فهرست مطالب

  • پیاپی 6 (بهار 1386)
  • تاریخ انتشار: 1386/04/04
  • تعداد عناوین: 8
|
  • محبوبه اسماعیلی صفحه 1
    مغولان بعد از فتح ایران،برای گسترش امپراطوری خویش متوجه اروپا شدند و در سال 637 ه.ق در زمان اکتای پسر و جانشین چنگیز خان،تهاجمات خود را متوجه اروپای شرقی نمودند.به دلیل اوضاع بحرانی در اروپا انها به آسانی بخش شرقی اروپا را فتح کردند.اما به دلیل مرگ اکتای این تهاجم متوقف کردید.در زمان حکومت ایلخانان،اینبار مسیحیان بودند که متوجه مغولان شدند تا از طریق انان بتوانند یک بار دیگر بیت المقدس را فتح کنند و انتقام جنگهای صلیبی را از مسلمانان بگیرند.از این جهت در فتح بغداد و فتح شام با انها همراه شدند.اما به دلیل بروز اختلاف در میان مغولان از یک سو و اختلافات مذهبی بین یعقوبیان و نسطوریان و همچنین حمایت برخی مسیحیان شرق از مسلمانان،سیاست مسیحیان به شکست انجامید.اما از قبل این تهاجمات مسیحیان آشنایی بیشتری نسبت به شرق پیدا نمودند و زمینه مراودهای تجاری با شرق را در آینده ی نه چندان دور فراهم نمودند.
    کلیدواژگان: مغول، نبرد عین جالوت، ایلخانیان، مسلمانان، مسیحیان، مملیک
  • دکتر ابراهیم حلاجیان صفحه 21
    زندگی بشر همواره با نوعی سازمان مدیریت و نظام اداری در مفهوم علم اداره کردن جامعه درآمیخته است.ساختار و مشکل نظام اداری با ایجاد خانواده ها،قبایل،اقوام،دولتها و حکومتها هویت پیدا کرده و استقرار و تداوم آن با دو رویکرد تمرکز و عدم تمرکز همراه بوده است.یکی از مسایل مهمی که رشو و پیشرفت یک کشور را معلوم میکند طرز تفکر و رویکرد دانشمندان و بینش اداری دولتمردان آن کشور می باشددر مقاله حاضر موارد زیر در سرزمین ایران از قدیم الایام تا عصر قاجاریه مورد بررسی قرار گرفته است.
    1.افکار و تحولات نظام اداری ها بین عصر هخامنشیان تا انقلاب مشروطیت توام با تغییرات مربوطه در این دوران.
    2.نگاهی اجمالی بر افکار، عقاید و رویکردها و الگوهای نظام اداری عصر هخامنشیان،ساسانیان،سلجوقیان،صفویان و قاجاریان.
    برای روان شدن مطالب، محتوای مقاله به سه دوره تاریخی و سه مقطع متمایز از یکدیگر تقسیم میگردد و برای هر دوره یک یا دو نمونه از افکار اداری که مبین تفکر نظام اداری آن مقطع دولتمردان و اندیشمندان آن عصر باشد ارایه شده است.
    کلیدواژگان: ایران زمین، افکار اداری، نظام و ساختار اداری، سازمانهای حکومتی، تشکیلات دولتی
  • دکتر لقمان دهقان نیری، حورا شجاعی صفحه 49
    جشن های دو هزار و پانصد ساله، که با شکوهی کم نظیر پس از سالها تبلیغات و مطالعه در مهر 1350 ه.ق در تخت جمشید برگزار شد،از جمله جشن های پرهزینه بود.شاه از برگزاری چنین جشنی به دنبال راهی برای تداوم حکومت و سلطه اش بر مردم ایران بود،بر این اساس به احیای ارزشهای آریایی و معاندت با اسلام و جلب دوستی دول خارجی برآمد و بدین منظور دست به یک سری اقدامات عمده زد از جمله:خود را شاهنشاه نامید، امر به جمع آوری و تالیفکتبی در خصوص فرهنگ و تمدن ایران پیش از اسلام کرد،تشکیل بنیاد شاهنشاهی فرهنگستان ایران،تاسیس سازمان اسناد ملی ایران،برپایی جشنهای مختلف در طی دهه جشن ها(1345-1355)،ترغیب مردم به برگزیدن نامهای اصیل ایرانی برای فرزندانشان،اعزام سپاهیان دانش به روستاها به هدف ترغیب مردم به فرهنگ باستانی و شاهنشاهی و آگاهی ادن انها نسبت به بزرگی جشنهای 2500 ساله شاهنشاهی،احداث مدارس و بناهای عام المنفعه به نام کوروش کبیر،تغییر تقویم هجری شمسی به شاهنشاهی،از دیگر اقدامات وی در این زمینه بود. اما هزینه این جشنها آنقدر زیاد و اقدامات رژیم در خصوص اسلام زدایی آنقدر گسترده بود که بالاخره صدای اعتراض اکثر مردم ایران و حتی مطبوعات و شخصیتهای خارجی را درآورد و محمد رضا پهلوی را مورد نکوهش قرار داد.
