فهرست مطالب

تولید گیاهان زراعی - سال چهارم شماره 4 (زمستان 1390)
  • سال چهارم شماره 4 (زمستان 1390)
  • 210 صفحه،
  • تاریخ انتشار: 1391/03/15
  • تعداد عناوین: 12
|
  • بنیامین ترابی، افشین سلطاین، سرالله گالشی، ابراهیم زینلی صفحه 1
    یکی از مشکلات اساسی تولید گیاهان زراعی در کشور ما اختلاف بین عملکرد واقعی کشاورزان و عملکرد قابل حصول (خلا عملکرد) می باشد. بنابراین شناسایی عوامل محدود کننده عملکرد و خلا عملکرد بسیار حایز اهمیت است. بدین منظور مطالعه ای در شهرستان گرگان در 95 مزرعه از 5 روستا، در دو سال زراعی متوالی 87-1386 و 88-1387 به صورت پیمایشی و براساس روش CPA انجام شد. در این پیمایش کلیه اطلاعات مربوط به عملیات مدیریتی، خصوصیات خاک و گیاه زراعی (شامل 200 متغیر) ثبت و اندازه گیری شدند. سپس رابطه بین عملکرد و کلیه متغیرها (با استفاده از رگرسیون گام به گام) مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که بین عملکرد کشاورزان (عملکرد واقعی) و عملکردی که می توانند برداشت کنند (عملکرد قابل حصول)، 2348 کیلوگرم در هکتار فاصله (خلا) وجود دارد. مشخص شد که میزان مصرف کود پتاسیم قبل از کاشت، میزان کود نیتروژن مصرفی پس از کاشت، شاخص سطح برگ در گرده افشانی، شاخص کلروفیل در گرده افشانی، کل نیتروژن جذب شده توسط گیاه در رسیدگی و طول دوره رشد رویشی گیاه به ترتیب 20، 18، 19، 10، 14 و 19 درصد در ایجاد این خلا نقش دارند. بررسی داده ها نشان داد که شاخص سطح برگ، شاخص کلروفیل و میزان جذب نیتروژن، همگی تحت کنترل مدیریت کود نیتروژن هستند و همچنین طول دوره رشد رویشی توسط تاریخ کاشت کنترل می شود. بنابراین میزان مصرف پتاسیم، مدیریت تغذیه نیتروژن و تاریخ کاشت به ترتیب با 20، 61 و 19 درصد مهم ترین عوامل موثر در خلا عملکرد هستند و با بهینه سازی آن ها می توان عملکرد گندم در گرگان را به میزان 2348 کیلوگرم افزایش داد
    کلیدواژگان: خلا عملکرد، گندم، CPA، گرگان
  • علی عبادی، کامل ساجد، امیرقلی سنجری صفحه 19
    به منظور بررسی تاثیر قطع آبیاری بر انتقال مجدد ماده خشک و برخی صفات زراعی در جو بهاره، آزمایش مزرعه ای در ایستگاه تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اردبیل در سال زراعی 1388 اجرا شد. آزمایش به صورت کرت های خرد شده در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار انجام شد. تیمارهای آبیاری شامل آبیاری معمول، عدم آبیاری و قطع آبیاری در مرحله گلدهی به عنوان عامل اصلی و چهار ژنوتیپ جو بهاره (EBYTW-11، EBYTW-2، EBYTW-3 و EBYTW-7) به عنوان عامل فرعی در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد که میزان، کارایی و سهم ماده خشک انتقال یافته از اندام های مختلف هوایی گیاه به دانه با قطع آبیاری افزایش یافت، به طوری که سهم کل اندام های هوایی در تیمار عدم آبیاری و قطع آبیاری در مرحله گلدهی نسبت به شرایط آبیاری معمول در عملکرد نهایی دانه، به ترتیب 8/67 و 0/38 درصد بالاتر برآورد شد. ژنوتیپ EBYTW-2 در شرایط عدم آبیاری دارای میزان (ساقه و کل اندام های هوایی) و سهم (ساقه و میانگره برگ پرچم) بیشتری از ماده خشک انتقال یافته به دانه بود. بالاترین کارایی ماده خشک انتقال یافته از ساقه و برگ به دانه از ژنوتیپ EBYTW-3 و بالاترین کارایی ماده خشک انتقال یافته از میانگره برگ پرچم متعلق به ژنوتیپ EBYTW-11 بود که به ترتیب در شرایط عدم آبیاری و قطع آبیاری در مرحله گلدهی به دست آمد. ارتفاع بوته، طول سنبله و طول میانگره برگ پرچم در شرایط عدم آبیاری نسبت به شرایط آبیاری معمول به ترتیب 9/33، 5/24 و 9/11 درصد کاهش یافت. عملکرد دانه و زیست توده در تیمار عدم آبیاری و قطع آبیاری در مرحله گلدهی نسبت به تیمار آبیاری معمول به ترتیب 4/47 و 9/16 درصد و 6/36 و 9/9 درصد کاهش یافت. ژنوتیپ EBYTW-2 نسبت به سایر ژنوتیپ ها طول سنبله، وزن هزار دانه، عملکرد دانه و زیست توده بیشتری داشت.
