فهرست مطالب

مشرق موعود - پیاپی 15 (پاییز 1389)
  • پیاپی 15 (پاییز 1389)
  • تاریخ انتشار: 1389/09/01
  • تعداد عناوین: 7
|
  • محسن پورسیدآقایی، محمد فهمیده قاسم زاده، مهدی عمرانی صفحه 5
    مهدویت همواره به عنوان رمز حیات و هویت شیعه در قرون و اعصار مطرح بوده است. جامعه و دولت منتظر، با زنده نگه داشتن شعله انتظار مصلحانه فرج، باید الگویی مناسب برای اقوام و ملل سرگردان دنیا ارائه دهد که امروزه از آن به عنوان دکترین مهدویت یاد می شود.
    در تحقیق حاضر تلاش شده است راهبردهای فرهنگی مهدویت برای جامعه و دولت زمینه ساز بر اساس مدل SWOT (قوت، ضعف، فرصت، تهدید) ارائه گردد. بدین منظور، نخست، مختصات فرهنگی جامعه مهدوی از دیدگاه آیات و روایات (جامعه پس از ظهور) بیان شده است. سپس قوت ها، ضعف ها، فرصت ها و تهدیدهای فرهنگی مهدویت در سطح جامعه شیعی ایران از دیدگاه تیم تحقیق، شناسایی شده و با تجزیه و تحلیل محیط داخلی و خارجی، وضعیت فعلی فرهنگ مهدوی در سطح کشور تبیین گردیده است. در ادامه، راهبردهای کلان پیشنهادی فرهنگ مهدوی در چهار حوزه (راهبردهای SO، ST، WO، WT) برای رسیدن به جامعه منتظر مطلوب ارائه شده است. راهبردهای ارائه شده بر اساس میانگین میزان جذابیت آن ها رتبه بندی و از 25 راهبرد ارائه شده، تعداد 16 راهبرد دارای رتبه بالاتر از میانگین، به عنوان راهبردهای برتر انتخاب گردیده اند.
    کلیدواژگان: دکترین مهدویت، راهبرد، قوت، ضعف، تهدید، فرصت، جامعه و دولت زمینه ساز، محیط داخلی، محیط خارجی
  • فرج الله قاسمی صفحه 35
    نوشتار حاضر تلاشی است در جهت بررسی راهبردهای اصولی سیاسی برای حکومت زمینه ساز ظهور از منظر آیات قرآن کریم. مهم ترین مسئله ای که در این زمینه درباره حکومت زمینه ساز وجود دارد، چگونگی راهبردهای اصولی سیاسی و حرکت از وضع موجود به وضع مطلوب است. چون شکل گیری حکومت زمینه ساز بر مبنای اعتقادات دینی و در مسیر تکاملی حرکت پیامبران و امامان معصوم است، راهبردهای مربوط به آن نیز در این راستا بر مبنای الگوی قرآنی استوار می شود که در این مقاله به آن ها اشاره شده است.
    کلیدواژگان: راهبرد، حکومت زمینه ساز، قرآن، عدالت، آزادی، امنیت، امر به معروف و نهی از منکر، شورا، نفی سبیل، توان دفاعی
  • اصغر افتخاری، محمد نوروزی، محمدمهدی ذوالفقارزاده صفحه 65
    چرایی رخ دادن انقلاب ها با رویکردهای گوناگون، موضوع پژوهش های بسیاری بوده است که از این میان، رویکردهای اقتصادی، سیاسی و فرهنگی از بیش ترین اقبال برخوردار بوده اند. با این حال، انقلاب اسلامی ایران را با صرف استناد به نظریه های متعارف نمی توان تحلیل و فهم کرد. دلیل این امر نیز به وجود عناصر ارزشی و هویتی در نظریه و عمل انقلاب اسلامی بازمی گردد که از ابتدای نهضت امام خمینی تا کنون، همچنان به حیات و تاثیر خود ادامه می دهند.
