فهرست مطالب

علوم اجتماعی - سال هشتم شماره 2 (پاییز و زمستان 1390)
  • سال هشتم شماره 2 (پاییز و زمستان 1390)
  • تاریخ انتشار: 1390/10/11
  • تعداد عناوین: 7
|
  • فرهاد بیانی، داریوش حیدری بیگوند، حسین بهروان صفحه 1
    هدف پژوهش حاضر بررسی شدت اختلال هویت جنسی و عوامل اجتماعی موثر بر آن می باشد. روش انجام پژوهش پیمایش می باشد. جامعه آماری تمام افراد دارای اختلال هویت جنسی مراجعه کننده به مرکز بهزیستی استان خراسان رضوی و مرکز اورژانس اجتماعی شهید نواب صفوی تهران بوده و حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 160 نفر انتخاب شده است. روش نمونه گیری، تصادفی ساده با استفاده از فهرست افراد مراجعه کننده به دو مرکز یاد شده بوده و ابزار جمع آوری داده ها پرسش نامه است. یافته ها نشان می دهد اختلال هویت جنسی (عدم پذیرش هویت جنسی) در میان افراد نمونه میزان بالایی دارد به گونه ای که در دامنه (5-1) میانگین اختلال 76/4 می باشد، همچنین متغیر های «احساس رضایت از کنش اجتماعی با همسالان همجنس» و «کسب تایید اجتماعی از سوی همسالان همجنس»رابطه معنی دار و معکوسی بر اختلال هویت جنسی دارند و متغیر های «اختلال در جامعه پذیری»، «اختلال در همانند سازی»، «میزان تاثیرپذیری از الگوی رفتاری غیرهمجنس» و «دریافت برچسب اجتماعی جنس مخالف از سوی دیگران» به صورت معنی دار و مستقیم با اختلال هویت جنسی دارای رابطه ی معناداری هستند. نتیجه تحقیق نشان می دهد عوامل اجتماعی با تاکید بر یادگیری اجتماعی و عوامل خانوادگی با بروز و رشد اختلال هویت جنسی رابطه معناداری دارد.
    کلیدواژگان: هویت جنسی، تعامل اجتماعی، تایید اجتماعی، جامعه پذیری، درونی سازی
  • غلامرضا جعفری نیا، محمد بذرافشان صفحه 29
    هدف اصلی این مقاله، بررسی نقش عوامل فرهنگی در رضایت مندی از مهاجرت در شهر ایلام می باشد. مطالعات نشان داده اند هنگامی که افراد با یک محیط فرهنگی جدید روبرو می شوند که با فرهنگ بومی آنان تفاوت های اساسی دارد با مشکلات زیادی در سازگاری با آن محیط مواجه می شوند، تا جایی که فشار ناشی از این مساله آنان را دچار نارضایتی های زیادی می کند. داده های این مقاله بر گرفته از جامعه آماری 1100 نفری از طریق پرسش نامه ساختار یافته و مصاحبه با 300 نفر به صورت نمونه تصادفی بوده است. برای بررسی پایایی ابزار از آلفای کرونباخ استفاده شد. برای آزمون فرضیه ها از ضریب همبستگی پیرسون، تحلیل واریانس، و رگرسیون استفاده شد. در این مقاله از میان عوامل فرهنگی به تاثیر فرهنگ پذیری، شبکه های اجتماعی و گرایش های دینی پرداخته شده است. براساس یافته های تحقیق رابطه معنی داری بین رضایت مندی مهاجران و متغیرهای فرهنگ پذیری در مقصد، گرایش های مذهبی، وجود شبکه های اجتماعی در مقصد، مدت اقامت، امکانات آموزشی، امکانات بهداشتی، فاصله بین مبدا و مقصد، رفتار مردم در مقصد رابطه معناداری وجود دارد. نتایج رگرسیون چندگانه نشان می دهد که متغیر وابسته مستقیما تحت تاثیر متغیرهای فرهنگ پذیری در مقصد، گرایش های مذهبی، شبکه های اجتماعی، تحصیلات، امکانات آموزشی، امکانات بهداشتی، رفتار مردم در مقصد، مدت اقامت و جنسیت قرارگرفته است و در مجموع این متغیرها توانسته اند مقدار 65% از تغییرات متغیر وابسته را تبیین کنند.
