فهرست مطالب

باغ نظر - پیاپی 15 (پاییز و زمستان 1389)
  • پیاپی 15 (پاییز و زمستان 1389)
  • تاریخ انتشار: 1389/10/11
  • تعداد عناوین: 7
|
  • علی اصغر ادیبی، مهرداد کریمی مشاور صفحه 3
    آموزش طراحی معماری منظر می تواند به شیوه های متفاوتی انجام پذیرد. دلیل این امر از یک سو تنوع در روش های طراحی و از سوی دیگر تنوع در روش های آموزش است. از طرف دیگر می توان به این موارد، عدم شکل گیری زیربنای هنری دانشجویان پیش از ورود به گرایش طراحی منظر و نوع یادگیری دانشجویان را نیز اضافه نمود که موجب پیچیدگی بیش از حد آموزش طراحی منظر می گردد. از این رو نیاز است تا به گونه ای تاثیر روش های طراحی و همچنین روش های آموزش آن بر دانشجویان معماری منظر بررسی گردد تا بتوان بر اساس روشی که متناسب با اهداف تعریف شده برای طراحی معماری منظر است، عمل نمود. در این نوشتار، «رویکرد سیستماتیک» و «رویکرد شهودی»، به عنوان چارچوب های نظری برای آموزش طراحی معرفی می گردند که شیوه طراحی«تکه انگاری» به عنوان روشی از چارچوب نظری «رویکرد شهودی» مورد بررسی قرارمی گیرد. روش انجام این تحقیق بررسی روند و محصول نهایی دانشجویان گروه معماری منظر دانشگاه تهران، دانشکده معماری، در ترم یک می باشد که با شیوه تکه انگاری به طراحی پرداخته اند. برای تحلیل نتایج نیز به بررسی نظر دانشجویان در مورد مزایا و معایب این شیوه پرداخته شده است. در نهایت بر اساس نتایجی که در این نوشتار به دست آمد مشخص گردید که شیوه تکه انگاری به عنوان شیوه ای برای شکوفاسازی خلاقیت از طریق ایجاد اعتماد به نفس و همچنین ایجاد جرقه های ذهنی می تواند در طراحی کاربرد داشته باشد.
    کلیدواژگان: آموزش معماری منظر، تکه انگاری، رویکرد سیستماتیک، رویکرد شهودی
  • زهرا برزگر، سید مجید مفیدی شمیرانی صفحه 13
    مقوله آسایش گرمایی و بطور خاص سرمایش از جمله مقولاتی است که به جهت نقشی که در مطلوب سازی محیط و بوم دارد، حائز اهمیت فراوان است. در واقع آسایش گرمایی عامل اصلی شکل دهنده معماری هر منطقه است. در یک سکونتگاه انسانی (به عنوان یک پدیده انسان ساخت) توجه به اقلیم با مکانیزم های سرمایش، گرمایش موجب افزایش احساس، آرامش، و ارتقای سطح زندگی و نهایتا پایداری می گردد. علی رغم اهمیت این موضوع، در دوران اخیر موضوع توجه به اقلیم نادیده گرفته شده است. در واقع باید گفت در سال های اخیر، ساختن برای ساختن و نه ساختن برای زیستن مجالی را برای توجه به مقولاتی مهم و عمیق همچون آسایش حرارتی، بدنه معماری، در معماری و شهرسازی باقی نگذاشته است. در مقاله حاضر به بررسی معماری بومی مناطق مختلف پرداخته و با درنظرگرفتن پهنه بندی اقلیمی در دو اقلیم گرم و خشک و مرطوب، شاخصه نحوه ارتباط بنا با زمین را با هم مقایسه نموده تا راهکارهای مناسب سرمایش در بدنه معماری و یا همان اصطلاح سرمایش ایستا (passive cooling) بدست آید. در اینجا تکنیک موردنظر (سرمایش از طریق توده حرارتی زمین) و فواید و راه های استفاده از این تکنیک با توجه به نمونه های معماری بومی بازنگری می شود.
