فهرست مطالب

  • پیاپی 20 (1390)
  • تاریخ انتشار: 1390/10/11
  • تعداد عناوین: 8
|
  • نورمحمد علی القضاه صفحه 1
    لقد ابدع سعدی الشیرازی فی الشعر الفارسی و کان احد اهم رموزه، لکن ما فاجانا به فی اشعاره العربیه من إبداع و تجدید و إتقان، کان الدافع لکثیر من النقاد العرب و الإیرانیین لدراسه شعره دراسه فاحصه لا تخلو من الغلو حینا و من الإجحاف حینا آخر. حاولنا فی هذه العجاله الکشف عن جوانب جدیده فی شعر السعدی العربی غابت عن اعین الناقدین او انهم لم یتناولوها حین نتحدث عن شاعر فارسی کتب شعرا بالعربیه بشکل یتلاءم و مقام المقال. و استعرضنا اثره فی الشعر العربی بما ادخله من عناصر فارسیه فیه ضمن محاولاته التجدیدیه الجاده و عمق تاثره الإیجابی بالثقافه العربیه المحیطه.
    کلیدواژگان: سعدی الشیرازی، الاشعار العربیه، الادب الفارسی، آلتاثیر، التاثر، الصوره الشریه
  • حجت رسولی، سمیه آقاجانی یزدآبادی صفحه 27
    تهدف هذه الدراسه إلی رصد مظاهر الخرافه فی روایات غاده السمان، وتلمس بعض اسباب هذه الظاهره التی تمثل العقلیه المتخلفه لابناء الشعوب العربیه. وتخضع روایات غاده السمان للبحث باکملها وهی: بیروت 75، وکوابیس بیروت، ولیله الملیار، والروایه المستحیله – فسیفساء دمشقیه -، وسهره تنکریه للموتی. وتم تقسیم الدراسه إلی قسمین وهما: الخرافه والظروف القهریه والخرافه والظروف غیر القهریه. فقد وصلنا إلی ان غاده السمان تحاول فی نصوصها الروائیه ان ترسم مکانه الخرافه فی الطبقتین الدنیا و العلیا من المجتمع العربی، فتکشف الکاتبه لنا مرکزیه التفکیر الخرافی فی حیاه الإنسان العربی، حیث تسجل الخرافه حضورها الواسع فی العقل العربی المعاصر فی مختلف شرائحه الاجتماعیه بین العامه والخاصه کما بین النخبه والجماهیر.
    کلیدواژگان: الخرافه، الروایه العربیه، المجتمع العربی، غاده السمان
  • مهدی عابدی، عبدالغنی ایروانی زاده، نصرالله شاملی صفحه 41
    إن الفکاهه قصه مترامیه الاطراف، ربما جاءت صدی لما حفت به حیاه الانسان من آلام و محن و مصائب و لیس من شک فی ان النفس المعذبه کثیرا ما تلتمس فی الهزل و الفکاهه ترویحا و تنفیسا عن نفسها، فلا تکون الفکاهه بالنسبه الی ها سوی منفذ للتنفیس عن آلامها و محنها، و الفکاهه عند ابی حیان التوحیدی لیست الا اداه للتهرب من الواقع الذی کان ینوء بحمله و یثقل علی کاهله.
    إن جمله النوادر التی رواها التوحیدی عن لسان النساء لا تخرج عن کونها مجموعه من الفکاهات المجونیه التی یقبحها الذوق السلیم و لیس سبب الإتیان بها الا لانه کان مکبوت الغریزه الجنسیه و ذلک بحکم فقره و تقشفه الجبری و لم یکن یری فی ها سوی مجرد«موضوع جنسی» و اداه للمتعه!
    اما الفکاهات التی یروی ها التوحیدی عن الاطفال و عن لسانهم فإنها اکثر طرافه و ابعث علی الضحک؛ لانها تکشف لنا عن منطق الطفوله بمفارقاته العجیبه.
    إن التوحیدی کان مولعا بالنکات العقلیه و النوادر اللفظیه، خصوصا ما کان منها شاهدا علی ذکاء صاحبه و سرعه بدیهته و براعته فی الرد.