    کلیدواژگان: آبیاری، انتقال مجدد، صفات زراعی، عملکرد، جو بهاره
  • فاطمه جودی، احمد توبه، علی عبادی، حسین مصطفایی، شهرزاد جماعتی ثمرین صفحه 39
    به منظور ارزیابی عملکرد و اجزای عملکرد چهار ژنوتیپ عدس (لاین محلی، توده محلی، ILL-10314 و ILL-6037) تحت تاثیر سه سطح کود نیتروژن از منبع اوره (صفر، 45 و 90 کیلوگرم در هکتار)، آزمایشی در سال زراعی 1387 به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با 3 تکرار در ایستگاه تحقیقات کشاورزی اردبیل اجرا شد. بر اساس نتایج آزمایش، سطوح مختلف کود نیتروژن به جز برای عملکرد دانه، کارایی زراعی و کارایی بازیافت کود نیتروژن، برای سایر صفات مورد بررسی ثاثیر معنی داری نشان نداد. در حالی که اثر ژنوتیپ بر روی تمام صفات مورد بررسی معنی دار بود. لاین محلی با داشتن کمترین تعداد غلاف پر، تعداد دانه در غلاف و تعداد دانه در بوته، بالاترین عملکرد دانه را نشان داد. کمترین عملکرد دانه نیز در ژنوتیپ ILL-10314 مشاهده شد. پایین بودن وزن صددانه در این ژنوتیپ را می توان از دلایل پایین بودن عملکرد در آن، با وجود بالا بودن تعداد دانه در بوته، تعداد دانه در غلاف و تعداد غلاف پر عنوان کرد. کمترین تعداد غلاف پر در ژنوتیپ ILL-6037 مشاهده شد. این ژنوتیپ با داشتن بیشترین وزن صد دانه، از نظر عملکرد در گروه مشترک با لاین و توده محلی قرار گرفت. بیشترین کارآیی زراعی و بازیافت نیتروژن در سطح کودی 45 کیلوگرم در هکتار و در توده محلی به دست آمد.
    کلیدواژگان: کارایی بازیافت نیتروژن، کارآیی زراعی، عدس، عملکرد، نیتروژن
  • بهرام میرشکاری صفحه 51
    به منظور بررسی تاثیرپذیری صفات ریخت شناسی، عملکرد و شاخص برداشت ارقام پاییزه کلزا در رقابت با علف-های هرز خردل وحشی، چاودار وحشی، جو وحشی و سیاه دانه، آزمایشی به صورت فاکتوریل در سال 87-1386 در دانشگاه آزاد اسلامی تبریز انجام شد. عامل های آزمایشی عبارت از زمان کنترل علف های هرز شامل مراحل روزت (7-5 برگی)، اوایل ساقه دهی، آغاز گلدهی، 50 درصد گلدهی و رقابت تمام فصل علف های هرز همراه با شاهد و سه ژنوتیپ کلزا شامل Opera، SLM046 و Okapi بودند. بر اساس نتایج در تیمارهای شاهد بدون علف هرز و تداخل تمام فصل علف های هرز به ترتیب 4 و 2 شاخه جانبی در هر بوته توسعه یافت. زیست توده کلزا در تیمار آلوده به علف هرز در کل دوره رشد نسبت به شاهد، 40 درصد کاهش نشان داد. وزن خشک علف های هرز در تیمارهای کنترل آن ها در مراحل اوایل ساقه دهی، آغاز گلدهی و 50 درصد گلدهی به ترتیب با دارا بودن 92، 86 و 87 گرم در مترمربع زیست توده، اختلاف معنی داری با هم نداشتند. علف های هرز توانستند وزن خشک خود را در صورت عدم کنترل در طول فصل رشد تا 410 گرم در مترمربع افزایش دهند. سطوح کنترل علف های هرز در مراحل روزت، آغاز گلدهی و 50 درصد گلدهی با کاهشی به ترتیب برابر 32، 44 و 50 درصد در عملکرد دانه از شاهد فاصله گرفتند. در این آزمایش با افزایش طول دوره تداخل علف های هرز از میزان اختصاص ماده خشک به دانه ها کاسته شد. درصد روغن دانه کلزا تحت تاثیر ارقام و دوره های رقابت علف های هرز قرار نگرفت. کاهش عملکرد روغن در سطوح تداخل علف هرز نسبت به شاهد به ترتیب 32، 4، 45، 50 و 55 درصد بود. یک بار کنترل علف های هرز در اوایل ساقه دهی هر سه ژنوتیپ مورد مطالعه کلزا توصیه می شود.