    کلیدواژگان: محمدرضا پهلوی، جشنهای 2500 ساله شاهنشاهی، ناسیونالیسم، کوروش، اعتراض جراید، مخالفت مردم
  • جمشید روستا صفحه 71
    در فاصله زمانی میان فوت چنگیزخان(در 624ه.ق) تا لشکرکشی هلاکوخان از مغولستان به سوی ممالک اسلامی(در 653ه.ق) و حتی مدتی پس از آن تعدادی از سرداران مغول در ایران(بویژه در خراسان،مازندران،سیستان و آذربایجان)قدرت یافتند.ارغون آغا(پدر امیر نوروز)یکی از این سرداران بود که مدت 39 سال حکومت خراسان و سیستان و آذربایجان رابر عهده داشت.وی چهار پسر داشت که از همه معروفتر، نوروز بیگ(امیر نوروز)بود.در زمان ایلخانی ارغون خان مغول،این ایلخان،حکومت خراسان را به پسر ارشد خود،غازان،داده و امیر نوروز را به سمت نیابت و ملازمت او منصوب نمود. امیر نوروز یک سال پس از فوت پدرش یعنی در سال 674ه.ق(1279 م)علیه شاهزاده غازان عصیان نمود،اما در سال (694ه.ق)یعنی در زمان ایلخانی بایدو،امیر نوروز پس از مدتها سرکشی و رویگردانی از شاهزاده غازان،تصمیم گرفت از در آشتی با او درآید.پس از یان مصالحه امیر نوروز تلاش بسیاری در راه مسلمانان نمودن غازان انجام داد.امیر نوروز تمام تلاش خود را در به ایلخانی رساندن شاهزاده غازان به کار گرفت.او پس از دو نبرد سرانجام بایدو خان را از میان برداشت.وی بسیاری از شورشها بر ضد غازان خان را سرکوب کرد اما پس از این همه خدمت،سرانجام قربانی یک توطئه ویرانگر شد و فرجامی اندوهناک یافت.رویکرد اصلی این مقاله بررسی و تحلیل مراحل مختلف زندگی این سردار بزرگ است.
    کلیدواژگان: امیر نوروز، غازان خان، بایدو خان، صدر جهان، قبیله اویرات، ارغون آغا
  • جعفر قلی زاده صفحه 99
    شکل گیری احزاب و گروه های سیاسی در ایران به انقلاب مشروطیت باز میگردد.زمینه های پیدایش احزاب در ایران را باید در حوادث،جریانها،تشکلها و انجمنهای سیاسی پیش از مشروطیت جستجو کرد.انجمنهای سیاسی از دوره ناصرالدین شاه(حدو سال 1147ق)با تشکیل فراموشخانه توسط میرزا ملکم خان ناظم الدوله آغاز گزدید.هر چند در ابتدا ناصرالدین شاه اجازه فعالیت به ملکم خان و همکارانش داد ولی پس از مدتی جلوی فعالیت ان گرفته شد.میرزا ملکم خان که در حقیقت موسس اولین جمعیت سیاسی ایران دوره قاجار در ایران است برخی از عقایدش را از طریق روزنامه قانون مطرح می کرد.در این روزنامه به سوال ها و شبهات مخالفین نیز پاسخ داده می شد.در این پژوهش تلاش شده است تا ضمن بررسی زیر ساختهای سیاسی دوره ناصری به تلاشهای چند ساله اعضای جمعیت سیاسی فراموشخانه پرداخته شود.
