فهرست مطالب

  • پیاپی 2 (تابستان 1390)
  • تاریخ انتشار: 1390/05/05
  • تعداد عناوین: 7
|
  • داریوش امینی، غلامعلی افروز، حسن احدی، پرویزشریفی درآمدی، حیدرعلی هومن صفحه 1
    پژوهش حاضر با هدف مقایسه تاثیر آموزش به شیوه الگوی راهبردی تفکر استقرایی و شیوه روش های تدریسی سنتی بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان کم توان ذهنی صورت پذیرفته است. روش پژوهش نیمه آزمایشی، با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل است. بدین منظور 60 نفر از دانش آموزان دختر و پسر کم توان ذهنی پایه پنجم ابتدایی شهر همدان به صورت تصادفی انتخاب شدند. افراد گروه نمونه به طور تصادفی در دو گروه آزمایشی و دو گروه کنترل (15 نفری از دانش آموزان دختر و پسر) جایگزین شدند. قبل از اجرای طرح از گروه ها پیش آزمون به عمل آمده و گروه آزمایشی به مدت 4ماه درس علوم تجربی را به شیوه تدریس الگوی راهبردهای تفکر استقرایی در 24 جلسه 30 دقیقه ای توسط آموزگاران متبحر و آموزش دیده در مرکز اختلالات یادگیری فرا گرفت.
    در پایان دوره عملکرد، گروه ها با یک پس آزمون مورد ارزیابی قرار گرفتند. گروه های کنترل (دختر و پسر) در این مدت تحت آموزش های معلم- شاگردی سنتی قرار داشتند.
    یافته ها نشان داد که پیشرفت تحصیلی دانش آموزان کم توان ذهنی که درس علوم تجربی را با روش تدریس مبتنی بر مهارت های تفکر استقرایی آموزش دیده اند بیش از پیشرفت تحصیلی دانش آموزانی است که همین درس را با روش سنتی آموزش دیده بودند.
    با توجه به نتایج به دست آمده پیشنهاد می شود برای یادگیری بهتر مفاهیم و آموزش موثر درس علوم تجربی به دانش آموزان کم توان ذهنی، معلمان از روش راهبردی تفکر استقرایی استفاده نمایند.
    کلیدواژگان: مهارت های تفکر استقرایی، آموزش، پیشرفت تحصیلی، کم توان ذهنی
  • ایراندخت فیاض، ژاله کیانی صفحه 19
    پژوهش حاضر به منظور بررسی وضعیت سلامت روانی نوجوانان بی سرپرست پرورشگاه شهید دستغیب و نمازی شهر شیراز انجام گردیده است. تحقیق حاضراز نوع تحقیقات کاربردی و شیوه انجام آن زمینه ای است، جامعه آماری این پژوهش کل نوجوانان ساکن در پرورشگاه شهید دستغیب و نمازی در شهر شیراز در سال 1389 است، نمونه با جامعه آماری برابر است. ابزار جمع آوری اطلاعات پرسشنامه گلدبرگ 28- GHQ‎ بوده است. از روش های آماری: میانگین، ضریب همبستگی اسپیرمن، آزمون دوجمله ای وآزمون من- ویتنی استفاده شده است.
    یافته های پژوهش حاضر نشان داد که الف) وضعیت سلامت روانی ساکنین هر دو پرورشگاه در حد قابل قبولی قرار دارد. ب) در ابعاد (علائم جسمانی، اختلال در کارکرد اجتماعی، افسردگی شدید) بین سلامت پسران و دختران در مولفه اضطراب و اختلال خواب این اختلاف معنی دار بوده و اضطراب و اختلال خواب در دختران شایع تر است. ج) میزان سلامت در دانش آموزان دوره راهنمایی ودبیرستانی با هم تفاوت ندارد. د) بین مولفه های سلامت روان با سن دانش آموزان مورد مطالعه یک همبستگی منفی وجزئی مشاهده می شود، که در سطح اطمینان 95 % معنادار است. نتایج تحقیق نشان داد که بر خلاف انتظار کودکان تحت سرپرستی در پرورشگاه های دستغیب و نمازی از لحاظ سلامت روانی در وضعیت بدی قرار ندارند. با توجه به فراوانی پایین موارد مبتلا به اختلالات روانی حاصل از نتایج آزمون، لزوم برنامه ریزی متناسب و اقدامات پیشگیری از طریق آموزش بهداشت روانی و فعال کردن مراکز مشاوره از طرف مسوولین امر ضروری می باشد.
