فهرست مطالب

  • سال دوم شماره 1 (بهار و تابستان 1390)
  • تاریخ انتشار: 1391/01/20
  • تعداد عناوین: 9
|
  • جرم و مجازات: مقایسه مجازات های پیشنهادی نمونه ای از دانشجویان با قوانین مجازات در ایران
    احمد جعفری، سیدحسین سراج زاده صفحه 1
    آگاهی از نگرش مردم نسبت به مجازاتها به هماهنگی قوانین با افکار عمومی کمک می کند که پیامد آن افزایش انسجام اجتماعی و مشروعیت اجتماعی نهاد مجازات (دادگاه و پلیس) است. در پیمایش حاضر نگرش به قانون مجازات با نمونه ای 320 نفری از دانشجویان دانشگاه تربیت معلم در سال 1389 بررسی شده است. نتایج نشان می دهد بین نگرشهای پاسخگویان با قانون مجازات به لحاظ شدت و شکل مجازات ها اختلاف وجود دارد. بدین ترتیب که پاسخگویان خواهان مجازاتهایی با شدت کمتر و اشکال غیربدنی هستند. همچنین این اختلاف نظر تحت تاثیر متغیرهای اجتماعی و جمعیتی مثل دینداری، توسعه یافتگی، شهرنشینی، طول مدت تحصیل در دانشگاه، جدی انگاری جرم، سن و جنس قرار دارد. در این مطالعه دانشجویان زن اختلاف نظر کمتری با مجازاتهای قانونی داشتند. از نظریه های دورکیم و فوکو برای تبیین یافته ها استفاده شده است.
    کلیدواژگان: قانون، جدی انگاری جرم و دینداری، مجازات، اختلاف نظر، جرم
  • تحلیلی جامعه شناختی از ویژه گی های روستاهای در حال گذار در منطقه کلان شهری تهران
    ژاله شادی طلب، حسین ایمانی جاجرمی، مجتبی بیات صفحه 23
    در حال حاضر روستاهایی در تهران وجود دارند که متاثر از پدیده مهاجر پذیری شرایط خاصی و متفاوتی با روستاهای کلاسیک پیدا کرده اند. هدف این پژوهش ارائه چارچوب جامعه شناختی تشخیص و معرفی روستاهای در حال گذار مبتنی بر ویژگی های اجتماعی اقتصادی آنها است. این تحقیق با استفاده از روش پژوهش اسنادی و مطالعه میدانی تلاش کرده است تا شناخت دقیقتری از این روستاها فراهم کند. نتایج پژوهش نشان می دهد که مهاجرین از سه منشاء شهرهای حاشیه تهران، شهر تهران و سایر شهرهای کشور به روستاهای مورد بررسی وارد شده اند. مهاجرین با وجود آنکه در روستاها زندگی می کنند اما شیوه معیشت غالب خدماتی و صنعتی است که در خارج از روستا و عموما در تهران و شهرهای حاشیه آن صورت می گیرد. روستاهای مورد بررسی را می توان روستاهای خوابگاهی نامید که شکل سکونتی جدیدی به شمار می رود و با روستاهای کلاسیک تفاوت های بینادی دارند.
    کلیدواژگان: کارکرد خوابگاهی، منطقه کلانشهری تهران، مراحل گذار، روستاهای در حال گذار، مهاجرپذیری
  • فضای اجتماعی زندگی و طبقه اجتماعی بازنمایی فعالیت های فراغتی زنان در شیراز
    علی اصغر مقدس، مریم سروش صفحه 41
    این مقاله به ترسیم فضای زندگی زنان بر اساس نظریه بوردیو پرداخته تا به این سوال پاسخ دهد که آیا هنوز هم باید به تعاریف سنتی طبقه زنان وفادار ماند؟. داده ها از جمعیت زنان بالای 25 سال شیراز جمع آوری شدند. سرمایه های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی زنان در خانواده اندازه گیری شده و برای ایجاد تمایز میان گروه های مختلف زنان، فعالیت های فراغتی نیز در نظر گرفته شد. این اطلاعات با استفاده از تحلیل توافقی چندگانه مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان می دهد که میدان اجتماعی زندگی زنان مجرد و متاهل شیراز، سرمایه های در دسترس و سبک زندگی فراغتی آنها هنوز به شدت در راستای خطوط طبقاتی توزیع شده است و پایگاه اقتصادی اجتماعی آنها تا حد زیادی متاثر از پایگاه اقتصادی اجتماعی خانواده مبدا آنها است. افزایش سرمایه های در دسترس زنان بیشتر به علت تغییرات قواعد و منابع ساختاری بوده و تفاوتی در شاخص طبقاتی زنان ایجاد نشده است.