    کلیدواژگان: انجمنهای سیاسی قاجاریه، ملکم خان، فراموشخانه، روزنامه قانون، ناصرالدین شاه
  • دکتر یوسف متولی حقیقی صفحه 115
    دارالفنون نخستین مدرسه دولتی ایران به سبک اروپایی است که توسط میرزا تقی خان امیر کبیر به وجود آمد.این مدرسه فعالیت آموزشی خود را در پنجم ربیع الاول 1268ق/1851.م با پذیرش شاگرد در هفت رشته پیاده نظام،سواره نظام،مهندسی،توپخانه،پزشکی،معدن شناسی و داروسازی آغاز کرد.برای تدریس در این مدرسه معلمانی از کشورهای اروپایی استخدام شدند.مدت تحصیل در دارالفنون نخست هفت سال بود و سپس به چهار سال کاهش یافت.در این ندرسه علاوه بر تدریس نظری آموزشهای عملی نیز مورد توجه بود و تجهیزاتی از قبیل آزمایشگاه،چاپخانه و کتابخانه در خدمت آموزش قرار داشت.ناصرالدین شاه در آغاز کار علاقه زیادی به پیشرفت کار مدرسه نشان می داد.اما سیاسی شدن آموزش و شیوع افکار آزادی خواهانه در دارالفنون این مدرسه را از چشم ناصرالدین شاه انداخت.دارالفنون به رغم پیشرفتهای اولیه به دلایل گوناگونی نتوانست اهداف بنیان گذار آن را برآورده سازدواما در عیت حال توانست دریچه ای نو به سوی جهان معرفت برای ایرانیان باز نموده و باعث آشنایی گروهی از ایرانیان با دستاوردهای علمی اروپا و اندیشه های اصلاح طلبانه شود.
    کلیدواژگان: دارالفنون، امیرکبیر، تاریخ آموزش و پرورش، قاجاریه، مدارس
  • دکتر جواد هروی صفحه 133
    کارگزاران ساسانی چون بنای بدعهدی و ستم را بر مردمان ولایات ایران گذاردند،اسباب میرایی و سقوط خویش را نیز فراهم ساختند.چنان که در تندباد هجوم اعراب مسلمان،چندان طاقتی برایشان نماند و حیات خویش به زودی از کف دادند.لیکن طلعت فجر اسلام بر ولایات ایران،به رغم حلاوت نخستین،با سخت گیریهای امویان توام گردید.پس از شهادت امام علی (ع)چوت ساختار خلاوت،به شالوده های خشک و بی مغز سلطنت مبدل گردید،والیلنی بر اریکه زمامداری نواحی مختلف سرزمین ایران تکیه زدند که به جز مطامع و منافع فردی و قومی خود،بر هیچ مقصود دیگری نظر نداشتند.عملکرد والیان خلافت اموی در بلاد عدیده منجمله ایران،رهاوردی جز ناامنی،استبداد،ظلم و تباهی را در تاریخ این ملک و بوم رقم نزد.نژاد پرستی امویان،در یک فرایند گسترده و روز افزون،چیزی جز محرومیت از حقوق انسانی،اجتماعی و سقوط دولت اموی در پی نداشت.این همه تمهید نامبارکی بود تا عدالت،قربانی بی عدالتی و ظلمت جایگزین روشنی گردد.مقاله حاضر تلاش دارد تا رویکردی موجز اما مستند از خلال اوراق تاریخ براین مدخل داشته باشد.
    کلیدواژگان: ایران، امویان، حقوق اجتماعی، خشونت والیان، تبعیض، تفاخر قومی، سلب امنیت
  • دکتر محمد کریم یوسف جمالی، عباس پناهی صفحه 153
    سرزمین گیلان همواره از دوران باستان تا دوره های جدید به دلیل جغرافیای طبیعی و ساختار نظام زمینداری و اجتماعی آن با سایر مناطق ایران متفاوت بوده است.پوشش طبیعی آن سبب شده است تا فاتحان بزرگ تاریخ به راحتی نتوانند به این ولایت راه یابند،بنابراین مخالفان سیاسی و مذهبی حکومت از این موقعیت استفاده کرده و در این منطقه به ترویج آیین خود پرداختند.دین اسلام تا نیمه دوم قرن دوم نتوانست به سرزمین گیلان راه یابد.از این زمان مخالفان شیعی خلافت عباسی توانستند با نفوذ به این منطقه به ترویج آیین هایی دیگر نظیر،اسماعیلیه،و تشیع امامی پرداختند.دودمان آل کیا پس از قدرت گیری در شرق گیلان به دلیل تعصب در مذهب زیدیه پس از دست یابی به قدرت،سایر گروه های مذهبی را مورد آزاد و اذیت خود قرار دادند و عرصه را بر فعالیت آنان تنگ نمودند.یکی از مهمترین رویدادهای مذهبی در تاریخ گیلان،پناهنده شدن اسماعیل میرزا به لاهیجان و تاثیر آل کیا بر صفویه است.با توجه به قراین و شواهد آل کیا تاثیر زیادی در تعمیم مذهب تشیع بر صفویه داشت.حکومت صفویه نیز در قرن دهم ه.ق آل کیا را تحت فشار قرار داده و آنها را مجبور به پذیرش مذهب تشیع جعفری نمود.
