فهرست مطالب

حقوق اسلامی - پیاپی 23 (زمستان 1388)
  • پیاپی 23 (زمستان 1388)
  • 226 صفحه، بهای روی جلد: 25,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1388/11/20
  • تعداد عناوین: 7
|
  • اسماعیل نعمت اللهی صفحه 7
    شرط ضمن عقد به سه دسته: «شرط فعل»، «شرط صفت» و «شرط نتیجه» تقسیم می شود. شرط فعل نیز به نوبه خود به دو دسته تقسیم می شود: 1. شرط فعل مادی مثبت (مانند تعمیرکردن اتومبیل) یا منفی (مانند نساختن طبقه اضافی بر طبقات فعلی ساختمان)؛ 2. شرط فعل حقوقی مثبت (مانند فروختن مبیع به شخص معین یا ابراء ذمه بدهکار) یا منفی (مانند نفروختن مبیع به شخص خاص).موضوع اصلی این مقاله، بررسی نظریات فقهی و حقوقی درباره تصرفات حقوقی منافی با شرط فعل حقوقی یا به تعبیری ضمانت اجرای شرط فعل حقوقیاست؛ بنابراین شرط صفت و نتیجه و نیز شرط فعل مادی، از محل بحث ما خارج اند. پرسش اصلی اینکه اثر حقوقی مخالفت با چنین شرطی از نظر فقهی و حقوقی چیست؟ آیا در این موارد باید احکام عمومی ضمانت اجرای امتناع از شرط فعل را اعمال کرد یا برای این نوع شروط باید ضمانت اجرای خاصی در نظر گرفت؟
    درباره تصرف منافی با شرط فعل، سه نظریه عمده وجود دارد: «بطلان»، «صحت» و «عدم نفوذ» که این مقاله به تقویت نظریه سوم می پردازد. بدین منظور، نخست به بررسی وضعیت این گونه تصرفات در فقه شیعه و سپس در حقوق ایران می پردازیم.
    کلیدواژگان: عقد، شرط، فعل، شرط فعل حقوقی، ضمان، حکم تکلیفی، حکم وضعی
  • سیدمصطفی محقق داماد، سیدمهدی دادمرزی صفحه 37
    یکی از مصادیق مسئله اشتغال زنان، اجیر واقع شدن ایشان در قالب عقد اجاره است. مقاله حاضر به بررسی و تحلیل این موضوع و محدودیتزوجه با رویکردی به نظراتفقهی کتاب «الاجارهالعروهالوثقی» می پردازد. نخست گزارشی خلاصه وار از فروعات مسئله و احکام آن و عامل موثر در فتاوایمنطبق با مقتضای اصل عقلی و قاعده فقهی حاکم برآن بیان و تبیینمی شود که عقد ازدواج در ظرف زمانی خاصباعث تفاوت در احکام اجاره زن می شود. این امر بر مقتضای قاعده در معاملات زن و از جمله اجاره زن و زوجهمتکی است. همچنین، میزانتاثیر عامل ازدواج در برهم زدن مقتضای قاعده مطرح در این مسئلهمد نظر قرار می گیرد و این مطلب تبیین می شودکهآیا محدویت پیش آمده برای زوجه ریشه ایجنسیتی یا غیرجنسیتی دارد؟ بر این اساس، آیا اجاره در اینجا موضوعیتمی یابدیا خیر؟ و آیا احکام آن، قابلیت تسری به ابوابدیگر (وکالت و...) را نیز دارد؟
    کلیدواژگان: حقوق خانواده، استقلال زن، اشتغال زوجه، حق تمتع، اجاره
  • جلیل قنواتی، مصطفی نصرآبادی صفحه 63
    در قلمرو نمایندگی از جهت موضوع، سه شرط مطرح است که عبارت اند از: 1. قابلیت نمایندگی؛ 2. توانایی اصیل بر انجام موضوع نمایندگی؛ 3. معلوم بودن موضوع نمایندگی. درباره شرط اول، سه نظریه از سویفقی هان و حقوقدانان ایران بیان شده است که در این مقاله اصل کلی قابلیت نمایندگی در هر امری جز مواردی که قانونگذار استثنا کرده باشد مورد پذیرش قرار گرفته است، در حالی که در حقوق انگلیس به دلیل آشکار بودن مسئله از نگاه حقوقدانان شان، چندان به آن پرداخته نشده است. درباره شرط دوم نیز با توجه به مبنای نمایندگی در هر سه نظام حقوقی مذکور، دیدگاه یکسانی وجود دارد؛ یعنی فاقد شیء نمی تواند معطی آن باشد. درباره شرط سوم، علم اجمالی به موضوع نمایندگی در هر سه نظام حقوقی کافی است و با توجه به لزوم رعایت امانت و غبطه اصیل و داشتن حسن نیت در انجام معاملات توسط نماینده، غرر احتمالی منتفی دانسته شده است.