    کلیدواژگان: سلامت، سلامت روانی، نوجوانی، بی سرپرست، پرسشنامه گلدبرگ
  • امین حسن پور خیرآبادی، مریم سیف نراقی، مسعود جعفری، امیرحسین موسوی صفحه 49
    هدف
    این پژوهش با هدف بررسی و مقایسه رابطه میان ابعاد دو متغیر مهارت خودمختاری (آگاهی از خود- قدرت انتخاب)و کیفیت زندگی(رضایتمندی،کفایت،استقلال و یکپارچگی اجتماعی) در دو گروه از دانش آموزان پسر دارای آسیب شنوایی و دانش آموزان عادی دوره راهنمایی انجام شده است.
    روش
    روش پژوهش از نوع تحقیقات همبستگی است. جامعه آماری: جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه دانش آموزان پسر با آسیب شنوایی و عادی دوره راهنمایی هستند که در سال تحصیلی 89-88 در مدارس تهران مشغول به تحصیل هستند. نمونه آماری، حجم آن و چگونگی گزینش آن: نمونه گیری به صورت نمونه دردسترس بوده است که شامل 18 دانش آموز پسر با آسیب شنوایی و 15 دانش آموز عادی می باشد و آنان را به لحاظ ویژگی هایی مانند سن، هوش و طبقه اقتصادی و اجتماعی با یکدیگر همتا شده اند. روش جمع آوری داده ها و ابزارهای آن: ابزار مورد استفاده در این پژوهش شامل دو مقیاس خود مختاری (SDS) و همچنین پرسشنامه کیفیت زندگی (QOL) که در سال 1992 توسط اسکالاک و کیت تهیه شده است، می باشد. محقق ابتدا این دو پرسشنامه را بر روی دو گروه اجرا کرده و سپس به جمع آوری اطلاعات پرداخته است، روش آماری: اطلاعات به دست آمده براساس این دو پرسشنامه در این دو گروه با آزمون z فیشر مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.
    نتایج
    براساس نتایج به دست آمده تنها در میزان همبستگی بین دو بعد قدرت انتخاب و استقلال بین دو گروه تفاوت معنادار وجود دارد و در میزان همبستگی بین سایر ابعاد در دو گروه تفاوت معناداری یافته نشد. پیشنهاد: بر این اساس پیشنهاد می گردد به منظور ارتقای کیفیت زندگی دانش آموزان دچار آسیب شنوایی به مقوله خودمختار بودن آنان توجه شود و صرف معلول بودن آنان نباید اراده و اختیار را از آنان سلب نمود.
    کلیدواژگان: دانش آموز با آسیب شنوایی، خودمختاری، کیفیت زندگی
  • حسین جناآبادی صفحه 73
    علاوه بر نقایص جسمانی و محرومیت های ناشی از آن، ضعف مهارت های اجتماعی در کودکان استثنایی می تواند منشا بسیاری از اختلالات رفتاری آنان شود. بنابراین هدف اصلی مطالعه حاضر بررسی تاثیر آموزش مهارت های اجتماعی بر کاهش اختلالات رفتاری این کودکان است. مطالعه حاضر به شیوه نیمه آزمایشی با بهره گیری از طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه گواه انجام شده است. جامعه آماری آن تمام دانش آموزان استثنایی پایه پنجم ابتدایی مدرسه مختلط کوثر شهر زاهدان در سال تحصیلی90-1389 می باشد که تعداد 24 دانش آموز دختر و پسر به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه و در دو مرحله (قبل و 45 روز پس از اجرای برنامه مهارت های اجتماعی) مورد مطالعه قرار گرفتند. در هر دو مرحله (پیش و پس از دوره آموزشی) پرسشنامه به صورت مصاحبه انفرادی تکمیل گردید. ابزار سنجش شامل دو بخش اطلاعات دموگرافیکی و بخشی از آزمونSCL-90-R جهت سنجش پرخاشگری و اضطراب بود. داده ها از طریق آزمون T مستقل و با استفاده از نرم افزار SPSS 17 مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفتند. یافته ها نشان داد دانش آموزان آموزش دیده در مقایسه با دانش آموزان آموزش ندیده اختلالات رفتاری کمتری داشتند. در نتیجه آموزش صحیح و مداوم مهارت های اجتماعی خصوصا در مولفه های همکاری، ابراز وجود و خودکنترلی می تواند راه حل مناسبی برای کاهش اختلالات رفتاری کودکان استثنایی باشد.
