فهرست مطالب

پژوهش فیزیک ایران - سال دوازدهم شماره 2 (تابستان 1391)
  • سال دوازدهم شماره 2 (تابستان 1391)
  • تاریخ انتشار: 1391/07/10
  • تعداد عناوین: 12
|
  • فرزانه صالحی، سیدفرهاد مسعودی، غلامرضا جعفری صفحات 91-95
    در پراکندگی امواج از سطوح ناهموار با استفاده از مورفولوژی سطح، که به صورت عمودی توسط میکروسکوپ نیروی اتمی گزارش می شود، همواره دیدگاه جامع و صحیحی به دست نخواهد آمد. در صورتی که زبری نسبت به طول موج از حدی بیشتر شود، محاسبات نظری از نتایج تجربی انحراف یافته و بدون در نظر گرفتن اثرات سایه اصلاح نمی گردد. در این مقاله به جای در نظر گرفتن مستقیم اثر سایه در معادلات پراکندگی، تاثیر این اثر را بر روی پارامترهای مشخص کننده سطوح مورد بررسی قرار داده ایم. در صورت وجود سایه، بسته به زاویه تابش و طول موج تابشی قسمت هایی از سطح مشاهده نخواهد شد و از این رو مشخصات سطح به زاویه فرودی بستگی خواهد داشت. در این مقاله در چارچوب تقریب بورن، اثر سایه بر مشخصه های سطح خود متشابهی که از یک نمونه تجربی تهیه شده مورد بررسی قرار گرفته است.
    کلیدواژگان: پراکندگی امواج، سطوح ناهموار، اثر سایه
  • سارا یزدانی، کاووس میرعباس زاده صفحات 97-102
    در این مقاله، بر اساس نظریه تابعی چگالی و با استفاده از تقریب شیب تعمیم یافته، پس از بهینه سازی ساختار نانوسیم های اکسید روی با سطح غیر اشباع و اشباع شده با اتم های هیدروژن در جهت [000 1]، به مطالعه اثرات فشار تک محور بر ساختار نانوسیم و محاسبه مدول یانگ و ضریب موثر پیزوالکتریک آنها پرداخته ایم. همچنین تاثیر فشار تک محور بر قسمت موهومی تابع دی الکتریک را نشان داده ایم.
    کلیدواژگان: نانوسیم، مدول یانگ، پیزو الکتریسیته، تابع دی الکتریک
  • محمد مردانی، حسن ربانی، صادق سلیمانی صفحات 103-108
    در این پژوهش به مطالعه نظری خواص ترابرد الکتریکی وابسته به اسپین یک نانوساختار استخوان ماهی شامل دو اتم مغناطیسی در دو انتهایش پرداخته شده است. رسانش الکتریکی این نانو ساختار برای چند جهت گیری متفاوت گشتاورهای مغناطیسی این اتم ها که به دو رسانای غیرمغناطیسی نیمه نامحدود متصل اند، مورد بررسی قرار گرفته است. به کمک روش تابع گرین در رهیافت تنگابست به محاسبه و مقایسه ضریب عبور الکترونی وابسته به اسپین برای جهت گیری های متفاوت گشتاورهای مغناطیسی پرداخته ایم. نتایج نشان می دهد که رسانندگی به اندازه و جهت گیری گشتاورهای مغناطیسی اتم ها در نانو ساختار و انرژی الکترون ورودی بستگی دارد.