    کلیدواژگان: مهاجرت، رضایتمندی، فرهنگ پذیری، شبکه اجتماعی، ایلام
  • سید رسول حسینی، حسین بهروان، سیما سروش صفحه 55
    هدف این مقاله بررسی اعتماد اجتماعی و برخی از عوامل موثر بر آن در میان زنان سه روستا از سه استان کشور می باشد. سوالات این پژوهش عبارتند از: وضعیت اعتماد اجتماعی در میان زنان در مناطق روستایی چگونه است؟ چه عواملی بر میزان اعتماد اجتماعی زنان روستایی موثر هستند؟ یافته های این پژوهش با استفاده از ابزار پرسشنامه و انتخاب نمونه ای 300 نفری از زنان روستایی روستاهای نقندر (خراسان رضوی)، کوشک هزار (فارس) و تنگسرخ (کهکیلویه و بویراحمد) نشان می دهند که سطح اعتماد اجتماعی زنان روستایی در سطح متوسط قرار دارد. نتایج نشان می دهد درآمد بیشتر، متاهل بودن، سطح توسعه پایین تر، میزان رفت و آمد بیشتر بین خانوارها، سطح رفاه بالاتر خانوار، گرایش به سنت گرایی کم تر و میزان استفاده بیشتر از رسانه های جمعی منجر به افزایش اعتماد اجتماعی در بین زنان روستایی می شود. همچنین بعد خانوار، تحصیلات و سن رابطه معنی داری با میزان اعتماد اجتماعی زنان روستایی در روستاهای منتخب ندارند. این مطالعه پیشنهاد می کند جهت جلوگیری از کاهش اعتماد اجتماعی در جامعه، برنامه ریزان و سیاست گذاران در تدوین برنامه ها توجه هر چه بیش تری به روابط اجتماعی در جامعه داشته باشند.
    کلیدواژگان: اعتماد اجتماعی، زنان روستایی، نقندر، کوشک هزار، تنگسرخ
  • طاهره رئیسی، علی اصغر مقدس صفحه 81
    هدف این تحقیق بررسی رابطه سرمایه های اجتماعی زنان و الگوی تقسیم کار در خانواده است. در ابتدا مطالعات انجام شده و سپس نظریه های مرتبط با موضوع بررسی شده اند. مقاله حاضر با استفاده از نظریه سرمایه اجتماعی بر روی 400 نفر از زنان متاهل شهر جیرفت تقسیم کار خانگی را مورد مطالعه قرار داده است. برای جمع آوری اطلاعات از روش پیمایش و ابزار پرسشنامه استفاده شده است. اطلاعات مورد نیاز با شیوه نمونه گیری خوشه ایمرحله ای به دست آمده است، نتایج تحقیق نشان دهنده آن است که به ترتیب متغیرهای ساخت قدرت، تعداد فرزندان، درآمد پاسخگو و سرمایه اجتماعی به طور کلی 5/21 درصد تقسیم کار خانگی را تبیین می کنند.