    کلیدواژگان: مهارت های اجتماعی، پرخاشگری، اضطراب، کودکان استثنایی
  • زهرا درودیان صفحه 85
    هدف
    این پژوهش با هدف تاثیر ایفای نقش بر سازگاری اجتماعی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان حساب نارسای دبستانی در سال تحصیلی 88-87 استان تهران صورت گرفت.
    روش
    روش پژوهش نیمه آزمایشی است. جامعه آماری: جامعه پژوهش کلیه دانش آموزان حساب نارسای دبستانی استان تهران است. نمونه آماری،حجم آن و چگونگی گزینش آن: محقق ابتدا با مراجعه به مراکز 1 و 2 اختلال یادگیری در تهران 15 نفر گروه نمونه حساب نارسا را با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس انتخاب کرد. روش گردآوری داده ها و ابزار آن: پرسشنامه سازگاری اجتماعی بر روی دانش آموزان حساب نارسا اجرا شد و به صورت پیش آزمون و پس آزمون بدون گروه کنترل و نیز نمرات کارنامه تحصیلی این دانش آموزان نیز برای پیشرفت تحصیلی مقایسه شد. روش آماری: تحلیل آماری با استفاده از T وابسته انجام شد.
    نتایج
    نتایج نشان دادکه با 99درصد اطمینان ایفای نقش بر سازگاری اجتماعی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان حساب نارسای دبستانی تاثیر دارد.پیشنهاد می شود با توجه به تاثیر ایفای نقش بر سازگاری اجتماعی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان حساب نارسای دبستانی، در مراکز اختلال یادگیری علاوه بر آموزش در زمینه اختلالات یادگیری دانش آموزان حساب نارسا، آموزش سازگاری اجتماعی نیز مد نظر گرفته شود.
    کلیدواژگان: حساب نارسایی، ایفای نقش، سازگاری اجتماعی، پیشرفت تحصیلی
  • مژگان شوشتری، احمد عابدی، فرشته گلشنی، راضیه اهرمی صفحه 103
    پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی مداخلات زودهنگام مبتنی بر بازی های کودک محور بر میزان بیش فعالی - تکانشگری کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه - بیش فعالی/ تکانشگری پیش دبستانی انجام گرفته است. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون بود. جامعه آماری، شامل کلیه کودکان پسر پیش دبستانی مبتلا به اختلال ADHD شهر اصفهان در سال تحصیلی 90-89 بود. به منظور انجام گرفتن این پژوهش، 30 کودک با نشانگان ADHD به شیوه نمونه گیری هدفمند، انتخاب و با روش تصادفی در گروه های آزمایشی و کنترل گمارده شدند (15 کودک در گروه آزمایش و 15 کودک در گروه کنترل). ابزار مورد استفاده، پرسشنامه کانرز والدین و مصاحبه بالینی بود. مداخلات بر روی گروه آزمایش انجام گرفت. داده های به دست آمده با روش آماری تحلیل کواریانس مورد تجزیه و تحلیل قرارگرفت. نتایج پژوهش نشان داد که مداخلات زودهنگام مبتنی بر بازی های کودک محور بر میزان بیش فعالی- تکانشگری کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه-بیش فعالی/ تکانشگری پیش دبستانی موثر است. توجه به تشخیص و مداخلات زودهنگام می تواند رویکردی موثر در درمان اختلال نقص توجه/بیش فعالی-تکانشگری باشد.
