فهرست مطالب

قرآن پژوهی خاورشناسان (قرآن و مستشرقان) - پیاپی 7 (پاییز و زمستان 1388)
  • پیاپی 7 (پاییز و زمستان 1388)
  • تاریخ انتشار: 1388/10/11
  • تعداد عناوین: 10
|
  • دکتر مظفر اقبال صفحه 11
    نوشتاری که در پیش رو دارید به بررسی مطالعات آکادمیک مستشرقان در مورد قرآن می پردازد و بیان می دارد که این مطالعات توسط جریان های خاصی در اندیشه غرب شکل گرفته است و شامل تاریخ نگاری، تحلیل متون، دین شناسی، جامعه شناسی دین، عملکرد دینی و غیره می باشد. نویسنده در ادامه به مسئله دانش آکادمیک و تاریخچه آن می پردازد و برخی موارد آن را به نقد می کشد.
    کلیدواژگان: قرآن، مطالعات، آکادمیک، مستشرقان
  • دکتر محمد علی رضایی اصفهانی، سید مهدی اعتصامی صفحه 29
    این مقاله کتاب «قرآن، یک دایره المعارف» الیور لیمن را بررسی می کند و ویراستار، نویسندگان، ترجمه، فهرست بندی مدخل، چگونگی گزینش، و چینش آن ها را مورد نقد قرار می دهد.
    این کتاب با 468 مدخل اصلی و ارجاعی در 800 صفحه توسط 8 نفر عضو هیئت تحریریه و چهل و سه نویسنده تخصصی در سال 2005 میلادی منتشر شد. توجه به مذهب شیعه و شخصیت های آن، ارائه بیشتر مدخل ها با واژه های قرآنی، حجم کم مدخل ها و زبان ساده از نقاط قوت و استفاده نکردن از قرآن پژوهان متبحر، نداشتن نظام جامع در مدخل ها، رعایت نکردن یک نواختی در روش انتخاب و ارجاع مدخل ها و کم توجهی به مفاهیم اصلی قرآن، از نقاط ضعف کتاب به شمار می آید.
    کلیدواژگان: قرآن، دایره المعارف، مستشرقان، الیور لیمن
  • دکتر سید محمد باقر حجتی، سید عقیل نسیمی صفحه 71
    جمع و تدوین قرآن در دوره های مختلف از مسائل مهم حوزه تاریخ قرآن است که قرآن پژوهان مسلمان و غیرمسلمان اهتمام ویژه بدان داشته اند. تئودور نولدکه آلمانی (Theodor Noldeke) یکی از شخصیت های خاورشناس است؛ که در کتاب «تاریخ قرآن» توجه زیادی به جمع و تدوین قرآن از خود نشان داده است.
    مطالعات مستشرقان با توجه به پیش فرض آنان، منابع محدود و روش تحقیق ویژه ای که دارند، قابل نقد و تامل جدی است، لذا در این مقاله سعی می شود پاره ای از دیدگاه های مهم وی مانند دلایل جمع قرآن در زمان پیامبر، حافظان و جمع کنندگان وحی، واژه جمع، و نیز تفاوت ها و شباهت های دیدگاه های او با محققان اسلامی بررسی شود.
    کلیدواژگان: قرآن، مستشرقان، تئودور نولدکه، جمع قرآن
  • دکتر حسن رضایی هفتادر صفحه 103
    جان برتن قرآن پژوه انگلیسی، مولف کتاب «جمع آوری قرآن» است. وی به بررسی مسئله تدوین قرآن می پردازد و معتقد است قرآن فعلی در عصر پیامبر و توسط آن حضرت گردآوری شده و هیچ نقصانی نسبت به آیات آن رخ نداده است. مسئله «نسخ» و «مصاحف صحابه» دو علت حذف نقش پیامبر اکرم از عرصه جمع آوری قرآن هستند. موضوعات «نسخ تلاوت و حکم»، «نسخ تلاوت و بقای حکم» و «اختلاف قرائات مصاحف صحابه» واقعیت خارجی ندارند و ساخته ذهن فقیهان اهل سنت است که در مناظره های خود با فقیهان می کوشیدند با تمسک به آن ها، آن دسته از احکام فقهی خود را که مستند آن ها در نصوص مصحف فعلی وجود ندارد، به قرآن مستند نمایند. اگر پیامبر اسلام آیات قرآن را در قالب مصحفی گردآوری کرده باشد، دیگر، فقیهان مذکور نمی توانستند از اختلاف قرائات مصاحف صحابه و حذف نصوصی از مصحف فعلی، در قالب دو شکل نسخ تلاوت سخن به میان آورند. آنان چاره کار را در آن دیدند که با جعل روایاتی، نقش پیامبر را از عرصه جمع آوری قرآن حذف کنند و گردآوری آن را به دوران پس از حیات ایشان منتقل کنند و چنین نیز کردند.