    کلیدواژگان: بوردیو، فضای اجتماعی، زنان، پایگاه، طبقه
  • بررسی اعتقادات دینی و جهت گیری عرفی گرا بنیادگرایانه ی دانشجویان؛ مطالعه موردی دانشجویان دانشگاه پیام نور مرکز ساری
    احمد محمدپور، مهدی علیزاده، امید قادرزاده، حسین قدرتی صفحه 69
    در این تحقیق، با استفاده از مدل پیشنهادی گلاک و استارک به سنجش چهار بعد دین داری دانشجویان دانشگاه پیام نور مرکز ساری پرداخته شده تا با روش علمی، میزان و انواع دین داری دانشجویان و سهم هر یک از انواع در میان آنها مشخص شود. نتایج به دست آمده نشان دادند که اعتقادات دینی 4/87٪ دانشجویان در سطح متوسط بوده است. نتایج آزمون فرضیه ها نشان داد که رابطه مستقیم و معناداری بین تمام جنبه های دین داری جوانان دانشگاهی و نوع جهت گیری دینی عرفی گرایانه و بنیادگرایانه آنها وجود دارد. هم چنین، ارتباط بین ابعاد دین داری با جنسیت تایید شد، حال آنکه ابعاد دین داری با رشته تحصیلی دانشجویان رابطه معناداری نداشت. به علاوه رابطه معناداری نیز بین بعد پیامدی دین داری با وضعیت تاهل دانشجویان مشاهده شد. در نهایت، داده های تحقیق نشان دادند که دانشجویان مورد مطالعه به همه ی ابعاد دین داری حساسیت داشته و همبستگی معناداری نیز بین ابعاد چهارگانه دین داری آنها وجود دارد.
    کلیدواژگان: عرفی گرایی، جوانان، مدل سنجش دین داری گلاک و استارک، دین داری، بنیادگرایی
  • زندگی شهری، ترس از قربانی شدن و کاهش سرمایه اجتماعی در کلان شهر تهران
    امیر ملکی، فرهاد رستگار نسب، جعفر عبدالملکی، مهدی خلفخانی صفحه 99
    در این تحقیق، نگارندگان، بر یکی از متغیر های تاثیر گذار بر سرمایه اجتماعی، یعنی همان ترس از قربانی شدن تمرکز داشته اند. این تحقیق درصدد پاسخ به این سوال است که آیا ترس از قربانی شدن موجب کاهش شعاع ارتباطات اجتماعی افراد و کاهش سرمایه های اجتماعی آنها می شود؟ جامعه آماری در این تحقیق افراد در فاصله سنی 12 تا 45 ساله ساکن شهر تهران تشکیل می دهند. نتایج نشان می دهد در میان چهار حوزه اصلی فعالیت اجتماعی (اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی)، بیشترین میزان ترس از قزبانی شدن در حوزه اقتصادی است. همچنین بیش از نیمی از پاسخگویان سطح جرم و ناامنی در جامعه را بسیار زیاد ارزیابی می کنند. یافته های تحقیق نقش تعیین کننده کاهش سرمایه اجتماعی در افزایش ترس از قربانی شدن افراد را تایید می کند.
    کلیدواژگان: پنداشت از جرم، مشارکت، ترس از قربانی شدن، سرمایه اجتماعی، اعتماد
  • مسئله مدرنیزاسیون در ایران: مقایسه تطبیقی-تاریخی ایران و ترکیه در دوران حکومت رضاشاه و آتاتورک (1941-1921م)
    تقی آزاد ارمکی، بهروز دلگشایی صفحه 121
    رضاشاه پهلوی(1944-1878) و مصطفی کمال آتاتورک (1938-1881) تقریبا در یک زمان در ایران و ترکیه به قدرت رسیدند. هر دو رهبر، پروژه مدرنیزاسیون را برپایه برداشتی کم و بیش یکسان از مدرنیته آغاز کردند و دو کشور نیز به لحاظ اجتماعی- تاریخی شباهتهای فراوانی دارند. با این حال، فرایند مدرنیزاسیون در ایران و ترکیه سرنوشتی متفاوت داشته است. در این پژوهش با کنار گذاشتن دیدگاه نظام جهانی و همچنین تحلیلهای طبقاتی، فرهنگی و جغرافیایی و با تکیه بر تمایزات ساختاری-نهادی بر مبنای استفاده از روشی تطبیقی-تاریخی، در پی یافتن پاسخی درخور به چرائی این تفاوت هستیم. در نهایت، چهار زمینه از این تمایزات که به زعم ما تاثیری تعیین کننده بر تفاوت سرنوشت مدرنیزاسیون در دوکشور داشته اند را برجسته کرده ایم؛ پیشینه شکل گیری نهادهای مدرن در زمان آغاز پروژه مدرنیزاسیون، تکثر قومی، گروهی، ایلی و طایفه ای، نهاد دین و رابطه آن با حکومت و بالاخره اقتصاد و دسترسی به درآمدهای نفتی.