    کلیدواژگان: سرمایه اجتماعی، زنان، کار خانگی، خانواده
  • سیف الله سیف اللهی، علی اکبر محمودزاده صفحه 105
    در سه دهه اخیر، تحقیق چندانی درباره روند مشارکت مالی بخش خصوصی در توسعه صنعتی ایران و عوامل اجتماعی موثر بر آن صورت نگرفته است. تحقیق حاضر با چنین هدفی و با استفاده از روش های اسنادی، پیمایشی و میدانی، با حجم نمونه ای به تعداد 146 نفر از صاحبان صنایع بخش خصوصی انجام شده است. مطالعات نشان داد که فرآیند مشارکت مالی بخش خصوصی در توسعه صنعتی، در دهه نخست پس از انقلاب اسلامی، همراه با رشد منفی، در دو دهه پس از آن، در مجموع همراه با رشد مثبت و از حدود دو سال پیش به این طرف دوباره رشد منفی داشته است. این، بدان معنی است که روند مشارکت مالی بخش خصوصی در توسعه صنعتی در سه دهه اخیر ناپایدار، پر نوسان و دورانی بوده است و نمره مشارکت فعلی آن در حد کم یعنی 4/1 (در مقیاس صفر تا 4) است. پس از آزمون فرضیات، تنها فرضیات مربوط به عوامل درون جامعه ای تایید و فرضیات مربوط به عوامل برون جامعه ای و بین جامعه ای رد شدند. و از این که نتیجه مطالعات نشان داد بین سه متغیر مستقل فرضیات مربوط به عوامل درون جامعه ای مانند: «میزان وجود آنومی»، «عملکرد دولت» و «عملکرد بازار» با «میزان مشارکت مالی بخش خصوصی» به عنوان متغیر تابع، رابطه معنادار معکوس وجود دارد، می توان نتیجه گرفت که حاکمیت شرایط آنومیک بر حوزه فعالیت های صنعتی، عملکرد دولت و عملکرد بازار، مشارکت مالی بخش خصوصی را در توسعه صنعتی کاهش داده است.
    کلیدواژگان: مشارکت مالی بخش خصوصی، شرایط آنومیک، عملکرد دولت، عملکرد بازار
  • محمدرضا طالبان، مهدی میرزایی صفحه 131
    بررسی رابطه دین داری و رفتار انتخاباتی به عنوان سوال اصلی این تحقیق پس از مشاهده نتایج متناقض برخی تحقیقات در این باره مطرح شد. در این تحقیق اثر میزان و نوع دین داری بر رفتار انتخاباتی در دو سطح گرایش و مشارکت مورد تحلیل واقع شده است. بر اساس مروری بر ادبیات نظری و تجربی تحقیق چهار فرضیه مطرح شد که خلاصه آن ها بدین شرح بود که میزان دین داری بیش تر و دین داری انجمنی منجر به مشارکت بیشتر و رای دادن به اصول گرایان می شود و میزان دین داری کمتر و دین داری جماعتی منجر به مشارکت کمتر و رای دادن به اصلاح طلبان می گردد. روش انجام تحقیق پیمایش و ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه می باشد. جمعیت تحقیق حاضر، دانشجویان دانشگاه تربیت مدرس بود، که از میان آن ها تعداد 376 نفر به روش نمونه گیری تعمدی به عنوان نمونه آماری تحقیق انتخاب شدند. در تجزیه و تحلیل داده ها از آمار توصیفی همچون میانگین و جداول توزیع فراوانی و همچنین تکنیک های تحلیلی همچون آزمون تی، تحلیل رگرسیون خطی و لجستیک استفاده شد. نتایج تحقیق هر چهار فرضیه تحقیق را تایید نمود. میزان و نوع دین داری اثر معنی داری را بر رفتار انتخاباتی (گرایش رای-دهی و میزان مشارکت افراد در انتخابات) دارد.
    کلیدواژگان: میزان و نوع دینداری، رفتار انتخاباتی، مشارکت در انتخابات، گرایش رای دهی
  • علی یوسفی، حسین آقاجانی صفحه 167
    تحرک مسکونی یک نوع تحرک مهم بوم شناختی است که علاوه بر تاثیرات کالبدی، سهم عمده ای در شکل گیری و یا تغییر شکل مجدد محیط های اجتماعی شهر دارد. نتایج تحلیل تحرک مسکونی بر روی نمونه ای متشکل از 17510 خانوار ساکن در 40 ناحیه شهری مشهد نشان می دهد که:«9/46 درصد از خانوارهای ساکن مشهد در طی یک دوره ده ساله جابجایی مسکونی داشته اند؛ بیشترین جابجایی مسکونی(8/62درصد) درمشهد، بین ناحیه ای است؛ درحدود نیمی از نواحی شهر مشهد میزان فرستندگی مهاجر مسکونی بیش از گیرندگی است؛ 8/61 درصد از جابجایی های مسکونی درمشهد، جابجایی افقی، 4/16 درصد جابجایی ها عمودی روبه پائین و 8/21 درصد جابجایی ها نیز عمودی رو به بالاست؛ 9/64 درصد از تغییرات تحرک مسکونی در نواحی چهل گانه شهرمشهد تحت تاثیر هم زمان پنج خصوصیت ساختاری شامل اندازه منابع منزلتی، نابرابری منزلتی، جدائی گزینی منزلتی، تنوع اجتماعی و تراکم (سرانه) مسکونی و اشکال ترکیبی (تعاملی) آن ها است. در این میان اثر نسبی حاصل از تعامل متغیرهای «اندازه منابع، نابرابری منزلتی، جدائی گزینی منزلتی و تنوع اجتماعی» وهم چنین اثرتعاملی «نابرابری منزلتی و جدائی گزینی منزلتی» بر تحرک مسکونی بیش از سایر متغیرها است؛ دو متغیر مذکور به ترتیب 23/9 و 14% از تغییرات تحرک مسکونی در نواحی شهری را تبیین می کنند.
