فهرست مطالب

دیدگاه های حقوق قضایی - پیاپی 49-50 (بهار و تابستان 1389)
  • پیاپی 49-50 (بهار و تابستان 1389)
  • تاریخ انتشار: 1389/10/11
  • تعداد عناوین: 9
|
  • صفحه 9
  • محمدحسین فضائلی صفحه 11
    در نوشتار پیشین نظریه ای که به زعم پویایی فقه وحی نبوی را به تجربه دینی فروکاست نقل و نقد کردیم. این مقاله نیز در صدد پاسخ دادن به این پرسش است که آیا پویایی فقه بر پایه معرفت عصری مبتنی شده است؟ دیدگاهی که نگارنده به نقد آن پرداخته معتقد است چون معرفت فقهی بخشی از معارف دینی مرتبط با سایر معارف بشری است و این معارف متکاملند، پس معرفت فقهی در صورتی که خود را با آنها هماهنگ کند، پا به پای آنها در حال تکامل خواهد بود. از این رو، معرفت فقهی باید خود را در آغوش معارف بشری به پیش ببرد، در غیر این صورت از کاروان تکامل عقب خواهد ماند لذا فقها برای فهم کامل تر و عصری تر فروع فقهی باید فهم بشری خود از جهان و طبیعت را کامل تر و عصری تر کنند.
    کلیدواژگان: دین، معرفت دینی، ایمان، زمینه گرایی، ارتباط، تحول، تکامل
  • علی قاسمی، ویکتور بارین چهاربخش صفحه 35
    مسیحیان در نخستین سه قرن موجودیت این دین بر این باور بودند که عیسی مسیح(ع) پیروان خود را از شرکت در هر نوع جنگ و خشونتی منع کرد. مسیحیت، دینی صلح طلب بود. روش معمول در ایامی که مسیحیان اقلیتی مورد ایذاء و اذیت بودند، لزوما در زمانی که این دین، دین اکثریت می شود و پیروان آن اداره و هدایت جوامع را به دست می گرفتند، یکسان نبود. متاثر از تحولات اجتماعی، گروهی از مسیحیان به این باور دست یافتند که در شرایطی خاص، جنگ گزینه بد، در مقایسه با گزینه بدتر می باشد. این باور موجب پیدایش آموزه جنگ عادلانه گردید. فیلسوفان متاله و حقوق دانان متشرع مسیحی گفتند جنگ عادلانه جنگی است که دارای آرمانی عادلانه باشد، وضعیتی بهتر از قبل را ایجاد کند و در آن تنها جنگ افزارهای مناسب به کار گرفته شود. استحاله بعدی در آموزه و رویه جهان مسیحیت، به ویژه کلیسای کاتولیک آموزه جنگ صلیبی به منظور تقابل با غیر مسیحیان بود.
    کلیدواژگان: صلح طلبی، جنگ عادلانه، جنگ صلیبی، کلیسا، کاتولیک، پروتستان، تعالیم، عدم مقاومت، خشونت، آموزه
  • محمد وزین کریمیان، محسن عابدی صفحه 51
    به موجب قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران «از آن جا که خانواده واحد بنیادی جامعه اسلامی است، همه قوانین و مقررات و برنامه ریزی های مربوط باید در جهت آسان کردن تشکیل خانواده، پاسداری از قداست آن و استواری روابط خانوادگی بر پایه حقوق و اخلاق اسلامی باشد» (اصل دهم). در راستای اصول این قانون، در چشم انداز جمهوری اسلامی ایران در افق 1404 هجری شمسی، یکی از ویژگی های جامعه ایرانی، برخورداری از نهاد مستحکم خانواده خواهد بود. سیاست های کلی نظام نیز مسیر اجرای اصول و تحقق چشم انداز یاد شده را ترسیم نموده است. اینک این پرسش مطرح است که «لایحه حمایت خانواده» که در اول مرداد ماه 1386 هجری شمسی از سوی رییس جمهور به مجلس شورای اسلامی تقدیم شده است تا چه اندازه در جهت ترسیم شده در اصل بالا می باشد و آیا استحکام نهاد خانواده (ویژگی مورد نظر در افق چشم انداز) را در پی خواهد داشت؟ مقاله حاضر با ترسیم نظام مند (سیستماتیک) وضعیت نهاد خانواده در اصول قانون اساسی، چشم انداز و سیاست های کلی نظام و مقایسه مفاد لایحه یاد شده با آن، به این نتیجه رسیده است که این لایحه از جهت شکلی دارای اشکال ها و نقص های اساسی مخرب است و از نظر ماهوی نیز بخشی از مقررات آن به طور اساسی با ملاک های یاد شده در تعارض به نظر می رسد که مهم ترین آن ها ماده 22 لایحه است که تحقق نهادهای حقوقی مثل فسخ نکاح دائم و طلاق را پیش از ثبت آن ها مفروض گرفته است. در این راستا پیشنهادهایی در دو جهت ماهوی و فرایندی ارائه شده است.
