فهرست مطالب

  • پیاپی 53 (بهار 1390)
  • تاریخ انتشار: 1390/04/01
  • تعداد عناوین: 7
|
  • احمد اسماعیل تبار صفحه 11
    جهان اندیشه انسان از تصور گزاره هایی تشکیل می شود که بخشی از آن ها را تصور و تصدیق و بخشی دیگر را تردید می کند شناخت مفاهیم در ذهن و دسته بندی آن ها سهم مهمی در توسعه و تعمیق دانش فقه و حقوق دارد. تفکیک ابعاد وجودی انسان و بررسی عملکرد آن ها در حوزه دانش اعتباری مانع از مشاجرات لفظی بیهوده می شود و زبان مشترک را برای بیان معانی مراد و مقصود فراهم می سازد.
    مقاله شناخت مفاهیم در دانش فقه و حقوق درصدد اهتمام به این حقیقت مهم است که هیچ گریزی از شناخت شناسی انسان نیست و بدون شناخت گزاره «است ها» و گزاره «بایدها» از یکدیگر و تمایز بین مفاهیم که همانا تشکیل دهنده موجودهای ذهنی انسان هستند درک صحیح و عمیق از دانش اعتباری فقه و حقوق ممکن نخواهد بود.
    چنانچه گزاره های اعتباری از سایر گزاره ها شناخته شود و مقام صلاحیت دار اعتبار کننده از سایر مقامات باز شناخته شود وجه التزام قانونمندی انسان نیز برهانی و مستدل خواهد شد.
    کلیدواژگان: مفهوم واقعی، مفهوم حقیقی، مفهوم اعتباری، مفهوم انتزاعی، تصور
  • سعید باقری صفحه 33
    «حق عبارتست از تجلی آزادی در تاریخ». این سخن یکی از صورت بندی های مفهوم «حق» نزد هگل است. این سخن دقیقا به چه معناست؟ آیا هیچ معنای قابل اعتنایی در پس این سخن نهفته است؟ برای آنکه به پاسخ این سوال برسیم باید فلسفه حقیقتا دشوار هگل را مورد مطالعه قرار دهیم. خوشبختانه هگل پژوهش خاصی راجع به مفهوم حق دارد. اندیشه های او درباره مفهوم و سرشت حق در کتاب مشهور او «[عناصر] فلسفه حق» منتشر شده است.
    فلسفه حق هگل جزئی از فلسفه عمومی اوست و ارتباط ارگانیکی با آن دارد. هگل بر آنست که هستی و کل واقعیت یک روند خودپروری است. در این روند «مطلق» به خود می اندیشد و در یک پروسه دیالکتیک خود را بسط می دهد. تاریخ بستر و حیز بسط و صیرورت ذهن (یا مطلق) است. نخست مطلق یک ایده است به روشی سوبژکتیو (مرحله منطق)، سپس مطلق در طبیعت عینیت می یابد و نهایتا در ذهن به خود رجعت می کند و ذهن و عین به یگانگی دست می یابند. حق محصول روند خودشکوفایی ذهن در تاریخ است. در فلسفه هگل، حق محصول ضروری ذهن یا عقل کلی است نه آنکه نهادی باشد برساخته برخی اشخاص و برای رسیدن به غایاتی جزئی؛ و درست به همین دلیل که حق برای برآورده کردن خواسته و انگیزه های جزئی ایجاد نشده است، می توان گفت که کاملا آزادانه (آزاد و فارغ از خواسته های جزئی و فردی خودخواهانه و نادرست) تولید شده است. بنابراین هگل معتقد است که حق تجلی آزادی در تاریخ است.
  • سیدعباس تولیت صفحه 67
    علم الشروط در فقه شیعه، همچون علم الحیل در فقه اهل سنت همواره مورد توجه خاص حقوقدانان اسلامی بوده است نیاز به انعقاد قراردادهایی که در قالب عقود معین و معهود نمی گنجید و نیاز به تحصیل آثار و نتایجی که به طور خاص، مسبوق به سابقه مصرح شرعی نبود و طبعا صحت آن قراردادها و مشروعیت آن آثار و نتایج را مشکوک می نمود، علت اساسی و انگیزه اصلی اهتمام خاص فقها به مبحث شروط ضمن عقد بود.
