فهرست مطالب

معرفت سیاسی - سال سوم شماره 1 (بهار و تابستان 1390)
  • سال سوم شماره 1 (بهار و تابستان 1390)
  • 208 صفحه، بهای روی جلد: 10,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1390/09/20
  • تعداد عناوین: 8
|
  • مهدی امیدی صفحه 5
    الزام سیاسی» مفهومی است مرکب از واژه های «الزام» که با تکلیف، بایستی و وظیفه پیوند دارد و با اصطلاحاتی چون مشروعیت و اقتدار هم مرز است و «سیاسی»، که ناظر به قلمرو الزام یا بایستی است و با حوزه هایی چون اخلاق و دین مرز مشترک دارد. ماهیت این گونه الزامات در نگاه اولی متفاوت از انواع الزامات اخلاقی، اجتماعی، دینی، اقتصادی و... است، اما ضرورت توجیه اخلاقی الزام، در بحث الزام سیاسی ناگزیر آن را با مباحث اخلاق مرتبط می سازد. با این همه، در باب مفهوم، مفاد و ماهیت الزام سیاسی و نسبت آن با الزامات اخلاقی و نیز نسبت آن با هست ها، از جمله با هستی افعال ارادی بحث های فراوانی صورت گرفته است.
    این مقاله بر آن است تا با نشان دادن تمایز مفهومی واژه های همپیوند، به مفاد اصلی الزام سیاسی راه یابد و سپس، ماهیت توجیهی الزام سیاسی را از سه منظر اختیارگرایی، وظیفه گرایی و غایت گرایی پی گیرد
    کلیدواژگان: الزام سیاسی، الزام اخلاقی، مشروعیت، اقتدار، وظیفه، اختیار، آزادی
  • علی معصومی صفحه 35
    در ارتباط با نوع تعامل روحانیت با دولت اسلامی دیدگاه های متفاوتی وجود دارد: دیدگاهی روحانیت را تابع دولت اسلامی و در خدمت آن می داند و معتقد است که چون دولت اسلامی است، به حکم وظیفه دینی همه از جمله روحانیت، باید از همه اجزا آن اطاعت کند. دیدگاه دیگر روحانیت را حاکم بر دولت اسلامی دانسته و معتقد است که دولت اسلامی مجرای اجرای حدود الهی است و عامل اجرای آن عالمان و کارشناسان دین هستند. دولت اسلامی آن گاه محقق می شود که روحانیت به عنوان رهبری دینی در راس آن باشد. جریانی نیز اصولا ارتباط میان دین و سیاست را قبول ندارد و با همین توجیه، عرصه حضور و ماموریت روحانیت و دولت را متفاوت و از هم جدا می داند. تفکری مدعی پیوند دین و سیاست است، ولی این پیوند را به روحانیت و دولت سرایت نمی دهد و معتقد به دولت اسلامی، منهای روحانیت است. منشا هریک از این دیدگاه ها، تلقی صاحبان آن از مفهوم روحانیت و دولت اسلامی، رابط بین دین و جامعه، اسلام و حکومت، اسلام و روحانیت، روحانیت و جامعه و... است.
    کلیدواژگان: روحانیت، دولت اسلامی، دولت سالاری، روحانیت سالاری، روحانیت ستیزی، تعامل نهادی
  • مهدی برهان صفحه 65
    بصیرت، بینشی برآمده از شناخت صحیح و دقیق، همراه با ایمان و باور یقینی است؛ به شرط آنکه هیجان ها، غرایز حیوانی و وسوسه های نفسانی و شیطانی در آن اثری نداشته باشند و مصداق حق را درست تشخیص دهد.