    کلیدواژگان: مداخلات زودهنگام، بازی های کودک محور، بیش فعالی، تکانشگری
  • حسین مهرداد صفحه 119
    بررسی تاثیر بازی درمانی بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان عقب مانده ذهنی است. شبه آزمایشی است و در سال تحصیلی 90-89 در شهر خرم آباد انجام شد. جامعه آماری: تعداد 191 دانش آموز 5 کلاس ابتدایی مرکز کودکان استثنایی خرم آباد بودند. از هر 5 کلاس به نسبت تعداد 60 نفر جامعه نمونه براساس ویژگی های رفتاری خاص کودکان آموزش پذیر انتخاب و در دو گروه همتای آزمایش و گواه قرار گرفتند. سپس مداخلات بازی درمانی در قالب 5 نوع بازی با هدف، وسیله و روش خاص روی گروه آزمایش طی 2 ماه اجراء شد. ابزار: آزمون های معلم ساخته در دروس فارسی، ریاضی و علوم ابتدایی بود که روایی محتوایی آنها مورد تایید معلمان مجرب و کارشناسان قرار گرفت. اطلاعات به دست آمده با نرم افزار SPSS در دو سطح توصیفی و استنباطی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. در سطح توصیفی توزیع فراوانی، میانگین، انحراف معیار محاسبه گردید و در سطح استنباطی از روش تحلیل کوواریانس استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که بازی درمانی (فردی و گروهی) بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان عقب مانده اثر دارد 001/0< P. همچنین تاثیر بازی های گروهی بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان عقب مانده ذهنی بیشتر از بازی های فردی بود. در پایان مشخص گردید که جنس دانش آموزان تاثیری در پیشرفت تحصیلی شان نداشت. بر اساس نتایج تحقیق گنجاندن جلسات بازی درمانی در برنامه درسی مرکز آموزش کودکان استثنایی همراه با پیشنهادهای دیگر توصیه گردید.
    کلیدواژگان: بازی، بازی درمانی، پیشرفت تحصیلی، عقب مانده ذهنی
|
  • D. Amini, Gh. A. Afrooz ., H. Ahadi, H.Homan, P. Sharifi Daramadi Page 1
    The study has been conducted to compare the instruction effects of inductive thinking strategy with the traditional teaching approach on school achievement of students with mental retardation.A quasi-experimental design with pre-test post-test plan with control group has been adapted. A sample of 60 subjects were randomly selected from the population of the fifth- grader students of Hamedan special education schools, A representative sample was randomly assigned into two experimental groups and two control groups. (Each included 15 male and 15 female subjects.) Prior to the research phase both groups received a pre-test. Designed for a science course, the experimental group was assigned under the inductive thinking instruction technique and was instructed by well trained teachers for a period of four months. The number of sessions summed up to at least 24 thirty-minute sessions in a Learning Disability Center in Hamedan. Meanwhile, the control group (males and females) received their instructions in a traditionally presented technique of teacher- Student interactions. Results and recommendations: The school performances of both groups were evaluated by a post-test. The findings showed that the amount of the achievement of the students who received the inductive thinking instructions was far higher than the students who took the same science course by the traditional approach.
    Keywords: Inductive Thinking Skills, Instruction, school Achievement, Mental retardation
  • I. Fayyaz , J. Kiani Page 19
    The present study examined the mental health status of the adolescents in Shahid Dastgheyb and Namazi orphanages. This study is an applied type of survey.
    Method
    Statistical population is the total number adolescents who are inhabitants of two orphanages of Shahid Dastghib and Namazi in city of Shiraz in the year 1389. The sample size is equal to the statistical population. To collect data the 28-GHQ Goldberg Questionnaire was applied. And the statistical methods used in this study are: mean, Spearman correlation coefficient, binomial test and Mann – Whitney test.
    Results
    The results show that: 1) Mental health of inhabitants of orphanages is fairly sound.2) There are not any significant differences between boys and girls in components such as: physical symptoms, social function impairment, severe depression, and only the components of anxiety and sleep disturbance were significant. The results show anxiety and sleep disorder is more common in girls. 3) There is no difference among high school and guidance students in mental health status. 4) There is a slight negative correlation and significance between the indicator of mental health and age, which has a significance of 95% confidence level. Conclusion and Recommendations: In contrast to expectations, the low prevalence of mental health disorder symptoms in the adolescents residing the orphanages of Dastgheyb and Namazi in Shiraz indicates, that their mental health is fairly well. Although there is a very low prevalence of mental disorder cases, prevention is needed through appropriate planning, by developing mental health and counseling centers for sounder mental health education.
    Keywords: mental health, adolescents, orphanages, Goldberg Questionnaire
  • A. Hasan Poor , M. Seif Naraghi , M. Jafary , A. Moosavi Page 49
    This study reviews and compares the relationship between different aspects of the relationship between two variables: self-determination skills and the quality of life in two groups of male students: students with and students without hearing damage of guidance schools in the academic year 88-89 in Tehran. This is a correlation study. The statistical population has been all the male students with and without hearing impairment of all guidance schools of Tehran in the academic year 88-89. Accessible sampling was undertaken including 18 hearing impaired and 15 non- hearing –impaired students. The samples were matched for age, intelligence and social class. The assessment tools were: the Self Determination Scale and the Quality of Life questionnaire. The statistical analysis was done with the Fisher's Z test.The results show that only the correlations between two dimensions of “having choice” and “being independent” were significantly different between the two groups. There were no significant differences in the correlations amongst other aspects of the findings. So we can conclude that self- determination relationship skills with quality of life in both groups are equal between the two groups, whereby there is no significant difference to register. Conclusion and recommendations: Based on the results of this study, it is to promote the quality of life of the students suffering from hearing impairments while the results indicate that their autonomy is not sufficient as “having choice” and “being independent” are the underlying capacities they have shown to be lacking.