    کلیدواژگان: اصل قابلیت نمایندگی، اصل عدم قابلیت نمایندگی، امور مادی و عبادی، امور اعتباری و تکوینی
  • حسینعلی بای، بابک پورقهرمانی صفحه 97
    پورنوگرافی یا هرزه نگاری یکی از مصادیق جرایم رایانه ای است که در مفهوم عام به معنای محتویاتی است که عمدتا به قصد تحریک جنسی ارائهمی شود. تولید، انتشار، توزیع و معامله محتویات مستهجن یا مبتذل، آشکارترین مصداق های پورنوگرافی اند.
    با توجه به شیوع رفتارهای پیش گفته در فضای مجازی و لزوم صیانت اجتماع در برابر این گونه ناهنجاری ها، قانون جرایم رایانه ای پس از سال ها بحث و بررسی در سال 1388 و در 56 ماده به تصویب رسید که ماده 14 آنبه موضوع پورنوگرافی اختصاص دارد. با توجه به اهمیت این موضوع، نوشته حاضر به بررسی فقهی وحقوقی این جرم می پردازد.
    کلیدواژگان: هرزه نگاری، پورنوگرافی رایانه ای، جرم رایانه ای، محتویات مستهجن، محتویات مبتذل
  • محمود حکمت نیا، امرالله خوشنویس صفحه 127
    صنعت ورزش از جمله حوزه های جدیدی است که حمایت از آن در قالب مالکیت فکری اعم از مالکیت صنعتی و مالکیت ادبی و هنری در حال شکل گیری است. چه آنکه ورزش همانند صنایع دیگر دارای محصول و کالایی است که ممکن است مبتنی بر مهارت، فکر و چه بسا شهرت باشد. تسری حمایت های مالکیت فکری در تولیدات آن در نظام اقتصادی کشورها نقش بسزایی دارد. با نگاه اجمالی می توان رویدادهای ورزشی و امور پیرامونی آن را منشا محصولاتی دانست که در این صنعت شکل می گیرد. از جمله دستاوردهای رویدادهای ورزشی، نقل و انتقال بازیکن، صدور مربی، فروش امتیاز، پخش تلویزیونی بازی ها، فروش بلیط، تبلیغات و مانند آن است. این پرسش که کدامین مصادیق این محصولات و دستاوردها شرایط حمایت را در قالب نظام مالکیت فکری داشته محل گفتگوی فراوان است.
    مقاله حاضر درصدد است با شمارش مصادیقی چون نام، صدا، تصویر، امضا، شماره پیراهن و نیز نشانه ها، نام محل اقامت باشگاه، شعار بازی هایا باشگاه ها و طرح لباس بازیکنان با طبقه بندی آنها راهکارها و قالب های حمایتی مالکیت فکری را بررسی کند. در این راستا، با شناسایی و تحلیل مهارت های ورزشی، شهرت ورزشکار، نهادهای ورزشی و امور پیرامونی چون پخش رادیویی و تلویزیونی، اعمال ضوابط مالکیت فکری بر آنها مورد بررسی قرار می گیرد.چنین بررسی مستلزم شناخت مبانی از یک سو و قوانین و آرای قضایی صادره در موضوعات ورزش در کشورهای مختلف از سوی دیگر است.
