فهرست مطالب

سفینه - پیاپی 29 (زمستان 1389)
  • پیاپی 29 (زمستان 1389)
  • ویژه نبوت
  • 200 صفحه،
  • تاریخ انتشار: 1390/06/20
  • تعداد عناوین: 12
|
  • محمدحسین شهری صفحه 5
  • مقالات
  • منصور پهلوان، حامد شریعتی نیاسر صفحه 10
    درباره زمان آغاز نبوت پیامبر اسلام (ص) بین دانشمندان مسلمان، اختلاف نظر وجود دارد. عده ای را نظر بر این است که آغاز نبوت پیامبر (ص) در سن چهل سالگی بوده است و بعضی این زمان را از بدو طفولیت و پایان دوره شیرخوارگی می دانند. عده ای نیز با استناد به حدیث «کنت نبیآ و آدم بین الماء و الطین»، آغاز نبوت پیامبر (ص) را قبل از خلقت آدم (ع) دانسته اند. مسئله این تحقیق آن است که زمان آغاز نبوت پیامبر اکرم (ص) کی بوده و آیین ایشان قبل از بعثت چه بوده است.
    کلیدواژگان: رسالت، بعثت، پیامبری، نبی، رسول، پیامبر (ص)، شق صدر
  • محمد بیابانی اسکویی صفحه 30
    ضرورت وجود پیامبراز دو منظر قابل بررسی است: 1. نیاز انسان؛ 2. وجوب لطف الهی.
    فلاسفه و متکلمان، در معنای وجوب ارسال رسولان، نظریه هایی ارائه کرده اند؛ و بر این نظریه ها، نقدها و اشکالاتی نیز مطرح شده است. در نظر فلاسفه، وجوب به معنای ضرورت وجود و عدم انفکاک از ذات خداوند است، و لطف و کرم از صفات ذات محسوب می شود. هرچند متکلمان برای اثبات وجوب ارسال رسل، بر حسن و قبح عقلی تاکید می کنند و این به معنای ضرورت و لزوم فلسفی نیست، ولی برخی بر آن عقیده اند که وجوب در نظر متکلمان، همان معنای فلسفی را دارد.
    قاعده لطف از نظر متکلمان بزرگ شیعه همچون شیخ مفید و خواجه طوسی نقد و بررسی شده و اشکالات مربوط به نظر حکما و فلاسفه با استناد به آیات و روایات تبیین شده است.
    وجوب ارسال رسل برمبنای عدل الهی نیز مورد بررسی قرار گرفته است
    کلیدواژگان: وجوب ارسال رسل، بعثت پیامبر، متکلمان، فلاسفه، قاعده لطف، عدل الهی
  • اصغر غلامی صفحه 51
    براساس آیات و روایات، عصمت پیامبران و محبت های الهی از ضرورت های هدایت است. برخی از مفسران، ذیل آیه (سنقرئک فلا تنسی) مطالبی را ذکر کرده اند که با عصمت پیامبر (ص) منافات دارد ازجمله نگرانی پیامبر از فراموش کردن وحی و نگرانی و اضطراب ایشان در زمان آغاز بعثت.
    با توجه به مفهوم و حقیقت وحی براساس آیات قرآن و اعطای معرفت و هدایت به واسطه روح قدسی از طرف خداوند، پیامبران در دریافت و ابلاغ وحی، از هرگونه خطا و لغزش و تردید مصون می باشند.
    برخی از مفسران، پیامبر (ص) را در دریافت وحی و در ابلاغ وحی از القای شیطان در امان نمی دانند و افسانه غرانیق که طبری مطرح کرده است، براساس همین اعتقاد به لغزش در ابلاغ وحی است.
    آیت الله ملکی میانجی در تفسیر مناهج البیان، پس از نقل و نقد برخی از اقوال مفسران ذیل آیه، تفسیر صحیح آیه را بیان می کند.
    کلیدواژگان: وحی، حقیقت وحی، عصمت، ابلاغ وحی، دریافت وحی، تفسیر مناهج البیان، مفسران شیعه، مفسران اهل سنت
  • محمدهادی ملازاده صفحه 69
    یکی از مسائلی که امروزه در جامعه ما مطرح است، مسئله ختم نبوت به وسیله پیامبر اسلام (ص) است. یکی از نظریات مطرح شده در موضوع فلسفه ختم نبوت، این است که بشر دیگر نیازی به راهنمایان الهی ندارد.
    در این مقاله دو نقد بر این نظریه وارد شده و سپس معنای اصطلاحی نبوت و امامت بررسی شده و از دو جهت، مورد توجه قرار داده شده اند: اول اینکه «حقیقت و ماهیت نبوت و امامت چیست و چه تفاوتهایی با هم دارند؟»دوم اینکه «چه تفاوتهایی در آثار نبوت و امامت وجود دارد؟»سپس با در نظر گرفتن هریک از این دو نظر، فلسفه و معنای ختم نبوت بیان شده است.