    کلیدواژگان: تداخل، زیست توده، شاخص برداشت و کلزا
  • هاشم امین پناه صفحه 67
    هدف از انجام این آزمایش، بررسی واکنش ارقام با توانایی رقابتی کم و زیاد به تراکم های مختلف علف هرز سوروف بود. بدین منظور آزمایشی در سال 1389 در ایستگاه تحقیقاتی برنج کشور- تنکابن، واقع در استان مازندران، انجام شد. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح آماری بلوک-های کامل تصادفی در چهار تکرار اجرا شد. عامل های آزمایش شامل شش تراکم سوروف (صفر، 8، 16، 24، 32 و 40 بوته در در متر مربع) و دو رقم برنج (خزر و لاین 843) بود. نتایج نشان داد که با افزایش تراکم سوروف از صفر به چهل بوته در مترمربع، میزان عملکرد دانه برنج، تعداد خوشه در مترمربع و تعداد دانه در خوشه کاهش یافت، هر چند که با افزایش تراکم سوروف از صفر به چهل بوته در متر مربع، درصد کاهش عملکرد دانه، تعداد خوشه در متر مربع و تعداد دانه در خوشه در رقم خزر سریع تر از لاین 843 بود. از طرف دیگر، با افزایش تراکم سوروف از هشت به چهل بوته در متر مربع، میزان زیست توده و بذر تولیدی سوروف در تداخل با رقم خزر در مقایسه با مقدار آنها در تداخل با لاین 843 سریع تر افزایش یافت. به عبارت دیگر، تحت شرایط رقابت، لاین 843 در مقایسه با رقم خزر توانست میزان زیست توده و بذر تولیدی سوروف را به طور معنی داری کاهش دهد.
    کلیدواژگان: برنج، توانایی رقابتی، سوروف، کاهش عملکرد
  • فاطمه سلیمانی، گودرز احمدوند، بیژن سعادتیان صفحه 85
    به منظور بررسی تاثیر مقادیر مختلف کود نیتروژن بر توان رقابتی کلزا (رقم اوکاپی) در شرایط تداخل با علف هرز خردل وحشی، آزمایشی به صورت کرت های خرد شده در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه پژوهشی دانشگاه بوعلی سینا همدان در سال 1387 انجام شد. تیمارها شامل مقادیر نیتروژن خالص در چهار سطح (100، 150،200 و 250 کیلوگرم در هکتار) به عنوان عامل اصلی و تراکم علف هرز در پنج سطح (0، 4، 8، 16 و 32 بوته در مترمربع) به عنوان عامل فرعی بود. نتایج نشان داد که با افزایش مصرف نیتروژن، توزیع عمودی شاخص سطح برگ و ماده خشک کلزا در شرایط خالص و رقابت با خردل وحشی بهبود یافت. افزایش تراکم خردل وحشی سبب کاهش مجموع عملکرد کلزا و خردل وحشی در واحد سطح شد. مصرف نیتروژن تا سطح 150 کیلوگرم در هکتار، باعث افزایش عملکرد دانه علف هرز خردل وحشی در تمام سطوح تراکم شد. افزایش مصرف نیتروژن تا سطح 200 کیلوگرم در هکتار، باعث کاهش بسیار ناچیز آستانه خسارت اقتصادی خردل وحشی شد، درصورتی که در تیمار 250 کیلوگرم نیتروژن در هکتار، مقدار آستانه به دست آمده کمتر از یک بوته در مترمربع خردل وحشی بود. نتایج نشان داد که مصرف نیتروژن تا سطح 200 کیلوگرم در هکتار سبب افزایش توان رقابتی کلزا در برابر علف هرز خردل وحشی شد
    کلیدواژگان: آستانه خسارت اقتصادی، رقابت، نیتروژن، مدل
  • عبدالقدیر قجری، علی اصغر میری، محمدرضا زنگی، سعید سلطانی صفحه 103
    به منظور بررسی تاثیر آرایش کاشت و تراکم بوته بر اندام های رویا، زایا و عملکرد سه رقم زودرس پنبه، آزمایشی به صورت کرت های دوبار خردشده در قالب بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار، در ایستگاه تحقیقات کارکنده در طی ساله ای 1384 و 1385 اجرا گردید. سه فاصله ردیف 60، 70 و80 سانتی‎متر به کرت های اصلی، دو فاصله بوته 10 و 20سانتی‎متر به کرت های فرعی و سه رقم، زودرس ‎موتاژنز، ب- 557 و 43259 به کرت های فرعی فرعی اختصاص داده شد. نتایج نشان داد کم شدن فاصله ردیف از80 به 60 سانتی‎متر، سبب کاهش تعداد قوزه در بوته و وزن یک قوزه می شود. اما با افزایش تعداد بوته در واحد سطح، عملکرد از2270 به 2656 کیلوگرم در هکتار افزایش یافت. با کاهش فاصله بوته از 20 به 10 سانتی‎متر، ارتفاع بوته، طول شاخه رویا، طول شاخه زایا، تعداد شاخه زایا، تعداد قوزه در یک بوته کاهش یافت. بهترین الگو در رقم زودرس‎موتاژنز در تراکم 7/166 هزاربوته در هکتار با آرایش کاشت 10×60 سانتی‎متر مشاهده گردید. اما اضافه شدن جمعیت گیاهی تاثیر کمتری بر رقم‎های ب-557 و 43259 داشت.