    کلیدواژگان: اسپینترونیک، نانو ساختار استخوان ماهی، تابع گرین، رهیافت تنگابست
  • محمد جواد کاظمی، محمدحسین براتی، میثم مشهدی صفحات 109-122
    دراین مقاله یک مدل علی و مبتنی بر مسیر، برای توصیف سیستم های کوانتومی معرفی شده است. این نظریه از لحاظ ساختار بسیار شبیه مکانیک بوهمی بوده و مانند نظریه بوهم، تمام نتایج آماری مکانیک کوانتومی استاندارد را باز تولید می کند. مسیرهای ذرات در این مدل با مسیر های پیش بینی شده توسط مدل بوهم متفاوت می باشند. همچنین فرم پتانسیل (نیروی) کوانتومی متفاوت با نظریه بوهم داده شده است. در حقیقت در این نظریه یک پارامتر آزاد (μ) وجود دارد که با صفر قرار دادن آن، مدل مذکور به نظریه بوهم تبدیل می شود. مشخصات نظری این مدل، مانند ناوردایی گالیله ای، مورد بررسی قرار گرفته است. همچنین مقایسه دقیقی بین این نظریه و مکانیک بوهمی انجام شده است و پیشنهادهایی برای تمایز تجربی بین این دو مدل (از طریق زمان تونل زنی) ارائه شده است و در نهایت توسعه هایی از این نظریه مورد بررسی قرار گرفته است.
    کلیدواژگان: پتانسیل کوانتومی، مکانیک بوهمی، معادله لیویل، زمان تونل زنی، زمان ورود، تعادل کوانتومی، معادله هدایت
  • منصوره سبزی سروستانی، علیرضا آقایی صفحات 123-136
    تقریبا مشاهده رصدی مداوم و همزمان چند باندی بلازارها خیلی کم انجام شده است و اغلب مطالعات گزارش شده در مقالات با یکدیگر سازگار نیستند. اگرچه امروزه تغییرات نوری در طول شب رصدی برای بلازارها پدیده ای شناخته شده است، رابطه آن با تغییرات دراز مدت تابندگی، همچنان روشن نیست. رصد نوری مداوم بلازار، به منظور بررسی همبستگی شاخص رنگ با تابندگی بلازار، ممکن است در استخراج این رابطه کمک کند. حضور یا عدم حضور تمایل رنگ بلازارها به سمت آبی در زمانی که تابندگی بلازار افزایش می یابد، در مقیاس زمانی یک شب رصدی و یا بین شب های رصدی متوالی، می تواند در رسیدن به سرچشمه تغییرات تابندگی بلازارها کمک کند. تابندگی بلازارها در تمامی گستره طول موج ها و در مقیاس های زمانی گوناگون تغییر می کند. اگرچه مدل های متفاوتی برای توضیح این تغییرات پیشنهاد شده است، سازوکار مربوطه به طور قطعی شناخته شده نیست. تغییرات شاخص رنگ بلازارها، یکی از عواملی است که می تواند در بین مدل های متفاوت، تمایز ایجاد کند. این عامل ممکن است در فهم بهتر سازوکار تغییرات تابندگی موثر باشد. بدین منظور و برای شروع، پیشنهاد برنامه رصد مداوم و شبه همزمان یکی از تابان ترین بلازارها، به نام 180 Mrk، توسط نویسنده دوم مقاله به رصدخانه ملی فرانسه داده شد. خوشبختانه، این پیشنهاد به تصویب تیم علمی رصدخانه مذکور رسید و به مدت 5 شب، 23 الی 28 آوریل 2009، وقت تلسکوپ 1.20 متری به آن اختصاص داده شد. در هنگام رصد شرایط جوی فقط اجازه سه شب رصد داد. پردازش و داده کاهی داده های خام، با استفاده از سیستم استاندارد رصدخانه جنوبگان اروپا انجام شد. با انتخاب دو ستاره مرجع در میدان دید و به دست آوردن قدر آنها و قدر بلازار، منحنی های نوری و نمودار شاخص رنگ به دست آمد. این منحنی ها، تغییرات نوری بلازار را نشان می دهند. بیشینه اختلاف دامنه تغییرات درخشندگی به 0.185 قدر، در صافی V، می رسد. بررسی شاخص رنگ بلازار، متغیر بودن این پارامتر را در مقیاس زمانی یک شب و نیز بین شب های رصدی نشان می دهد.