    کلیدواژگان: قرآن، مستشرقان، جان برتن، جمع قرآن، نسخ، مصاحف صحابه
  • دکتر محمد حسن زمانی، غلام حسین ناطقی صفحه 133
    این مقاله پس از طرح دیدگاه شرق شناسان در باب اسطوره انگاری گزاره های تاریخی قرآن، به بررسی آن می پردازد و با اشاره به برخی اشکال های این نظریه، شواهد و دلایلی بر واقع نمایی گزاره های تاریخی قرآن ارائه می دهد وبه این نتیجه می رسد که نه تنها دلیلی بر اسطوره انگاری گزاره های تاریخی قرآن وجود ندارد، بلکه شواهد و دلایل بیرون متنی و درون متنی بسیاری بر واقع نمایی زبان قرآن در گزاره های تاریخی اش گواهی می دهند.
    کلیدواژگان: قرآن، تاریخ، مستشرقان، اسطوره، واقع نما
  • دکتر سید عیسی مسترحمی صفحه 163
    عصمت وحی و دخالت نداشتن غیرخداوند در آن، از جمله معتقدات مسلمانان است که دلایل نقلی (آیات و روایات) و دلایل عقلی فراوانی بر آن گواهی می دهند.
    افسانه غرانیق، روایتی ساختگی است که با این اصل مهم در تعارض است، چون از دخالت شیطان در نزول وحی سخن می گوید. متاسفانه نقل این افسانه توسط برخی مورخان و مفسران، دست آویزی برای گروهی از مستشرقان فراهم کرده است تا آن را به عنوان شاهدی بر معصوم نبودن وحی مطرح کنند، در عین حال با وجود اشکال های فراوان سندی و متنی این افسانه، کمتر نوشته ای به نقد و بررسی همه جانبه آن پرداخته است. در این مقاله پس از بیان تاریخچه نقل این افسانه، دیدگاه شماری از مستشرقان درباره آن گزارش می شود و این داستان پس از بررسی سند، به قرآن، روایات و بدیهیات عقلی عرضه و توجیهات ناقلان آن نقد می شود.
    در پایان دیدگاه مونتگمری وات که در بسیاری از نوشته هایش به نقل این داستان پرداخته، با تفصیل بیشتری مورد نقد و بررسی قرار می گیرد
    کلیدواژگان: قرآن، خاورشناسان، غرانیق، افسانه
  • عدنان دمیرکان، رفعت آتای ترجمه: علی صفحه 191
    «تفسیر در دوران اولیه اسلام» یکی از مقالات کتاب قرآن، دایره المعارفی است که به سر ویراستاری اولیور لمان در سال 2006 به چاپ رسید. هر دو نویسنده مقاله استاد دانشکده الهیات دانشگاه حران ترکیه می باشند آن دو ضمن بیان تعاریف تفسیر و تاویل و برشماری اختلاف معانی آن ها، به سیر تاریخی تدوین تفسیر پرداخته اند و به انواع روش های تفسیر اشاراتی کرده اند. نویسندگان یکی از علل نیاز به تفسیر را توضیح و تبیین قصص قرآن، جهت ذکر جزئیات آن ها دانسته اند.