    کلیدواژگان: خانواده ایرانی، قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، چشم انداز جمهوری اسلامی ایران در افق 1404 هجری شمسی، سیاست های کلی نظام، لایحه حمایت خانواده
  • حسن لطفی، آیت مولایی صفحه 65
    در ایران، رشته تازه تاسیس حقوق محیط زیست، مفاهیم و آموزه های جدیدی را در حال وارد نمودن به ادبیات نظام حقوقی کشورمان است. از جمله چنین مفاهیمی می توان به «اصل پرداخت آلوده ساز» اشاره نمود. در نگاه آغازین به نظر می رسد این اصل در چارچوب اصل و قاعده «مسئولیت» قابل تبیین و تشریح باشد اما در ادامه با تبیین مفهوم و مبانی آن خواهیم دید که این اصل متضمن رژیم حقوقی جدید است که در راستا و در تکمیل اصل مسئولیت قابل تبیین است. در این مقاله سعی بر آن شده در چارچوب گنجایش چنین متنی، نسبت سلبی یا ایجابی قوانین ایران با اصل مذکور مورد بررسی آسیب شناسانه قرار گیرد.
    کلیدواژگان: حقوق محیط زیست، اصل پرداخت آلوده ساز، مسئولیت، قوانین ایران، آلودگی
  • سیدباقر میرعباسی، ناصر عزیزی صفحه 93
    سلاح های متعارف از جمله وسایل وحشیانه و خشونت بار هستند که خارج از طبقه بندی سلاح های کشتارجمعی از جمله سلاح های بیولوژیک، شیمیایی و هسته ای قرار دارند. البته تعریف مزبور، متقاعد کننده به نظر نمی رسد چرا که سلاح های متعارف دارای حدومرز مشخص نمی باشند. هدف از این نوع سلاح ها قبل از هر چیز صدمه به اشخاص می باشد و بر استحکامات نظامی اثر قابل توجهی ندارند. گام اصلی در خصوص محدودیت و ممنوعیت وارد بر استفاده از سلاح های متعارف با انعقاد کنوانسیون سلاح های غیرانسانی (1980) و پروتکل های ضمیمه آن برداشته شد. باید اشاره کرد که موضوع سلاح های متعارف همواره به عنوان یکی ازموضوعات مهم حقوق بشر دوستانه مطرح بوده است.
    در حقیقت جامعه بین المللی با تصویب کنوانسیون سلاح های متعارف و پروتکل های ضمیمه آن کوشید سلاح های غیر انسانی را که دارای آثار مخرب و گاها جبران ناپذیری هستند را کنترل نموده و تعادلی بین ملاحظات انسانی و حقوق بشر دوستانه از یک سو و ملاحظات نظامی و نیازهای جنگ از سوی دیگر برقرار سازد.
    کلیدواژگان: سلاح های متعارف، پروتکل ضمیمه، حقوق بشر دوستانه، ملاحظات نظامی
  • مصطفی نصیری صفحه 127
    در حقوق ایران نسبت به مسئولیت مدنی مربیان آموزش شنا، حکم روشنی دیده نمی شود. در فقه اسلامی نیز در رابطه با مسئولیت اینان و اینکه تعهد آنها به نتیجه یا به وسیله می باشد با چهار نظر مختلف روبرو هستیم. این وضعیت موجب گردیده که قضات دادگاه ها نیز در برخورد با قضیه دچار سرگردانی شده و نتوانند به راه حل واحدی دست یابند؛ بدین جهت نگارنده در این مقاله در صدد برآمده که راه حل یکسانی را با توجه به روح قانون، عرف و قصد مشترک طرفین ارائه نموده و اثبات نماید که تعهد این قشر از نوع تعهد به نتیجه می باشد.
