فهرست مطالب

روان شناسی افراد استثنایی - پیاپی 6 (تابستان 1391)
  • پیاپی 6 (تابستان 1391)
  • تاریخ انتشار: 1391/07/01
  • تعداد عناوین: 7
|
  • امین حسن پور، مریم سیف نراقی، احمد قره خانی، مسعود جعفری صفحه 1
    هدف
    هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه بین دلبستگی به خدا و سلامت روان در والدین کودکان استثنایی و عادی است.
    روش
    این پژوهش از تحقیقات کاربردی و شیوه انجام گرفتن آن همبستگی است.تعداد 358 نفر(125 نفر والدین دانش آموزان عادی و 233 نفر والدین دانش آموزان استثنایی) به روش نمونه گیری خوشه ایتصادفی انتخاب شدندو به مقیاس های سبک های دلبستگی به خدا (لارسن و غباری، 2009) و SCL-90-R پاسخ دادند. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از روش های آماری ضریب همبستگی، آزمون t فریذلی و آزمون z فیشر انجام شد.
    یافته ها
    یافته ها نشان داده است که میان دلبستگی به خدا و سلامت روان دو گروه ارتباط معنادار وجود دارد و همچنین شدت رابطه این دو متغیر در والدین کودکان استثنایی نسبت به والدین کودکان عادی بیشتر است(p=/0001)).
    نتیجه گیری
    نتایج این پژوهش نشان داد که بین دلبستگی به خدا و سلامت روان والدین کودکان استثنایی و عادی رابطه معناداری وجود دارد.
    پیشنهاد: بر این اساس پیشنهاد می شود به منظور کاهش بار فشار روانی والدین کودکان استثنایی و ارتقای سطح سلامت روان این والدین، شایسته است که آنها به گرایش به مذهب و توکل به خدا ترغیب شوند.
    کلیدواژگان: دلبستگی به خدا، سلامت روان، والدین کودکان استثنایی و عادی
  • ستاره شجاعی، احمد به پژوه، محسن شکوهی یکتا، باقر غباری صفحه 21
    پژوهش حاضر با هدف پیش بینی نشانه های سلامت روانی بر اساس تاب آوری در خواهران و برادران نوجوان دانش آموزان با کم توانی ذهنی صورت گرفت. روش پژوهش کاربردی و شیوه انجام دادن آن همبستگی است. جامعه آماری در این پژوهش کلیه خواهران و برادران نوجوان 12-18 ساله دانش آموزان با کم توانی ذهنی شهر شیراز درسال تحصیلی 91-1390بودند که از بین آنها نمونه ای به حجم 91 نوجوان 12-18 ساله (50 دختر و 41 پسر) که خواهر و برادر با کم توانی ذهنی داشتند، به روش خوشه ایتصادفی انتخاب شدند. از مقیاس تاب آوری کانر و دیویدسون برای سنجش تاب آوری و از پرسشنامه سلامت روانی عمومی برای سنجش اختلال سلامت روانی استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از رگرسیون چندگانه نشان داد که تاب آوری پیشبینی کننده منفی و معنادار نشانه های اختلال های جسمی، اضطرابی، کارکرد اجتماعی و افسردگی سلامت روانی است (01/0>p). این یافته نشانگر نقش و اهمیت تاب آوری بر سلامت روانی خواهران و برادران دانش آموزان با کم توانی ذهنی است. بنابراین پیشنهاد می شود با طراحی و اجرای برنامه های آموزش تابآوری به عنوان یک برنامه پیشگیری درجهت افزایش سلامت روانی نوجوانان دارای خواهر یا برادر با کم توانی ذهنی اقدام شود.