    کلیدواژگان: صنعت ورزش، مالکیت فکری، مهارت های ورزشی، حق شهرت، پخش رادیویی و تلویزیونی، علایم ورزشی
  • محمود زمانی صفحه 159
    ضمان در خسارت هایی که ناشی از تاخیر و ترک درمان صدمات عمدی است، از مسائل مهمی است که از جهت فقهی و حقوقی در این پژوهش بررسی شده است و هدف از آن، تعیین فرد یا افرادی است که ضمان در این گونه خسارت ها بر عهده آنهاست. با تحلیل مسئله روشن خواهد شد که تاخیریا ترک درمان از سوییکی از عوامل مرتکب، آسیب دیده و فرد سوم، یابه صورت عمدی است و یابه صورت کوتاهی. کوتاهی نیزیابه صورت تقصیر است و یابه صورت قصور و صدمه وارد نیزیا به شکل قطع عضو است و یا به شکل جراحت؛ بنابراین ضمان که بر عهده مرتکب، آسیب دیدهیا فرد سوم است، در برخی شکل ها به صورت قصاص و در بعضیبه صورت دیه خواهد بود.
    کلیدواژگان: ضمان خسارت، صدمات، قطع عضو، ترک درمان، تاخیر درمان، کوتاهی در درمان
  • نادر اخگری بناب صفحه 191
    خشونت جنسی به عنوان جنایتی که به دفعات در طول جنگ هابه وقوع پیوسته است، مفهومی وسیع تر از تجاوز به عنف دارد. خشونت جنسی در گذشته اغلب برای ارعاب و تخریب روحیه نیروهای طرف متخاصم به کار می رفت، ولی امروزه شکل جدیدی به خود گرفته است و به صورت نظام مند و برای پاکسازی قومی و نژادی ارتکاب می یابد. نمونه های آشکار و وسیع آن، اتفاق هایی بود که طی جنگ داخلی رواندا و یوگسلاوی سابق روی داد. از این رو، با جرم انگاری وسیع این جنایت با عناوین جرایم علیه بشریت و جنایت های جنگی در اساسنامه دیوان کیفری بین المللی جامعه بشری، قدم های بزرگی را برای جلوگیری از تکرار چنین حوادثی می توان برداشت. در این مقاله به بررسی مصادیقی از خشونت جنسی که در اساسنامه دیوان کیفری بین المللی جرم انگاری شده است، خواهیم پرداخت.
    کلیدواژگان: خشونت جنسی، جرایم علیه بشریت، جنایت های جنگی، شکنجه، اساسنامه دیوان کیفری بین المللی
|
  • Esmail Nematollahi Page 7
    Proviso is divided into three groups: provision, condition of description,and condition of corollary. Provision is, in turn, divided into two groups:1. material condition of performance (for example repairing an automobile) or non-performance (for example not building a storey above the existing storeys); 2. legal condition of performance (for example, selling the subject to a certain person or the release of someone from a debt) or legal condition of non-performance (such as not selling the subject to a certain person).The main theme of the present article concerns juridical and legal doctrines about legal intervention which are in conflict with the legal condition of performance. In other words, it concerns sanction for legal performance. Thus, condition of description, condition of corollary, and material condition of performance are out of the scope of the present article. The main question is "what is the legal impact of such a condition from a juridical and legal viewpoint?" Should, in this regard, general rules of sanction for refusal of condition of performance be executed? Or, for such conditions, particular sanctions should be considered?Concerning interventions which are in conflict with the condition of performance, there are three ideas: "nullity", "validity" and "invalidity". The present article puts emphasis on the third idea. To do so, at first, the author will go to discuss such interventions according to Shii jurisprudence, and then on the basis of Iranian legal system.
    Keywords: Contract, condition of performance, legal condition of performance, sanction, obligatory judgment, positive judgment, nullity, validity
  • Seyyed Mahdi Dadmarzi Page 37
    One of the instances of "women occupation" is hiring them in accord to the Contract of Hire. The present article discusses and analyzes this subject and limitation of the wives occupation with an approach to the juridical ideas of al-Ijarat al-'urwat al-wuthqa. At first, a brief report is made of the details of the issue and its rules as well as factors influencing the verdicts according to the rational principle and juridical rules governing the issue. It will be said that Contract of marriage in a particular time will change rules governing employment of women. This is based on the requirement of rules governing women's transactions including hiring of women and wives. Also, it will be discussed that how marriage will disturb the requirement of the rule governing this issue; and it will be explained that whether or not such a limitation is of a sexual nature. On this basis, it will be explained that whether or not "hiring" may be spoken here and whether its rules may be generalized to other issues.