    و من النوادر التی کان یعنی به التوحیدی، ذکر فکاهات عن السنه البخلاء و الطفیلیین و اصحاب الشره و البطنه الذین حکی نوادرهم مرشده، الجاحظ فی بعض ملامحه.
    کلیدواژگان: الفکاهه، الهزل، ابوحیان التوحیدی
  • امیر مقدم متقی صفحه 61
    بعدما تاثر الشعراء العرب بالمدرسه الرومانسیه، راحوا ینتهجون هذا المنهج الرومانسی؛ فاقبلوا علی الطبیعه و تعلقوا بها و رکنوا إلی احضانها و استشعروا حنانها و سبحوا بجمالها و روعتها و ناجوها کام حانیه یلتمسون العزاء لدی ها، کما اتخذوها و مظاهرها –شان الرومانسیین-ملاذا للسعاده الانسانیه و مغنی للطمانینه و راحه من متاعب الحیاه.
    و من مظاهر هذه الطبیعه و الذی یتکرر کثیرا علی لسانهم و تردده اشعارهم، الغاب و هو ما نراه فی اشعار بعضهم یصبح احیانا ذریعه لتحطیم الثنائیه و الانطلاق إلی المطلق اللامحدود و احیانا اخری رمزا للرجوع إلی بساطه الحیاه البدائیه قبل ان تعبث بها ید الترکیب و التشویه و التعقید. و قد یکون رمزا إلی مکان مقدس للتعری من الحجب الکاذبه و التحرر من کل القیود الإنسانیه او موطن للحب الطاهر.
    و من ثم انهم توصلوا إلی جعل الغاب مقیاسا للکمال الانسانی و طلبوا إلی الإنسان ان یکون مثله إذا اراد الفکاک من القیود المصطنعه للمجتمع الذی تمنع الانطلاق فیه العادات و التقالید و إذا اراد ان یکون انسانا صحیحا بمشاعره، کاملا فی اخلاقه.
    و هکذا نجد عندهم من وراء الحدیث عن الغاب، نوعا من السعی إلی الخلود عن طریق الفلسفه الروحانیه المعتمده علی البساطه و العیش فی الغاب و الاتخاذ بنغمات الکون الازلیه.
    کلیدواژگان: الشعر العربی المعاصر، ابوالقاشم الشابی، الرومانسیه، شعراء المهجر
  • عسگر بابازاده اقدم، محمود شکیب صفحه 85
    تالیف وتحقیق در حوزه رمان تاریخی در دوران معاصر از لحاظ غنی سازی اوقات و دانش مردم، جایگاه ویژه ای یافته است. این حوزه در ادبیات عرب با جرجی زیدان، قدم به مرحله ای جدید گذاشت و در ادبیات فارسی نیز افرادی همچون، عبدالحسین صنعتی زاده کرمانی، متاثر از فضای ملی گرایی و آزادی خواهی دوران مشروطه، تلاش کردند حس وطن پرستی و فداکاری در راه ملت را در خوانندگان خود برانگیزند. لذا با تاثیر از «رمان ابو مسلم خراسانی» جرجی زیدان، «رمان سیاه پوشان» را تالیف کرد؛ ولی به نظر می رسد نتوانسته به توفیق جرجی زیدان در رمان نویسی و جلب خواننده دست یابد.
    در این مقاله، سعی شده است، میزان توانایی دو نویسنده در به کارگیری عناصر داستان نویسی و تاثیر و تاثر آن دو مورد بررسی قرار گیرد.
    کلیدواژگان: ابومسلم الخراسانی، سیاه پوشان، مقایسه، جرجی زیدان، صنعتی زاده، رمان
  • محمدمهدی سمتی، نرجس طهماسبی نگهداری صفحه 109
    تنوع رنگ ها در عصر حاضر و آگاهی شاعران معاصر از این تنوع، ناشی از نگرش و بینش عمیق و هوشمندانه آنها به عناصر هستی است. اگرچه به کارگیری رنگ ها در ادبیات عربی قدیم، وجود داشته است، بیشتر انعکاسی مستقیم از رنگ ها در زندگی واقعی بود. در ادبیات عربی معاصر، رنگ ها نه تنها برای زیباسازی شعر، بلکه به عنوان ابزاری در راستای نمادپردازی استفاده می شوند.