    مقاله حاضر با عنایت به این پرسش مهم که «غایت اصلی انقلاب اسلامی و تاسیس نظام جمهوری اسلامی در ایران چیست؟»، می کوشد تا مستند به اندیشه و عمل امام خمینی، برای آن پاسخی درخور بیابد. از این رو، پس از دسته بندی، بررسی و نقد رویکردها و نظریه های گوناگون مطرح شده در موضوع چرایی و چشم انداز انقلاب اسلامی، نظریه جدیدی ارائه شده است که به نظر می رسد از جامعیت و قابلیت بیش تری در تفسیر و فهم غایت و چشم انداز انقلاب اسلامی مبتنی بر آرمان بنیان گذار آن برخوردار باشد. از این نظریه، با الهام از واژگان و ادبیات امام خمینی با عنوان «نظریه امانت»، تعبیر شده است که در چارچوب اندیشه متعالی مهدویت می گنجد. در پایان مقاله، با احصای گزاره های راهبردی و الزامات عملی این نظریه، شاخص ها و بایسته های قابل استخراج از آن برای چشم انداز جمهوری اسلامی ارائه می شود.
    کلیدواژگان: انقلاب اسلامی، مهدویت، امانت الهی، حکومت، امام خمینی، چشم انداز، جمهوری اسلامی، ولایت فقیه
  • سید محمد مرتضوی صفحه 99
    یکی از پرسش هایی که همواره ذهن بشر را به خود مشغول کرده، آینده بشر یا به تعبیر دیگر، پایان تاریخ است. اندیشمندان با هر دیدگاه و گرایشی کوشیده اند به این سؤال پاسخ دهند. آنان آینده بشر را روشن و همراه با صلح، صفا، آرامش، امنیت و گسترش عدالت می دانند. عده ای تحقق آن را خارج از اختیار بشر و نتیجه جبر تاریخی می شمارند و برخی آن را اختیاری دانسته، معتقد به راه اندازی جنگ تمدن ها برای تحقق آن هستند. ادیان الهی یهود، مسیحیت و اسلام نیز آینده زندگی بشر را روشن و تحقق آن را در گرو ظهور منجی می دانند. در اندیشه مسلمانان این تحول جهانی به دست یکی از فرزندان رسول خدا به نام حضرت مهدی رقم خواهد خورد. اکنون پرسش اساسی این است که در اندیشه دینی، چه ضرورتی برای پیدایش این قیام جهانی وجود دارد؟
    نوشتار حاضر با بررسی متون دینی در پی پاسخ گویی به این پرسش است. با بررسی آیات قرآن و روایات اسلامی در می یابیم که بعضی وعده های خداوند به مؤمنان، مانند تداوم ثقلین تا پایان تاریخ، حاکمیت جهانی دین خدا، حاکمیت مؤمنان و مستضعفان و صالحان، پیروزی حق بر باطل و... و نیز برخی وعده های رسول خدا به امت اسلامی، همچون به قدرت رسیدن دوازدهمین جانشین او و قیام جهانی حضرت مهدی و فراگیر شدن عدالت در همه جهان هنوز تحقق نیافته است. از این رو باید به ضرورت قیام جهانی توسط انسانی الهی و معصوم قائل شویم.
    کلیدواژگان: تخلف ناپذیری وعده های خداوند، وعده های تحقق نیافته الهی، وعده های تحقق نیافته رسول خدا، قیام جهانی حضرت مهدی
  • حسن ملایی صفحه 115
    به موازات طرح جدی مسئله زمینه سازی برای ظهور امام زمان در سال های اخیر، پرسش ها و شبهه هایی درباره ضرورت و گستره آن به وجود آمده که باورمندان به لزوم زمینه سازی و گستره مورد ادعای ایشان را به واکنش واداشته است. در این میان، آن چه مایه شگفتی شده، آن است که این شبهه ها را بیش تر باورمندان به مهدویت مطرح کرده اند، به گونه ای که هر کدام از آن ها برای اثبات نظر خویش و رد دیدگاه دیگری، به دسته ای از دلایل نقلی تمسک جسته اند. همین امر سبب شده است واقعیت مطلب، برای جویندگان حقیقت و وظیفه، مشتبه شود. آثار مهمی که التزام به هر یک از دیدگاه های مطرح شده می تواند بر بینش های اصلاحی فردی و به ویژه سیاست ها و برنامه ریزی های کلان اجتماعی بگذارد، نویسنده این مقاله را وادار کرده است برای این معضل، چاره ای بیندیشد.
    نویسنده این سطور، بی توجهی به جایگاه مبانی کلامی مربوط به مسئله زمینه سازی برای ظهور و التزام به آن را در مسیر پژوهش، علت اصلی چنین چالشی می داند و بر این عقیده است که برای فهم فقی هانه این مسئله و قبل از پرداختن به دلایل نقلی، ابتدا باید به سراغ مبانی کلامی مسئله زمینه سازی ظهور رفت و با تبیین درست و التزام به آن، آیات و روایات مرتبط با موضوع را مبتنی بر آن تفسیر و تحلیل کرد.