    کلیدواژگان: ختم نبوت، رسالت، امامت، وحی، الهام، عقل
  • حجت الاسلام هادی مروی صفحه 81
    نگارنده از چند دیدگاه در باب نبوت و امامت سخن می گوید: نارسایی بشر در کسب فیض الهی؛ مستقلات عقلیه مبنای قبول دین؛ تفاوت درجات انسانها؛ برهان امکان اشرف؛ عبودیت کامل و عبد کامل. پیوند میان عقل و نقل در این گفتار، قابل توجه است.این گفتار، برگرفته از درس گفتارهای شیخ محمود حلبی خراسانی در سال 1383 قمری است.
    کلیدواژگان: نبوت، امامت، مستقلات عقلیه، عبودیت کامل، امکان اشرف، نبوت و امامت، برهان عقلی، حلبی محمود، پیوند عقل و نقل
  • هادی صدر صفحه 109
    نویسنده در این مقاله، سلسله مقالات «توحید از دیدگاه قرآن و نهج البلاغه» را که در شماره های 4 و 5 و 6 سفینه منتشر شد بررسی و واکاوی کرده است.
    امکان معرفت خدا، عدم سنخیت خالق و مخلوق، اشتراک لفظی و قرابت برخی از دیدگاه های نویسنده مقالات یاد شده با فلاسفه، محورهای اصلی نوشتار حاضر است.
    کلیدواژگان: معرفت خدا، حد تعطیل و تشبیه، سنخیت، صفات خداوند، علم حصولی، علم حضوری تصور و تصدیق، اشتراک لفظی، مفهوم و مصداق
  • آزاده عباسی صفحه 139
    از زمان نزول قرآن در موضوع وحی شبهه هایی مطرح و براساس معیارهای درون دینی و برون دینی پاسخ هایی نیز ارائه شده است.
    ارتباط میان انسان به عنوان ماده سفلی با عالم علیا، نوع این ارتباط به لحاظ قالب الفاظ و قالب معنا، سنخ القای آن بر پیامبران الهی و به صورت خاصی بر پیامبر خاتم 9، تجربی بودن پدیده وحی و قابلیت بسط و گسترش آن، معانی متعدد وحی و یا کاربردهای متعدد از یکمعنی واحد برای وحی از جمله شبهاتی است که به صورت پرسشی مطرح، و تنی چند از اساتید دانشگاه پاسخ داده اند.
    در خصوص پیامبر خاتم 9 الفاظ و معانی قرآن، هر دو از جانب خداوند بر قلب رسول اکرم 9 نازل شده و پیامبر 9 برای بازگو کردن عین الفاظ نازل شده شتاب می کرده اند. در قرآن تصریحاتی به نزول لفظی و معنایی وجود دارد.
    قول ثقیل، تحدی قرآن نیز از مباحث مطرح شده می باشد.
    کلیدواژگان: وحی، مفهوم وحی، وحی شبهه ها، نزول قرآن، نزول الفاظ، نزول معانی، القاء بر قلب پیامبر، تحدی
  • گزارش و معرفی
  • اسماعیل تاج بخش صفحه 154
  • نکته پژوهشی
  • مرتضی نادری صفحه 164
    در ادبیات و اصول فقه، نشان داده شده است که الفاظ برای رساندن معانی، به دو شکل استعمال می شوند: حقیقی و مجازی. عموم دانشمندان مسلمان این تقسیم بندی را قبول کرده اند و استعمال مجاز در قرآن کریم را نیز پذیرفته اند. در برابر، گروهی از عالمان مسلمان با استعمال مجاز در قرآن، مخالفت کرده اند و گروه سوم، تقسیم بندی الفاظ را به حقیقت و مجاز، از اساس، باطل دانسته اند. ابن تیمیه در شمار گروه سوم است. در این نوشتار، پس از یادکرد تعریف حقیقت و مجاز و بررسی قول مشهور در این باره، ادله موافقان این تقسیم بندی و آمدن مجاز در قرآن، نقل و تحلیل شده و سپس، اشکالات عمومی مخالفان و پاسخ آنها آورده شده و پس از آن، اهم اشکالات ابن تیمیه به تفصیل، تبیین و نقد شده است
    کلیدواژگان: حقیقت، مجاز، مجاز قرآن، مجاز موافقان و مخالفان، ابن تیمیه
  • صفحه 187
  • محمد خازن صفحه 189
|
  • Dr. Mansur Pahlavan, Hamed Shariati Niasar Page 10
    There exists a dispute amongst the Islamic scholars concerning when the prophethood of the Prophet of Islam (peace and blessings be upon him and his pure progeny) began. A number of scholars hold that he became a prophet at the age of forty. Others believe that his prophethood commenced at the beginning of his childhood, after he had beenfully nursed. A third group believe that he was prophet even before the Prophet Adam (peace be upon him) was created. They use as their proof a narration from the Prophet of Islam in which he is reported to have said, "I was a prophet whilst Adam (peace be upon him) was between water and mud. The two questions that will be examined in this dissertation are: 1. When did the prophethood of the Prophet of Islam commence? 2. What was his creed before his appointment?