    عواملی مثل سیاست محوری، اجتماع گرایی و مسئله شهر، اصلی ترین عوامل بروز زمینه های نمادین رنگ، نزد شاعران معاصر به شمار می رود، همچنین ایدئولوژی خاص و گاه دیدگاه مکتبی شاعران مذکور در کنار حوادث نامیمون شخصی، زمینه بروز برخی نمادهای اختصاصی در اشعارشان را فراهم می سازد.
    صلاح عبد الصبور از جمله شاعران معاصر عربی است که در سطح گسترده از رنگ های نمادین استفاده کرده است. این مقاله، به بررسی رنگ ها در دیوان صلاح عبد الصبور و دلالت های نمادین آنها می پردازد. روش کار، توصیفی- تحلیلی است. نتایج این پژوهش، نشان می دهد که شاعر از رنگ های سیاه، سرخ، سبز، فیروزه، سفید، گندمگون و خاکستری استفاده کرده است. رنگ سیاه، رنگ غالب در رنگ های نمادین شاعر است که به مدلول هایی مثل عدم سادگی و بی آلایشی مردم شهر، وجود دشمنان داخلی و خارجی و حمله رژیم صهیونیستی اشاره دارد.
    کلیدواژگان: شعر معاصر عربی، رنگ های نمادین، صلاح عبد الصبور
  • شهریار همتی صفحه 133
    «ال» یا «الف و لام» و یا «لام» به تنهایی، «اسم» و یا «حرفی» است که در جمله های عربی، کاربردی فراوان دارد. وشاید از حقیقت فاصله نگرفته باشیم اگر بگوییم این واژه، پرکاربردترین «کلمه» در زبان عربی است و انواع آن بالغ بر چهارده نوع می شود. شناخت انواع این کلمه پرکاربرد و مواضع به کار بردن یا نبردن آن، یکی از مشکل های همیشگی کسانی است که به آموزش این زبان، روی آورده اند، و حتی در برخی موارد، کار را نه بر دانشجویان مبتدی بلکه بر متخصصان و آگاهان این زبان نیز، مشکل می کند.
    مقاله حاضر پس از مراجعه به منابع متعدد و دست اول صرف و نحو و بلاغت، تدوین یافته است. نگارنده پس از بررسی اقوال، استوارترین سخن را در این مورد استخراج کرده است، و دشواری های کاربرد این کلمه پرکاربرد، و سر وجود کلمه های دو وجهی یعنی کلمه هایی که گاه با ال وگاه بدون آن به کار می روند وهم چنین، تفاوت معنائی مترتب بروجود یا نبود این کلمه به همراه اسم های دیگر را، به قدر بضاعت علمی خود، بیان کرده است.
    کلیدواژگان: ال، الف ولام، حرف تعریف، ال تعریف، ال موصول
  • صلاح الدین عبدی، شهلا زمانی صفحه 163
    استعمارستیزی و مبارزه با آن یکی از خصایص دین مبین اسلام است و در قرآن کریم بارها بدان سفارش شده است. «نجیب کیلانی» با نوشتن بیش از سی رمان که رنگ و بوی اسلامی دارد، به عنوان پیشگام ادبیات اسلامی به شهرت رسید. او اولین نویسنده ای است که در داستان های خود به مشکلات و دردها و رنج های مسلمانان، فراتر از مرزهای جهان عرب پرداخته و رمان های آوانگاردانه خود را به این موضوعات، اختصاص داده است که رمان «عمالقه الشمال» یکی از این رمان هاست.