    کلیدواژگان: هسته کهکشانی فعال، بلازار، تغییرات اپتیکی، منحنی نوری، شاخص رنگ
  • جعفر اسماعیلی، سیدظفرالله کلانتری، شووجی مائدا، یشینری آکاییشی، تشیماتسو یامازاکی صفحات 137-146
    براساس رهیافت فدیف- یاکبوسکی و رهیافت AGS (آلت-گرسبرگر-سندآس)، محاسبات سه جسمی در کانال های جفت شده را برای حالت شبه مقید سبک ترین سیستم کائونی K(NN)I=1(I=1/2) با تکانه زاویه ای کل و پاریته J π =0 و تکانه زاویه ای مداری و اسپین کل S=L=0 در سیستم KNN- πΣ N در فضای تکانه انجام داده ایم، و وابستگی انرژی این سیستم سه جسمی را به برهم کنش دو جسمی KN- πΣ بررسی کرده ایم.
    کلیدواژگان: Λ(1405)، هسته های کائونی، حالت های هسته ای کائونی بسیار مقید، K pp و کاپور، پیرلز
  • علیرضا بهزادی مهر، زهرا خاکساری، بهروز میرزا صفحات 147-155
    در این مقاله، با در نظر گرفتن ثابت کی هان شناسی به عنوان یک متغیر، ویژگی ها و پایایی ترمودینامیکی سیاهچاله بی تی زد را از دیدگاه هندسی مطالعه می کنیم. همچنین تناظر بین تکینگی خمش ترمودینامیکی و نقاط گذار فاز را با انواع متریک های ترمودینامیکی بررسی می کنیم. خواهیم دید که متریک کودو نمی تواند رفتار برهم کنش های ترمودینامیکی را در دو آنسامبل پیش بینی کند. ضمنا این نتیجه برای فضا زمان های کر دوسیته هم معتبر است.
    کلیدواژگان: گذارفاز، هندسه ترمودینامیک، پایایی ترمودینامیکی، سیاهچاله
  • اردشیر رابعی، سودابه رضایی صفحات 157-161
    حرکت ذره جرم دار روی دوسیتر 1+3 دارای فضای فازی معادل با کره مختلط سه بعدی می باشد. هدف ما در این کار بررسی این حرکت در چارچوب مکانیک کوانتومی است. گذار از مکانیک کلاسیک به مکانیک کوانتومی به کمک حالت های همدوس امکان پذیر می باشد. بنابراین در این کار ما با تعیین این حالت ها، به کوانتش مشاهده پذیر های کلاسیکی می پردازیم.
    کلیدواژگان: حالت های همدوس، کوانتش
  • محسن عبدالهی، محمدعلی طالبیان درزی، حجت حسین خانی، حامد باغبانی ریزی صفحات 163-167
    در این تحقیق اثر میدان الکتریکی یکنواخت را روی انرژی حالت پایه نقاط کوانتومی کروی GaAs/AlAs با استفاده از مدل پتانسیل نامحدود مورد مطالعه قرار داده ایم. برای میدان های الکتریکی قوی، تغییرات انرژی حالت پایه اثر اشتارک تقریبا به طور خطی با ازدیاد میدان الکتریکی افزایش می یابد. در حضور میدان های الکتریکی ضعیف برای محاسبه انرژی بستگی بهنجار از روش اختلالی در تقریب جرم موثر استفاده نمودیم. این انرژی بر حسب تابعی از شدت میدان الکتریکی بررسی و مطالعه شده است. مطالعات نشان می دهد که انتخاب مناسب شعاع نقطه و میدان الکتریکی بر انرژی بستگی بهنجار شده اثر محسوسی خواهد گذاشت. در نتیجه این اثرات برای تغییرات کوجک در شعاع نقطه کوانتومی و تشخیص قدرت میدان های الکتریکی مختلف می تواند مورد استفاده قرار گیرد.