    اهمیت و ضرورت بصیرت را در گذر از فتنه ها باید جست وجو کرد و هدف از بصیرت، عمق بخشیدن به شناخت ها، راسخ کردن ایمان ها، مهار کردن خواهش های نفسانی و تشخیص مصداق حق، برای تحقق بخشیدن به آرمان همه انسان ها؛ یعنی برپایی حکومت عدل گستر است. بر اساس تعریف ارائه شده مولفه های بصیرت عبارتند از: شناخت یقینی، ایمان و باور قلبی، مهار گرایش های منفی و تشخیص مصداق حق.
    کلیدواژگان: بصیرت، شناخت، ایمان، تقوا، تشخیص حق و فتنه
  • محسن رضوانی صفحه 91
    مقاله حاضر به بررسی اندیشه سیاسی محسن مهدی و اهمیت وی در بسط فلسفه سیاسی اسلامی در غرب می پردازد. تفسیر مهدی از فلسفه سیاسی اسلامی، مبتنی بر پیوند «عقل» و «وحی» و نقش متعالی این دو با «سیاست» است. همچنین، تلاش وی در بازشناسی فلسفه سیاسی فارابی، موجب تفسیر جدیدی از سنت فلسفه سیاسی غرب گردید. محسن مهدی نه تنها به احیای متون فلسفه سیاسی اسلامی و بسط محتوای آن اهتمام ورزید، بلکه نسلی از استادان و محققان را تربیت کرد که امروزه مکتب مهدی را در محافل علمی غرب شکل دادند و به بسط رهیافت وی در تفسیر فلسفه سیاسی، فلسفه سیاسی اسلامی و حتی فلسفه سیاسی غربی می پردازند.
    کلیدواژگان: فلسفه سیاسی، فلسفه سیاسی اسلامی، فلسفه سیاسی یونانی، فلسفه سیاسی فارابی، محسن مهدی
  • مهدی قربانی، محمد جواد نوروزی صفحه 111
    روش شناسی از جمله مباحثی است که در زمینه های گوناگون دانش بشری مطرح است و طبعا در حوزه های پویا و چندبعدی مانند سیاست، به طور ویژه دارای اهمیت و کاربرد خواهد بود. یکی از مهم ترین حوزه ها در سیاست به دلیل اهمیت مسائل آن، فلسفه سیاسی است که از دیرباز به مثابه یکی از شاخه های اصلی معرفت سیاسی مطرح بوده است. از این رو، مقاله حاضر به بررسی روش شناسی فلسفه سیاسی می پردازد.
    در این تحقیق از روش توصیفی تحلیلی استفاده کرده ایم. در فلسفه سیاسی از دیرباز روش های متعددی به کار برده شده و یا دست کم چنین ادعا شده است؛ بنابراین، در این مقاله ضمن بیان آنها، به طرح و بررسی روش کارآمد در فلسفه سیاسی خواهیم پرداخت.
    کلیدواژگان: روش، روش شناسی، فلسفه سیاسی، منطق ارسطویی، دیالکتیک، شهود، برهان
  • هادی معصومی زارع*، قاسم شبان نیا صفحه 135

    نظریه تساهل از جمله دستاوردهای نظری مغرب زمین به شمار می رود که بیش از یک دهه است وارد گفتمان سیاسی و فلسفی جریان شبه روشنفکری کشورهای جهان سومی شده است. ریشه های این نظریه در جهان معاصر را باید در دوران موسوم به نوزایی و سده های پس از آن جست. جان لاک از اولین فیلسوفانی است که به نگارش رساله ای مستقل در این باره پرداخته است. وی در این رساله می کوشد ضمن تبیین دلایل و چرایی لزوم برخورد متساهلانه حاکم مدنی با فرقه های مختلف، دامنه تساهل و سازوکارهای بسط آن در حیات اجتماعی را تشریح کند.
    این مقاله درصدد است با تبیین زمینه های مطرح شدن این نظریه در جهان غرب، مبانی نظری این موضوع را نقد و بررسی کند. تفصیل در بیان این مبانی، نه به معنای پذیرش آن، بلکه برای فهم بهتر از پیش زمینه های فکری ای است که لاک و دیگر نظریه پردازان تساهل را بر ارائه و ترویج آن برانگیخته است.