    کلیدواژگان: فرایند مدرنیزاسیون، تمایزات ساختاری، نهادی، حکومت خودکامه، گسست، بحران
  • بررسی جامعه شناختی تاثیر انتخاب های عقلانی بر رفتارهای انحرافی: مطالعه موردی دانشجویان دانشگاه ارومیه
    اکبر علیوردی نیا، قربانعلی ابراهیمی، صالح صالح نژاد صفحه 143
    هدف تحقیق حاضر بررسی تجربی رابطه بین چهارچوب انتخاب های عقلانی با رفتارهای انحرافی در میان دانشجویان دانشگاه ارومیه بوده است. روش تحقیق، پیمایشی و ابزار جمع آوری داده ها نیز پرسش نامه می باشد، که در سال تحصیلی 90-1389 در میان دانشجویان مشغول به تحصیل به اجرا در آمده است. در مجموع تعداد 441 نفر افراد مورد مطالعه با روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شد. نتایج تحلیل رگرسیون چندگانه نشان می دهد که از میان متغیرهای انتخاب عقلانی، بین متغیرهای فرصت، نیاز منفعت گرایانه و هیجانات با رفتارهای انحرافی رابطه مستقیم و معنی دار و بین متغیر باورهای اخلاقی پاسخ گویان با رفتارهای انحرافی رابطه ای معکوس و معنادار مشاهده شده است. توجه به فرضیه های تایید شده، نشان می دهد که متغیر نیاز منفعت گرایانه، از بیش ترین قدرت تبیین کنندگی رفتارهای انحرافی برخوردار است.
    کلیدواژگان: باور اخلاقی، دانشجویان، رفتارهای انحرافی، دانشگاه ارومیه، انتخاب عقلانی
  • بررسی جامعه شناختی رابطه سرمایه اجتماعی و سلا مت روانی در زوجین شهر کرمان
    محمد توکل، سعید معید فر، سوده مقصودی صفحه 169
    هدف این تحقیق، بررسی جامعه شناختی رابطه سرمایه اجتماعی خانواده و سلامت روان میان زوجین شهر کرمان است. روش تحقیق پیمایشی بوده و از طریق پرسشنامه خود اجرا انجام شده است. جامعه آماری مورد مطالعه، همسران 45-18 ساله است که تعداد 382 نفر از این جمعیت به شیوه نمونه گیری خوشه ایچند مرحله ای انتخاب شده اند. نتایج ضریب همبستگی پیرسون نشان می دهد بین سلامت روانی و متغیر های سرمایه درون گروهی، برون گروهی و نهادی شناختی، منزلت فرد در روابط قدرت خانواده، رضایت زناشویی، احساس رضایت از زندگی، سن ازدواج فرد و همسرش، درآمدفرد ودر آمد همسرش رابطه معنی داری وجود دارد. نتایج تحلیل رگرسیون نیز نشان می دهد که از میان ابعاد متغیر سرمایه اجتماعی و متغیر های زمینه ای چهار متغیر سرمایه درون گروهی شناختی، برون گروهی شناختی، رضایت از زندگی زناشویی و منزلت فرد در روابط قدرت خانواده مهمترین تبیین کننده های سلامت روانی همسران هستند.