    کلیدواژگان: تابآوری، سلامتروانی، خواهران و برادران، دانش آموزان با کمتوانی ذهنی
  • پرویز شریفی درآمدی، مریم مالمیر صفحه 47
    تحقیق حاضر با هدف بررسی سرعت پردازش اطلاعات شنیداری در نابینایان انجام شد. این پژوهش از نوع کاربردی و روش انجام گرفتن آن زمینه ای است. جامعه و نمونه آماری: از میان نوجوانان بینا و نابینای شهر تهران به شیوه گزینش در دسترس 15 نوجوان نابینا (14 تا 16 سال) و 15 نوجوان بینا (14 تا 16 سال) که در دبیرستان های شهر تهران و حومه مشغول به تحصیل بودند انتخاب شدند روش جمع آوری داده ها: برای ارزیابی سرعت پردازش اطلاعات شنیداری هر دو گروه نمونه با استفاده از دو نسخه آزمون PASAT (PASAT1/6 و PASAT2/8) مورد سنجش قرار گرفتند. روش آماری: نتایج به دست آمده با استفاده از آزمون آماری T مستقل مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان دادند که نوجوانان نابینا در PASAT2/8و در سطح 05/0 = α تفاوت معناداری با نوجوانان بینا نشان ندادند. اما این گروه در PASAT1/6 و در سطح 05/0 = α تفاوت معناداری با نوجوانان بینا نشان دادند. به سخن دیگر، دانش آموزان نابینا بهتر از بینا عمل کردند. چنین یافته هایی بیانگر آن است که عملکرد نوجوانان نابینا در سرعت پردازش اطلاعات شنیداری با استفاده از آزمون PASAT نسبت به نوجوانان بینا تا حدودی بهتر است و هر چه سرعت ارائه محرک ها بیشتر باشد این تفاوت معنادار تر است. بر اساس یافته های پژوهش پیشنهاد می شود معلمان در آموزش کودکان نابینا به توانایی ویژه آنها در پردازش اطلاعات شنیداری توجه کنند و بر آموزش این گروه از راه شنیداری تاکید ورزند.
    کلیدواژگان: سرعت پردازش اطلاعات شنیداری، PASAT، نابینایی
  • بهشته نیوشا، کامران گنجی*، مریم ستوده صفحه 61

    پژوهش حاضر برای بررسی میزان شیوع نشانه های اختلال نارسایی توجه /بیش فعالی در دانش-آموزان تیزهوش استان کهگیلویه و بویراحمد انجام گرفته است. روش پژوهش توصیفی (همه-گیرشناسی) بود. جامعه آماریرا 34529 نفر دانش آموز مدارس راهنمایی دولتی و غیر انتفاعی استان کهگیلویه و بویراحمد که در سال تحصیلی 90-1389 به تحصیل اشتغال داشتند، تشکیل می دادند. از این جامعه 1800 دانش آموز با روش خوشه ایتصادفی چند مرحله ای انتخاب شدند. سرانجام 220 دانش آموز (77 دختر و 143 پسر) با هوش بهر 127 و بالاتر به عنوان تیزهوش گروه نمونه را تشکیل دادند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه تشخیصی اختلال نارسایی توجه/ بیش فعالی راهنمای تشخیصی و آماری انجمن روان پزشکی آمریکا، مصاحبه بالینی با دانش آموزان و مادران بر اساس همان ملاک ها و ماتریس های پیشرونده ریون استفاده شد. داده ها با روش های آمار توصیفی و آزمون مجذور کای تحلیل شدند. به طور کلی 2/8 درصد از دانش آموزان تیزهوش دارای نشانه های اختلال نارسایی توجه /بیش فعالی بودند، این میزان در پسرها 9 درصد و در دخترها 8/6 درصد بود. بدین ترتیب شیوع کلی نشانه های اختلال نارسایی توجه /بیش فعالی در دانش آموزان تیزهوش مورد بررسی با توجه به خطای استاندارد برآورد در دامنه ای از7/4 تا 7/11 درصد قرار داشت. نشانه های اختلال نارسایی-توجه /بیش فعالی می تواند تیزهوشی دانش آموزان را تحت تاثیر قرار دهد. بنابراین تشخیص دیرهنگام دانش آموزان تیزهوش با اختلال نارسایی توجه /بیش فعالی، ممکن است پیشرفت تحصیلی و اجتماعی و درمان آنان را با مشکل روبه رو سازد. این یافته در موقعیت های آموزشی دارای محتوای کاربردی است و نشانگر آن است که مدیریت و درمان این اختلال نیازمند خدمات روان شناختی و مشاوره است. ارائه خدمات روان شناختی و مشاوره در مدارس ویژه دانش آموزان تیزهوش می تواند از پیامدهای منفی این اختلال در زندگی تحصیلی و اجتماعی تیزهوشان پیشگیری کند.