    در این میان، شرط نتیجه علاوه بر اینکه همچون سایر اقسام شروط ضمن عقد، تعهد تبعی (التزام شرطی) بوده و در جهاتی متمایز از تعهد اصلی است به این لحاظ نیز که حصول نتایج در آن متوقف بر انشاء مستقلی نیست و بی آنکه متوقف بر سبب خاصی باشد نتایج را حاصل می گرداند، بیشتر مورد تشکیک و تدقیق قرار گرفت. شک و تردیدها و در پی آن امعان نظرها و تدقیق ها عمدتا در ناحیه قیاس شرط نتیجه با سایر اقسام شروط ضمن عقد، صحت شرط نتیجه، شمول ادله شروط نسبت به شرط نتیجه، شمول عمومات وجوب وفا به عقد نسبت به شرط نتیجه، سببیت و یا حداقل آلیت انشاء مستقل نسبت به تحقق نتیجه، تاسیس اصل در شروط نتیجه مشکوک، اثر اشتراط عقود عینی به نحو شرط نتیجه و امکان الزام و اسقاط شرط نتیجه، صورت گرفت. در مقاله حاضر آن دسته از معانی و مبانی مرتبط که موثر در یافتن پاسخ مناسب به شبهات و شکوک یاد شده می باشد، مورد بررسی قرار گرفته است.
    کلیدواژگان: شرط ضمن عقد، شرط نتیجه، مشرع نبودن شرط نتیجه، اصل صحت شرط نتیجه، آلیت یا سببیت الفاظ خاص و انشاء مستقل در تحقق نتیجه
  • محمد صقری صفحه 89
    نظام های قوانین مدنی جدید هر زمانی که تحقیق در حقوق میسر نباشد و هرکس نوعا به اشتباه بیافتد صحت ظاهری را منشا همان آثار حقوقی صحت واقعی می پندارند اما ویژگی مهم قوانین تجارتی، اجتناب از پایمال شدن حقوق اشخاص ثالث و نادیده انگاشتن آنان در انبوه معاملات است. در واقع تجار گروهی معامله گر را تشکیل می دهند که از کثرت قراردادها امرار معاش می کنند لذا طبیعی است که آنها راهی جز اعتماد بر ظواهر معتبر اشخاص، اموال و اسناد ندارند. پس می باید به حسن نیت این گروه در روابط بازرگانی قانونا و عملا توجه شود.
    از نگاه دیگر عمده فعالیت های اقتصادی از طریق شرکت های تجاری تحقق می پذیرد. اگر معامله کنندگان عوض اعتماد به شرکت و اختیارات مدیران آن، همواره مردد باشند یا هر فروشنده از قبول بروات خریدار به رغم اعتبار ظاهری آن، احساس امنیت مالی نکند و یا در محیط های تجاری اشخاصی فعالیت نمایند که بدون واهمه از دستگاه عدالت و برخلاف ظاهر مشهود، خوش حساب و مستطیع نباشند خطر سلب اعتماد عامه از عرصه فعالیت های اقتصادی و از دست رفتن سرمایه تجار درستکار پیوسته در کمین خواهد بود. آیا در یک تجارت سالم می توان به ظواهر شرعی و قانونی اشخاص و اموال دل بست و اصل را بر صحت قرارداد و آثار آن را شاهد بود یا اینکه در امر خطیر صنعت و تجارت بنا بر تشکیک و تردید است؟
    کلیدواژگان: صحت ظاهری، تاجر ظاهری، مدیر ظاهری، شرکت ظاهری، توقف و ورشکستگی
  • محمدحسین فضائلی صفحه 115
    این مقاله، به تبیین مقوله «خاتمیت» از منظر حقوق اسلام می پردازد. صرف نظر از مباحث اپیستمولوژیک، حداقل دو پاردایم سکولار و دینی ناظر به معنای خاتمیت وجود دارد که هر یک از مبانی شناخت شناسی منحصر به فرد برخوردار است.
    تفسیر خاتمیت با رویکرد سکولار، میان دین و عقل تعارض جدی می بیند و به دنبال سلطه یافتن عقل حداکثری بر جهان و هستی از یک سو و عقلائی شدن گزاره های حقوقی از سوی دیگر است. اما خاتمیت دینی با رویکرد اعتدالی به عقل، ملتزم به وحی می باشد و بر این باور است، از آنجا که عقل بشری به تنهایی نمی تواند تمام نیازها و ملزومات خود را درک کند، ناگزیر مطیع امر قدسی و در اتصال به وحی است.