    Keywords: students with hearing impairment, self, determination, quality of life
  • H. Jenaabadi Page 73
    In addition to physical defects, poor social skills in exceptional children can be the source of many behavioral disorders. This study investigated the impact of social skills training on reducing behavioral disorders among exceptional children. The research is an experimental study (pre-test and post-test) with a control group. The statistical population included all the fifth grade exceptional students in Kosar mixed elementary school of Zahedan in the academic year of88-89. The sample of 24 exceptional students (boys and girls) of the fifth grade was tested in two different stages (one before and one 45 days after the social skills training). A questionnaire consisting of two parts: demographic information and selected parts of the SCL-90-R test was adapted to measure aggression and anxiety. For the data analysis, T test was used.
    Results
    The results show children trained compared with untrained children had fewer behavioral disorders. Conclusion and suggestions: Thus proper and continuous social skills training, especially in the components Cooperation, assertiveness, and self-control, can be the perfect solution for reducing behavioral disorders of exceptional children.
    Keywords: Social skills, aggression, anxiety, exceptional children
  • Z. Dorudian Page 85
    This study assesses the effects of role-playing technique on social adjustment and academic achievement of dyscalculia students of Tehran province. This was a quasi-experimental study. Statistical population has been all the primary school students with dyscalculia in Tehran. The sample of 15 students with dyscalculia was taken from two learning disability centers in Tehran via accessible sampling. The study design was a pre-test, post-test one and assessment tool was a questionnaire measuring the social adjustment of the students. As this study did not include a control group, it also evaluated the academic records of students for achievement. The test results were analyzed for significant testing.
    Results
    The results showed that with 99 percent confidence, the role-playing technique has been effective on social adjustment and academic achievement of the students with dyscalculia. Conclusion and recommendations: With regard to the effect of the role playing technique on social adjustment and academic achievement, it is recommended that the special centers for learning disabilities should offer social adjustment training in addition to their special academic training for students with dyscalculia.
    Keywords: dyscalculia, role, playing, social adjustment
  • M. Shoshtari , A. Abedi , F. Golshani (M.A. Student), R. Ahrami Page 103
    The aim of the current research was to investigate the effectiveness of early interventions based on child-oriented games on the rate of hyperactivity / impulsivity of preschool children with attention deficit - hyperactivity / Impulsivity disorder. The research method was quasi-experimental with a pretest-post-test design. Statistical population included all the preschool boys with ADHD disorder in city of Isfahan of the academic year 1389-1390. 30 children with ADHD symptoms were selected via targeted sampling method and were randomly assigned to wither experimental or control groups (15 each). The research tool was the Connor’s parents questionnaire as well as clinical interviews. Interventions were applied in the experimental group. Obtained data was analyzed by analysis of covariance. The results showed that the early interventions based on child-oriented games were effective on the rate of hyperactivity / impulsivity of preschool children with attention deficit - hyperactivity / impulsivity disorder. Conclusion and Recommendations: By early identification and intervention with child–oriented play the symptoms of attention deficit / hyperactivity – Impulsivity disorder can be reduced and so prevention can be expected.
    Keywords: Early interventions_Child_Oriented Games_Attention Deficit_Hyperactivity – Impulsivity
  • H. Mehrdad Page 119
    The purpose of the current research is to determine the impact of play therapy on academic achievement of students with mental deficiency of Khorramabad exceptional elementary school. It was a pre-test, post-test study design. 60 students were selected and according to their mental deficiency characteristics were assigned to either experimental or control group. Each group consisted of 30 students. The research tool has been a teacher made achievement tool The collected data, were analyzed by co-variance analysis, and independent T-test. The results showed that;1) The impact of play therapy on academic achievement of students with mental deficiency was meaningful (p<0/001).2) The impact of group play therapy was more than individual play therapy.3) The gender of the students didnt have any impact on their academic achievement.
    Keywords: play, play therapy, academic achievement, mental deficiency