولید زعفران و نیز توان رقابت آن در بازارهای جهانی در سال 1387 مورد بررسی قرار گیرد. نتایج حاصل از محاسبه شاخص مزیت نسبی (هزینه منابع داخلی و شاخص مزیت نسبی بر اساس هزینه واحد) نشان داد که ایران در تولید زعفران از مزیت نسبی بالایی برخوردار است. همچنین مشخص شد که در سال مذکور بر نهاده های تولید، یارانه، بر محصول تولیدکنندگان مالیات و در مجموع بر ارزش افزوده تولید زعفران مالیات غیر مستقیم وضع شده است. همچنین با محاسبه شاخص های توان رقابت داخلی و صادراتی به بررسی توان رقابت زعفران در بازارهای بین المللی پرداخته شد؛ که نتایج نشان داد این محصول در سال 1387 در بازارهای جهانی دارای توان رقابتی بوده است.
    کلیدواژگان: مزیت نسبی، سیاست های حمایتی، توان رقابتی، زعفران، ماتریس تحلیل سیاست
|
  • Gh. Pezeshki Rad, A. Naeemi Page 1
    The overall purpose in this study was to investigate extensional- educational factors that influencing on transgenic plants usage. The research design of the study was a survey utilizing descriptive-correlation technique. The target population consisted of 85 biotechnology experts at research institutes of Tehran province which were studied by a census study (N=85). Finally 63 experts were answered the questionnaire. A questionnaire was designed as a data gathering instrument. The instrument content validity was achieved by a panel of agricultural extension and education and biotechnology experts. A reliability analysis of questionnaire was conducted by a pilot test and a Cronbach’s alpha values were obtained ranging 0.83-0.92 for various parts of the questionnaire. Descriptive findings indicated that using of mass media (radio & TV) were very important and using of sample garden or fields were less important about transgenic plants usage. The results of compare means tests showed that executive position and education course been effective on transgenic plants usage at. 01 and. 05 respectively. The results of bivariate correlation test showed that statistical there was a positive and significant correlation between relations with extension experts (p=.0l), mass media (radio & TV) (p=.0l), scientific grade (p=.05) and transgenic plants usage. The result of the multivariate linear regression indicated that 53.2% (R2=0.532) of the variance in transgenic plants usage could be explained by the relations with extension experts, mass media and scientific grade.
  • F. Fathi, M. Zibaee Page 10
    Level of groundwater is decreased which is mainly because, withdrawal of groundwater is increased, because of lack of right management. Economics of rural based farming and farming is dependent of water so decreasing of groundwater effects social welfare. In this study decrease of welfare measure by reason of reduction of groundwater level considered. This study investigated the impact of withdrawal on a measure of social welfare with using econometric model. Production function and social model was estimated. Data were obtained for semi-deep and deep well, so 130 farmers were chosen at 2007-2008 in Firoozabad plain with a random sampling method. Results show that value of marginal product is more than cost of withdrawal of water. Social welfare decrease 924110 and 431210 tomans by decreasing of one meter in level of groundwater for semi-deep and deep well, respectively. The result indicated that loss of social welfare is estimated to be 8.1 and 3.8 tomans per cubic metric reduction in groundwater for semi-deep and deep well, respectively.
  • M. Ghorbani, A. Nemati, R. Ghorbani Page 20
    In this study, willingness to pay of 180 wheat farmers in Khorasan Razavi province to remove weeds in different options and different growth stages in 2008 through logarithmic regression was investigated. The results indicated that farmer's total annual income, being perennial of weeds and dummy variables percent of removing weeds in growth different stages, had positive and significant effect on farmer's willingness to pay. The most important variable, with a positive effect on farmer's willingness to pay to manage weeds in all three growth stages, is their annual income. The average farmer's willingness to pay to remove weeds in each of the existing status from germination to the generation growth stages trend had increased. According to the results, suggested taking into account the farmer's economical behavior for managing weeds in different growth steps in order to receive necessary management messages toward producing higher effective herbicides especially applicable in reproductive stage, willingness to pay for herbicides with different efficiencies in controlling weeds, specific look toward management of perennial weeds and combined controlling methods assuring above 70% controls.
  • R. Joolaie, M. Kazemnejad Page 29
    Comparative advantage is an economic term which is used to compare potential and actual production capacity of a country in a given commodity with the rest of the world. Therefore, researches in this field could have a dual approach. In one hand it could demonstrate country’s production capacity in the production of commodities that are not produced yet and in the other hand it can illustrate the de facto production of a commodity in a given country. This study used Policy Analyses Matrix (PAM) and Domestic Resource Cost (DRC) for calculating the comparative advantage. For investigation support policies PAM indices were used. Amount of DRC index for raisin is 0.78 that demonstrates comparative advantage for this product. Nominal Protection Coefficient (NPC) index is 0.59 that indicates domestic policies reduced farmer's income to the level which is less than international prices. Furthermore, these policies are against production of this commodity and government received implicit tax from producers. Nominal Protection Coefficient of Input (NPCI) index shows the effect of government policies on input prices. This index is 0.72 for Qazvin rasin that shows government pay input subsidy to farmers. Effective Protection Coefficient (EPC) index is an index which shows the outcome of government policies regarding both input used by the farmers and farmer's income. This index is 0.57 for raisin that indicates government does not support this product as far as input used by the farmers and their income is concerned.