    Keywords: Family Law, independence of woman, occupation of the wife, right of enjoyment, hiring
  • Jalil Ghanavati, Mustafa Nasrabadi Page 63
    Within the scope of representation, in terms of the subject, there are three conditions discussed: 1- ability for representation; 2- genuine ability to perform the subject of representation, 3- the subject of representation should be known. Concerning the first condition, three doctrines have been posed by Iranian legalists and jurists; and, in the present article, the general principle of ability for representation in all subjects- unless subjects excepted by the legislator- has been accepted. Because of evidence of the issue for their legalists, it has not been so discussed in the English law. As for the second condition, it should be said that, because of the basis of representation in all above three legal systems, there is a single view according to which he who does not possesses of a thing cannot grant it. Concerning the third condition, in all three legal systems, a brief knowledge of the subject of representation is sufficient; and since trust should be cared, and because of the genuine interest as well as good will of the representative in transactions, possibility of losses has been rejected.
    Keywords: principle of ability of representation, principle of inability for representation, material, spiritual affairs, mentallyposited, genetic affairs
  • Hosseinali Bay, Babak Pourghahremani Page 97
    Pornography is one of the instances of internet offences and, in its general sense, it is information presented intentionally for sexual excitement. Publishing, distributing, and trading [sexual] offensive contents are among the most evident instances of pornography.Because of frequency of the above-mentioned conducts in the cyberspace and necessity of safeguarding the society against such abnormalities, the Act for Internet Offences- after many years of discussions and study- was approved with 56 articles in 2009; and, the article 14 concerns pornography.Because of the importance of the issue, the present writing discusses this offence from juridical and legal viewpoints.
    Keywords: pornography, internet pornography, internt offence, offensive contents
  • Mahmud Hekmatnia, Amrollah Khoshnevis Page 127
    In the present study, instances of the copyright in the sport industry are sport skills which are divided into "sport movements" and "sport styles". The instances related to personalities of sportsmen and sportswomen (including their names, pictures, sounds, signatures, and numbers of their sport shirts) are instances of copyright for natural persons in sport. Right to broadcasting sport events, signs of sport institutions including their symbols, trademarks, names and residences of sport clubs, names of sport events and special sports, mottos of sport clubs, a round of sport competitions, sport clothes or tools are instances related to sport institutions.
    Keywords: sport industry, copyright, sport skills, right of fame, right to broadcasting, sport signs
  • Mahmud Zamani Page 159
    Compensation of losses caused by delay in or abandonment of cure of intentional injuries is one of the important issues. This issue has been discussed in the present writing from juridical and legal viewpoints. This writing is aimed to specify person(s) who is (are) responsible for such losses. Analysis of the issue will make clear that whether delay in or abandonment of cure of intentional injuries, by the one who is faulty for the injury or victim or the third party, is intentional or because of failure. Failure may be caused by omission or wrongful deed. Loss may be of the form of cutting of a limb or injury. Thus, compensation, which should be made by the one who has caused injury or victim or the third party, is in some cases in the form of retaliation and in some other cases in the form of blood-money.
    Keywords: compensation of loss, injuries, cutting of a limb, abandonment of cure, delay in cure, failure in cure
  • Nader Akhgari Bonab Page 191
    As a crime occurred repeatedly in the course of wars, sexual violence is conceptionally more extensive than the rape. In the past, sexual violence was committed for intimidation of the enemy forces; today, however, it has assumed a new form and is committed in an organized manner for racial cleansing. Its evident and striking examples were events occurred during civil wars in Rwanda and (ex)Yugoslavia. Thus, this offence has been regarded as one of the crimes against humanity and war crimes in the Statute of the International Penal Court. In this way, human society can take great stepts to prevent repetition of such events. In the present article,instances of sexual violence which has been regarded as crimes in the Statute of the International Penal Court will be studied.
    Keywords: sexual violence, crimes against humanity, war crimes, torture, the Statute of the International Penal Court