    کلیدواژگان: آرایش کاشت، پنبه، تراکم بوته، فاصله بوته، فاصله ردیف
  • سعید زارعی، اشکبوس امینی، سیروس محفوظی، محمدرضا بی همتا صفحه 123
    به منظور مطالعه تنوع ژنتیکی و تعیین روابط میان عملکرد دانه و برخی صفات مرفوفیزیولوژیک در شرایط تنش خشکی، تعداد 81 ژنوتیپ گندم بومی به همراه چهار شاهد کویر، کراس شاهی، روشن و لاین WS-82-9 در سال زراعی 87-1386 در مزرعه ی پژوهشی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر در کرج در قالب طرح آزمایشی آلفا لاتیس در دو تکرار ارزیابی شدند. نتایج نشان داد که صفات عملکرد دانه و اجزای آن، وزن خشک میان گره انتهایی و ماقبل انتهایی، شاخص برداشت، وزن خشک سنبله و طول میان گره ماقبل انتهایی از تنوع بالایی برخوردار بوده و بین ژنوتیپ ها، تفاوت معنی داری از لحاظ صفات مورد بررسی وجود دارد. نتایج تجزیه رگرسیونی گام به گام و تجزیه علیت نشان دادند که صفات شاخص برداشت و عملکرد زیست توده، وزن خشک میان گره ماقبل انتهایی، زودرسی و محتوی کلروفیل دارای سهم بالا و موثر در عملکرد دانه بوده و بیشترین اثرات مستقیم نیز مربوط به شاخص برداشت و عملکرد زیست توده بود. نتایج حاکی از آن است که تنوع ژنتیکی بالایی در خزانه ژنی گندم های بومی وجود دارد که می تواند به نژادگران را در اصلاح ارقام یاری نماید و شاخص برداشت، عملکرد زیست توده، وزن خشک میان گره انتهایی و ماقبل انتهایی، زودرسی و محتوی کلروفیل را می توان به عنوان معیارهای گزینش برای بهبود عملکرد دانه در شرایط تنش خشکی معرفی نمود.
    کلیدواژگان: تجزیه رگرسیونی، تنش خشکی، تنوع ژنتیکی، گندم، همبستگی
  • حمید محمدی، فواد مرادی، علی احمدی، علیرضا عباسی، کاظم پوستینی صفحه 139
    در طول نمو دانه، وضعیت آبی مناسب خاک، اهمیت کلیدی برای تجمع نشاسته در دانه ها و تغییرات هورمونی دارد. بدین منظور مطالعه ای بر روی 2 رقم گندم ایرانی، پیشتاز و کرج3 به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار و در دو شرایط فاریاب و تنش خشکی در مزرعه تحقیقات کشاورزی دانشگاه تهران (کرج) اجرا شد. هدف از انجام این پژوهش، بررسی سرعت پر شدن دانه، محتوای کربوهیدرات، سطوح هورمونی در مراحل مختلف پر شدن دانه، عملکرد و اجزاء عملکرد بود. نتایج نشان داد که رقم پیشتاز سرعت پرشدن دانه، محتوای قند محلول کل، ساکارز، گلوکز و فروکتوز بالاتری در مراحل اولیه رشد دانه نسبت به رقم کرج3 تحت شرایط آبیاری و تنش خشکی دارد. غلظت اسید ایندول-3-استیک دانه ها در مراحل اولیه پر شدن دانه بالا بود، اما غلظت اسید آبسیزیک در مراحل خطی پر شدن دانه به طور معنی داری افزایش یافت که در این مورد نیز رقم پیشتاز برتری نشان داد. عملکرد دانه، عملکرد زیست توده، شاخص برداشت، تعداد دانه در سنبله و وزن هزار دانه رقم پیشتاز نسبت به رقم کرج 3 تحت شرایط آبیاری و تنش خشکی بالاتر بود. تفاوت دو رقم از لحاظ عملکرد دانه و اجزائ آن ناشی از تفاوت در سطوح غلظت اسید ایندول-3-استیک و اسیدآبسیزیک و سرعت پر شدن دانه ها می باشد.
    کلیدواژگان: اسیدایندول 3 استیک، اسید آبسیزیک، خشکی، قدرت مخزن، کربوهیدرات و گندم
  • بیژن سعادتیان، گودرز احمدوند، فاطمه سلیمانی صفحه 157
    پژوهش حاضر با هدف بررسی مدل های تجربی رقابت، به صورت دو آزمایش فاکتوریل مجزا، در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی با 3 تکرار در دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سینا همدان در سال 1388-1387 انجام شد. در هر دو آزمایش، ارقام گندم الوند و سایسون با تراکم ثابت450 بوته در مترمربع به صورت دستی کشت شدند. در آزمایش اول، بذرهای علف هرز چاودار وحشی با تراکم های 0، 20، 40، 60 و 80 بوته در مترمربع کاشته شد. در آزمایش دوم، سطوح تراکم علف-هرز خردل وحشی 0، 8، 16، 24 و 32 بوته در مترمربع بود. نتایج بررسی نشان داد عملکرد زیست توده و دانه رقم سایسون در تداخل با هر دو گونه علف هرز، کاهش بیشتری نسبت به رقم الوند داشت. علف هرز خردل وحشی نسبت به چاودار در تراکم های مورد بررسی خسارت بیشتری بر گندم وارد نمود. بررسی مقادیر مشاهده شده و پیش بینی شده مدل های تراکم، سطح برگ و وزن خشک نسبی یک و دو پارامتری علف هرز نشان داد که مدل های سطح برگ و وزن خشک نسبی دو پارامتری برای هر دو گونه علف هرز، معیار مناسب تری برای پیش بینی کاهش عملکرد گندم بود.
