فهرست مطالب

علوم اجتماعی - سال هشتم شماره 1 (بهار و تابستان 1390)
  • سال هشتم شماره 1 (بهار و تابستان 1390)
  • تاریخ انتشار: 1390/04/04
  • تعداد عناوین: 6
|
  • سیروس احمدی صفحه 1
    نوع شخصیت بر عملکرد شغلی تاثیر می گذارد اما این موضوع کمتر با رویکرد جامعه شناختی مورد توجه قرار گرفته است. پژوهش حاضر با استفاده از نظریه شخصیت پارسونز تلاش کرده است تاثیر نوع شخصیت را بر فرهنگ کار بررسی نماید. روش به کار رفته در این پژوهش، روش پیمایشی است. جامعه آماری کلیه کارمندان دانشگاه های آزاد فارس، بوشهر و کهکیلویه و بویر احمد، هستند که 481 نفر به عنوان نمونه تعیین و با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی ساده در هر واحد دانشگاهی انتخاب شدند. ابزار تحقیق، پرسش نامه می باشد که جهت تعیین اعتبار مقیاس های آن از روش اعتبار سازه به کمک تکنیک تحلیل عاملی و جهت تعیین پایایی از شیوه هماهنگی درونی به روش آلفای کرانباخ استفاده شده است. نتایج توصیفی پژوهش بیانگر آن هستند که میانگین نمره فرهنگ کار و ابعاد آن (همکاری و تعهد) و نیز شخصیت ابزاری و ابعاد آن (اکتساب، تفکیک، منفعت جمعی، عام گرایی، غیر عاطفی) در سطح متوسطی است. اما نتایج تحلیلی پژوهش نشان می دهند که شخصیت ابزاری بر فرهنگ کار تاثیر معنا دار و معکوس دارد به گونه ای که با افزایش ویژگی های شخصیت ابزاری، فرهنگ کار کاهش می یابد. به علاوه در بین متغیرهای جمعیتی، تنها ارتباط سن و سنوات خدمت با فرهنگ کار معنی دار است.تبیین فرهنگ کار بر حسب مجموع متغیرهای مستقل بیانگر آن است که ابعاد تفکیک، منفعت جمعی، و اکتساب، به ترتیب قوی ترین پیش بینی کننده های فرهنگ کار هستند و قادرند حدود 12/0 از تغییرات فرهنگ کار را تبیین نمایند. یافته های تحقیق با نتایج تحقیقات مشابه مقایسه گردیده و پیشنهاداتی جهت تقویت فرهنگ کار در بین کارمندان ارایه شده است.
    کلیدواژگان: فرهنگ کار، شخصیت، اکتساب، تفکیک، منفعت جمعی
  • حمیدرضا جلایی پور، محمد گرامیان نیک صفحه 19
    در این مقاله مفهوم «رابطه ناب» گیدنز در مدرنیته متاخر مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفته است. از نگاه او رابطه ناب، رابطه ای برابر است که برای نفس رابطه برقرار می شود و از قید هر گونه معیار و ضابطه ای خارج از نفس ارتباط آزاد است. از نظر او هر چه جامعه پساسنتی توسعه بیشتری می یابد روابط شخصی افراد به سمت این نوع رابطه حرکت می کند. همگام با گسترش و ریشه دواندن مدرنیته و گسترش نظام های ادارای-تخصصی و فراگیری روند بازاندیشی (یا وجه تامل گرایانه کنشگران) در زندگی مردم، و با تغییرات مداوم ساختارهای اقتصادی و اجتماعی و سبک های زندگی، روابط شخصی نیز تغییر می کند و صمیمیت و رضایت عاطفی به جای عوامل بیرونی می نشیند و محور روابط می شود، اعتماد انتزاعی وابسته به نظام های تخصصی و اعتماد متقابل بین شخصی با محوریت صمیمیت جایگزین قواعد از پیش تعیین شده و جاافتاده می گردد. در این بررسی مفهوم رابطه ناب در موقعیت ازدواج و با شاخص های نگرش های جنسیتی، شیوه همسرگزینی، کارهای خانه، صمیمیت و عوامل بیرونی (اقتصادی - اجتماعی) سنجیده شده است. متغیرهای مستقل این بررسی عبارتند از: اعتماد بنیادین، اعتماد انتزاعی، اعتماد متقابل بین شخصی، مصرف رسانه ای و احساس امنیت. متغیرهای جنس، سن، تحصیلات و پایگاه اقتصادی- اجتماعی، متغیرهای زمینه ای این تحقیق هستند. در این پژوهش از روش پیمایش استفاده شده است و جوانان مابین 18 تا 35 سال شاغل و متاهل جامعه آماری این تحقیق را تشکیل می دهند. با توجه به این که حدود 4/2 درصد از پاسخگویان در طبقه «خیلی زیاد» و 5/41 درصد نیز در طبقه «زیاد» متغیر اصلی این پژوهش قرار گرفته اند، می توان گفت که در ایران شاهد تغییر محسوس روابط شخصی و افزایش اهمیت رابطه ناب هستیم.
