فهرست مطالب

مطالعات شبه قاره - سال چهارم شماره 12 (پاییز 1391)
  • سال چهارم شماره 12 (پاییز 1391)
  • تاریخ انتشار: 1391/09/07
  • تعداد عناوین: 7
|
  • محمد بارانی، آرمان کوهستانیان، فاطمه جاقوری صفحات 7-28
    میر شمس الدین فقیر عباسی دهلوی، نامور به شمس الدین ناظم، عربی دان، فقیه، متکلم، محدث، صوفی و فاضل سده ی دوازدهم، زاده شده به سال 1115.ق. در دار الخلافه ی شاه جهان آباد دهلی است. او در آغاز، نام هنری مفتون را برگزیده بود.فقیر، مثنوی عاشقانه ی راستین واله سلطان را بر پایه ی زندگانی دوست خویش علی قلی خان واله ی داغستانی و در عشق او به دختر عمویش خدیجه سلطان در 3230 بیت درسال 1160 .ق. به رشته ی نظم درآورد. در این جستار، پس ازشناساندن سراینده، شرح احوال، معرفی آثار او و وجوه برتری مثنوی واله سلطان، سبک آن، به روش تحلیل و توصیف متن بررسی خواهد شد.
    کلیدواژگان: سبک شناسی، فقیر دهلوی، مثنوی واله سلطان
  • علی محمد پشت دار، سید ابوالحسن ترابی قریه علی، اکرم رسا صفحات 29-50
    مثنوی غنایی «بلقیس و سلیمان»، اثر «احمد خان صوفی»، شاعر هندی قرن دوازدهم و سیزدهم جری قمری، به تقلید از «خسرو و شیرین» نظامی سروده شده است. در این پژوهش، نسخه ی چاپ سنگی این اثر به همراه شرح احوال و آثار دیگر این مولف معرفی شده، ضمن تبیین مستند داستان قرآنی بلقیس و سلیمان به ویژگی های معراجیه و ساقی نامه ی آن نیز پرداخته و جنبه های ادبی، زبانی و بلاغی متن مورد تحلیل قرار گرفته است. پس از بررسی زبانی و محتوایی این نسخه، معلوم گشت که شاعر در ایجاد فضای غنایی داستان بلقیس و سلیمان موفق بوده است. فصاحت و بلاغت منظومه، در حد قابل قبولی است و سخن دان پارسی گوی شبه قاره به زوایا و ظرافت های صورخیال نیز آگاهی و اشراف داشته است.
    کلیدواژگان: مثنوی بلقیس و سلیمان، احمد خان صوفی، شعر فارسی قرن دوازدهم و سیزدهم
  • محمد جعفر جوادی ارجمند، آرش بیدالله خانی، پیمان رضایی زاده صفحات 51-76
    ایران و پاکستان به عنوان دو بازیگر مهم جنوب غربی آسیا با داشتن مرز های مشترک پهناور تاثیر گذاری مهمی بر تحولات بین المللی داشته اند. ضرورت های سیاسی و ژئو استراتژیکی بین ایران و پاکستان با وجود اختلاف در منافع و چشم اندازهای سیاسی در مورد مسائل منطقه ای و جهانی، باعث رابطه ی نزدیک بین دو کشور شده است. ماهیت و محتوای روابط دو جانبه ی ایران و پاکستان در مورد مسائل منطقه ای و بین المللی مختلف از جمله مسائل امنیتی و مرزی متغیر افغانستان، هندوستان و آمریکا، منافع فرقه ای شیعه و سنی و گروه های بنیادگرا وسلفی، مسئله ی هسته ای و نیروهای ناتو می تواند بر آینده روند صلح و ثبات در آسیا تاثیر گذار باشد. مقاله ی حاضر تلاش دارد تا چشم اندازهای مختلف روابط ایران و پاکستان را در یک محیط ژئواستراتژیک امنیتی بررسی کند. بر همین اساس نوشتار حاضر استدلال می کند که مهمترین متغیر در روابط ایران و پاکستان بعد از انقلاب اسلامی به طور عام و پس از یازدهم سپتامبر به طور خاص عامل امنیت استراتژیک در یک محیط ژئو استراتژیک در منطقه می باشد. در واقع با توجه به موقعیت ژئو پلیتیکی و ژئو استراتژیکی دو طرف و مسائل امنیتی بین آن ها، روابط مابین دو کشور و نگاه استراتژیک سیاست گذاران دو طرف به هم در زمینه های مختلف نیز از مجرای محیط ژئو استراتژیک امنیتی و بالابردن توان امنیتی خود در منطقه بوده است.