    حوادث این رمان که از زبان یک مبلغ مسلمان به نام «عثمان امینو» روایت می شود، الهام گرفته ازچند واقعه شوم تاریخی و مربوط به حوادث مابین سال های «1965» تا «1967» میلادی است که در نیجریه رخ داده واز فجایع پشت پرده استعمار انگلیس وصهیونیست پرده برمی دارد، موضوع آن بیان درد ورنج مردم مسلمانی است که در راه مبارزه با استعمارگران، از فدا کردن جان و مال خویش، ابایی ندارند. در پایان داستان، اشاره ای به تاکتیک جنگ روانی صهیونیست ها وسیاست های تبلیغاتی آن-ها در جنگ می شود که صهیونیست ها برای تضعیف روحیه مسلمانان در جنگ معروف «بیافرا»، از آن استفاده کردند.
    کلیدواژگان: استعمار ستیزی، نجیب کیلانی، عمالقه الشمال، جنگ بیافرا
|
  • Nour Mohammad Ali Alqudah Page 1
    Sa’adi Shirazi who excelled in poetry is one of the most important Persian poets. His mastery over Arabic poetry makes a lot of critical studying on his Arabic poems. These studies, however, are sometimes exaggerated and sometimes unfair. As a matter of fact, the current study has tried to examine some aspects of Sa’adi's poetry that had either remained untouched by his critics, or were not studied ccorrectly. Further, the study reviews Sa’adi’s creativity in Arabic poetry as well as a positive influence of Arabic culture on this great intellect.
    Keywords: Saadi Shirazi, Poetry, Renewal, Impact, Influence, Arabic Poetry, Poetic Image
  • Hvjjt Rasouli, Svmyh Aghajani Yzdabady Page 27
    This study aims to observe appearance and to show reasons behind superstition in the novels of Qada al-Samman and study their root cause. The novels studied include “Beirut 75”, Kuwabis Beirut”, Leilat al-Milyar”, Al-Rawayat al-Mastahilat” and Sahra-e-Tankariyah lil-Mauti”. The research is divided into two parts: “The superstition under the shadow of suppression” and “the superstition outside the circle of suppression”. This woman Arabic novelist shows in her novels the close relationship between superstition and repression and the Arabic superstitious mentality. Based on this study, it can be said that Qada al-Samman tries to remove masks from face of the superstitious mentality in Arab societies, where this mentality is rooted widely without distinction between elite and common people.
    Keywords: Superstitious Mentality, Arab Society, Cause, Effect
  • Mahdi Abedi, Abdul Ghani Irvanizadeh, Nasrallah Shamuli Page 41
    Satirizing and humor have wide scope that sometimes echo severities and sufferings of human life. Undoubtedly, the self that is suffering from grave circumstance and crisis, escapes itself from this vortex through humor and satirical tools. Abuhayyan is one who despite skepticism to his life, gives comfort to the uncomfortable-self and saves it. Witticism of Abuhayyan about women is often abnormal and absurd because being suppressed from sexual instinct and being deprived of married life and motherly affection, he sees women merely a means of sexual pleasure and benefit. Similarly, his witticism about kids is a sort of childish dialect which is much considerable. In other instances, satirizing of Abuhayyan shows moral points and interplaying with words, that is the testimony of his intelligence and repartee. Another type of witticism Abuhayyan pays heed to them, is mention the facetiae on the tongue of cheeseparing and parasites and gluttons that is preceded to his master Jahiz in many aspects. The last section of Abuhayyan facetiae is ridicule and comic portrait from people like Ben Abbad. These facetiae show that Abuhayyan replaces cries with laughter and his joking is mixed with a kind of latent bitterness.
    Keywords: Spoof, Ridicule, Caricature, Pessimism, Cheeseparings
  • Amir .Moqaddam Mottaqi Page 61
    The forest is one of the natural elements that is repeated in Arab Romantic poets’ works. we sometimes see this element in their poems which was considered to be an instrument for breaking the Duality and movement toward unlimited absolute; and we sometimes find it asa symbol of return to that simple and preliminary Life, before that was changed and deformed and complicated by mankind. And at another time, we see it as a symbol of a holy place where man becomes able to get chaste love and rid himself of false covers and human chains. Therefore, these poets consider also the forest as a measure for human perfection and they want him to liken himself to that; so that he can release himself of false chains of society and of habits and customs which prevent him from freedom. and in the end, he can obtain moral perfection and pure feelings.