    کلیدواژگان: خاتمیت، عقل، احکام اولی و ثانوی، ملاکات احکام، قوانین کنترل کننده
  • ابوطالب کوشا، مریم احمدی صفحه 137
    زمینه نوظهور نانوزیست فناوری هم اکنون در سطح جهانی با توجه به حقوق مالکیت فکری به ویژه پتنت ها بسیار فعال است. همانند ظهور هر فناوری جدیدی، نانوزیست فناوری نیز فرصت ها و چالش هایی را در تطابق با رژیم ثبت اختراعات به همراه دارد. اجماعی در این زمینه وجود دارد که ثبت اختراعات نانوزیست فناوری دارای مشکلاتی به مراتب بیشتر از فناوری های دیگر می باشد و این به علت ویژگی و کاربردهای بین رشته ای آن، ادعاهای گسترده و مشکلات موجود در احراز معیارهای ثبت اختراعات است. این مقاله نقش حقوق مالکیت فکری و چالش های ثبت اختراعات نانوزیست فناوری در زمان حال را در معاهدات بین المللی مربوطه مورد بررسی قرار می دهد. توصیه راه کارهای بالقوه که از طریق آن نوآوری تشویق و منفعت عمومی و دستیابی به دانش پتنت شده تضمین شود، نیز مد نظر قرار دارد.
    کلیدواژگان: نانوزیست فناوری، حقوق مالکیت فکری، معاهدات بین المللی، ثبت اختراعات، چالش های ثبت اختراعات
  • ابوالفضل محبی صفحه 201
    یکی از لوازم دستیابی به توسعه یافتگی به عنوان برجسته ترین ویژگی جامعه ایرانی در افق چشم انداز جمهوری اسلامی ایران در 1404 هجری شمسی، تحقق «امنیت اقتصادی» است. اهتمام نگارنده در مقاله پیش رو ضمن بیان مفهوم «امنیت اقتصادی» در دامن علم نوین حقوق اقتصادی برپاسخ به این سوالات استوار است که: مولفه های حقوقی توسعه اقتصادی کدامند؟ وظایف هریک از قوای سه گانه در جهت نیل به امنیت اقتصادی از منظر حقوقی چیست؟ چالش های قانونی امنیت وتوسعه اقتصادی کدامند؟ جایگاه مقوله امنیت در توسعه اقتصادی چیست؟ و...
    کلیدواژگان: حقوق اقتصادی، اقتصاد حقوق، امنیت اقتصادی، توسعه اقتصادی، مولفه های حقوقی
|
  • Ahmad Esmaeil Tabar Page 11
    The world of knowledge is consisting of imagination of propositions,some parts of which are imagined and recognized and the rest are doubted.Recognition of concepts in mind and categorizing them has a main role in development and deepening of the jurisprudence and law science. Separation of the existing dimensions of the mankind and considering their performance in the area of credit knowledge prevents from the futile verbal quarrels and the common language will be created to express the intention. The conceptions recognition essay in jurisprudence area is mainly working on the fact that there will remain no way but to recognize the mankind and without the recognition of the “To be” and “Must be” from each other and the distinction between the concepts that are actually the elements for mental structure of the human, an accurate and deep understanding of the credit knowledge of jurisprudence and law will be impossible.Where, the credit propositions are recognized from other propositions and the credit authorities are recognized of other authorities, the obligation side of legitimacy of mankind will be also discursive and reasonable.
    Keywords: Key words: Actual concept, Real Concept, Credit Concept, Abstractive Concept, Imagination, Acknowledgement, Informative Proposition
  • Saeed Bagheri Page 33
    ” Right is manifestation of freedom in history.” This word is one the articulations of concept of right by Hegel. What does this word mean exactly? Is there any considerable meaning behind this word? Having an answer to this question requires studying really sophisticated philosophy of Hegel. Fortunately Hegel has a special survey on concept of right. His thoughts about concept and nature of right have published in a famous work called “philosophy of right.“Hegel’s philosophy of right (like any other thing) is a part of his general philosophy and has an organic relation to it. Hegel thinks that universe and the whole of reality is a process of self-development. In this process Absolute thinks itself and in a dialectical process develops itself and the history is the place and lieu of development and becoming of Mind. At first Absolute is an Idea in a subjective manner (logics), secondly in Nature it becomes objective and finally in Mind it returns to itself and subject and object integrate. The right is a product of process of unfolding of mind in the history. In Hegel’s philosophy, right is a necessary product of Mind or general reason not an institute established by some particular person forparticular ends. Just as a result of this reason that right is not established to answer particular demands and motives, it is produced freely. So Hegel says that right is manifestation of freedom in history.