  • زین العابدین طهماسبی سروستانی، معرفت مصطفوی راد صفحه 177
    به منظور مطالعه اثرات منابع آلی و شیمیایی نیتروژن بر صفات کمی و کیفی سه رقم کلزای زمستانه، آزمایشی در سال زراعی 1388 – 1387 در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی (اراک) به صورت فاکتوریل با طرح پایه بلوک های کامل تصادفی و در سه تکرار انجام شد. تیمارها شامل ارقام کلزا در سه سطح V1(اوکاپی)، V2 (مودنا) و V3 (لیکورد) و منابع نیتروژن شامل سه سطح N1 (کمپوست آزولا)، N2 (50 % آزوکمپوست+50 درصد اوره) و N3 (اوره) بودند. کود آزوکمپوست قبل از زمان کاشت استفاده شد و کود اوره در سه مرحله شامل زمان کاشت، طویل شدن ساقه و قبل از گلدهی مصرف شد. نتایج نشان داد که ارقام از لحاظ کلیه صفات مورد مطالعه متفاوت بودند. رقم لیکورد بیشترین عملکرد دانه، وزن هزار دانه، تعداد دانه در خورجین های فرعی، عملکرد زیست توده و عملکرد روغن را داشت. همچنین بین منابع مختلف نیتروژن از نظر تمامی صفات اختلاف معنی دار در سطح احتمال یک درصد وجود داشت. تیمار نیتروژن تلفیقی از نظر تعداد خورجین در ساقه اصلی، تعداد خورجین در ساقه فرعی، عملکرد زیست توده، عملکرد دانه و عملکرد روغن بر تیمارهای دیگر برتری نشان داد. برهمکنش منابع نیتروژن و ارقام کلزا بر تمامی صفات اندازه گیری شده در سطح احتمال یک درصد معنی دار بود. رقم لیکورد با نیتروژن تلفیقی بیشترین عملکرد زیست توده، شاخص برداشت و عملکرد دانه را نشان داد.
    کلیدواژگان: آزوکمپوست، اوره، صفات کمی و کیفی و کلزا
  • مقاله کوتاه علمی
  • رحیم شیدفر، مهدی تاج بخش، عبدالله حسن زاده قورت تپه، محسن رشدی صفحه 195
    این آزمایش به منظور بررسی برخی صفات زراعی ژنوتیپ های مختلف (12 ژنوتیپ) کرچک در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با 3 تکرار در سال زراعی 87-1386 در مزرعه تحقیقاتی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان غربی، واقع در 45 کیلومتری شهرستان ارومیه انجام شد. نتایج نشان داد که اثر ژنوتیپ بر کلیه صفات مورد مطالعه معنی دار است. بیشترین تعداد خوشه را رقم 1-11-80 که مربوط به ناحیه شهرضا می باشد، به خود اختصاص داد و کمترین تعداد خوشه در رقم 1-16-80 مربوط به ناحیه فسا، به دست آمد. همچنین رقم 4-80 بالاترین ارتفاع خوشه اصلی از سطح زمین (6/105 سانتی متر) را به خود اختصاص داد و رقم 31-80 پایین ترین ارتفاع خوشه اصلی (3/27 سانتی متر) را دارا بود. بیشترین درصد گل های ماده با 91 درصد مربوط به رقم 1-16-80 بود. بیشترین عملکرد دانه و روغن کرچک در رقم شماره 7- 80 مشاهده گردید. بنابراین با توجه به نتایج به دست آمده، اگر هدف از کاشت این گیاه حصول بالاترین عملکرد اقتصادی باشد، در آن صورت می توان رقم 7-80 را جهت کشت در منطقه توصیه نمود.
    کلیدواژگان: ژنوتیپ، صفات زراعی، کرچک
|
  • B. Torabi, A. Soltani, S. Galeshi, E. Zeinali Page 1
    One of the main problems in crop production in Iran is the difference between actual yield and attainable yield which is called yield gap. Thus, identifying yield constraints and yield gap are important. To do this, a study was conducted in 95 farms Gorgan of in five villages, during two years 2007 and 2008. In this study, all of the information about management operations, soil and crop characteristics were recorded and measured (including 200 variables). Then, relationships between variables and yield were considered (using stepwise regression). The results showed there is a 2348 kg/ha difference (gap) between actual yield (average farmer's yield) and attainable yield (maximum farmer's yield). It was identified that rate of potassium fertilizer before planting, rate of nitrogen fertilizer after planting, leaf area index at anthesis, leaf chlorophyll index at anthesis, total nitrogen uptake at maturity and the length of vegetative growth period were responsible in creation of yield gap with contribution of about 20, 18, 19, 10, 14 and 19%, respectively. Data investigations revealed that leaf area index at anthesis, leaf chlorophyll index at anthesis and total nitrogen uptake at maturity were controlled by nitrogen fertilizer management. Also, the length of vegetative growth period was controlled by planting date. Thus, it was then concluded that rate of applied potassium, nitrogen nutrition management and planting date are the most important responsible factors in creating yield gap with contribution of about 20, 61 and 19%, respectively. Optimizing of these factors could be increase wheat yield in Gorgan up to 2348 kg/ha.