    کلیدواژگان: اقلیم و معماری، معماری بومی، سرمایش ایستا، استفاده از توده حرارت زمین، خانه های زیرزمینی
  • محمدحسن پور، علیرضا نوروزی طلب صفحه 27
    خلق متن می تواند در پی خواست لذت نیز باشد. لذتی که پدید آورنده ی متن، در حین آفرینش متن، آن را تجربه می کند؛ و لذتی هم، که خواننده ی ناشناخته ی متن، در قرائت متن، آن را کشف می کند. لذت متن، شاید حقیقت نهفته در هستی متن باشد، که مخاطب – چه خواننده ی نامعلوم آن، و چه مولف به سان مخاطب اولیه اش – آن را در زیبایی متن، مشاهده، و از چنین دریافتی، حظ می برد. گادامر، از بزرگ ترین فلاسفه ی معاصر، حقیقت و زیبایی را دو عنصر تفکیک ناپذیر در هر متن و به ویژه در اثر هنری دانسته، و دریافت لذت را، منوط به آشکارگی حقیقتی می داند که در متن نهفته است.عکس، به مثابه متنی لذت آفرین، آشکارگی حقیقت خود را در برابر مخاطب ویژه ی خویش، به نحوی منحصر به فرد، آشکار می کند. رولان بارت، لذت عکس را در اتاق روشن – کتابی که منحصرا درباره ی عکاسی نوشت – می کاود. استودیوم و پونکتوم، دو عنصر حظ بصری، در عکس، که اولین بار در اتاق روشن مطرح می شوند، می توانند به سایر متون تصویری (تجسمی) نیز، قابل بسط باشند.
    کلیدواژگان: لذت متن، رولان بارت، اتاق روشن، عکس، استودیوم، پونکتوم
  • فرشاد فرشته حکمت صفحه 37
    در طول تاریخ سینمای مستند و داستانی ایران و جهان، فضاسازی شاعرانه به وسیله زبان و بیان تصویری که منجر به پیدایش فیلم شاعرانه شده است، برخوردار از زبان استعاری، آشنایی زدایی، ساختارشکنی، خرق عادت و هنجارگریزی برای آفرینش اثری رویاگونه بوده است. فیلم شاعرانه با بکارگیری زبان رمزی و تمثیلی، ایجاد ایهام در تصاویر و پیچیدگی در ساختار روایت، در تلاش است تا از سطح تجربیات روزمره زندگی، فراتر رود و تماشاگرانش را به اندیشیدن و تحلیل پدیده های پیرامونشان وادار کند. فیلم شاعرانه، فیلمی آوانگارد و تجربه گراست که رعایت هیچ قاعده و قالبی را در حیطه سبک ها و ژانرهای هنری برنمی تابد و آزادانه از بسیاری از سبک ها بهره می گیرد تا به زیبایی شناسی و زبان بصری تازه ایی دست یابد. ایجاد فضاهای دراماتیک، دقت فراوان در ترکیب بندی نماها، حرکات روان و سیال دوربین، تدوین غیر متعارف، توجه دقیق به جنبه های تجسمی تصویر و عناصر گرافیکی نور، رنگ، حجم، بافت پلان ها و... از ویژگی های مشترک فیلم های شاعرانه اند. سینمای شاعرانه، سینمایی پرسشگر و پرسش آفرین است. سینمایی که برای درک مفاهیم استعاری و خوانش رمزهای نهفته در تصاویر آن به دانش نشانه شناسی نیازمندیم.
    کلیدواژگان: شعر، احساس شاعرانه، فیلم شاعرانه، سینمای صنعتی، سینمای هنری، رمزپردازی، هنجارشکنی، آشنایی زدایی
  • حشمت الله متدین صفحه 51
    در سرزمین پهناور ایران باغ هایی وجود دارند که از نقطه نظر هنر و معماری نمونه های با ارزشی تلقی شده و باعث ترویج هنر باغ سازی ایرانی در دیگر سرزمین ها و به خصوص سرزمین های اسلامی شده اند. بسیاری از کتب در خصوص باغ های رسمی ایران نوشته ها و توصیفاتی را به رشته تحریر درآورده اند. اما در لابه لای کتب و مقالات ارایه شده کمتر به چرایی پدید آمدن این باغ ها که اغلب در اقلیم گرم و خشک ایران به وجود آمده، توجه شده است. آیا تنها دلیل ساخت این باغ های زیبا، گریز از گرمای طاقت فرسا بوده و یا اینکه باید به دنبال دلایل دیگری بود. سوال اصلی این تحقیق علل ایجاد باغ های تاریخی ایران است. آیا باغ ها سمبل تفکر دوران خویشند؟ آیا دستور ایجاد باغ ها علل متفاوت دارد؟ سعی در دسته بندی علل پیدایش این نمونه ها از طریق کنکاش در متون قدیم و جدید ضمن پیدا نمودن نقاط کور موجودیت، گامی هرچند کوچک جهت شناخت سیر تحول هنر باغ سازی این خطه می باشد. با مطالعه انجام شده بایستی اذعان نمود که همواره روحیه سلاطین و امرا در ایجاد این باغ ها به عنوان اندیشه دوران تاثیر بسزائی داشته است. اما در میان مجموعه عوامل شکل دهنده باغ ها عللی همچون ثمره داشتن و ایجاد چشم اندازهای زیبا را می توان از علل عمومی و بعضا مشترک در بسیاری از باغ های تاریخی دانست. در حالی که به تبع سلایق هر دوره بعضی مواقع دلیل اصلی ایجاد باغ عاملی مذهبی، گاهی تفریحی و در بسیاری مواقع علتی سیاسی – حکومتی داشته است