    Keywords: Right, Philosophy, Hegel, Metaphysics, Universal
  • Sayyed Abbas Toliat Page 67
    Aware of the conditions in Shiite jurisprudence like tricks science in Sunnite jurisprudence was paid attention by the Islamic jurists. Need for concluding the contracts, not having a place in the determined and agreed contract and need for achieving the effects and results were, not being legal especially informed by the authorized history and made naturally the accuracy of those contracts and legitimating of those effects and results suspicious were the main cause and motivation for especial attempts of the jurists in the subjects of the conditions of contract. Among these, the resulted condition, like the other kinds of the conditions of contract is a subdominant obligation (conditional commitment) and is distinct from the principal obligation and achievement of the results in which is not based on an independent composition and get the results without relying on an especial reason, was more doubted and questioned.Doubt and, in following, the careful considerations and checking’s generally in comparing the result condition with other kinds of the conditions of contract, the accuracy of the resulted condition, inclusion of conditions guides attributed to the resulted condition, inclusion of generalities of necessity to fulfill contract attributed to the resulted condition, causality and/or at least, independent composition causality attributed to the resulted condition, establishment of the principle in the suspicious resulted condition,the influence of the conditions of objective contracts in the meaning of resulted condition and possibility of commitment and waiving the resulted condition were fulfilled. In the present study, that group of the respectivemeanings and fundamentals effective in finding a suitable respond to the mentioned doubts were investigated.
    Keywords: the condition of contract, unlawful resulted condition, principle of the resulted condition accuracy, causality of the especial words, independent composition in the results realization
  • Mohammad Saghari Page 89
    This article deals with the rights of the innocent tradesmen who form and execute the commercial contracts with the apparent authority of the companies or take commercial papers apparently valid, having confidence in apparent solvency of the buyers. These acts of commerce are normally concerned with a enormous quantities of merchandises which should be realized rapidly from production sectors to public consumption. So, the parties to such contracts do not find their selves in a good position to verify the reality of the persons or the things.For this reason, the traders are considered in French law as the innocents in good faith without any contractual protection, who can however find legal support in private laws.In fact, our civil Code with the traditional conceptions referring merely to the contracts, influence our commercial code which has French origin rules relating to the ostensible rights in its social context. So, it ends to the negligence of the Courts vis a vis the notion of "appearance" in commercial acts for only respect of the contractual aspects of the said civil code. Judicial position o do justice in commercial cases.
    Keywords: ostensible rights, apparent authority, commercial papers, inability to pay debts, bankruptcy, innocence, good faith
  • Mohammad Hosein Fazaeli Page 115
    This writing clearing the article from the view of Islamic rights. Be sedides of Epistemological arguments at least there are two section of secular and religious which are contraling explaining of signet. That each of them has individual specialty of knowing knowledge.Commentator of signet in the view of secular believes sever differ between religious and intellect and due to conquering the most intellect to universe and existence from one way and the other way to gain intellectuality but relcqaus signet with paeing toward to balancing of intellect most related to inspiriting and emphasizes, since man's intteetual is not able to concept and its need and needs. So must abbey the orders of holy which in related to inspiration.
    Keywords: signet, intellectual, primary, secondary rules, controlling rules
  • Abutaleb Koosha, Maryam Ahmadi Page 137
    Genetic research achievements are essentially different from the other intellectual beings - scientific, industrial and commercial - that their intellectual property is recognized, because the achievements in this area dealing with health and human dignity and recognizing the monopoly privileges for their owners in the form of intellectual property will cause unjustified discrimination between human beings and deprive part of them from the common heritage of human.Today, scientific achievements are considered as the components of countries scientific secrets and economic capital of natural or legal persons and hence the discussion of the possibility of the recognizing the intellectual property right on mentioned achievements and its legal form and manner is very important. Also in this field, the role of intellectual property on many scientific and technological activities is determinant and decisive and therefore a deep and urgent attention must be paid.
    Keywords: Intellectual property right, genetic, patentability challenges of genetic inventions, human genome
  • Abolfazl Mohebbi Page 201
    Economic security is one of preconditions for gain development as the most important specification of Iranian society in perspective of Republic Islamic of Iran in 2025.In this Article I firstly try to explain concept of “Economic security” in law and Economics. Then these questions will be studied:” which is the legal aspects of economic development? Which is the legal duty of judiciary and government and law maker for gain economic security? Which is the legal problem of economic security and development? What's importance of security in development?
    Keywords: Economic law, Law, economics, Economic security, Economic development, Legal aspect