    کلیدواژگان: امام زمان، ظهور حضرت مهدی، زمینه سازی ظهور، وظایف منتظران، قاعده لطف، مبانی کلامی ظهور، شبهات مهدویت
  • محمدرضا متقیان صفحه 141
    این مقاله درصدد بررسی بحث نوظهور و مهم فلسفه دین و کلام جدید یعنی «تجربه دینی» در جهان غرب با موضوع پررونق در جهان اسلام و تشیع یعنی «تشرفات» بر آمده است و بعد از تطبیق دیدگاه های گوناگون تجربه دینی بر تشرفات به این نتیجه می رسد که تشرفات به ساحت مقدس امام زمان گونه ای از تجربه دینی است.
    کلیدواژگان: تجربه، تجربه دینی، دین، تشرفات، امام زمان
  • عباس علی رهبر، محسن سلگی صفحه 165
    در این نوشتار، ‍«ابرمرد» نیچه و «انسان آرمانی» سیداحمد فردید بررسی و مقایسه شده است تا وجوه افتراق و اشتراک آن ها هویدا شود. هر دو فیلسوف، رویکردی نو و بدیع به «انسان آرمانی» دارند. نیچه، از مطرح ترین فیلسوفان معاصر غرب در ایران و فردید، اولین فیلسوف مدرن در ایران است. «ابرمرد» و «انسان آرمانی»، دایرمدار و مشهورترین حاصل فکری آن هاست. فردید، انسان آرمانی را با عنوان «بقیه الله » و «امام زمان» مطرح می کند. ابرمرد نیچه نیز همچون انسان آرمانی فردید، منجی است و در آینده ظهور خواهد کرد. اندیشه انتظار در هر دو فیلسوف، برجسته است. نیچه و فردید، هر دو آشفته سخن گفته اند و در مورد آن ها نمی توان از منظومه افکار سخن گفت. با توجه به این مسئله، مقاله حاضر سعی دارد تا رئوس اصلی اندیشه این دو فیلسوف را که در انسان موعود و آرمانی آن ها طرح می شود و اجماع نظر بیش تری در موردشان وجود دارد، قیاس کند.
    کلیدواژگان: ابرمرد، انسان آرمانی، آرمان، منجی، زمان، آخرالزمان
|
  • Dr. Mohsen Pourseyyedaghaei, Mohammad Fahmideh Ghasemzadeh, Mahdi Omrani Page 5
    Mahdism, which has always been a key to faith doctrine and identity of Shiism during centuries and eras, is considered to be the sole way before modern human to achieve salvation in the tumultuous society of today. The community and government of Islamic Iran which has identified knowing the Imam of the time as a key responsibility and waiting as a superior act, attempts to set the scene for the appearance of the only righteous reformer and leader to realise true equality on Earth. In this way, the awaiting society and government should set a good example for perplexed people on Earth to vitalise the hope of waiting people for appearance of the saviour (today known as Mahdism Doctrine). Mahdism Doctrine teachings are based on a global belief system with Mahdi as a pivot. It contains fundamental strategies for human life to achieve an ideal society with reformist people and leader. Considering the cultural nature of Islamic revolution that put the positive waiting and setting the scene for appearance on the government agenda from its early days, this paper also attempts to address the underlying cultural strategies for ground-setting community and government based on SWOT model (strength, weakness, opportunities, threats). Therefore, firstly cultural coordinates of Mahdavi society from the perspective of verses and hadith (post- emergence community) will be expressed. Then the strength, weakness, opportunities, threats are considered in an Iranian context where analysis of ins and outs explain the current culture of Mahdism in the nation. Then, strategies will be proposed at macro-cultural level in four areas (strategies of SO, ST, WO, WT) to achieve the desired awaiting society. the strategies will be rated based on attraction and amongst 25 strategies, 15 highly rated (above average) starategies will be chosen. Finally, the article concludes with suggestions for future research to be completed.
  • Farajollah Ghasemi Page 35
    The present paper is an attempt to examine A perspective to principled political strategies for underlying scene setting government using the Holy Quran. The most significant underlying issue that is important in this context is the ‘how’ of principled political strategies for and how to move from the status quo to a desirable state. the ‘how’ of principled political strategies is based on faith beliefs in the evolutionary direction of God’s messengers and sin-free Imams. The strategies in this regard are (attempted to be) based on Quranic models which has been explained in this paper.