    Keywords: the divine message, prophetic mission, prophecy, apostle, messenger, the Prophet (peace be upon him, his pure progeny), Shaq al Sadr
  • Muhammad Biyabani, Osku¨Ei Page 30
    The need for the prophets is worth discussing from two different viewpoints: 1. Man¨s need for prophets. 2. The necessary nature of Divine Grace. Philosophers and theologians have offered different theories concerning the need for the appointment of the prophets. Concerning these theories, criticism has been expressed and questions have been raised. According to philosophers, what is meant by necessity is that it must exist for Him and can not be separated from His essence. Based on this, grace and generosity are essential attributes of God. Most theologians, however, rely on the concepts of good and bad according to the intellect in order to prove the necessity of the dispatch of the prophets. This definition of necessity differs from that of philosophers. The rule of divine grace viewed by Shi¨ah great theologians, like ShaykhMufid and Khawajah Tusi, has been criticized and analyzed. The necessity of dispatch of messengers on the basis of divine justice has also been analyzed.
    Keywords: necessity of prophetic appointment, prophetic mission, kalam, theologians, philosophers, rule of divine grace, divine justice
  • Asghar Ghulami Page 51
    According to the Qur¨anic verses and narrations, the inerrancy of the prophets and divine love are necessities of guidance. A number of the Qur¨anic interpreters have commented on the abovementioned verse in a way that is incompatible with the inerrancy of the Prophet (s), namely, the anxiety of the holy Prophet about forgetting revelation and his anxiety at the beginning of his mission. Considering the concept and nature of divine revelation on the basis of Qur¨anic verses and the presentation of khnowledge and guidance by a holy spirit sent by God, prophets are safeguarded from any error, slip or doubt in the reception and deliverance of divine revelations. A_number of interpreters hold that the Prophet (s) was not secure from satanic inspirations in receiving and delivering divine revelations (the Legend of Gharaniq). In the Qur¨anic exegesis of Manahij al-Bayan, after citing and criticizing some of the commentators of the verse, Ayatullah Miyanaji presents a correct interpretation of the verse.
    Keywords: Divine revelation, the nature of divine revelation, inerrancy, delivering divine revelation, receiving divine revelation, Commentary of Manahij al Bayan, Shi¨ah Qur¨an interpreters, Sunni Qur¨an interpreters
  • Dr. Muhammad Hadi Mulla, Zadeh Page 69
    The seal of the prophecy by the Prophet of Islam is one of the questions raised in our society. A theory raised regarding the philosophy of the seal of prophethood is that mankind doesnot need divine guides any longer. This article raises two criticisms on this theory; then analyses the idiomatic meaning of prophethood and Imamate from two points of view: First, what is the nature of prophethood and Imamate and what are the differences between them? Second, what are the differences in the effects of prophethood and Imamate? Later, considering each one of the two ideas, the philosophy and meaning of seal of prophethood are discussed.
    Keywords: The seal of prophethood, divine message, imamate, divine revelation, inspiration, intellect
  • Hujjat Al Islam Hadi Marvi Page 81
    The author deals with prophethood and imamate from several points of view: human inability in attanining divine favor; independent logical fundamentals of embracing religion; the variations of human ranks; the argument of the possibility of the noblest entity; perfect servitude and perfect servant. The integration of intellect and tradition in this text is significant. This article is based on the lessons of Shaikh Mahmud Halabi Khurasani in 1383 A.H.
    Keywords: Prophethood, Imamate, Independent logical reasons, Perfect servitude, Possibility on the noblest, Rational proofs of prophethood, imamate, Muhmud, Halabi, Integration of intellect, tradition
  • Dr. Hadi Sadr Page 109
    The writer has reviewed the chain of articles in safineh volumes 4, 5 & 6, titled as "Oneness of God in the holy Qur¨an and Nahj al-Balagha". The poissibility of knowing God; essential difference in the natures of the Creator and creatures; and some common or similarities in the words and views of the writer of those articles with the philosophers are the main points in the current article.
    Keywords: The knowledge about God, Limitations between Similarity, nullification, Similarity in nature, The Almighty God¨s Characteristics, Attainable (teachable) Knowledge, gnostic knowledge, Lingustic similarity, concept, confirm
  • Azadeh Abbasi Page 139
    Doubts have continuously been raised on the subject of revelation since the Qur¨an has been revealed and answers have been presented on the basis of extra - and intra - religious norms. The relation between humans as lowermatter and the higher world, the nature of this relationship in terms of lexical and semantic forms, the type of its disclosure to the divine prophets particularly to the Seal of the Prophets, empiricality of revelation and possibility of expanding it,multiple meanings of revelation, and multiple applications of a single meaning of the term are various doubts that have been raised to a number of professors. Both Qur¨anic terms and their meanings were revealed to the heart of the holy Prophet by God and the Prophet would hasten to transmit the exact words to the people. The Quran expressly states that it has been both semantically and lexically revealed. The Qur¨an¨s challenge (tahaddi) is also discussed in this article.
    Keywords: Revelation, the meaning of revelation, doubts about revelation, Revelation of the Qur¨an, Lexical revelation, Semantic revelation, Revealing to the heart of the Prophet