    کلیدواژگان: سلامت روانی، منزلت فرد در روابط قدرت خانواده، سرمایه اجتماعی، همسران، رضایت از زندگی زناشویی
  • داغ ننگ و هویت اجتماعی: بررسی موردی عوامل اجتماعی داغ ننگ زننده بر افراد دارای معلولیت جسمانی آشکار در شهر رشت
    حمید عباداللهی، اکبر پیری، منصور موقر نربین صفحه 195
    این تحقیق تجارب و نگرش های هشت نفر از افراد دارای معلولیت جسمانی آشکار که در شهر رشت زندگی می کنند را توصیف می کند. در یک سری از مصاحبه هایی که با این افراد انجام شد، شرکت کننده ها بینشهایی را در زمینه تجارب شان در طول زندگی ارائه دادند. مضامینی که نشان دهنده عوامل اجتماعی داغ ننگ زننده بر روی این افراد بود تحت مقوله هایی چون برچسبها(متلک ها و مسخره کردنها)، ترحم (حرف ها و نگاه های ترحم آمیز)، زل زدنها، رسانه ها و معابر، با استفاده از رویکرد برچسب زنی و نظریه داغ ننگ اروینگ گافمن تجزیه تحلیل و مورد بحث قرار گرفت. در واقع هدف این تحقیق این است که ببینیم داغ ننگ چگونه در کنش متقابل بین افراد سالم و افراد دارای معلولیت برساخته شده و هویت اجتماعی آنهایی که دچار یک آسیب دیدگی شده اند را لکه دار می کند.
    کلیدواژگان: برچسب، رشت، داغ ننگ، افراد دارای معلولیت جسمانی آشکار، هویت اجتماعی لکه دار شده
|
  • Crime and Punishment: Comparing Verdicts Suggested by a Sample of University Students for Certain Crimes with the Iranian Penal Code
    Ahmad Jafari, Seyed Hossein Serajzadeh Page 1
    Public sector awareness of people’s attitudes toward punishment for various crimes can help to increase the compatibility of laws with public opinion. Whereas this issue has attracted significant attention in a number of countries, little research has been conducted on it in Iran.This article examines the attitudes of a sample of 320 students, toward punishments for various crimes. Findings indicate the existence of a significant gap between verdicts suggested by students for a number of crimes and those given by the Iranian Penal Code. Specifically, students’ suggested verdicts are less severe and non-corporal in nature. Further analysis of the data also reveals that the gap is influenced by socio-demographic variables such as religiosity, level of development, level of urbanization, years of university education, perceived seriousness of crime, age and gender. Religiosity and perceived seriousness of crime have a positive relation with the above gap.
  • Characteristics of Transitional Villages in Tehran Metropolitan Area: A Sociological Analysis
    Jaleh Shaditalab, Hosseini Imani Jajarm, Majid Bayat Page 23
    Large cities, including Tehran, have structural effects on urban and rural settlements in their vicinities. Some villages near Tehran exhibit special features due to migration effects and associated patterns of life and work. They have gradually become different from more traditional Iranian villages. Calling these rural settlements “transitional villages” and developing a theoretical-conceptual framework for the migration effects exerted on them, we attempt to understand their social and economic features from a sociological perspective. For this, we benefit from a combined set of documentary and field study methods. Our findings indicate that people have migrated to these villages from Tehran, Tehran’s neighboring towns, or other cities. Although migrants have settled in the villages, they work in Tehran’s manufacturing and service sectors. Therefore we may call them “dormitory villages” as well in light of their different and new life and work patterns.
  • Life Social Space: Recreational Activities of Women in Shiraz
    Ali Asghar Moghadas, Maryam Soroush Page 41
    In traditional sociological definitions of class and socioeconomic status, a woman’s status is usually equated with that of her family. Against the background of changes in economic and social conditions and women’s increasing levels of capital and life opportunities, the question is whether traditional definitions still apply in determining socioeconomic status of women? A sample of women, 25 years of age and older, was drawn in Shiraz for this purpose. Economic, social and cultural capitals of women were measured. Leisure activities were also considered in order to distinguish different groups of women. Multiple correspondence analysis results show that social spaces for single and married women as well as availability of capital to them and their leisure-related lifestyles closely correspond to their class backgrounds. Women’s socioeconomic characteristics are strongly influenced by their family origins.
  • Investigating Religious Beliefs and Secularist/Fundamentalist Orientations of Payame Noor University Students in Sari Township
    Ahmad Mohammadpur, Mehdi Alizadeh, Omid Ghaderzadeh, Hossein Ghodrati Page 69
    The importance of religion and religiosity in Iran notwithstanding, certain shifts have occurred in the religious systems of the Iranian society in recent years. This study uses the model developed by Stark and Glock to measure religiosity in terms of beliefs, rituals, experiences and consequences among students of Payame Noor University in Sari Township. Findings indicate some level of religiosity among a majority of the students (87.4 %). There exists a direct and significant relationship between all aspects of religiosity and fundamentalist/secularist orientations of the students. A relationship between religiosity and gender is confirmed while no relationship between religiosity and field of study is observed. In addition, a significant relationship is revealed between marital status and the consequential aspect of religiosity. Finally, study findings highlight all dimensions of religiosity among the students with significant correlations among them.