    کلیدواژگان: اختلال نارسایی توجه، بیش فعالی، دانش آموزان تیزهوش، شیوع، نشانه ها، استثنایی دوگانه
  • اسدالله صادق خانی، مهناز علی اکبری دهکردی، علی اصغر کاکو جویباری صفحه 95
    هدف پژوهش حاضر، بررسی تاثیر شیوه های فرزندپروری مادران بر ابتلای دانش آموزان پسر دوره ابتدایی به اختلال لجبازی - نافرمانی است. مطالعه حاضر از نوع کاربردی و شیوه انجام گرفتن آن زمینه ای است. جامعه آماری شامل کلیه مادران دانش آموزان پسر دوره ابتدایی شهرستان ایلام بود و نمونه ای به حجم 60 نفر از مادران کودکان دارای اختلال لجبازی- نافرمانی و مادران کودکان عادی انتخاب گردید و از لحاظ سن، سطح تحصیلات و وضعیت اقتصادی همتاسازی شدند. از فهرست رفتاری کودک (فرم گزارش والدین CBCL و فرم معلم TRF) به عنوان ابزار غربالگری و پرسشنامه شیوه های فرزندپروری دیانا بام ریند برای بررسی شیوه های فرزندپروری مادران استفاده گردید. یافته های این پژوهش بیانگر آن بود که بین شیوه های فرزندپروری مادران گروه های پژوهش در الگوهای تربیتی مقتدرانه، مستبدانه و سهل گیرانه در سطح (05/0 p<) تفاوت معنی دار وجود دارند. مادران کودکان با اختلال لجبازی- نافرمانی نسبت به مادران کودکان عادی بیشتر از شیوه فرزندپروری مستبدانه و سهل گیرانه و کمتر از شیوه فرزندپروری مقتدرانه استفاده می کنند. شیوه هایی که والدین در تربیت فرزندان خود به کار می گیرند، نقش اساسی در تامین سلامت روانی فرزندان آن ها دارد، در سایه ارتباط سالم است که می توان نیازهای فرزندان را شناخت و نسبت به تامین و ارضای آن ها همت گماشت. بنابراین ضروری است که توجه بیشتری به اثرات این گونه سبک ها و پیامد های آن شود. لذا پیشنهاد می شود والدین را نسبت به شیوه های فرزندپروری و اثرات هر یک از آنها بر فرزندان، آگاه کرد.
    کلیدواژگان: شیوه های فرزند پروری، اختلال لجبازی، نافرمانی، مادران، کودکان
  • علی اسماعیلی، مسعود قربانعلی پور صفحه 115
    هدف از انجام گرفتن این پژوهش، تعیین اثر بخشی مداخله مبتنی بر افزایش گرایش اجتماعی بر کاهش مشکلات کودکان مبتلا به نارسایی توجه - بیش فعالی بود. روش پژوهش از نوع نیمه آزمایشی، با طرح پیش آزمون پس آزمون و پی گیری با گروه کنترل بود. بدین منظور با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس از افراد مراجعه کننده به مراکز درمانی شهر ارومیه 31 نفر با تشخیص این اختلال انتخاب و به صورت تصادفی درگروه های آزمایش و کنترل قرار گرفتند و مقیاس کانرز به عنوان پیش آزمون در مورد هر دو گروه اجرا شد.گروه آزمایشی 15 جلسه آموزشهای لازم در خصوص گسترش تعلق و گرایش اجتماعی را دریافت نمودند در حالی که در مورد گروه کنترل مداخله ای صورت نگرفت. سپس همان مقیاس به عنوان پس آزمون و در پی گیری سه ماهه بر روی هر دو گروه اجرا شد. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از روش تحلیل کوواریانس استفاده شد.. نتایج نشان داد که مداخله مبتنی بر افزایش گرایش اجتماعی منجر به کاهش معناداری در مشکلات کودکان مبتلا به نارسایی توجه - بیش فعالی می گردد.. با وجود این، یافته های حاصل از این پژوهش، بر تحول حس تعلق و گرایش اجتماعی بعنوان بخشی اساسی از هر درمان یا برنامه راهنمایی برای کودکان مبتلا به نارسایی توجه - بیش فعالی تاکید می کند
    کلیدواژگان: علاقه اجتماعی، بیش فعالی - نارسایی توجه
  • زینب خانجانی، هوشنگ مهدویان، پریچهر احمدی، تورج هاشمی، لیلا فتح الله پور صفحه 135
|
  • Amin Hasanpour, Maryam Seyf Naraqi, Ahmad Qarehkhani, Masoud Jafari Page 1