    کلیدواژگان: مسئولیت مدنی، مسئولیت قراردادی، تعهد به نتیجه و به وسیله، تعهد ایمنی
  • محمد خوش بیان صفحه 141
    هرگاه مزارعه به جهتی از جهات باطل باشد، فایده و اثری بر آن مترتب نیست روابط حقوقی طرفین نیز تابع قواعد عمومی مالکیت تبعی و قاعده استیفاء می باشد و بر حسب اینکه بطلان عقد قبل یا پس از کشت بذر کشف گردد، روابط حقوقی طرفین نیز متفاوت خواهد بود. چنانچه قبل از کشت بذر بطلان عقد کشف شود مزارع جز حق استرداد زمین حقوق دیگری ندارد و مستحق دریافت اجرت المثل از عامل نیست زیرا عامل تصرفی که مستلزم پرداخت اجرت المثل باشد انجام نداده است. اصل نیز بر برائت ذمه عامل است. عامل هم مستحق چیزی نیست مگر اجرت المثل اعمالی که موجب مرغوبیت زمین شده باشد اما اگر بطلان مزارعه پس از کشت کشف شود. مالکیت محصول به تبع مالکیت اصل بذر متعلق به صاحب بذر است و او باید اجرت المثل زمین و عمل و سایر عوامل حسب مورد را بپردازد. مزارع حق دستور ازاله محصول را دارد. صاحب بذر هم می تواند با پرداخت اجرت المثل زمین، محصول را تا زمان رسیدن ابقاء نماید.
    در این مقاله ضمن اشاره به حقوق طرفین عقد مزارعه پس از بطلان، اثر علم و جهل و تاثیر رفتار آنان در صورت باطل شدن عقد بررسی شده است.
    کلیدواژگان: مزارعه، مزارع، عامل، بطلان، اجرت المثل
  • صفحه 155
|
  • Mohammad Hossein Fazaeli Page 11
    In a previous article we narrated and criticized a theory that discredited the Prophetic Revelation by the religious experience despite dynamism of fiqh (Islamic Jursprudence). The present article also attempts to answer the question as to whether dynamism of Fiqh is based on updated epistemology. The viewpoint the author has dealt with believes that since Figh epistemology is part of the religious teachings related to other human teachings and these teachings are complementary, so it can evolve simultaneously with them if this epistemology coordinates itself with them. Therefore, Fiqh epistemology should proceed in the cradle of the human teachings, otherwise it would lag behind the convoy of evolution. That is why jurisprudents should further complete and update their human understanding of the universe and nature in order to acquire a more complete and updated understanding of Fiqh ramifications.
    Keywords: Religion, religious epistemology, faith, contextualization, communication, development, evolution
  • Ali Ghasmei, Victor Barin Chaharbakhsh Page 35
    AbstractThe early Christian church refused to accept war as moral in any circumstances and until A.D. 170 Christians were forbidden to enlist. This period of extreme pacifism lasted for three centuries after Christ.During the 4th and 5th centuries Roman Society was progressively Christianized following the conversion of the emperor Constantine. The growth in the church made it difficult to maintain pacifism because Christians were no longer a minority in Society. Also, the danger posed by the barbarian invasions made defensive war seem necessary. Augustine led the way in revising Christian attitudes toward war by formulating a series of rules to regulate violence and permit believers to fight for the empire. The Just war concept is elaborated and given authority in the Christian world by Augustine. The crusades were the most obvious example of the merger between violence and holiness which took place in the medieval church. The holy war or crusade in which the moral stakes were considered so high that any action necessary to bring victory was legitimate, particularly if the war was between God's partisans and the infidels. The early Christian church refused to accept war as moral in any circumstances and until A.D. 170 Christians were forbidden to enlist. This period of extreme pacifism lasted for three centuries after Christ.
    Keywords: Pacifism, Just war, Crusade, Church, Catholic, Protestant, Teaches, Non Resistance, Violence, Doctrine
  • Mohammad Vazin Karimian, Mohsen Abedi Page 51
    According to the constitutional law of Islamic Republic of Iran, "family is the constituent unit of the Islamic society; so, the law and plans must facilitate the formation of family, to guard its sacredness and to stabilize family relations, according to Islamic law and ethics" (Principle 10). In the direction of the principles of the constitutional law, one of the characteristics of the society in the vision of 1404, will be that the society has stable family institution. The main policies of the regime planned the road of implementing the principles and realizing the vision. So, this question is in
    Discussion
    how much is the bill of guarding family, that is submitted to the parliament by the president- July 2007, in the direction planned in the mentioned principle; and can it lead to the stability of the family (mentioned characteristic in the vision)? This paper has shown systematically the characteristics of the family in the constitutional law, the vision, and the main policies; and compared the content of the bill with them. The study has shown that the bill has some destructive procedural errors and incompleteness; and has some substantive conflicts with the criteria of the basic documents. Finally, some procedural and substantive ways and methods are proposed.