    کلیدواژگان: رابطه ناب، مدرنیته متاخر، اعتماد انتزاعی، اعتماد متقابل بین شخصی، اعتماد بنیادین
  • غلامرضا جمشیدیها، امان الله فصیحی صفحه 53
    تغییر و نظم موضوع مرکزی و فصل مشترک بزرگان اندیشه اجتماعی و جامعه شناسی تاریخی در عصر مدرن می باشد. به علاوه نحوه تبیین این دو پدیده نیز در گذر زمان از طبیعت گرایی و نفی انسان تا توجه به عاملیت و ساختار و کنش متقابل این دو سیر کرده است. این مقاله تلاش می کند پس از فراهم آوردن مقدمات نظری، دیدگاه شهید مطهری را در مورد تغییر و نظم و همچنین نحوه استدلال او را تدوین و با آخرین دستاورد های جامعه شناسی تاریخی مقایسه کند. در بین دیدگاه کسانی که در تحلیل به عاملیت توجه می کنند یا به ساختار، شهید مطهری تغییر و نظم را بر اساس تعامل دو سویه عاملیت و ساختار تحلیل نموده است، منتها در مقام ارزیابی عاملیت و ساختار نقش اساسی را به عاملیت واگذار می کند نه به ساختار.
    کلیدواژگان: جامعه شناسی تاریخی، تغییر، نظم، فطرت، عامل، ساختار
  • رسول ربانی، سیدصمد بهشتی صفحه 79
    به دنبال عدم موفقیت سیاستهای رشد و توسعه اقتصادی و بروز نارضایتی هایی در اجرای این سیاست ها، مباحث مربوط به رضایت از زندگی در بین اندیشمندان مختلف مطرح شد. به نظر ایشان عوامل مختلفی می توانند بر رضایت از زندگی افراد اثرگذار باشند که یکی از مهم ترین آن ها وضعیت دینداری افراد و شرایط دینی و مذهبی جامعه می باشد. این مقاله با روش تحقیق اسنادی و با تحلیل ثانویه داده های آماری موج پنجم پیمایش ارزش های جهانی با نمونه ای 2667 نفری در ایران به آزمون فرضیات پرداخته است. نتایج نشان می دهد ضریب استاندارد اثرگذاری دینداری بر رضایت از زندگی 14/0 می باشد. بعلاوه این که ابعاد مختلف دینداری اثر یکسانی در میزان رضایت از زندگی ندارند به این صورت که اعتقاد به خدا و نیز مشارکت در مناسک جمعی دینی رضایت از زندگی بالاتری را برای فرد به همراه می آورند. همچنین نتایج گویای این امر است که شرایط مذهبی جامعه ایرانی محیط مناسبی را برای افزایش سطح رضایت از زندگی مومنان فراهم آورده است.