    کلیدواژگان: ایران، پاکستان، روابط، امنیت، ژئو استراتژیک
  • احمد رنجبر، رسول بخش بلوچ صفحات 77-96
    تحولات سیاسی و اجتماعی در پاکستان از ابتدای قرن بیستم میلادی آغاز شده است. به دنبال این تحولات کلی در جامعه ی پاکستان، شاعران بلوچ زبان آن دیار نیز سهم عمده ای در شکل گیری این تحولات اجتماعی داشته اند. روند تحولات یاد شده بیشتر به خاطر مسائلی چون مهاجرت بلوچ ها به کشورهای دیگر و آگاهی از اوضاع جهان، تحولات جهانی که مستقیم یا غیر مستقیم جامعه را تحت تاثیر قرار داد، رواج و گسترش صنعت چاپ و نشر کتاب و روزنامه، تاسیس آکادمی بلوچی در ایالت بلوچستان و...بود که همگی باعث تحولی عظیم در فرم، قالب شعر و دگرگونی مضامین اشعار این دوره گردید. این مقاله سعی دارد تا زندگی نامه ی هفت تن از شاعران سرآمد این دوره را که سهم عمده یی در شکل گیری تحولات اجتماعی در جامعه ی پاکستان داشته اند، به روش توصیفی بررسی نماید.
    کلیدواژگان: شاعران بلوچ، ادبیات معاصر، زندگی نامه، پاکستان
  • زرینه خان، فرشته حیدری * صفحات 97-108

    آگره/ اکبرآباد، سومین شهر بزرگ در ایالت اوتار پرادش در کشور هندوستان است. این شهر در کنار رود خانه ی جمنا قرار گرفته است. نام آگره به شکل «آگرهبانا» نخستین بار در کتاب حماسی مهابهاراتا آمده و معنا شناسان آن را پردیس یا بهشت معرفی کرده اند. آگره در زمان حکومت اکبر شاه، جهان گیر شاه و شاه جهان، اهمیت زیادی یافت. این شهر، پایتخت حکومت اکبر شاه، پادشاه بزرگ امپراتوری مغولی هند یا گورکانیان بوده و در آن زمان، تبدیل به مرکز هنر، فرهنگ، تجارت و یادگیری کشور پهناور هندوستان گردیده؛ از این رو در گذشته این شهر را اکبر آباد می نامیدند. مقاله ی حاضر، کوششی است برای شناساندن شهر آگره/ اکبرآباد از نظر تاریخی، سیاسی و فرهنگی به روایت تذکره ها و تاریخ.

    کلیدواژگان: آگره، اکبر شاه، ممتاز محل، تذکره
  • عبدالله واثق عباسی، فاطمه وظیفه دان ملاشاهی صفحات 109-130
    هر کدام از سبک های شعر فارسی در زمان و مکان ویژه ی خود، بروز و ظهور یافته و سپس بالیده و به اوج رسیده اند. واضح است که سبک هندی یا اصفهانی در قرنهای یازدهم و دوازدهم در هند و ایران از جایگاه ممتازی برخوردار بوده است. شعر شاعران این دوره علاوه بر نزدیکی به زبان محاوره و برخورداری از اندیشه های حکمی و عرفانی سرشار از خیال پردازی، نازک خیالی، تشخیص، اسلوب معادله، ارسال المثل، متناقض نما و مضامین باریک و بدیع می باشد به گونه ای که خلق استعارات و تشبی هات تازه در شیوه ی هندی به همراه دیگر فنون بلاغی و بدیعی اعجاب آور است. کلیم همدانی یکی از شاعران موفق سبک هندی است که شعر و کلام او از جهات گوناگون در خور توجه و بررسی است. احاطه و تسلط کلیم به فنون ادبی و زوایای پیدا و پنهان شعر و توان وی در آفرینش صور خیال و اشراف به تلمیحات و اشارات قرآنی و وحیانی و قصص انبیا بی نظیر است از این روی، نشانه های بسیاری از تجلی این قصص به زبانی شیوا و ساختاری هنری، در سروده های او دیده می شود. این پژوهش به باز کاوی جلوه ها و جنبه های مختلف داستان پیامبران در غزلیات کلیم همدانی پرداخته است.