    در این مقاله، فرهنگ یهود نیز به عنوان یکی از منابع تفسیر قرآن پنداشته شده و ابن عباس مشهورترین مفسر قرآن شمرده شده است. نویسندگان خوارج را نیز یکی از گروه هایی دانسته اند که به شدت به قرآن التزام داشتند.
    نویسندگان در پایان مذهب شیعه را به تفسیر قرآن بدون در نظر گرفتن اسباب نزول و سیاق آیات متهم می کنند، برای مثال به تفسیری از بیانیه (یکی از فرقه های منقرض شده شیعه) تمسک می جویند.
    اینک ضمن ترجمه مقاله، برخی نکات و شبهات آن را نقد و بررسی می کنیم.
    کلیدواژگان: قرآن، تفسیر، اسلام، شیعه، مستشرقان
  • حسن رضا رضایی صفحه 217
    معرفی منابع لاتین، عربی و فارسی (کتاب، مقاله و سایت ها) برای مطالعه پیرامون مباحث مستشرقان در مورد قرآن هدف این مقاله است.
    این منابع ارزش و اعتبار یکسان ندارند، بلکه برخی سزاوار نقد هستند، با این حال می توانند زمینه مناسبی برای پژوهش در زمینه قرآن و مستشرقان فراهم آورند.
    منابع یاد شده را محققان گروه قرآن و مستشرقان مرکز تحقیقات قرآن کریم المهدی گرد آورده اند و امکان تکمیل آن در مقالات بعدی وجود دارد.
    کلیدواژگان: قرآن، مستشرقان، منبع شناسی
|
  • Page 11
    The writing at hand is dealing with the orientalists’ academic studies regarding the Quran. This debate is being formed by particular currents in western reflection which include the subjects such as historiography, analysis of texts, the studies in religion, sociology of religion, religious function and etc. the writer continues stating about the academic knowledge and its background and criticizes some of those accounts.
    Keywords: studies, academic, orientalists
  • Dr. M. Ali Rezaie Isfahani, Sayyed Mahdi Etisami Page 29
    The present writing undertakes review of the work “Quran: an encyclopaedia” written and edited by Oliver Leman. In addition, it introduces the head editor, writers, and criticizes the index of entries, the way of its selection. This book covering 800 pages contains 468 main and referring entries. It got published in 2005 with the contribution of 8 editors plus 43 professional writers. Paying attention to the Shiite sect and its personalities, giving the entries name with the Quranic vocabularies, being precise in the content of its entries and the easy understanding language they have employed in encyclopaedia are from the positive points The negative points of this work are such as not utilizing the expert and competent Quranic researchers, lacking a comprehensive order in organizing the entries, having no disciplined method for choosing and referring the entries and paying insufficient attention to key concepts of the Quran.
    Keywords: Quran, encyclopaedia, orientalists, Oliver Leman
  • Dr. S. Muhmmad Baqir Hujjati, Sayyed Aqil Nasimi Page 71
    Collection and codification of the Quran in various periods is one of the most important issues of history of Quran that the Muslim and Non-Muslim Quranic researchers have paid attention to. The German Theodor Noldeke being a prominent figure of orientalists has played a greater part via writing an exclusive book in this respect “the history of Quran”. The orientalists’ Quranic studies, considering their presuppositions, limited sources and special method of research, can be seriously criticised and disagreed with. Thus, the current essay tries to describe and analyse some of his significant views such as: the reasons behind collection of the Quran during the Prophet’s lifetime, memorizers and collector of revelation, the word of collection itself and the similarities and differences of his and the Muslim scholars views.