    کلیدواژگان: احساس شادمانی، رضایت از زندگی، دینداری
  • امید قادرزاده، هیرش قادرزاده صفحه 103
    مناطق کردنشین به لحاظ مطالبات هویتی در چند دهه اخیر بسیار مطرح بوده است. نزدیکی این منطقه به کردستان عراق نیز موقعیت آن را حساس تر و پیچیده تر ساخته است. با توجه به زیست چند فرهنگی و چندقومی جامعه ایران و تحولات جهانی، پرداختن به تعلقات جمعی و ترجیحات هویتی در میان اجتماعات قومی به ویژه اجتماعات کردنشین اهمیت فزاینده ای به دست آورده است. این پژوهش، به روش چندگانه (روش پیمایشی، روش اسنادی و تحلیل ثانویه) و با استفاده از پرسش نامه های کلان و خرد صورت گرفته است. در بخش پیمایش با 630 نفر از شهروندان سنندج و سردشت بین سنین 18 تا 50 سال در بهار 1388مصاحبه شده است.چارچوب نظری تحقیق، بر رویکرد نظری قشربندی اجتماعی(آلبا، هکتر، هوروویتز و فنتون) استوار است. نتایج تحقیق بیان گر آن است که ترجیحات هویتی پاسخ گویان، بر احساس یگانگی و همذات پنداری با شناسه های اجتماع قومی و احساس تفاوت و تمایز با شناسه های اجتماع ملی استوار است. با این وصف، کردهای مورد بررسی به لحاظ فرهنگی، خود را با سایر اقوام ایرانی مشترک می دانند؛ هر چند میان هویت ایرانی و حوزه سیاسی فاصله گذاری مشخصی انجام می دهند. نتایج تحلیل چندمتغیره نشان می دهد که متغیرهای سطح توسعه، میزان بهره مندی از اشکال سرمایه (اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی)، نوع احساس و پنداشت از محیط هنجاری واعیان فرهنگی و اجتماعی در نهایت توانستند حدود 66% از ترجیحات هویتی کردها را تبیین کنند
    کلیدواژگان: کردها، ترجیحات هویتی، هویت ملی، هویت قومی، اشکال سرمایه
  • محمد مظلوم خراسانی، محسن نوغانی، سید مجید هاشمی مهنه صفحه 135
    یکی از مسایل و مشکلات اجتماعی امروز جامعه ایران فعالیت در شرکت های هرمی می باشد. با توجه به اینکه عمده مخاطبین و فعالین در این شرکت ها گروه های سنی جوان و به ویژه دانشجویان می باشند. در این تحقیق تلاش شده است میزان گرایش و عوامل موثر بر دانشجویان دانشگاه فردوسی به صورت پیمایشی در سال 88-1387 بررسی شود. حجم نمونه جامعه آماری ما برابر 290 نفر و شیوه نمونه گیری به صورت تصادفی طبقه ای بوده است. نتایج تحقیق نشان می دهد که متغیر ارزش های سنتی در جهت منفی و متغیر داشتن ایده زندگی لوکس در جهت مثبت تاثیر معنی دار و مستقیمی بر گرایش دانشجویان به عضویت در شرکت های هرمی تاثیرگذار بوده است. هم چنین متغیرهای ارتباط به خانواده، رضایت اجتماعی و استفاده از اینترنت در جهت منفی و متغیرهای آشنایی با افراد عضو در شرکت ها، هموار کردن فاصله طبقاتی و احساس تبعیض در جهت مثبت موثر بوده اند. به طور غیرمستقیم تاثیر معنی داری بر متغیر و ابسته دارند. در تحلیل مسیر نیز اثر مستقیم و غیرمستقیم متغیرهای مستقل بر متغیر وابسته محاسبه و مشخص گردید.
    کلیدواژگان: گرایش، شرکت های هرمی، زندگی مرفه، ارزش های سنتی، اینترنت، فاصله طبقاتی
|
  • Sirus Ahmadi Page 1
    Personality type can affect job performance, but the issue has not been studied so far through a sociological approach. Using the Parsonian theory of personality and applying a survey study approach, the present study has attempted to investigate the impact of personality type on working culture. The sample consisting of 481 participants was randomly selected from the population of Azad University staffs in Fars, Bushehr and Kohkiluyeh and Buyerahmad provinces. The instrumentation consisted of a questionnaire whose construct validity was established through a factor analysis method and the reliability of which was established through Cronbach’s alpha. The findings indicated that the mean score of the personality traits (i.e., cooperation and commitment) and the working culture stood at a medium level. But the analytical results of the study showed that instrumental personality had a negative effect on working culture. Moreover, from among the demographic variables involved, only age and years of service had a significant relationship with working culture. The analysis of working culture in terms of the independent variables indicated that separation, collective interest and acquisition are the most powerful determinants of it and are responsible for 12% of its variation. Finally, the findings of the study have been compared to those of the previous ones and suggestions have been proposed to improve the status of the working culture among the staff.