    کلیدواژگان: تساهل، دولت، کلیسا، نسبیت گرایی، تکثرگرایی، گستره دین، سکولاریسم
  • احمد عزیزخانی صفحه 163
    بنیادگرایی جنبشی مذهبی است که بازگشت به اصول و بنیادها را مفروض گرفته و عمدتا خواستار عبور از مدرنیسم و بازگشت به سنت ها می باشد. تصلب، تاکید بر جامعیت دین، مخالفت با سکولاریسم و تاکید بر خشونت جهت پیشبرد اهداف، از ویژگی های اصلی جریان های بنیادگرا و از جمله بنیادگرایی مسیحی است. جنبش های بنیادگرا با چنین رویکردی درصدد تاثیرگذاری بر محیط پیرامون خود بوده اند.
    تحقیق حاضر به بررسی تاثیر آموزه های بنیادگرایی مسیحی بر سیاست خارجی ایالات متحده آمریکا در چهار حوزه حمایت از اسرائیل، فروپاشی کمونیسم، سیاست های خاورمیانه ای آمریکا و گسترش میلیتاریسم در این کشور خواهد پرداخت.
    کلیدواژگان: بنیادگرایی مسیحی، صهیونیسم مسیحی، ایالات متحده آمریکا، سیاست خارجی ایالات متحده امریکا
  • صفحه 193
    الخلاصهإن الاهداف التی توسس من اجلها الحکومه الإسلامیه هی میزات تشخصها عن سائر الانظمه الحاکمه. ویتناول الکاتب فی هذه المقاله دراسه مبادئ حقوق الإنسان فی رحاب الحکومه الإسلامیه باسلوب تحلیلی نظری. إن الاهداف السامیه والاهداف المتوسطه والاهداف الاولیه للحکومه الإسلامیه، تدل علی ان هذا النظام یمتلک فی ذاته طبیعه إنسانیه وان تحققها مرهون بتحقق حقوق الإنسان السامیه.
    مفردات البحث: الحکومه الإسلامیه، حقوق الإنسان، الاهداف السامیه، الاهداف المتوسطه، الاهداف الاولیه.
    * عضو اللجنه التدریسیه فی معهد الامام الخمینی(ره) للتعلیم و الابحاث. Shaban1351@Yahoo.comالوصول: 25/2/1432 القبول: 5/5/1432
|
  • Mahdi Omidi Page 5
    "Political obligation" is a concept which consists of the idea of "obligation" and "political". The word "obligation" is associated with assignment, compulsion, and duty, and it has close connection with such concept like legitimacy and authority. The word "political" governs the domain of obligation or compulsion, and has close relation with such fields as ethics and religion. At first glance, the nature of such obligations seems different from social, religious, economic obligations but, the necessity to morally justify obligation in the discussion of political obligation inevitably makes it part of the ethical issues. Anyway, there have been many discussions on the concept, content, and nature of political obligation and its relationship with moral obligations and with what things are, including what voluntary actions are.Showing the conceptual difference between the synonymous words, the present paper tries to find a way to the real meaning of political obligation in order to discuss its justifying nature from the view of determinism, deontology, and finalism.
  • Ali Masoomi Page 35
    Different views have been presented about the kind of interaction between the clerics and Islamic government. One of them is that the clerics are at the service of and subject to Islamic government and that it is incumbent on all people, including the clerics, to obey all its institutions as part of their religious duty towards the Islamic government. Another view is that Islamic government should be governed by the clerics and that in the Islamic government which is the conduct for implementing divine bounds it is the religious scholars and religious authorities who take this responsibility. According to this view, the Islamic government has to be headed by the clerics as religious leaders. Another view which principally rejects the idea of the relationship between religion and politics and distinguishes the presence and mission of the clerics form those of the government. Finally, there is a view that backs the idea of the relationship between religion and politics, but ignores the relationship between the clerics and government and stresses the idea of setting up an Islamic government but without the clerics. Each one of these views originates from the way its advocates perceive such things like the clerics and Islamic government, the relationship between religion and society, Islam and government, Islam and the clerics, the clerics and society, etc.Expounding the concepts and principles of the subject matter of this topic and investigating the different views about it, the present paper investigates and provides a model which is consistent with the political philosophy of Islam and identical to the political thought of Imam Khomeini, the founder of the Islamic Republic system.