  • A. Karbasi, M. Kateb Page 38
    In this research by using a synchronous equivalents system, the functions of supply and demand of any kind of meat and corn in Fars province, Iran are considered. The purpose of this study is to predict the functions of supply and the price of meat and corn, recognition and analysis of effective issued on supply and price of this sections, considering the effect of shocks and the cross sectional relationships using the impulse response function. To study and analysis of effect of shocks, the VAR model is used by analysis of impulse response function. To predict all the intra-relations of endogenous variables all the equations are solved synchronously. Ultimately, the static coefficients show the effect of shocks of the market on market of meat and corn. The results show that the two sections of agriculture and husbandry dramatically affect the agriculture. So that, the shocks in market of meat affects supply and price of corn more than the shocks in market of corn and price of meat.
  • F. Rezapour, M. Daneshvar Kakhki, H. Mohammadi Page 46
    In this article, we examine the major food groups demand in urban areas of Iran for the period 1361 to 1386 by almost ideal demand system, Laspyres Price Index and using Seemingly Unrelated Regression(SUR). In this study, was included mean population of family, with commodities price index and real expenditure(income) of families, as independent variable, in equations system. The resultes showed that the mean population of family, in the most of equations, had significant effect on family demand. Also, homogeneity and symmetry restrictions has been tested. Results show that all of groups have negative own-price elasticities and the exception of meat, dried fruit, oils and fats and sugar and its products, the other groups are inelastic and among of them, grain is most inelastic and dried fruits is most elastic. Therefore, the government can use pricing policies in long time, in demand good management and correction of consumption model for given groups that them consumption have high elasticity then them price changes. Cereal and its products, bread, egg are necessary groups in food basket of urban families, too and sudden cut of subsidy of the groups isn’t nice and is offered scaledown of it. Meat, fresh fruits and vegetables are luxury and grain is inferior.
  • H. Ramezani Amiri, M. Zibaei Page 58
    Intensive and inefficient use of energy leads to degradation of natural resources and environmental problems. This study evaluated the relationship between the energy of consumed inputs and yield of tomato, cucumber and melon using the Cobb–Douglas production function. The data were collected from 90 farmers in Firoozabad using a questionnaire. The farmers were chosen by simple random sampling method. Econometric estimation results showed that energy inputs of human forces, machinery and irrigation water have significant and positive effects on yields of tomato and cucumber. While energy inputs of working force, chemical substances and irrigation water contributed significantly and positively to the yield of melon, the effect of fertilizer on the yield of this crop was negative. The impact of human labour energy was found the highest among the other energy inputs in tomato and melon production, but in cucumber production the highest share was related to the irrigation water. The results also indicated that the impact of indirect energy was higher than the impact of direct energy and the contribution of non-renewable energy was higher than renewable energy on yield of the studied crops.
  • M. Tabaraei, S. Soltani, H. Khaksar, A. Zamanzadeh Page 66
    Among different water usage in Iran, agricultural sector with 94 percent is the largest water user. Considering the share of agriculture in water usage, farmers are the main factor in water resources management. Therefore, optimal utilization of irrigation and drainage networks would depend on farmers’ effective role. Due to the limited water resources in different country regions, including Sistan plain, that seems necessary to protect it. This study investigates Positive and negative impacts, activities that would be privatized and problems that arose during implementation of transferring in Sistan plain. Studied sample included 150 users and experts in 1388. Results showed that transferring would result in reducing water resources extraction and improvement in agricultural sector in studied area. Eventually some recommendations were proposed to improve the transferring program.
  • A. Ghadiri Moghaddam, A. Nemati Page 76
    In this study, the degree of importance facing the bottlenecks of production cooperatives was investigated applying entropy criteria on data of 107 members of agricultural production cooperatives (APCs) in Mashhad, Iran. Results show that lack of comprehensive long-term planning by the managers and members of cooperatives in marketing efforts during and after production process (with weight 0.1), intervening middleman and brokers on selling products by the cooperatives (with weight 0.0727) and not having employed specialized labors by cooperatives to deal with sale and purchase of products (with the weight 0.0690) are respectively as the most important and high effective bottlenecks in inefficient marketing system in agricultural producing cooperatives. According to the findings, training classes for managers and members of cooperatives with marketing principles and procedures, implementing short-term and long-term supporting policies and strategies to by the government in reducing brokers activities from product distribution and finally those abolishing, providing relevant atmosphere for exchanging experiences and specialization of successful agricultural production cooperatives in the process of marketing to other production cooperatives, and employing trained and educated workers in cooperatives, as factors affecting the power to strengthening agricultural production cooperatives marketing system are recommended.