    کلیدواژگان: باغ های ایرانی، باغ های مذهبی، باغ های قدرت، باغ های تفرجگاهی، باغ های حکومتی، باغ های تزئینی، باغ های فرح بخش
  • سید امیر منصوری، امین حبیبی صفحه 63
    منظر، شالوده ای است که به یکپارچگی هویت منطقه ای می انجامد و بخش مهمی از کیفیت زندگی مردم در سراسر دنیاست: در فضاهای شهری، حومه ها، روستاها، فضاهایی با کیفیت بالا و حتی فضاهای بی کیفیت... مولفه ای است محوری در توسعه فردی و اجتماعی... بنابراین محافظت، مدیریت و برنامه ریزی صحیح منظر مسئولیتی مهم برای تمام اقشار جامعه است. با این وجود پژوهش های سازمان یافته اندکی در رابطه با نقش منظر و ارتباط آن با پایداری محیطی وجود دارد. بسیاری از نظریه پردازان به ارتباط انسان و طبیعت و لزوم حفظ و بهره گیری از این تماس در محیط های ساخته شده اعتقاد دارند اما این نظریه ها در بیشتر موارد بر دیدگاهی هنجاری نسبت به زندگی انسان تاکید ورزیده و کمتر به عنوان یک پژوهش و یک ضرورت در قالب تحقیقات سازمان یافته پرداخته شده است. از این رو نقش منظر برای یافتن منطق سازنده ارتباط بین انسان و محیط طبیعی در تعیین خط مشی توسعه مسئله اساسی است که در این پژوهش به آن پرداخته می شود. در چارچوب این مقاله یک روش شناختی برای شناسایی عوامل موثر در ارزیابی نقش منظر بر روند تعادل بخشی به محیط و پایداری توسعه رودخانه خشک شیراز به عنوان رودی فصلی به کار گرفته شده است. این روش بر مبنای سه مولفه رودخانه، شهر و مردم بنا می شود. هدف کلی قرار دادن این روش شناختی در یک نظام تصمیم گیری است تا ابعاد و مولفه های مختلف موثر در ارتقای نقش منظر در پایداری محیط رودخانه خشک را درک کرده و بر مبنای ارزش های مرجع عملکرد آنها را مقایسه و اثرات آن را تحلیل کنیم.
    کلیدواژگان: منظر، منظر پایدار، انسان و محیط، مولفه های ارزیابی، رودخانه خشک شیراز
  • حسن هاشمی زرج آباد، فرهنگ خادمی ندوشن، سید مهدی موسوی کوهپر، جواد نیستانی صفحه 79
    بدون تردید در مطالعات باستان شناسی مذهبی عصر ساسانی، آتشکده ها و چهارتاقی ها از اهمیت ویژه ای برخوردار است. آتش که در تعالیم دین زرتشت از عناصر مقدس و مورد احترام یکتا پرستان زرتشتی بود، در مدت نزدیک به پنج قرن حکومت ساسانی با احداث آتشکده ها و چارطاقی ها در سراسر امپراطوری تقدس ویژه ای یافت. چارطاقی نو یافته خانه دیو از جمله چهارتاقی های ارزشمند عصر ساسانی است که برخی محققین خارجی و باستان شناسان ایرانی به استناد متون پهلوی بندهشن و یشت های اوستا آن را به عنوان آتشکده آذر برزین مهر- یکی از سه آتشکده شاخص دوره ساسانی- معرفی نموده اند. اگر چه در پژوهش های باستان شناختی انجام شده در این بنا مدرک معتبری در تایید این مسئله بدست نیامد، لیکن مطالعه انجام شده در این بنا بیانگر آن است که این چهارتاقی، هسته اصلی باقیمانده از بنای بزرگتری است؛ متشکل از چهار جرز سنگی، راهروی طواف، پادیاو، بقایای سکوی آتشدان، اتاق انتظار، که با توجه به موقعیت قرارگیری چهارتاقی در یک پشته سنگی کم وسعت و در بین کوه های سر به فلک کشیده ریوند در نوع خود منحصر به فرد بوده و از اهمیت فوق العاده ای در شناخت آتشکده های ساسانی برخوردار است. نظر به اهمیت موضوع و جایگاه آتشکده ها در مطالعات مذهبی عصر ساسانی و به ویژه از آن جهت که این بنا تاکنون به طور علمی از منظر باستان شناختی مورد کاوش قرار نگرفته بود؛ هیات باستان شناسی ایران – لهستان برای نخستین بار طی دو فصل به مطالعه و کاوش در چارطاقی خانه دیو پرداخت. در این راستا مقاله پیش رو با هدف تکمیل مطالعات باستان شناختی بناهای مذهبی عصر ساسانی بر مبنای داده های باستان شناختی ضمن معرفی عناصر و فضاهای معماری مکشوفه چهارتاقی خانه دیو، نکاتی را نیز بر مبنای متون پهلوی در خصوص اهمیت و جایگاه آتشکده آذربرزین مهر ارائه می نماید.