    کلیدواژگان: آل کیا، گیلان، صفویه، زیدیه، تشیع امامی
|
  • Mahbubeh Esmaeili Page 1
    Margal warriors attacked to Europe after that Iran was conquered in 637. h, c during the rulling of octay, jnr and changeezs successor, they rushed toward east Europe, but octays death caused to stop theahacks, although before his death, Mongols were achieved to capture this part of Europe easily, because of its critical situation. During octays ruling era this time they were Christians who ahacked to moguls and oneagain they were able to take Jerusalem and took the revenge of crusade wars against muslems, there fore they coordinated with moguls for conquering Syria and Baghdad and after by reason of conflicts and tension that emerged among moguls from one side and religious challenges between yagobian, nastorian and also the support of some factions of east-christians in favour of muslems finally caused a political defeat for Christians. in consequences of these conflicts Christians could learn more about the eastern lands and little by little prepared a suitable ground and opportunity for interaction, trade among them.
    Keywords: mogul, Ilkhanian, muslems, christians
  • Ebrahim Hallajian Page 21
    The life of human always has been integrated with organization and administrating. Management as the science of administration has been mixed and appeared by the theoretical and operational principles. The structure of administration system of Iran has been originated from the forming and building of the families, tribes, nations, Empires and governments. Which was based on two approaches, centralization and decentralization? One of the important factors determining the growth and development of a country is the insight and thinking way of its administration view of scientists and politicians. The present study investigates: 1. The administration thoughts and development and evolutions administration system during the Hakha's Dynasty Unitil the constitulitinal revolution of Iran and its changing this period. 2. The thoughts, believes, approaches and models of administration system of Hakhas, Sasanis, Saljuks, Safavid's and Gujars. For convenience time period is divided into three periods and its section. In each one or two instances and administrative thoughts representing the administration thoughts system of time politicians and scientist's are offered.
    Keywords: Iran Country, A administration thoughts, system, Governmental organization, Administration Structure
  • L.Dehghan Nayyeri, H.Shojaei Page 49
    2500-year-old kingdom celebration which after years of providing propaganda and studying were held in the fall of 1350 in persepolis with a unque glory, was on of the most expensire celebration which cost over 300 million dollars.By holding such a celebration, shah was seeking a way to continue his government and dominance over the pepole of Iran, so he began to recover Aryan's valuas and arouse animosity towards Islam and develop friendly relation with foreign countries, hence he began a series of controversial and, in some cases, useful measures: naming himself "shah", ordering the collection and compiliation if some books about Iran's pre-Islamic culture and civilization, founding Shahanshahi foundation of Iran Acadmy, establish-ment of Iran's National Deed Registery, holding various celebrations during the celebration decade (1345-1355),promoting people to choose their children the original Iranian names, sending some educational groups callend "Sepahyane Danesh" (knowledge corps)to villages for the aim of making pepole eager to ancient and kigdom culture and informing them of the magnitude of the 2500-year-old kingdom celebrations, building several schools and many buildings of public interest after the name of cirus the Great,changing the calender from solar to kingdome the cost of these celebrtions was so high and anti-Islamic measurs of regime were so extensive that finally raised the protest of the majority of the pepole of Iran and even foreign press and figures,and Shah and regime were condemned.
    Keywords: Mohammad Reza Pahlavi, 2500, year, old kingdom celebration, positive nationalism, Cirus Great.protest of newspapers opposition
  • Jamshid Roosta Page 71
    After Genghis Khan’ death (624 A.H.) some of Mongol Amirs ascended the throne in Iran (mostly in Khorasan, Mazandaran, Sistan, and Azerbaijan) and they were in power until Hulagu Khan made an expedition to Islamic countries (653 A.H.), or even until a further time. Arghun Agha(Amir Noroz’s father) was one of these Amirs who ruled in Khorasan, Sistan and Azerbaijan for thirty-nine years. He had four sons of whom the most famous was Amir Noroz. Ilkhan Arghon Khan, when he was still alive, appointed his oldest son Ghazan as the governor of Khorasan with Amir Noroz to be in his assistance and accompaniment. A year after his father’s death i.e. 674 A.H., Amir Noroz rebelled against prince Ghazan. Eventually, he decided to make peace with prince Ghazan on 694 A.H. that was in the time of Baydu’s kingdom, after a long-time disobeying and rebelling. Then he tried a lot, afterwards, to convert Ghazan to Islam and to sit him on the throne. He could finally defeat Baydu Khan in two battles and he also deposed several rebellions against Ghazan Khan. But despite so many services he was eventually sacrificed in a destructive betrayal and reached a sad end. The main approach of this essay is to investing different stage of this great Amir’s life.