    کلیدواژگان: تحرک مسکونی، جابجایی مسکونی، تراکم مسکونی، تنوع اجتماعی، جدائی گزینی اجتماعی، نابرابری اجتماعی، منابع اجتماعی
|
  • Farhad Bayani, Dariush Heidari Bigvand, Hossein Behravan Page 1
    This study has tried to investigate the levels of “gender identity disorder” and the social causes which may influence it. The research was carried out using a survey study. The population was composed of the clients suffering from gender identity disorder in the state welfare organization of Khorasan Razavi province and Social Emergency Center of Shahid Navab Safavi in Tehran. The sample, according to Cochran formula, was composed of 160 respondents. They were chosen through a simple random sampling method out the lists of clients of the two centers. The data were collected by using questionnaires. The study results showed that the gender identity disorder rate (denial of sexual identity) among these individuals was significantly high. The average disorder rate (ranging from 1-5) was 4.76. The variables of "satisfaction through social interaction with peers" and "winning social approval among peers of one’s gender" had a significant but reverse effect on gender identity disorder, while the variables "impaired socialization", "internalization disorder", "the rate of imitation from the behaviors of the opposite sex" and "social label of the opposite sex received from others" had a direct effect on gender identity disorder.
    Keywords: internalization, gender identity, social approval, social interaction, socialization
  • Gholam Reza Jafarinia, Mohammad Bazrafshan Page 29
    Previous studies have shown that when people enter a new cultural environment which is different from their own culture, they face a lot of problems to adapt themselves with the new environment. This may result in intense dissatisfaction with the new situation. The data for the present study were collected from a randomly-selected sample of 300 people, from among a population of 1100, through questionnaires and interviews. To determine the reliability of the instrumentations used Cronbach Alpha was employed. For hypothesis testing, Pearson product correlation, variance analysis and regression were used.In this paper, from among all cultural factors, the effect of acculturation, social networks and religious attitudes have been examined. The findings indicate that there is a significant relationship between migrants’ satisfaction with migration and acculturation in the destination (r=.68), religious attitudes (r=.46), existence of social networks in the destination (r=.59), length of residence (r=. 44), educational facilities (r=. 39), health facilities (r=. 41), the distance between origin and destination (r=.67), and hosts’ behavior (r=.37). Moreover, multiple repression showed that the dependent variable is directly influenced by acculturation (beta=. 33), religious attitudes (beta=. 30), social networks (beta=. 46), education (beta =. 17), educational facilities (beta=. 20), health facilities (beta =. 39), hosts’ behavior (beta=. 11), length of residence (beta =. 44), and gender (beta =. 19). The totality of the above-mentioned variables explain 65% of the variation related to the dependent variable.
    Keywords: acculturation, Ilam, migration, satisfaction, social networks
  • Seyyed Rasool Hosseini, Hossein Behravan, Sima Soroush Page 55
    The goal of the present paper has been investigating social trust and the factors affecting it among women in three villages of three different Iranian provinces. The two research questions of the study are: 1. How is social trust perceived by rural women? 2. What factors affect rural women’s social trust? The data were collected by distributing a questionnaire among a sample of 300 women coming from three villages: Noghondar (Razavi Khorasan), Kooshk Hezar (Fars), andTangsorkh (Kohkilooye and Boyer Ahmad), showing that social trust among rural women is at a medium level. The finding furthermore indicate that more income, marriage, a lower level of development, more interrelationships among families, a higher level of welfare, a lower tendency towards traditionalism, and having more access to mass media would increase social trust among rural women, while family size, level of education, and age do not have any significant relationship with social trust. The study suggests that in order to prevent a decline in social trust among rural women, policy makers and social planners should focus further on social relationships among the individuals in rural areas.