    کلیدواژگان: چهارتاقی، ساسانی، ریوند سبزوار، خانه دیو، آتشکده آذربرزین مهر
|
  • Ali Asghar Adibi, Mehrdad Karimi Moshaver Page 3
    The methods used to educate landscape architecture are as varied as designing techniques from the one hand and education methods from the other. The fact that students often lack a firm artistic basis to build on when they take on landscape architecture courses makes the education process more difficult.This necessitates an analysis into the methods used to educate landscape architecture and their effects on students. In this paper, we will introduce and analyze two basic approaches known as the systematic and the intuitive approaches. The collage method will be studied within the framework of the intuitive approach. To conduct this study we have analyzed the education process and final productions of a group of students taking their first course in landscape architecture in Tehran University’s faculty of architecture. These students worked with the collage method. To analyze the results we studied views expressed by the students themselves about the pros and cons of this method.Finally, we concluded that the collage method is an efficient method of education as it encourages creativity by boosting self-confidence.
    Keywords: Landscape Architecture Education, Collage Method, Systematic Approach, Intuitive Approach
  • Zahra Barzegar, Seyed Majid Mofidi Shemirani Page 13
    The issue of thermal comfort, especially cooling,is highly significant due to the role that it plays in sustaining the environment and climate. Indeed,thermal comfort is the main constituent of vernacular architecture in all regions. Shelter as a man-made development, has taken climate into consideration in the form of passive cooling and heating throughout history.In spite of its significance, the issue of climate has been ignored in the past century. It can be argued that the purpose of construction is livelihood. In an urban context, thermal comfort comes alongside architectural development. In this paper, the indigenous architecture of different regions has been analyzed and the physical features of earth in arid and tropical climates have been compared with one another.By considering the climatic classification, and in order to achieve appropriate techniques for cooling by passive means by using the earth mass, several vernacular architectural structures have been examined.
    Keywords: Climate, Architecture, Vernacular Architecture, Passive Cooling, Utilization of Earth Thermal Mass, Earth, Shelter Houses
  • Mohammad Hasanpur, Alireza Noruzitalab Page 27
    The creation of a text could be the result of a desire for pleasure. This pleasure is felt both by the author of a text as he creates it and by his unknown reader. Pleasure may be the truth latent within a text, one which both the reader and author observe with satisfaction as part of the beauty of the text. Gadamer, a prominent contemporary philosopher regards truth and beauty as two indivisible factors within a text and particularly within a work of art. He believes pleasure is attained once the truth latent within a text is exposed. A photograph or picture, just like a pleasurable text, exposes its truth to that special spectator that manages to see that truth. Roland Barthes analyzes the pleasure attained from a photograph in his book Camera Lucida, devoted entirely to photography. Studium and punctum,two elements resulting in visual pleasure in a photograph were first introduced in Camera Lucida. These concepts can also be used to analyze pictorial (virtual) texts.