  • Jafar Gholi Zadeh Page 99
    The emergance of parties, in the World and European countries, dates back to almost 200 Years ago, but in Iran it is not over 100 years old. Although many domestis writers, don’t regard the pre-Reza shah era parties as real ones (Except for the communist party). given the definitions of party presented by foreign writers one can say that parties in Iran came into existance simultanously with the inaunguration of parliament election activities. Before the constitutional movement, same political assemblies and organizations such as “Faramosh khaneh”, “Anjomane- melli”, “Jame- Adamiyat”, “Anjomane- makhfi” and “Anjomane- okhorate” existrnce playing a political role in the society, but due to the absence of unity and solidarity in the parties as well as specific charter to determine their strategy with face of foreign and domestic politics, they can not taken as true parties. In the first parliament of nation council, no party was formed, thank to the suffocation ruling the country which gave led a find way to the closing down of parliament in begining the Mohamad Ali shahs despotism.
    Keywords: political societies, Mirza Malkam khan, Faramoshkhaneh, Ghanoon news paper, Naser, al, din shah
  • Yosef Motavalli Haghighi Page 115
    Darolfonoon is irans first public school that was manged in accordance with European style. And was established by mirza taghee khan amir kabir. This school started its educational activitie sin rabialaval fifth in 1286 h/ 1851 a.d. The students were registrated there for seven courses as follow: cavalry, infantry, artillery, engineering, medicine, and pharmacy. The teachers who were teaching there werefrom European countries. At the beginning every course had been lasted for sevenyears, but later, itreduced to four years. at this school practical teaching was as importantas theorical teaching, and equipments sueh as laboratory, pressing bouse, and library were all in serve of teaching at the beginning naseraldin was wery gondof about school activities, but gradually when liberal ideas were growing there, he became regardless to it. In spite of its earlier progresses. Darolfonoon couldnot get to its general schedules because of numerous reasons, but at least could to open anew window toward knowledye world. For Iranians. And also caused a number of them became familiar with Europe xientific gains, and reformist ideas.
    Keywords: Darolfonoon, Amir kabir, Iran, iraneudeation history, Qajarieh, schools
  • Javad Heravi Page 133
    Since Sasanian imposed perjury and oppression on the people of Iran’s provinces, they in fact provided the basis for their fall, as they lost the rein and ruling because of Muslem Arab attack. Unfortunately, the first sweet flavors of Islamic rule in Iran didn’t last long. After imam Ails martyrdom, governors ruled in different provinces of Iran who thought nothing but their own personal and ethic interests. Omavi governors in many countries including Iran had no achievements but insecurity, despotism, cruelty and corruption. Omavian racism in a vast and widespread extent yield nothing but denying the people from human, social….rights. So much threat, inauspicious, continued until justice was replaced with injustice and brightness with darkness. In this article the author has tried to offer a brief sketch of history from this entry.
    Keywords: Iran, omavid, social rights, rulers violence, discrimination, ethnic honor, insecurity
  • Mohammad Karim Yosef Jamali, Panahi Abbas Page 153
    The territory of Gilan has been already different from ancient Periods toTemporary periods for natural geography and its social and land systemstructure with other areas of Iran. Its natural cover has been caused thebig governors of the history could not enter this province, so political,religious opposites of governments used this situation and continued topromoting of his religion in this area. Islam religion could not admit to Gilan territory till half-second of 3th century.From this period,Shieate opposites of Abbasi could promote their (religion)to this. It means (Tashayo e Zeydi).Their (religion) to this territory.The same time with the extension and power of Zeydiyeh in Gilan, other religions such as Esmaealiyeh, Moshabahi and Tashayo Emami made effort.Al-e Kiya family, after getting power in Eastern Gilan bothered the other group of religious for self confident in religion of Zeydiyeh and blocked their activity.One of the most important of religion evident in Gilan history is the refuging of Esmaeel Mirza to Lahijan and the effect of Al –e Kiya on Safaviyeh.According to witness, Al – e Kiya has many effect on creating the Shiite on the Safavid Dynasty).The safavid Dynasty government had put Al-e Kiya under pressure on the 10 th A.H century (15 A.D) and forced them to accept the religion of Tashayo e Jafari.
    Keywords: Al, e Keya, Gilan, Sasfavid Dynasty, Zeydiyeh, Tashayo eEmami