    This study aims at investigating the relation between attachment to God and mental health among the parents of exceptional and normal children. The present study is an applied research conducted by correlational methodology. 358 persons (125 parents of normal students and 233 parents of exceptional ones) were selected via random cluster sampling. They answered the scales of God attachment styles (Larson and Ghobari, 2009) and SCL-90-R. The data were analyzed by using correlation coefficient, T test and Z test. The results show that there is a highly significant relationship between attachment to God and mental health of the two groups of this study. Also, the relationship between the said two variables is more significant in the parents of exceptional children than those of normal ones (p = / 0001). The result of the present study showed that there is a significant relationship between attachment to God and mental health in parents of exceptional and normal children. It is thus suggested that in order to reduce stress and improve mental health in parents of exceptional children, they should be encouraged to have faith and rely on God.
    Keywords: Attachment to God, mental health, parents of exceptional, normal children
  • Setareh Shojai, Ahmad Beh, Pajooh, Mohsen Shokoohi, Yekta, Baqer Ghobari Page 21
    This study aims at predicting the general mental health based on resilience in adolescent siblings of students with intellectual disabilities. The present study is an applied research conducted by correlational methodology. The statistical population of this research includes all the adolescent (12–18 year-old) siblings of students with intellectual disabilities in Shiraz city in the academic year 2011–2012. The sample size is 91 adolescent (50 females and 41 males) siblings selected by random cluster sampling. Conner & Davidson resilience scale was applied to measure the resilience of siblings, and General Health Questionnaire (GHQ 28) was used for measuring mental health disorders. The data were analyzed by using multiple regression test, which show that resilience is a significant negative predictor of symptoms of somatic disorder, anxiety, social dysfunction and depression (p<0/01). These findings are indicative of the role and importance of resilience in mental health of siblings of students with intellectual disabilities. Therefore, in order to increase the mental health of adolescents, who have siblings with intellectual disabilities, resilience training programs should be designed and implemented as a pre-emptive action.
    Keywords: Resilience, general mental health, siblings, students with intellectual disabilities
  • Parviz Sharifi Daramadi, Maryam Malmir Page 47
    The aim of this research is to assess the auditory information processing in blind adolescents. The present study is an applied research carried out by field research methodology. 15 blind and 15 sighted students (aged from 14 to 16) of high schools in Tehran and suburbs were selected. In order to assess the speed of auditory information processing, both sample groups were tested using two versions of Paced Auditory Serial Addition Test (PASAT2.8 & PASAT1.6). The data were analyzed by T (independent) statistical test. Blind students didn’t show any significant difference with sighted ones in PASAT 2.8 (α= 0.05); however, they showed a highly significant difference in PASAT 1.6 (α= 0.05). In other words, blind students performed better than sighted ones. The results indicate that when it comes to auditory information processing speed, performance of blind students is relatively better than sighted ones in PASAT test. The faster the presentation of stimulus, the more significant is the difference of their performance. Based on the findings of this study, it is suggested that when educating blind students, teachers should pay attention to their special abilities in processing auditory information and lay more stress on educating these students by relying on their auditory abilities.