    Keywords: Text Pleasure, Roland Barthes, Camera Lucida, Photograph, Studium, Punctum
  • Farshad Fereshteh Hekmat Page 37
    In the history of filmmaking, poetic films have always employed words and images to create a metaphorical and unfamiliar atmosphere conveying a deconstructive, extraordinary and abnormal sense that mold into dream-like scenes. Poetic films employ a metaphorical language, ambiguous images and complicated narrative structures to force their viewers to dig deeper into everyday experiences and to analyze the phenomena around them. Poetic films are avant-garde and experimental. They do not strictly abide by a particular genre but freely employ elements of various genres to accomplish aesthetic brilliance and a new visual language. These films are full of dramatic atmospheres, clear-cut shots and fluid camera moves. Editing is usually unconventional and a great deal of attention is paid to the structural aspects of images and the graphic effects of lighting, colors etc. Poetic cinema is full of questions, metaphorical concepts and hidden messages that can only be deciphered with knowledge of semiotics.
    Keywords: Poem, Poetic Feeling, Poetic Film, Industrial Cinema, Artistic Cinema, Coding, Deconstruction, Unfamiliarity
  • Heshmatollah Motedayen Page 51
    In the wide territory of Iran, there are gardens that are considered as valuable examples, from the point of view of art and architecture and popularized Iranian landscape design in other countries and especially in Islamic ones. Many books and papers were written about these gardens but not much talk about the reasons of appearance of the gardens that were mostly in hot and dry continents. Was the only purpose of design of these beautiful gardens, just a shelter from the heat? Are gardens, symbol of thoughts of their period? What were the reasons to build these masterpieces of landscape architecture? We can say that governor’s thoughts in different time periods strongly influenced every aspect of architecture, including garden design. Elements such as religion, recreation, government and politics were the main causes of these designs.
    Keywords: Iranian Gardens, Religious Gardens, Authority Gardens, Promenade Gardens, Governmental Gardens, Complement Gardens, Pleasurable Gardens
  • Seyed Amir Mansouri, Min Habibi Page 63
    Landscapes contribute to the formation of local cultures and are a basic component of a country’s natural and cultural heritage. They help solidify a region’s identity and play an important part in people’s lives in urban areas and in the countryside and in wealthy and deprived neighborhoods.Landscapes play a vital role in personal and social developments. Thus, the entire society has a duty to properly protect and manage them. However, only a handful of scientific researches have been conducted about the role of landscapes and their role in sustaining natural environments. A large number of theorists believe in the relationship between humans and nature and ways to preserve and use this relationship in prepared environments but there has rarely been a scientific research to reiterate this necessity. This paper aims at studying the role of landscapes in creating a constructive relationship between people and natural environments as a key factor contributing to development. As a case study,we have looked into the river Khoshk in Shiraz with a three-dimensional approach focused on the river,the city and the people. The overall aim is to integrate this approach into a decision-making system, allowing us to identify factors contributing to the formation of a landscape that can help sustain the environment around the river Khoshk.
    Keywords: Landscape, Sustainable Landscape, Humans, Environment, Evaluation Factors, the River Khoshk in Shiraz
  • Hssan Hashemi Zarjabad, Farhng Khademi Nadoshan, Seyed Mehdi Mousavi, Javad Neyestani Page 79
    Fire temples and square domes are undoubtedly of special importance in archeological studies into the religious aspects of the Sassanian era. As Zoroastrian monotheists, Sassanians considered fire as sacred and over five centuries their kings built a large number of fire temples and square domes across the Persian Empire. The newly-discovered square dome called Demon House is one of the most important square domes of the Sassanian era. Citing Pahlavi texts and Avesta, both foreign researchers and Iranian archeologists have introduced it as one of the three major fire temples of the Sassanian age known as Azar-Barzin-Mehr. Though archeological excavations at the site of this dome did not provide enough evidence to prove that claim, studies show it was the nucleus of a greater structure that used to be ade up of four stone pillars, a circumambulation corridor,Padiav, a fire-place platform and a waiting room. The location of the square dome in a small stone mound among the heights of Rivand is quite unique and of extraordinary importance in studying Sassanian fire temples. Considering the significance of fire temples in religious studies pertaining to the Sassanian era and since the aforementioned structure had not been subject to any archeological excavation before, an Iranian-Polish archeological team studied the demon house square dome for the first time over two seasons.This paper has introduced the architectural elements discovered in the Demon House square dome and as part of a greater archeological study into religious structures in the Sassanian ear provides some notes about the significance and position of the Azar-Barzin-Mehr fire temple based on Pahlavi texts.
    Keywords: Square Dome, Sassanian, Rivand, Sabzevar, Demon House, Azar, Barzin, Mehr Fire Temple