    Keywords: Yield gap, Wheat, CPA, Gorgan
  • A. Ebadi, K. Sahed, A.H. Sanjari Page 19
    In order to study the effect of irrigation cut on dry matter remobilization and some of agronomy traits on spring barley, a field experiment was conducted by using a split-plot based on randomized complete block design (RCBD), in three replications, at agricultural and natural resource research center of Ardebil, in 2009. Irrigation treatments included normal irrigation (as local routine in past years), no-irrigation and irrigation cut at stage an thesis substituted in main plots, and spring barley genotypes, EBYTW-11, EBYTW-2, EBYTW-3, and EBYTW-7 were placed in sub-plots. Results showed that amount, efficiency and contribution of dry matter remobilization from various organs of plant to grains were increased with irrigation cut, so that the contribution of dry matter remobilization at no irrigation treatment and irrigation cut in stage an thesis were estimated 67.8 and 38.0 percent, respectively, higher than that normal irrigation treatment. Means comparing of interaction effects showed that EBYTW-2 genotype had higher dry matter translocation (culm and various organs total) and contribution to grain yield. the highest dry matter efficiency of culm and leaf was belongs to EBYTW-3 genotype and the highest dry matter efficiency of peduncle was obtained from EBYTW-11 genotype in no irrigation and irrigation cut at an thesis stage treatments, respectively. The plant height, head and panicle length decreased at no irrigation rather than normal irrigation treatment (33.9, 24.5, and 11.9 percent, respectively). Results showed this reduction were 47.4 and 16.9 percent for grain yield, also 36.6 and 9.9 percent for biological yield at no irrigation treatment and irrigation cut at thesis stage in compared with normal irrigation treatment. The EBYTW-2 genotype in head length, 1000-grain weight, grain and biological yield had higher value than other genotypes.
    Keywords: Irrigation, Remobilization, Agronomy traits, Yield, Spring barley2
  • F. Joudi, A. Tobeh, A. Ebadi, H. Mostafaee, Sh. Jamaatie., Somarin Page 39
    In order to investigate the yield and yield components of four lentil genotypes (Local line, Local bulk, ILL-10314 and ILL-6037 genotypes) as affected by three urea nitrogen levels including 0, 45 and 90 kg ha-1, a factorial experiment based on randomized complete block design with three replications was carried out in agriculture and natural resources research center of Ardabil, during 2008. Based on the results, different nitrogen levels, except for grain yield, agronomical and recovery nitrogen use efficiency, did not affect the other studied traits. While the impact of genotypes was significant on all traits. Local line had the lowest number of full pods, number of grain per pod and grain per plant, showed the highest grain yield. The lowest grain yield was observed in the ILL-10314 genotype. Lower 100- grain weight in this genotype may be of the reasons for the low grain yield despite of the high number of grain per plant, grain per pod and the full number of pods per plant. The lowest number of the full pod per plant was observed in ILL-6037 genotype. This genotype having the highest 100-grain weight was placed in the same group with the local line and bulk, in terms of grain yield. The highest agronomical and recovery nitrogen use efficiency were achieved using the 45 kg ha-1 and Local bulk genotype.
    Keywords: Recovery nitrogen efficiency, Agronomical efficiency, Lentil, Yield, Nitrogen
  • B. Mirshekari Page 51
    In order to study effects of competitive weeds (Sinapis arvensis, Hordeum spp., Secale montanum and Agrostemma githago) on morphological traits, yield and harvest index of winter rapeseed (Brassica napus L.) cultivars a factorial experiment was conducted in Islamic Azad University of Tabriz, during 2007- 2008. Experimental factors were weeds controlling times included weeding in rosette (5-7 leaves stage), early stem elongation, early flowering and 50% flowering stages, full season competition and control; and Opera, SLM046 and Okapi cultivars. Results showed that number of branches per plant in control and full-season interference treatments were 4 and 2, respectively. Rapeseed biomass in whole season weed-infested plots reduced 40%, as compared with control. Weeds biomass in treatments those weeds were controlled at early stem elongation, early flowering and 50% flowering stages with 92, 86 and 87 g m-2 had non-significant difference. Weeds could increase biomass up to 410 g m-2 when grew with rapeseed along the season. Weeds controlling at rosette, early flowering and 50% flowering stages with 32%, 44% and 50% reduction value in seed yield, respectively, had significant difference with weed-free plots. When the weeds competition period extended a long time, allocation of biomass to seeds decreased. Seed oil percentage was not affected by cultivars and weeds competition periods. Reduction value in oil yield of rapeseed in different levels of weeds control were 32, 4, 45, 50 and 55%, respectively. Weeds controlling once in early stem elongation of all studied cultivars of rapeseed was recommended.