    Keywords: acquisition, collective interest, personality, separation, working culture
  • Hamid Reza Jalayeepour, Mohammad Garamian Page 19
    In this study, the transformation of intimacy and pure relationship among young people in Tehran has been investigated. “Pure relationships”, a term coined by Giddens in his work on late modernity, refers to a style of contemporary couple relationship and is a relationship of sexual and emotional equality. This study has tried to seek answers to the question, whether the social, cultural, political, economic and technological changes occurring in the society and assumed to be considered as the level of modernity can bring about "pure relationship" so that it can be identified and analyzed. The concept of ‘pure relationship’ has been measured through indexes of attitude towards gender, external factors (economical and social), spouse selection, housework, and intimacy. Moreover, trust, trust in abstract systems, sense of security, interpersonal trust, and media consumption have been dealt with as the independent variables of the study.
    Keywords: abstract trust, basic trust, late modernity, mutual interpersonal trust, pure relationship
  • Gholamreza Jamshidiha, Amanollah Fasihi Page 53
    Change and order have been the central subjects of masters of social thought and historical sociology in the modern age. Moreover, explanation of these phenomena has evolved from a naturalistic perspective and negation of agency to an approach emphasizing agency and structure and their mutual interaction. Based on a theoretical framework, this article aims to compare Shahid Motahari’s thought regarding change and order with the latest achievements in historical sociology. Among scholars who pay attention to agency and structure, Shahid Motahari analyzed change and order in terms of their mutual interaction with agency and structure, putting more emphasis on the role of agency.
    Keywords: change, historical sociology, human agency, order, nature, structure
  • Rasool Rabbani, Seyyed Samad Beheshti Page 79
    Following failures in economic growth and developmental policies and the emergence of dissatisfactions related to conducting these policies, different scholars focused on life satisfaction issues. According to them, different factors determine people’s life satisfaction and religiosity and religious circumstances of the society are considered among the most important factors. This paper second analyzed the fifth wave of World Values Survey in Iran with 2667 respondents and examined the hypothesis. The results indicated that the standard coefficient of effect of religiosity on life satisfaction was 0.14. In addition different dimensions of religiosity don’t have the same effect on life satisfaction. For instance believing and participating in collective religious rituals bring about higher levels of life satisfaction. Moreover, the findings showed that religious circumstances in the Iranian society have provided a desirable milieu for the believers to feel an acceptable life satisfaction.
    Keywords: happiness, life satisfaction, religiosity
  • Omid Ghaderzadeh, Hirash Ghaderzadeh Page 103
    Kurdish regions have been of significance with regard to identity demands during recent decades. Proximity to Iraqi Kurdistan makes the situation more complex and sensitive as well. Due to the Iranian multi-ethnic context and also global changes, the discussion of identity preferences has gained an increasing momentum. The present paper aims at studying the factors affecting identity preferences in Kurdish regions using a multiple-method approach (documentary and survey) and the data were collected by using macro and micro questionnaires. The sample consisted of 630 male and female kurds aging between 18 to 60, residing in Sanandaj and Sardasht and selected through a multi-stage cluster sampling method. The final questionnaire was given to the sample in the spring of 2009. The results indicated that identity preferences of the respondents were based on the feelings of unity and identity with the indices of ethnic community and the feeling of distinction against national community. Moreover, the Kurds under study consider themselves culturally close to other Iranian ethnics although they believe in a gap between the Iranian identity and the political field. The results of a multivariate analysis revealed that the level of development in Kurdish regions, the degree of economic, cultural and social capitals, the type of feeling and conception about cultural and social objects affected identity preferences which could finally explain 66 percent of the identity preferences variance.
    Keywords: ethnic identity, forms of capital, identity preferences, Kurds, national identity
  • Mohammad Mazloom Khorasani, Mohsen Noghani Page 135
    Nowadays, one of the tangible and significant problems in our society is the subject of “crime with legal appearance” the most obvious of which are pyramid companies. Considering the fact that most people associated with such companies are from among the youth, and especially young university students, the researchers have tried to investigate the rate of tendency among the students at Ferdowsi University of Mashhad to take part in such companies. The present study was conducted as a survey. The population consisted of the entire number of students studying at Ferdowsi University during the academic year 2008-9. The sample of participants consisted of 290 people, randomly selected. The results indicated that the traditional social values affected the students’ tendency negatively, while the desire to enjoy a luxurious way of living influenced that inclination positively. Furthermore, variables such as family relationships, social satisfaction, using the Internet in a negative way, acquaintance with people associated with such companies, the desire to decrease the social gap, and a sense of social discrimination had also an indirect impact on the dependent variable.
    Keywords: attitude, class distance, leisure time, pyramid companies, traditional values