    کلیدواژگان: شعر فارسی، سبک هندی، کلیم همدانی، غزل های کلیم، داستان پیامبران(ع)
  • وفا یزدان منش صفحات 131-145
    انگلستان برای گستراندن قدرت رو به فزونی اش، در سال 1800م. فورت ویلیام کالج را در شهرکلکته تاسیس کرد. آنان برای افزایش آگاهی افسران شان از فرهنگ و زبان بومیان شبه قاره ی هند، ناخواسته، به غنای زبان اردو و ژرف پویی اش یاری رساندند و تالیف به زبان اردو بیشتر و بیشتر شد که این رویکرد، هم قلمرو زبان اردو را گسترش داد و هم تالیف هایی در زمینه ی دستور زبان، در پی داشت. پیامد این حرکت، ترجمه ی داستان های فارسی به زبان اردو بود که بیشتر طیف های مردمی را به سوی خود جلب کرد. چنین می نماید که قطع نفوذ زبان فارسی و فرهنگ آن در این پهنه، محور اصلی سیاست سلطه جویان بوده است. اگرچه عمر فورت ویلیام کوتاه بود و عاقبت به دست سران موسس خود از صفحه ی تاریخ محو شد، ولی کارنامه ی درخشانی را بر جای گذاشت. در این مقاله سعی شده است انگیزه ی این کار نامه ی درخشان را با توجه به اساس و اسباب بر کناری فورت ویلیام مورد بررسی قرار دهیم. محوریت این مقاله ادغام بررسی سیاست و اعمال نظر انگلیسی ها؛ تاثیر فارسی و ادبیاتش در متون تهیه شده در آنجا و نحوه شکل گیری نثر ادبی اردوست. روش تحقیق، استفاده از متون معتبر اردو و تحلیلی بر محور مقاله می باشد.
    کلیدواژگان: اردو، ترجمه، داستان، فارسی، فورت ویلیام، کریست
|
  • Dr.Mohammad Barani, Arman Koohestaniyan, Fatemeh Jaghori Pages 7-28
    Mir Shams ud-din faqir Abbasi Dehlavi, known as Shams Ud-din Nazim, a linguist in Arabic, a scholar, a theologian, a Muhaddith, a Sufi and learned of the 12th century A.H., was born in 1115 A.H., in the court(Dar-al Khalafa) of Shah jahanabad, Delhi. He had first taken himself the artistic nickname of ‘Maftoon’. Faqir composed masnavi of Valeh Sultan in 3230 verses based upon the true life of his friend, Valeh Sultan Ali Quli Khan Daghestani, and his love for his cousin Khadija Sultan in 1160 A.H. In the present paper, following the introduction of the poet, his biography, his works and distinguished aspects of Valeh Sultan Masnavi, we will investigate his style using the text analysis- description method.
    Keywords: stylistics, Faqir Dehlavi, Valeh Sultan Masnavi
  • Dr.Ali Mohammad Poshtdar, Syed Abolhasan Torabi, Akram Rasa Pages 29-50
    The lyric masnavi of "Belqeis and Soleiman" by Ahmad Khan Sufi, the Indian poet of the 12th, 13th centuries A.H., can be considered as an impersonation of "Khosrow & Shirin" written by Nizami. In this research, the lithography copy of the work along with a description of the author’s other works will be introduced. Meanwhile, expressing the documentary of the Quranic story of "Belqeis and Soleiman ", we explain and report the particulars of its ‘Me’ragieh’ and ‘Saqi-nameh’ as well as the linguistic, literary and rhetorical aspects of the text. Having described the life story of Prophet Solomon and Prophet David (PBUT) from the Quran and mythical tales, we clarify the falsifications. In the present paper, other views regarding the history of "Belqeis and Soleiman" have been offered to the interested audience. Investigation of the content and language of this copy revealed that the poet surpasses the medium level of poetical skill and has been successful in creating a lyric atmosphere throughout the story. Eloquence and rhetoric of the poem is acceptable enough; in fact, this Persian speaking orator of the Indian subcontinent has been aware of variety and delicacies of fantastic images. Several others have examined their skill on this subject, but apparently Ahmad Khan Sufi has been more successful than them all.
    Keywords: Belgheis, Soleiman Masnavi, Ahamad Khan Sufi, Persian poetry in the12th, 13th century
  • Dr. Mohammad Jafar Javadi Arjmand, Arash Beidollahkhani, Peyman Rezayizadeh Pages 51-76
    Having a long common border line and being two key players in southwest Asia, Iran and Pakistan have had great effects on the international changes. There are some conflicts of interests between the two countries, but political and geostrategic circumstances between them have made them cooperate closely. The nature of bilateral relationships between the two countries and their outlooks toward different regional and international issues including security issues, the variables of Afghanistan, India, and the United States, the conflicts of interests of Sunni, Shiite, fundamentalists, and Salafist groups, the nuclear issue, and NATO forces can affect the future of the peace in the Middle East. This paper is an attempt to analyze the future of relations between Iran and Pakistan in a security geostrategic atmosphere. Thus, the paper claims that the most important variable between Iran and Pakistan after the Islamic Revolution, in general, and after September 11 attacks, in particular, has been a strategic factor in a geostrategic atmosphere. In reality, given the geopolitical and geostrategic situation between Iran and Pakistan and the security issues between them, the strategic stances of politicians of the two countries toward each other is of a security-oriented nature.