  • Mahdi Borhan Page 65
    Insight is a kind of vision that results from sound and correct cognition which coupled with faith and certainty, provided that it is not influenced by excitements, inhuman instincts and selfish and satanic temptations, and it precisely specifies the applicability of the truth. The importance and necessity of insight must be sought during the course of riots and it aims to deepen cognition, deep-root faith, control worldly temptations and recognize the applicability of the truth to achieve the high ideals of all people i.e. to establish a just government. According to the stated definition, the components of insight are certain cognition, inner faith and belief, controlling negative tendencies, and recognizing the applicability of the truth.
  • Mohsin Rizwani Page 91
    The present paper investigates Mohsin Mahdi's political thought and the importance of his role in the extension of Islamic political philosophy in the West. His interpretation of political Islamic thought is based on the relationship between "reason" and "revelation" and their transcendental role in "politics". Also, his attempt to recognize Farabi's political philosophy has given rise to a new interpretation of the tradition of western political philosophy. He not only attempted to revitalize the texts of political Islamic thought and extend their contents, but also trained a generation of professors and scholars who have founded Mahdi school in the scientific circles of the West and extended the approach he developed to interpreting political philosophy, political Islamic philosophy, and also western political philosophy.
  • Mohammad Javad Nowruzi, Mahdi Qorbani Page 111
    Methodology is one of the subjects which is taken care of in different fields of human science and in naturally has a particular importance and application in some dynamic and multi–dimensional domains such as politics. Due to the importance of political issues, one of the most important domains in politics is political philosophy, which has been discussed as one of the main branches of political knowledge for a long time. Therefore, the present paper investigates the methodology of political philosophy. The research method is descriptive –analytical. For a long time, Several methods have been used in political philosophy or it has been claimed so. Therefore, this paper reviews them, and then suggests and studies the efficient method used in political philosophy.
  • Qasem Shabannia, Hadi Masoomi Zare Page 135

    The tolerance theory is one the theoretical achievements of the West which has been part of the political and philosophical discourse of pseudo-intellectual trend in the Third World countries for more than a century. The roots of this theory in the contemporary world must be sought in the Renaissance and the following centuries. John Locke is one of the first philosophers who wrote an independent treatise on this subject. In this treatise, he tries to expound the reasons and causes of necessity of civil ruler's tolerant treatment with different social classes explaining the scope of tolerance and mechanisms to extend it to social life.Expounding the grounds for the appearance of this theory in the Western world, the present paper tries to analyze and criticize its theoretical principles. Giving detailed explanation of these principles does not mean accepting them; rather, it aims at understanding the intellectual backgrounds that encouraged Locke and other theorists of tolerance to present it and promote it.

  • Ahmad Azizkhani Page 163
    Fundamentalism is a religious movement which takes for granted the return to the principles and fundamentals. Its main concern is transition from modernism and return to traditions. Among the main characteristics of the fundamentalist trends including Christian fundamentalism are dogmatism, emphasis on comprehensiveness of religion, anti-secularism, and emphasis on violence as a means to achieve the goals. The fundamentalist movements have tried to exert influence on their surrounding environment to accept their approach.The present paper investigates the influence of the doctrines of Christian fundamentalism on the foreign policy of the United States of America in four domains: the support for Israel, the collapse of communism, America's policy in the Middle East, and expansion of militarism in the U.S.A