    Keywords: the Forest, Arabic Romantic poetry
  • Abdolhossein Sanatizadeh Kermani, Mahmoud Shakib Page 85
    In the contemporary period, writing and researching about historical novels have acquired much importance. In the Arabic literature, this aspect has taken a new step with Jorji Zeydan. And so is the Persian literature, where people like Abdolhossein Sanatizadeh Kermani, under the influence of nationalism and freedom-loving tried to intensify nationalism and devotion among people. Consequently, under the influence of Jorji Zeydan’s Abu Moslem Khorasani, Kermani authored Siyah Pushan but it seems that he could not attract the readers as much as Jorji Zeydan. In the current research, attempt has been made to highlight the abilities of these two in writing stories and their effects on readers.
    Keywords: Abu Moslem Khorasani, Siyah Pushan, Comparative Study, Jorji Zeydan, Sanatizadeh
  • Mohammed Mahdi Samti, Nargis Tahmasbi Negahdari Page 109
    In the contemporary era, color variation and poets awareness of this phenomena is due to their approach and deep intelligence about elements of the universe. The application of colors existed in ancientArabic literature, but its direct reflection on the real life. In contemporary Arabic literature, colors are applied not only to beautify poems rather it is tool of symbolization. Factors such as policy-orientation, socialism and city affairs are counted as the main factors to express the symbolic bases by contemporary poets. A particular ideology and academic viewpoints of these poets along with their individual inauspicious incidents provide a background for the manifestation of some private symbols in poetry. Salah Abd al-Sabour is one of the contemporary Arabic poets who, in a widespread level, have applied symbolic colors. This essay intends to survey the colors in Sabour’s poetry and their symbolic indications. The method is descriptive-analytical. The research illustrates that the poet has applied black, white, green, yellow, red, wheatish, gray and turquoise colors. The black color is the dominant one that manifests effects like citizens’ not being naïve, their corruption, internal and external enemies and Zionist attacks.
    Keywords: Colors, Symbolic Poetry, Ideology, Contemporary Arabic Poets
  • Shahriar Hemati Page 133
    The ‘al’, ‘alef wa lam’, or ‘lam’-  - is the variation of a word or a noun that has a great number of usages in Arabic sentences, and perhaps it is not an exaggeration if we say that it is the most usable morpheme in the Arabic language. Its varieties, usage and avoidance are among the prominent problems of teachers, which has further created problems not only for immature students, but for the experienced Arab professors as well. The issue around the usage of this word is not a contemporary problem; rather it has been a matter of disagreement and discussion for long. Many books on syntax, eloquence are full of useful items about this word, as well as differences in meaning which is the result of attaching or not attaching this morpheme to other nouns in Arabic. However, researches about variations of “al”, and the meaning differential of this word must be carried out in the future studies.
    Keywords: al, Alef Lam, Article, al, Tarif, Usages, Morpheme
  • Salahuddin Abdi, Shahla Zamani Page 163
    Colonialism and combat against it is one of the features of Islam that has been shown quite often in the holy Qur’an. Raed Najib Keilani, with more than 30 novels that possess the Islamic essence, has been famed as pioneer of Islamic literature. He is the first writer who has focused on the sufferings of Muslims beyond the boundaries of theArab world and Emalqeh al-Shmal is one such novel. The events of this novel that is narrated by a Muslim named «Osman Aminu» has derived from several historical ominous events associated with the years between 1965 and 1967 that occurred in Nigeria and it exposed malicious intentions of Zionist and British colonialists. It describes the sufferings of Muslims who loss lives and properties while combating colonialists. At the end, it exclusively details about psychological war tactics of Zionists and their propagation policies that were used to weaken the spirit of Muslims in the war famous as “Biafra".
    Keywords: Colonialism, Najib Alkeilani, Emalqeh al Shmal, Biafra War