    کلیدواژگان: نقطه تغییر اثر، نقاط کوانتومی، انرژی بستگی بهنجار، ناخالصی هیدروژنی
  • حسن ربانی، محمد مردانی، سکینه وثوقی نیا صفحات 169-177
    در این تحقیق، با استفاده از روش تابع گرین در رهیافت بستگی قوی به مطالعه رسانش الکتریکی یک نانو لوله نوعی تک دیواره با ساختار شبکه مربعی، به صورت تحلیلی پرداخته شده است. اثر عوامل مختلفی همچون حضور نقص های پیوندی متقارن، فاصله بین نقص های پیوندی و تغییرات انرژی های پرش نانو لوله روی رفتار رسانندگی الکترونی بررسی شده است. نتایج حاصل از بررسی نانو لوله های نوعی مذکور نشان می دهد که نانو لوله با ساختار شبکه مربعی همواره رسانا و با شبکه لوزی نیم رسانا یا عایق خواهد بود.
    کلیدواژگان: بستگی قوی، تابع گرین، ضریب عبور، نانو لوله، شبکه مربعی، نقص
  • یوسف یوسفی، حکمت مومن اف صفحات 179-183
    در این مقاله، سیستم با اسپین S=3/2 که در آن تبادل با نزدیک ترین همسایه مد نظر است، در تقریب میدان میانگین بررسی شده است. با استفاده از حالت های همدوس در گروه SU(4)، معادلاتی که مدل غیرهایزنبرگی همسانگرد را توصیف می کنند را به دست آورده و سپس برای برانگیختگی های خطی کوچک، معادلات پاشندگی اموج اسپینی را برای شاخه های دوقطبی و چهارقطبی در حالت پایه (خلا ء) به دست می آوریم.
    کلیدواژگان: حالت های همدوس، مگنت، مدل غیرهایزنبرگی
  • اسماعیل پاکیزه، غلام حسین خرمی، مهدی قاسمی فرد، سید محمد حسینی، احمد کمپانی، ناصر شاه طهماسبی صفحات 185-190
    در این مقاله سنتز پودر Pb(Zr0.95Ti0.05)O3 با دو روش حالت جامد (اکسید مخلوط) و سل- ژل مورد بررسی قرار گرفته است. در روش حالت جامد از اکسیدهای فلزی و در روش سل ژل از نمک ها و ترکیبات آلی استفاده شد. دمای کلسینه مورد استفاده در روش سل ژل و حالت جامد به ترتیب 700 و 950 درجه سانتی گراد می باشد. پودرهای حاصل به وسیله روش های آنالیز تبدیل فوریه مادون قرمز و پراش پرتوی ایکس مشخصه یابی شدند. اندازه ذرات تهیه شده به روش سل ژل و حالت جامد با استفاده از داده های الگوی پراش پرتو ایکس و به کارگیری رابطه شرر به ترتیب 42 و 330 نانومتر محاسبه شدند. جهت بررسی و مقایسه خواص اپتیکی پودرهای حاصله، ضرایب شکست و خاموشی، همچنین قسمت های حقیقی و موهومی تابع دی الکتریک با استفاده از آنالیز تبدیل فوریه مادون قرمز و به کارگیری روابط کرامرز- کرونیگ به دست آمده اند.
    کلیدواژگان: تیتانات زیرکونات سرب، سل ژل، حالت جامد، پروسکایت
|
  • F. Salehi, Sf Masoudi, Gr Jafari Pages 91-95
    In the wave scattering from rough surfaces investigated by using the surface morphology and the vertical AFM, in general the correct and complete results cannot be obtained. If the roughness with respect to the wavelength is more than a critical limit, the theoretical calculation is not the same as the experimental data, and this inequality cannot be corrected without considering the shadowing effect. In this paper, instead of direct considering of the shadowing effect on scattering equations, we investigated its effect on the surface characteristics. If the shadowing exists, some parts of the surface cannot be seen depending on the incident angle and the wavelength. In this study, the effects of the shadowing on the surface characteristics of a self-affine experimental sample were investigated under the Born approximation.