    Keywords: Kooshk Hezar, Noghnodar, rural women, social trust, Tangsorkh
  • Tahereh Raisi, Ali Asghar Moghadas Page 81
    The Present article attempts to investigate the relationship between women's social capital and household tasks division in the family. First, a review of literature and the related theories have been provided. This article has studied a sample of 400 married women in Jiroft for the household work division in their family according to the social capital theory. To collect the data, the quantitative research method was applied through distributing questionnaires. The results show that power structure, number of children, responsive income and social capital, as the major variables of the study, determine 21.5 percent of the household work division pattern.
    Keywords: family structure, social capital, women's household work
  • Seifollah Seifollahhi, Aliakbar Mahmoudzadeh Page 105
    There has been no research so far conducted on the financial participation of the private sector in Iran’s industrial development during the last three decades. The present research has been carried out through documentary, survey and field methods. The participants were a sample of 146 private firm owners. Previous studies have indicated that during the first decade after the Islamic Revolution, the private sector’s contribution in the industrial development of the country has been negative, while in the two decades that followed that contribution has been increasing, although during the last two years the contribution has once more been declining, a process pointing to an unstable ever-changing trend during the last three decades. The overall current rate of contribution of the private sector in the industrial development has been estimated about 1.4 on a scale of 0 to 4. The results of the study show that there is a reverse correlation between the three independent variables of the research (that is, the rate of anomie, the state’s performance, and the market’s performance) and the dependent variable (namely, the financial contribution of the private sector). As a result, on the basis of the findings, one may come to the conclusion that due to the dominant anomic situation in the area of industrial activities, factors such as the state’s and market’s performance have resulted in a decline in the private sector’s financial contribution in the industrial development of the country.
    Keywords: anomic situation, private sector, market performance
  • Mohammad Reza Taleban, Mahdi Mirzaei Page 131
    The relation between religiosity and electoral behavior as the major research question in this study has been reported by some researchers with paradoxical results. For a more profound understanding of the relationship between the two variables, religiosity was analyzed at two levels: scale and type; electoral behavior was also investigated at two levels: voting tendency and voting participation. By reviewing theoretical and experimental literature, four hypotheses were proposed as fallows: the more religious the participants are, the more likely they are to participate in polling and vote for “The Fundamentalists” (Osulgarayan); the less religious they are, the less they are likely to participate in polling and more likely to vote for “The Reformists”. The study was conducted through a survey by distributing questionnaires among the participants. The sample, consisting of 376 participants, was selected from among the students at Tarbiat Modarres University. The findings indicate that the extent of religiosity has a significant effect on electoral behavior, that is, voting tendency and voting participation.
    Keywords: electoral behavior, religiosity, voting participation, voting tendency
  • Ali Yousofi, Hossein Aghajani Page 167
    Residential mobility is an important ecological mobility which, besides physical impacts, has contributed in shaping or reshaping of urban social milieus. The analyses of results related to a sample of 17510 households inhabiting in 40 regions of Mashhad indicates that 46.9 percent of them had experienced a residential relocation during a period of ten years, the maximum of which (62.8 percent) being inter-regional. In about half of the regions in Mashhad, the number of emigrants is greater than the number of immigrants. 61.8 percent of residential displacements in Mashhad has been horizontal, 16.4 percent downward vertical, and 21.8 percent upward vertical. Although five simultaneous structural features—that is, the amount of value resources, inequality of resources, social segregation, social diversity, and residential density—have been responsible for 64.9 percent of residential displacements, the impact of inequality of resources and social segregation has been greater than the other features.
    Keywords: residential mobility, social diversity, social segregation, social inequality, social resources