    Keywords: Auditory Information Processing Speed, PASAT, blindness
  • Beheshteh Niusha, Kamran Ganji, Maryam Sotoudeh Page 61

    This study investigates the prevalence of symptoms of attention deficit / hyperactivity disorder (ADHD) in gifted students of Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad province. The present study is a descriptive (epidemiology) research. 1800 students (800 girls & 1000 boys) were selected using multistage cluster sampling from among 34,529 students of state and private middle schools in the academic year 2010–2011. Finally, the participants we selected were 220 students (77 girls & 143 boys) with an IQ of 127 or more. The data were collected by diagnostic questionnaire of attention deficit/hyperactivity disorder, clinical interview with students and their mothers, and Raven Progressive Matrix. The data were analyzed by descriptive statistical method and Chi square test. Generally, 8/2 percent of gifted students (%6/8 of whom were girls and %9 were boys) had ADHD symptoms. Thus, considering the standard error of estimate, the overall prevalence of attention deficit/hyperactivity disorder in gifted students was seen to be in the range of 4/7 to 11/7 percent. ADHD symptoms can affect the intelligence of students. Therefore, belated diagnosis of ADHD in gifted students might cause problems in their treatment and also their academic and social progress. The results of the present study can be applied in educational settings and show the necessity of providing psychological and counseling services for management and treatment of this disorder. Offering such services in schools for gifted students could prevent the negative consequences of this disorder in their educational and social life.

    Keywords: Attention deficit, hyperactivity disorder, gifted students, prevalence, symptoms, twice exceptionality
  • Asadullah Sadeqkhani, Mahnaz Aliakbari Dehkordi, Ali Asghar Kaku Jouybari Page 95
    The present research aims at investigating into the effect of parenting styles of mothers on the development of oppositional defiant disorder symptoms in elementary school male students.
    Methods
    The present study is an applied research carried out by field research methodology. The statistical population consists of all mothers of male students of elementary schools in Ilam city. 60 mothers of children with oppositional defiant disorder and mothers of normal children were selected as the sample for this research. Then, the data were homogenized based on age, education and economic status. The child behavior checklist (parents’ CBCL report form and TRF) was used as a selector tool, and questionnaire of the parenting styles presented by Diana Baumrind was applied in order to investigate the parenting styles of the chosen mothers. The results of this research show that there is a significant difference between parenting styles of the mothers of the studied groups in terms of authoritative, authoritarian and permissive parenting patterns in the level of (p< 0.05). Mothers of children with oppositional defiant disorders mostly apply authoritarian and permissive parenting styles and rarely use the authoritative one. The parenting style plays an important role in mental health of children. Sound and healthy relationships help parents to recognize and try to meet the needs of children. Therefore, special attention should be paid to the effects and consequences of parenting styles. It is thus suggested that parents should be educated about the effects of each parenting style.
    Keywords: Parenting styles, oppositional, defiant disorder, mothers, children
  • Ali Esmaili, Masoud Qorbanalipour Page 115
    The purpose of this study is to determine the effect of increase in social interest on reducing problems of children with ADHD. The present study is a quasi-experimental research conducted with pretest, posttest, and follow-up control group design. To this end, 31 individuals, who visited clinics in Urmia and were diagnosed with this disorder, were selected through convenience sampling and were divided randomly into experimental and control groups. Conners’ rating scale was used as the pretest for both groups. The experimental group attended 15 training sessions about development of sense of belonging and social interest. On the other hand, the control group remained uninvolved. The same scale was administered to both groups as posttest and a three-month follow-up. The covariance analysis was used to analyze the data. The results show that ADHD symptoms are significantly reduced in the control group which was encouraged to increase its social interest. The results of the present study emphasize the fact that developing the sense of belonging and social interest is the essential part of any treatment or guidance program for children with Attention Deficit Hyperactivity Disorder.
    Keywords: social interest, attention deficit, hyperactivity disorder
  • Zeynab Khanjani, Hooshang Mahdavian, Parichehr Ahmadi, Touraj Hashemi, Leyla Fathollapour Page 135
    The aim of this study is to determine the effect of Fernald’s multisensory method on dyslexic children. To this end, one male and one female student with dyslexia were selected by convenience sampling and were trained using Fernald’s multisensory approach. The present study is conducted within the framework of an empirical case study using the single-subject research design. For this purpose, 20 training sessions were held with two-month and three-month follow-ups. In order to evaluate children’s development, the test of reading and dyslexia (NAMA) was administered. The results show improvement in the tested children, whose condition remained stable in the two-month and three-month follow-ups. It is suggested that other age and educational groups are used in future researches.
    Keywords: dyslexia, Fernald, case study