    Keywords: Interference, Biomass, Harvest index, Rapeseed
  • H. Aminpanah Page 67
    The aim of this research was to investigate the response of more and less competitive rice cultivars to different densities of barnyardgrass. A field experiment was conducted in 2010 in Tonekabon’s rice research station in Mazandaran province. The experiment layout was a factorial design with four randomized complete blocks. The experimental factors were six densities of barnyardgrass (0, 8, 16, 24, 32 and 40 plant per square meter) and two rice cultivars (Khazar and Line 843). Results showed that rice grain yield, fertile tiller number m-2 and grain number per panicle were decreased as barnyardgrass density increased from 0 to 40 plants m-2. However, the percentage reduction in grain yield, fertile tiller number and grain number per panicle increased more sharply in Khazar cultivar than in Line843 as barnyardgrass density increased from 0 to 40 plants m-2. On the other hand, biomass and seed production of barnyardgrass was increased more sharply in Khazar cultivar than in line 843 as barnyardgrass density increased from 8 to 40 plants m-2. In other words, line 843 compared to Khazar cultivar, could significantly reduce biomass and seed production of barnyardgrass under competitive conditions.
    Keywords: Rice, Competitive ability, Barnyardgrass, Yield loss
  • F. Soleymani, G. Ahmadvand, B. Saadatian Page 85
    To evaluate the effect of different rates of nitrogen fertilizer on competitive ability of canola (Okapi cv.) in interference with wild mustard, a split-plot experiment based on a randomized complete block design with 3 replications was carried out at agricultural faculty of Bu-Ali Sina University, in 2008-2009. 4 levels of nitrogen fertilization (100, 150, 200 and 250 kg N ha-1) were assigned to mainplots and plant density of wild mustard at 5 levels (0, 4, 8, 16 and 32 plants m-2) to the sub-plots. The results showed that with increasing nitrogen application, were improved the canola vertical distribution of LAI and dry matter in pure condition and interference of wild mustard. Increasing wild mustard density led to decreased sum of canola and wild mustard yield in unit area. Nitrogen up to 150 kg ha-1, increased grain yield of wild mustard at all levels density. Increase up to 200 kgN ha-1, led to slight reduction of economic threshold of wild mustard on canola yield, but in 250 kg N ha-1, economic threshold value was less than a wild mustard plant in square meter. Overall the findings suggest that nitrogen application to 200 kgN ha-1 caused increases in competitive ability of canola against in wild mustard.
    Keywords: Economic threshold, Competition, Nitrogen, Model
  • A. Ghajary, A.S. Miri, M.R. Zangi, S. Soltani Page 103
    In order to investigation of planting pattern and plant density effects on vegetative and reproductive organs and yield of early maturing cotton cultivars, an experiment was carried out as split–split plot using randomized complete block design with 4 replications, in Karkandeh research station, during 2004-2205. Three row spaces (60, 70 and 80 cm) were consisted as main factors, plant space in the row of 10 and 20 cm as sub-factors and three early maturing cotton cultivars (Mutagenesis, B-557 and 43259) as sub-sub-factors. The results showed that with decreasing the row spaces from 80 to 60 cm, the average of the boll numbers per plant and single boll weight were decreased, but yield was increased from 2270 to 5656 kg ha-1 by increase in plant number in hectare. With decreasing plant distance from 20 to 10 cm, also, the plant height, monopodia length, sympodia length, sympodia number and boll number per plant were decreased. The best pattern for Mutagenesis cultivar was observed in planting pattern of 60×10 cm and density of 167000 plants per hectare. But the increasing of plant population had less effect on 43259 and B-557 cultivars.
    Keywords: Planting pattern, Cotton, Plant density, Plant distance, Row spacing
  • S. Zarei, A. Amini, S. Mahfoozi, M.R. Bihamta Page 123
    In order to study the genetic diversity and the relationship between yield with some morpho-physiological traits, 81 wheat landraces including four check cultivars (Kavir, D.C. Shahi, Ws-82-9 and Roshan) were planted in alpha-lattice design in two replications under drought stress at the research field of Seed and Plant Improvement Institute (SPII), Karaj, during 2007-2008. Results showed that grain yield and its components, penultimate dry weight, harvest index, peduncle dry weight, spike dry weight and penultimate length had high genetic variability. Significant differences were observed among studied wheat genotypes. The results step wise regression and path analysis showed that harvest index, biological yield, penultimate dry weight, earliness and chlorophyll content exerted the high contributions on grain yield. Harvest index and biological yield had the greatest positive direct effects (0.82 and 0.44, respectively) on grain yield. Results of this study indicate the existence of high genetic diversity in Iranian landrace gene pools which can be useful in wheat improvement breeding program. In addition, some morpho-physiological traits such as harvest index, biological yield, peduncle and penultimate dry weights, chlorophyll content and earliness can be used as selection criteria for wheat yield improvement for drought stress conditions.