  • M. Atghaei Kordkolaei, M. Kavoosi Kelashemi, F. Esmaili Page 85
    Present study used Translog cost function for determining break point of paddy farms. Requested data set include inputs’ prices and quantities, and production amounts had been acquired from 500 rice farmers of Guilan province at 2009. Model used in this study is seemingly unrelated regressions (SUR). The results showed that labor and pesticides had the highest and lowest share of production costs, respectively. Accordingly, increasing labor wages puts the greatest effect on rice prices. Estimated returns to scale measure (ES) showed that there are increasing returns to scale in investigated paddy farms. Accordingly, splitting paddy farm will increase the cost of rice production and by increasing price of rice competitiveness of farmers reduced in compare with foreign competitors. Present study showed that the break point of paddy farms was one hectare so farms less than one hectare will increase average production costs, significantly. A policy recommendation is that paddy farms less than one hectare should be integrated.
  • H. Salami, M. Kavoosi Kalashami Page 90
    Successful presence of Indian and Pakistani rice in Iran’s market due to having similar quality with the domestic rice, extensive advertisement, and good packaging has faced rice production in Iran with a big challenge. Assuming that the attractions of Iranian consumers toward these imported rice varieties are a signal of changes in the preferences of the domestic consumers in favor of the imported rice and a kind of loyalty establishment towards these products, then the continuity of production of rice in Iran might be under serious question. The present study investigates this issue. It tries to test the structural break in preferences of rice consumption in Iran. To this end, the nonparametric WARP approach together with K-W statistical test are applied to time series data over 1990-2007. Results of WARP formation show a sort of structural changes in consumer preference in 1999. However, results of K-W test revealed that this change in the preferences is not a permanent structural change but is a temporary change due to a kind of nonlinear transitory shocks in the rice market in Iran. The stability of Iranian preferences towards domestic rice leads to the conclusion that the Iranian producers can use this opportunity and reestablish the position of the Iranian rice in the market by improving their competitiveness through improving the quality, advancing productivity and reducing the cost of production.
  • M.R. Zare Mehrjerdi, S. Negarchi Page 100
    Nowadays, due to the environmental uncertainty and rapid development of new technologies, economic variables are often predicted by using less data and short-term timeframes. Therefore, prediction methods which require fewer amounts of data are needed. Auto Regressive Integrated Moving Average (ARIMA) model and Artificial Neural Networks (ANNs) need large amounts of data to achieve accurate results, however Fuzzy Regression (FR) models, compared with other models, are more suitable for conditions with less attainable data. In order to solve the above mentioned problem and to achieve more accurate results, in the present paper three methods have been evaluated: Auto Regressive Integrated Moving Average (ARIMA), Fuzzy Regression (FR), and Fuzzy Auto Regressive Integrated Moving Average (FARIMA) which is resulted by combining ARIMA and Fuzzy methods. Comparing the accuracy of predictions, based on two criteria RMSE and R2, indicated that Fuzzy Auto Regressive Integrated Moving Average (FARIMA) had the best results in forecasting the price index.
  • A. Yousefi, S. Khalilian, Balali H Page 109
    Water is a vital resource for every biological and human phenomena. Nowadays, water management and conservation has a great importance not only in developing countries, but also in developed countries. In traditional economics, water is not taken into consideration as a factor of production in the national accounts. Nevertheless in reality, water is the primary input of many goods and services directly and indirectly. Water quality and quantity issues are one of the main challenges facing Iranian development process. In Iran the structure of related organizations in water management is based on the separated policy responsibilities and functions. This study tries to analysis the role of water in Iranian economy by using computable general equilibrium modeling. Results show that the share of water sector in the economy has been undervalued, because of the problems in water national accounting and no market price for water. Given the importance of water resources in economic and social development, it is necessary to change the sectoral management to integrated water resources management (IWRM). Thus, integration of hydrological and economic information and providing the water satellite account system is the first step of IWRM.
  • M. Aghaei, .M. Rezagholizadeh Page 121
    Saffron as Iran's red gold is the most valuable agricultural products and the most expensive spice in the world, and plays an important role in country's export and after pistachio, is the most important nonoil export product. In this paper, we investigate protection indexes, comparative advantages in production and competitiveness of Iran's saffron in the world’s markets applying PAM method on 2008 data.The counting of DRC and UCS shows that Iran has a high comparative advantage in saffron production. results imply that subsidy excise on the production factors, tax impose on the product and in general, excise a indirect tax on the saffron production value added. Also counting UCd and UCx indexes show that saffron has competitiveness in 2008.