  • Urban Life, Fear of Victimization, and Reduced Social Capital in Tehran
    Amir Maleki, Farhad Rastegarnasab, Jaafar Abdolmaleki, Mehdi Khalafkhani Page 99
    we focus on fear of being victimization as affecting social capital and examine the mechanisms of its influence. Our main question is whether fear of victimization in social, economic, political and cultural spheres decreases the radius of social contacts and reduces social capital. To answer this question, a sample of 875 residents of Tehran between the ages of 12 and 45 was drawn for a quantitative survey. Survey findings on the four areas of social activity (economic, social, cultural and political) indicate that: i) the greatest fear of victimization is in the economic sphere; ii) about half of respondents think that the levels of crime and insecurity in the society are too high; and iii) fear of victimization has a determining role in reducing social capital.
  • The Problem of Modernization: A Historical-Comparative Study of Iran and Turkey under Reza Shah and Ataturk (1921-1941)
    Taghi Azadarmaki, Behrooz Delgoshaei Page 121
    The regimes of Reza Shah Pahlavi and Mustafa Kemal Ataturk started their modernization projects in Iran and Turkey respectively at the same time based on similar conceptions of modernization. As neighbors, Iran and Turkey also have a number of social and historical similarities. Despite these similarities, the process of modernization took very different paths in these two countries. In this article, we explain the reasons behind this difference. Specifically, a comparative study of Reza Shah’s Iran and Ataturk’s Turkey is conducted to examine structural-institutional differences between the two countries in their socio-historical contexts. Four main factors are highlighted as influencing the different fates of modernization in Iran and Turkey: i) history of the formation of modern institutions; ii) ethnic and tribal diversity; iii) institution of religion and its relationship with the government; and vi) economic environment and access to oil revenues.
  • Rational Framework of Decisions on Deviant Behaviors: A Sociological Case Study of Urumieh University Students
    Akbar Aliverdinia, Ghorbanali Ebrahimi, Saleh Salehnezhad Page 143
    This study examines the relationship between rational frameworks of decisions and deviant behaviors among students of Urumieh University. Results from a questionnaire-based survey of 441 students (randomly selected in the academic year 2008-2009) are employed. According to the results of our regression analysis, among rational choice variables, opportunity, utilitarian need, and thrills have positive and significant relations with deviant behaviors; the relation between students’ moral beliefs and the dependent variable is negative and significant. Furthermore, utilitarian need is highlighted as most important in explaining deviant behaviors. Furthermore, utilitarian need is highlighted as most important in explaining deviant behaviors. Furthermore, utilitarian need is highlighted as most important in explaining deviant behaviors.
  • Relationship between Social Capital and Mental Health of Married Couples in Kerman
    Mohamad Tavakol, Saied Moidfar, Soudeh Maghsudi Page 169
    This study probes the relationship between social capital and mental health of married couples in the city of Kerman. A representative sample of 382 women and men was utilized. Survey results indicate meaningful relations between mental health and various aspects of capital as well as self esteem vis-à-vis power relations in the family, satisfaction with marriage, satisfaction with life, age of each spouse at the time of marriage, and income of each spouse. Gender differences in terms of mental health and social capital are also found to be meaningful. Furthermore, multiple regression results show that cognitional bonding capital, bridging capital, satisfaction with marriage, and self esteem vis-à-vis the family are the most important indicators of the mental health of married couples.
  • Stigma and Social Identity: The Case of Individuals with Visible Physical Disabilities in Rasht
    Hamid Ebadollahi, Akbar Piri, Mansour Movaghar Narbin Page 195
    Stigmatization is often humiliating and harms the social identity of those impacted by it. This study explores the experiences and attitudes of eight individuals with visible physical disabilities who live in Rasht. Through a series of interviews, study participants have provided insights into their experiences with stigmatization. Benefiting from Erving Goffman’s theoretical approach, their experiences on the streets and with the media including labeling (taunting and mocking), pitying, and gazing are discussed. The aim is to understand stigmatization in relation to the interactions between people with disabilities and other individuals. The aim is to understand stigmatization in relation to the interactions between people with disabilities and other individuals.