    Keywords: wave scattering, rough surfaces, shadowing effect
  • S. Yazdani, K. Mirabbaszadeh Pages 97-102
    In this work، on the basis of density functional theory and the generalized gradient approximation (GGA) we optimized the electronic structure of the unsaturated and hydrogen saturated ZnO nanowires with [0001] orientation. Studying the effects of a uniaxial strain on the nanowires، we calculated the Young’s modulus and the effective piezoelectric coefficient of the nanowires. Furthermore، the effect of this uniaxial strain on the imaginary part of dielectric function of the nanowires was investigated.
    Keywords: nanowire, Young modulus, piezoelectricity, dielectric function
  • M. Mardaani, H. Rabani, S. Soleimani Pages 103-108
    In this study، we investigated the spin dependent electronic transport of a fishbone-like nanostructure including two magnetic atoms at its ends. The electronic conductance of this nanostructure for three different orientations of atomic magnetic moments was numerically studied when the structure was sandwiched between two nonmagnetic leads. By using Green’s function technique at the tight-binding model، we calculated the spin dependent electronic transmission coefficient. The calculated results revealed that the conductance depends on the incident electron energy as well as the magnitude and orientation of atomic magnetic moments in the nanostructure.
    Keywords: spintronics, fishbone, like nanostructure, Green's function, tight, binding approach
  • Mj Kazemi, Mh Barati, M. Mashhadi Pages 109-122
    In this article، a causal model on the basis of trajectory is introduced for description of quantum systems. This theory is structurally very similar to Bohme mechanics، and like Bohme theory reproduces all statistical consequences of standard quantum mechanics. Particle trajectories in this model are different from anticipated ones by Bohme model. Quantum potential (force) form، which is given، is different from Bohme theory. Actually، this model will convert to Bohme theory by annihilating the free parameter (μ). Theoretical properties of this model are investigated in the same way as Galilean invariance. Also، a precise comparison between this theory and Bohme mechanics is made، and some suggestions are presented (through transit time distribution) for experimental distinction between these two models. Finally، extension of this theory is investigated
    Keywords: quantum potential, Bohmian mechanics, Liouville equation, tunneling time, arrival time, quantum equilibrium, guidance equation
  • M. Sabzi Sarvestani, Ar Aghaee Pages 123-136
    Nearly simultaneous multiband monitoring of blazars is very limited and most studies reported in literature are conflicting، too. Although optical variability on intra-night timescales is now a well established phenomenon for blazars، its relationship to long-term variability remains unclear. Possible clues could come from monitoring the optical spectrum for correlation with brightness. The presence or absence of bluer color in blazar color index، when its luminosity is increased on intra-night and inter-night timescales، can provide interesting clues to the origin of blazar variability from hourly to much longer timescales. Luminosity of blazars varies at all wavelengths over a variety of timescales. Various models have been proposed to explain blazar variability. However، the mechanism responsible for variability is not conclusively understood. One factor which can discriminate the various variability models is that of color (spectral index) variations of blazars. This factor may help to better understand the mechanism of blazar variability. Therefore، it was initially proposed، by the second author of this paper to the OHP observatory، to carry out quasi-simultaneous multiband monitoring of one of the brightest blazer، Mrk180. Fortunately، it was accepted by the scientific team of the observatory and the 1. 20m telescope time was allocated to the project from 23 to 28 April 2009. Because of the weather conditions، we could only monitor this blazar for three nights. Raw data processing and data reduction were performed using the standard system of Europe Southerner Observatory، ESO-MIDAS. We considered two reference stars and measured the magnitudes of the reference stars and the blazar Mrk 180 and then plotted the light curves and the color index diagrams. The light curves showed the optical variations of the blazar. The maximum amplitude value of its variations was 0. 185 mag for the V filter. Investigating the blazar color index shows its variations on intra-night and inter-night timescales.
    Keywords: active galactic nucleus, blazar, optical variations, light curves, color index
  • J. Esmaili, Sz Kalantari, S. Maeda, Y. Akaishi, T. Yamazaki Pages 137-146
    Coupled-channels Faddeev-Yacubovsky as well as AGS calculations of three-body, J π =0¯ K(NN)I=1(I=1/2) quasibound state in the KNN- πΣ N system were performed in momentum space and the dependence of the three-body energy on the two-body KN- πΣ interaction was investigated.