  • Dr.Eftekhari Asghar, Noruzi Mohammad, Zolfagharzade Mohammad Mahdi Page 65
    Why the revaluations happen, have been the subject of interest in several researches, among these; economic, political and cultural approaches have been most popular. Nevertheless, it is not possible to analyze and understand the Islamic Revolution of Iran only by attributing to these common approaches. The reason of this is related to values and identity elements in theory and practice of Islamic revolution which has been continued his life and impacts since beginning of Imam Khomeini movement until now.This article is going to answer the important question that “what is the main ultimate of Islamic revolution and establishment of Islamic republic of Iran?” according to the Imam Khomeini’s thought and practice. to achieve this purpose, after categorizing, reviewing and criticizing different approaches and theories in this field; a new theory is proposed that seems more inclusive in interpretate and understand the ultimate and vision of Islamic revaluation, based on Imam Khomeini’s ideal. This theory by inspiring from Imam Khomeini’s words and literature is named Trusteeship Theory, which is in the transcendental thought Mahdism framework. This article finally after gathering strategic propositions and practical requirements of this theory, proposes criteria for vision of IRI.
  • Dr. Seyyed Mohammad Mortazavi Page 99
    One of the questions that have preoccupied the human mind is human future or in other words, the end of time. Thinkers with any vision and tendency have tried to answer this question. They have drawn the future of humanity with peace, tranquility, calmness, security and justice. Some have argued this to be historically inevitable and out of human will and believe in cultural wars to determine the destiny. Divine religions, Judaism, Christianity and Islam know the future of human life to be bright and know its realization in the existence of a Saviour. This evolution in the world from Muslim perspective will be done by one of the children of Mohammad called Imam Mahdi. The fundamental question still remains that in religious thought, why the emergence of such resurrection is necessary at all? The present paper is bound to answer this question by studying religious texts. Studies find that Quranic verses and Islamic traditions reveal the promises of God to believers, like Saqaleyn continued until the end of history, the religion of God's sovereignty, sovereignty of the oppressed and the righteous believers, the triumph of right on wrong. .. and promises of God’s messenger to the Islamic nation such as comprehensive justice in all the world and the coming to power of his successor, the twelfth Imam Mahdi and his uprising is still not achieved. So should we consider seriously the necessity of resurrection of the divine and infallible human.
  • Hasan Mollaei Page 115
    In recent years, after serious discussions regarding ground setting for Imam Mahdi the saviour, questions about necessity and doubts about its range forced the range of the believers to react to such claim about preparing the ground for him. What is more surprising is that most doubts have been put through by believers in that each adhered to one and rejected the others to prove accuracy of their own perspective in preparing the ground for the emergence of Imam. This has made things more difficult for new believers or seekers of truth. The important effects that adherence to each perspective may bring to reforming personal perspective and social programmes and policies alike has compelled the author of this paper to find a solution to this problem. The author of this paper finds this challenge due to the inattention to the kalam principles of the issue of preparing for emergence and adherence to it. So, these principles should take precedence over considering traditional reasons and thorough explaining correctly analyse and interpret the related ayahs and citations.
  • Mohammad Reza Mottaghian Page 141
    This paper seeks to examine and compare the important emerging new philosophy of religion and theology, that is "Religious experience" in the Western World of Islam and the popular topic of tasharofat in Islam and Shiism. after adjustment for different perspectives on the religious experience of tasharofat concludes that tasharof to the presence of the holy Imam is a type of religious experience.
  • Dr. Abbas Ali Rahbar, Mohsen Solgi Page 165
    In this article, the Nietzsche’s superhuman and the "ideal man" by Seyed Ahmad Fardid are compared to the find and share their differences and similarities. Both philosophers have an innovative new approach to the "ideal man". Nietzsche is one of the most well known philosophers in the West and Fardid is the first contemporary philosopher in Iran. "superhuman " and "ideal man", are the most significant product of their thought. Fardid, introduces the ideal man as "Baqyatallah" and "Imam of the time". Likewise, Nietzsche superhuman is an ideal man, and a saviour who will emerge in the future. Ideas of appearance in both of the philosophers are outstanding. Fardid and Nietzsche have both spoken chaotically and about their troubled thoughts we cannot speak of order. Given this, the present article tries to outline and compare the main idea and ideals of the philosopher about the promised man upon which there is more consensus.