    Keywords: Regression, Drought stress, Genetic diversity, wheat, Correlation analysis
  • H. Mohammadi, F. Moradi, A. Ahmadi, A. Abbasi, K. Poustini Page 139
    During grain development, appropriate water status of soil has key importance for starch accumulation in grains and hormone changes. For this, the study carried out on two Iranian wheat cultivars Pishtaz and Karaj3 in a factorial experiment based on randomized complete block design with three replications under irrigated and drought in a field experiment at research farm of Agriculture College, university of Tehran in Karaj. The aim of this research was to determine grain filling rate, carbohydrates content during different stages of grain filling, yield and its components. Results showed that Pishtaz cultivar in early grain-filling stages had high grain-filling rate, total soluble carbohydrate, sucrose, glucose and fructose in comparison to Karaj3 cultivar under irrigated and drought conditions. Indole-3-acetic acid (IAA) concentration of grains were high at the early stages of grain-filling, but Abscisic acid (ABA) concentration were high at the linear stages, which in this case Pishtaz was prevalent. Grain yield, biological yield, harvest index, 1000 kernel weight and number of kernels per spike in Pishtaz were higher than Karaj3 in two conditions. Results suggested that differences between cultivars in case of grain yield ant its component substantially resulted from variations of hormonal levels IAA, ABA and grain-filling rate.
    Keywords: Indole, 3, acetic acid, Ascisic Acid, Drought, Sink Strength, Carbohydrates, Wheat
  • B. Saadatian, G. Ahmadvand, F. Soleymani Page 157
    This study was carried out to evaluate empirical models of competition, as two separated experiments based on a randomized complete block design with 3 replications at Agricultural Faculty of Bu-Ali Sina University, in 2008-2009. In both Experiments, Alvand and Sayson cultivar were planted with densities of 450 plants m-2. In the 1st experiment, feral rye (Secale cereale) with densities of 0, 20, 40, 60 and 80 plants m-2 were planted. In the 2nd experiment, wild mustard (Sinapis arvensis) density was 0, 8, 16, 24 and 32 plants m-2. The results showed that biological and grain yield of Sayson in interference with both weed species, were reduced more than Alvand. Wild mustard in evaluated density treatments showed more damage on wheat in compared to feral rye. Study of values observed and predicted of weed density, one and two parameter models of relative leaf area and relative dry weight indicated that two parameter models of relative leaf area and relative dry weight of both weed species was more appropriate factor to predict wheat yield loss.
    Keywords: Competition, Empirical models, Wheat, Feral rye, Wild mustard
  • Z. Tahmasebi Sarvestani, M. Mostafavi Rad Page 177
    In order to study the effects of organic and inorganic nitrogen sources on quantitative and qualitative characteristics of three winter rapeseed cultivars, a field experiment was carried out as factorial arrangement in complete block design with three replications in Agricultural and Natural Resources Research Center of Markazi Province, Arak, during 2008-2009 growing season. Three rapeseed cultivars (Okapi, Modena and Licord) and three sources of nitrogen (Azocompost, Urea and 50% Azocompos plus 50% Urea) comprised the experimental factors. Azocompost fertilizer was utilized before sowing time and urea fertilizer was applied at three stages inclodings of sowing time, stem elongation and before flowering. Results showed that rapeseed cultivars had significant differences for all traits. Licord cultivar had the highest seed yield, 1000-seed weight, seeds per silique in secondary branches, biological and oil yield. Also there was significant difference between nitrogen sources for all characteristics at 1% probability level. Integrated nitrogen treatment showed superiority to other treatments for siliques per secondary branches, siliques per main branch, biological yield, seed yield and oil yield. The interaction effect between nitrogen sources and rapeseed cultivars was significant for all traits at 1% probability level. Licord cultivar with integrated nitrogen treatment showed the highest biological yield, harvest index and seed yield.
    Keywords: Azocompost, Urea, Quantitative, Qualitative Characteristic, 1 Rapeseed
  • R. Shidfar, M.Tajbakhsh, A. Hasanzadeh Gorttapeh, M. Roshdi Page 195
    This experiment was conducted to investigation of some agronomical traits in different castor bean genotypes at west Azarbaijan, in Agricultural Research Station of Urmia, as completely randomized block design with three replications, during 2007-2008. Result showed that the effect of different genotype were significant on all characteristics. The highest and lowest number of grain per plant observed in 80-11-1 (Shahreza) and 80-16-1 (Fasa) genotypes, respectively. The maximum 1000 grains weight (388.3 gr) observed in 80-29 genotype. Also, the highest seminals ear height from surface of ground (105.6 cm) observed at genotype of 80-4 and the lowest seminals ear height from surface of ground (27.3 cm) observed at genotype of 80-31. The greatest percent of pistil flower (91%) observed at genotype of 80-16-1. The highest grain yield and oil yield obtained at genotype of 80 -7. Therefore, if the purpose of planting this plant is achieving high economic performance, 80-7 genotype can be recommended for this area.
    Keywords: Genotype, Agronomical traits, Castor bean