    Keywords: Iranian family, the constitution of the Islamic Republic of Iran, the vision of the Islamic Republic of Iran in 1404, main policies of the regime, the bill of guarding family
  • Ayat Moolaee, Hassan Lotfi Page 65
    The new field of environmental law is bringing modern concepts in the literature of Iranian legal system, which among others, the Polluter Pays Principle can be refered. At first sight, it seems that this principle can be explained in the framework of liability rule, But after illustration of it s foundations and concept, we see that this principle entailes new legal system explainable as complementary element of liability rule. In this article, We have tried to consider pathologically the affirmative or negative relation of Iranian laws with Polluter-Pays Principle.The new field of environmental law is bringing modern concepts in the literature of Iranian legal system, which among others, the Polluter – Pays Principle can be refered. At first sight, it seems that this principle can be explained in the framework of liability rule, But after illustration of it s foundations and concept, we see that this principle entailes new legal system explainable as complementary element of liability rule. In this article, We have tried to consider pathologically the affirmative or negative relation of Iranian laws with Polluter-Pays Principle.
    Keywords: Polluter – Pays Principle, Environmental Law, Liability, Pollution
  • Seyyed Bagher Mir Abbasi, Nasser Azizi Page 93
    Conventional weapons are among the brutal and violent vehicles that are classified outside the category of mass destruction weapons including biological, chemical and nuclear weaponry. Indeed the definition is not convincible because conventional weaponry has no clear and specified limit. These types of weapons are mainly intended to hurt people with no considerable effect on the military strongholds. The main step toward restriction and prohibition of using conventional weaponry was taken by conclusion of the Convention on Inhumane Weaponry (1980) and its attached protocols. It should be noted that conventional weaponry has always been discussed as one of the major human rights issues.In fact the international community tried through adoption of the convention on conventional weaponry and its attached protocol to control the inhumane weapons that leave destructive and sometimes irreparable effects, in order to maintain a balance between the human considerations and human rights on the one hand and the military considerations and necessities of war on the other.
    Keywords: Conventinal weaponry, attached protocol, human rights, military considerations
  • Mostafa Nasiri Page 127
    In Iranian laws there is no rule on this subject. However, in Islamic jurisprudence there are four views concerning swimming instructors’ obligation in relation to effects and means. These views have made judges disagree upon this subject. The researcher has attempted by drawing on mutual intent, the spirit of law, and usage to prove that these obligations are dependant on effects. In Iranian laws there is no rule on this subject. However, in Islamic jurisprudence there are four views concerning swimming instructors’ obligation in relation to effects and means. These views have made judges disagree upon this subject. The researcher has attempted by drawing on mutual intent, the spirit of law, and usage to prove that these obligations are dependant on effects. In Iranian laws there is no rule on this subject. However, in Islamic jurisprudence there are four views concerning swimming instructors’ obligation in relation to effects and means. These views have made judges disagree upon this subject. The researcher has attempted by drawing on mutual intent, the spirit of law, and usage to prove that these obligations are dependant on effects.
    Keywords: civil responsibility, swimming, instruction, responsibility contract, effects, means, safety obligations
  • Mohammad Khoshbayan Page 141
    Farmletting would be of no avail where it is canceled for any reason. Legal relation between the parties would be subjected under general law of consequent ownership and the law on driving benefit or profit while the parties legal relation would be different depending on contract cancelation happened before or after cultivation. If cancelation of the contract is discovered before cultivation, farm lessor has no right other than return of the land and does not entitle to receive quantum meruit from the farmer or cultivator for no possession has been made which may required payment of quantum meruit. The principal is that of the farmer exculpation. Farmer would also has no right other than the quantum meruit for what resulted in good quality of the land. But where farmletting cancelation is discovered after cultivation ownership of the crop would subject to the seed ownership would belong the seed owner who should pay for the land quantum meruit, operation and other factors, as the case may be. Farmer has the right to order for removal of the crop.. Seed owner can also maintain the crop up to yielding.In this paper the parties rights are defined in farmletting contract with cancelation of the contract and the effects of knowledge and unawareness and parties behavior with cancelation of the contract are studied.
    Keywords: Farmletting, farm lessor, farmer, cancelation, quantum meruit