    Keywords: Quran, Orientalists, Theodor Noldeke, Collection of the Quran
  • Dr. Hassan Rezaie Haftadar Page 103
    John Burton is an English Quranic researcher and the author of the book “the collection of the Quran”. While talking about the edition of Quran, he maintains that the Quran we have access to, is the same Quran that has been collected by the prophet and no loss or deficiency has taken place within its verses. The issues of “abrogation” and “codices (Masahif) of the companions” are the two factors to eliminate the role of the prophet from collection of Quran mission. The subjects such as “abrogation of the recitation and the ruling” and “abrogation of the recitation and continuity of the ruling” enjoy nothing of the actual reality. They are the Sunnite jurists minds’ fabricated products, who while debating with other jurists and finding reasons from the holy Quran in favour of their own opinions, resorted to such means and documents. Had the prophet of Islam collected the verses of the Quran in the form of a codex (Mushaf), the aforementioned jurists could not converse of different recitations of the companions’ codices (Masahif) and elimination of some texts from the present Quran in the form of two kinds of abrogation. They saw and found the alternative to fabricate traditions to eliminate the role of the prophet from the process of collecting the Quran and to shift the accomplishment of this important task after his lifetime. Finally they did it.
    Keywords: Quran, orientalists, John Burton, the collection of the Quran, abrogation, the companion's codices
  • Dr. Muhammad Hassan Zamani, Ghulam Hussein Natiqi Page 133
    The writer of the article after propounding the orientalists’ accounts on historical propositions of Quran labeling them as myths, points out some of the problems of such a theory. And subsequently delivers reasons and evidences to prove the cognitive aspect of the historical propositions of the Quran. He comes to this conclusion that there is not only a reason favoring such a motion but also there are a great deal of external evidences and internal textual proofs substantiating the cognition of the holy Quran’s historical propositions.
    Keywords: Quran, history, orientalists, myth, cognitive
  • Dr. Sayyed Isa Mustarhami Page 163
    The infallibility and non-intervention of others save Allah in the process of revelation is from those doctrinal principles of Muslims which a great deal of traditional (the verses and narrations) and rational reasons stand as proofs for. The myth of Gharaniq is a fabricated tradition that contradicts with the important principle of infallibility; for it implies the intervention of Satan in descending of revelation. Unfortunately, citation of such a myth by some historians and exegetes provided the pretext for a group of orientalists to extend it as a document on fallibility of revelation. Nonetheless, with the existence of abundant textual and documentary problems within this myth, still we find few papers to have it comprehensively analyzed and criticized. In the very article, after citing the background of the myth, many of the orientalists’ views would be reported. After examining the story’s document we would present it to Quran, traditions and some self-evident reasons and then the justifications of its narrators will be closely inspected. Finally, a great part of the writing is particularly criticizing Montgomery Watt’s viewpoints in detail, where he talks of this fabricated story in most of his writings.
    Keywords: Quran, orientalists, Gharaniq, myth
  • Adnan Demircan, Rifat Atay Page 191
    Tafsir in early Islam is one of the articles of “the Quran: an encyclopedia” that was published on 2006 with the head editor of Oliver Leman. The writers of the article are two professors in Turkish Harran University faculty of theology. The aforementioned professors while counting the definitions of Tafsir and allegorical interpretation (Ta’wil) and their difference in meanings deal with the historical course of Tafsir edition. They furthermore hint at various methods of exegesis. The writers highlighted that one of the reasons we need Tafsir is to expound and illustrate the Quranic stories for description of their all details. In this paper, the Jewish culture has been counted as one of the sources for exegesis of the Quran and Ibn Abbass as the most popular exegete of the Quran. They have also made this account that Khawarij were tremendously committed to the Quran. Afterward, the writers accuse the Shiite sect for not considering the occasions and context of the verses in exegesis of the Quran. For example they resort to the exegesis of an extinct Shiite sect called (Bayaniyeh). The following is the translation alongside its criticism, presented for the readers.
    Keywords: Quran, exegesis, Islam, Shiite, orientalists
  • Hassan Reza Rezaie Page 217
    This article introduces the sources pertaining to orientalists’ discussions on Quran, for further studies. These sources in a broad sense are inclusive of books, articles and sites which are arranged under three categories of English, Arabic and Persian sources.The entire sources considering their value and credit are not be labelled alike and identical; for some of them deserve to be criticised. But can be an aptly background for further studies of Quran and orientalists. These sources have been prepared by faculty of Quran and orientalists affiliated to Al-Mahdi Quranic research centre. It can be accomplished and updated within the next articles.
    Keywords: Quran, orientalists, Bibliography