    Keywords: Λ(1405), kaonic nuclei, deeply bound kaonic nuclear states, K¯pp, Kapur, Peierls
  • Ar Behzadimehr, Z. Khaksari, B. Mirza Pages 147-155
    In this paper، we considered cosmological constant as a variable and studied properties and the thermodynamics stability of BTZ black hole from a geometric perspective. Also، we examined the correspondence between thermodynamic curvature singularities and phase transitionpoints with different thermodynamic metrics. We found that theQuevedo metric cannot predict the phase transition points in two ensembles. This result is also valid for the kerr-de sitter spacetime.
    Keywords: phase transition, thermodynamic geometry, stability, black hole
  • A. Rabeie, S. Rezaei Pages 157-161
    The phase space which is related to the motion of massive particle on 1+3- De sitter space is a 3-dimensional complex sphere. Our main aim in this study is discribing this movement in the frame quantum mechanics. Transfering from classical mechanic to quantum mechanics is possible by means of coherent states. Thus, after determination of this state, we quantize some of the classical observables.
    Keywords: coherent states, quantize
  • M. Abdollahi, Ma Talebian Darzi, H. Hoseinkhani, H. Baghbani Rizi Pages 163-167
    In this research, the effect of the uniform electric field on the ground-state of a centered hydrogenic donor impurity in a GaAs/AlAs spherical quantum dot was studied using infinite potential model. In presence of strong electric field, due to the stark effect (perturbing electric field), the ground state energy would increase linearly. In presence of weak electric fields, the normalized binding energy was calculated by using perturbation method with effective mass approximation. This energy was investigated with respect to electric field strength. Studies show the proper choice of radius of quantum dot and electric field will clearly influence the normalized binding energy. The resulting influence may be used to calculate the small changes in quantum dot radius and thus detect different electric field strengths.
    Keywords: turning point, quantum dots, normalized binding energy, hydrogenic impurity
  • H. Rabani, M. Mardaani, S. Vosooghi-Nia Pages 169-177
    In this study، we investigated the electronic conductance of two typical single-wall nanotubes with square lattice by using Green’s function method in tight-binding approximation. Then the effect of various factors such as presence of symmetrical bond defects، the distance between two defects and the nanotube hopping energies was studied on the system electronic conductance. The square and rhombic nanotubes showed metallic and insulator/semiconductor behaviors، respectively.
    Keywords: tight binding, Green's function, transmission, nanotube, square lattice, defect
  • Y. Yousefi, H. Muminov Pages 179-183
    In this paper، a system with spin S=3/2 with general isotropic nearest neighbor exchange within a mean field approximation possess is discnssed. We derive equations describing non-Heisenberg isotropic model using coherent states of SU (4) group in real parameters and then obtain dispersion equations of spin wave of dipole and quadrupole branches for a small linear excitation from the ground state.
    Keywords: coherent states, magnet, non, Heisenberg model
  • E. Pakizeh, Gm Khorrami, M. Ghasemifard, Sm Hosseini, A. Kompani, N. Shahtahmasebi Pages 185-190
    This paper describes the synthesis of Pb (Zr0. 95Ti0. 05) O3 powder by sol gel and solid state methods. PZT powders were fabricated by solid-state reaction process using metal oxides and in sol gel method salts and organic compounds were employed. The powders were calcined at 700 and 950 oC in sol gel and solid state methods، respectively. The synthesized powders were analyzed by FTIR and XRD. The average crystal grain size of PZT powders determined by X-ray diffraction method using the Scherrer equation، and in sol gel and solid state methods measured 42 and 330 nm، respectively. The optical constants of powders were evaluated and compaed using FTIR transmittance spectroscopy and Kramers-Kronig analysis.
    Keywords: PZT, sol gel, solid state, perovskite