    Keywords: Iran, Pakistan, security, Relations, geostrategic
  • Dr.Ahmad Ranjbar, Rasoolbakhsh Baluch Pages 77-96
    Social and political developments in Pakistan have begun since the early 20th century, and Pakistani Baluch poets have played a significant role in them. The procedure of changes was mostly due to the immigration of the Baluch to other countries and their awareness of the world circumstances and the changes affecting directly or indirectly the community, spread of printing industry, publication of books, prevalence of newspapers, foundation of the Baluchi academy in the province of Baluchestan, … which changed the form and format of the poem as well as the themes in the poetry of this period. Using the descriptive –analytical method, this paper attempts to study the biography of 7 prominent poets of this period who have had a significant role in shaping the Pakistani society.
    Keywords: Baluch poets, contemporary literature, biography, Pakistan
  • Dr. Zarrineh Khan, Fereshteh Haydari Pages 97-108

    Agra/Akbarabad is the third largest city in the state of Uttar Pradesh in India, located on the banks of the Yamuna River. The name of Agra has been mentioned in the epic book of “Mahabharata’ as ‘Agrevana’ the meaning of which has been stated as ‘Eden’ and ‘Paradise’ by the semanticists. Agra became of great importance during the reign of Akbar Shah, Jahangir Shah, and Shah Jahan. Being the capital city of Akbar Shah, the great king of the Indian Mughal Empire_ the Gurkani Dynasty_, it turned into the center of art, culture, trade, and education of the vast country of India; hence, it was called Akbarabad in the past. The present paper is an attempt to introduce the city of Agra/Akbarabad from historical, political, and cultural aspects based on biographies and history.

    Keywords: Agra, Akbar Shah, Mumtaz Mahal, biography
  • Dr.Abdolhah Vacegh Abbasi, Fatemeh Mollashahi Vazifehdan Pages 109-130
    Each Persian poetry style has, at its special time and geography, appeared, then flourished and reached its zenith. It goes without saying that the Indian(Hindi) or Isfahani style, in India and Iran, has been of a unique status during the 11th and 12th centuries A.H. Apart from being close to spoken language and enjoying mystical and wise ideas, the poetry of this era is replete with imageries, accurate thoughts, personification, equation method, proverbs, paradoxes, delicate and novel themes in a way that creation of new metaphors and similes in the Indian style as well as other rhetorical and innovative skills is amazing. Kalim Hamedani is one of the successful Indian style poets whose poems and words are worthy of consideration and contemplation. His skillful control of literary skills and hidden and explicit aspects of poetry as well as his skill in creating imageries and his knowledge of the Quranic and inspirational allusions and references and also the prophets’ life stories are unique. Therefore, there are many manifestations of these stories reflected in his poetry in a rhetorical and artistic structure. This research has tried to investigate different forms and aspects of prophets’ stories in Kalim Hamedani’s sonnets.
    Keywords: Persian poetry, Indian Style, Kalim Hamedani, Kalim's sonnets, prophet's stories
  • Dr. Vafa Yazdanmanesh Pages 131-145
    England, to spread its increasing power, established Fort William College in the city of Calcutta in 1800. To promote the awareness of their officers, unintentionally they used the aboriginal culture and the language of the Indian subcontinent, and consequently helped increase the richness of the Urdu language. Writing in Urdu grew more and more, and this approach both extended the scope of the Urdu language and led to compilations in grammar. The result was the translation of Persian stories into Urdu that drew spectrums of people towards them. It seems that the cessation of the influence of the Persian language and its culture was the dominant policy of the British. Although Fort William’s life was too short, and was finally removed by its establishers, there still exists its wonderful back ground.In the present paper we attempt to investigate the motive of creating such a brilliant consequence concerning the basis and factors of closing Fort William. The focus of the article is to merge the investigation of the Britain’s policy and imposition of their views, the impact of the Persian language and literature on the texts produced there, and the formation procedure of prose literature of Urdu. The method of research is using reliable Urdu texts and analysis of the focus of the article.
    Keywords: Urdu, translation, story, Persian, Fort William, Christ