فهرست مطالب

جاده - پیاپی 71 (تابستان 1391)
  • پیاپی 71 (تابستان 1391)
  • تاریخ انتشار: 1391/12/19
  • تعداد عناوین: 7
|
  • مهدی استادی جعفری، میقات حبیبیان صفحه 95

    در سال های اخیر، بخش حمل و نقل جاده ای به صورت مستقیم و غیرمستقیم مسبب گسترش معضلات و چالش های اساسی مانند مصرف بی رویه منابع طبیعی و انرژی های فسیلی، انتشار گازهای گلخانه ای، آلودگی هوا، آب، خاک و صوت شده است. افزایش علاقمندی متولیان حمل و نقل به کاهش این پیامدها و دست یابی به توسعه پایدار در بخش حمل و نقل جاده ای، منجر به سیاست گزاری ها و برنامه ریزی های متنوعی شده است. در این میان، یکی از مهم ترین نیازهای متولیان و گردانندگان حمل و نقل، در اختیار داشتن ابزار ارزیابی میزان بهبود وضعیت گذشته، فعلی و پیش رو است. به این منظور، این مقاله پس از تبیین مفهوم پایداری و حمل و نقل پایدار، برنامه پایداری را در بخش حمل و نقل جاده ای مطابق با سه رویکرد متفاوت معرفی نماید. در ادامه، بر اساس رویکرد مورد پذیرش مقاله، با انجام مطالعه مروری بر روی سایر مطالعات پیشین و درنظرگیری میزان فراوانی هر شاخص در منابع علمی، 11 شاخص را جهت ارزیابی توسعه پایدار در بخش حمل و نقل جاده ای ارایه می کند. شاخص های ارایه شده در این مقاله، در سه گروه کاربر، زیرساخت و برنامه ریزی حمل و نقل طبقه بندی و ارایه شده است.

    کلیدواژگان: توسعه پایدار، حمل و نقل پایدار جاده ای، شاخص
  • رضا اکبری صفحه 105

    بازرسی و ارزیابی پل های بتنی از نوع شاهتیرهای جعبه ای در این مقاله مورد بررسی قرار گرفته است. همچنین، انواع متداول خرابی ها و بالاخص ترک های ایجاد شده در عرشه این پل ها در این مقاله تشریح شده است. به دلیل پیچیدگی های خاص این دسته از پل ها چه در فاز طراحی و چه در مرحله اجرا، دانستن روش های علمی و صحیح بازرسی و نقاط مستعد خرابی این پل ها از اهمیت بالایی برخوردار است و البته بازرس پل در زمان بازرسی باید زمان بیشتری را برای بررسی این نقاط اختصاص دهد و به رفتار ویژه این دسته از پل ها اشراف کاملی داشته باشد. بدین منظور، ابتدا مقدمه ای در مورد آشنایی با انواع و روش های اجرا و نحوه آرماتورگذاری این دسته از پل ها ارایه شده است. بازرس باید قبل از هر چیز با این مقدمه به طور کامل آشنا باشد. در ادامه مقاله، به بحث مبسوطی پیرامون بازرسی و انواع خرابی در این پل ها پرداخته شده است. نتایج نشان می دهد، درکنار بازرسی چشمی، استفاده از ابزارهای دقیق بازرسی و لزوم توجه به جزئیات در این عرشه ها، بالاخص محل های تمرکز تنش مانند محل مهار کابل های پیش تنیدگی، همچنین، لزوم بررسی دقیق شکل و محل وقوع ترک خوردگی ها به منظور انتخاب روش بهینه و مناسب نگهداری و ترمیم از اهمیت بالایی برخوردار است.

    کلیدواژگان: بازرسی پل ها، ارزیابی، شاهتیرهای جعبه ای، پل های بتنی
  • حسن زیاری، حسن دیواندری*، محمد کاشانی نوین، سیدمحمدعلی سادات لواسانی بزرگ صفحه 121

    یکی از نقطه ضعف های قیر، تغییر خواص مفید آن بعد از چرخه های مکرر گرم و سرد شدن است. مدت زمان گرمایش قیر نیز تاثیر منفی بر خواص قیر دارد. از طرفی با توجه به مشکلات حمل و نقل، ذخیره سازی و به کارگیری قیر از زمان تولید تا استفاده در کارگاه های راهسازی، لزوم بررسی تاثیرات چرخه های حرارت دهی و مدت زمان گرمایش قیر، بر تغییر خواص آن از قبیل درجه نفوذ، نقطه نرمی و شاخص نفوذ، بیشتر احساس می شود. بدین منظور در این پژوهش، با استفاده از دو آزمایش درجه نفوذ و نقطه نرمی، این تغییرات مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که بعد از گرم کردن های متعدد، قیر به شدت خواص خود را از دست می دهد و حتی در بیشتر موارد از درجه خود خارج شده و کیفیت آن کاهش زیادی می یابد. لازم است که این معضل در طراحی ها پیش بینی و لحاظ گردد. در این تحقیق، شش مدل مجزا، جهت پیش بینی میزان درجه نفوذ، نقطه نرمی و شاخص نفوذ تحت تاثیر دو متغیر مستقل تعداد دفعات و مدت زمان گرمایش قیرهای 70-60 و 100-85 ارایه شده است.

    کلیدواژگان: شاخص نفوذ، نقطه نرمی، درجه نفوذ، دفعات گرمایش قیر، مدل
  • جلیل شاهی، کامران اخباری*، پارمیس افشار صفحه 137

    یکی از راه های رفع یا کاهش معضلات و ناهنجاری های ناشی از تصادفات در تقاطع ها، تبدیل تقاطع های همسطح به غیرهمسطح می باشد. در تقاطع های همسطح گنجایش ترافیک هر خط به علت لزوم دادن فرصت عبور برای همه مسیرهای منتهی به تقاطع کاهش می یابد. با تبدیل تقاطع همسطح به غیرهمسطح این مشکل نیز مرتفع و ظرفیت هر مسیر که از سایر مسیرها مجزا شده است می تواند کامل بهره برداری شود. به سبب خصوصیات ویژه هر مکان، وفق دادن یک طرح (الگوی) کلی و ایده آل، همیشه عملی نیست. برخی از پارامترهایی که باید مورد رسیدگی قرار گیرد عبارتند از: توپوگرافی، کاربری زمین، احجام ترافیک، تراکم جمعیت، بهای زمین و مستغلات، مسایل زیست محیطی و میزان بودجه. از آنجایی که معیارهای کیفی را نمی توان به سادگی به عدد و رقم تبدیل و باهم مقایسه نمود و چه بسا در بسیاری از موارد این معیارها در تصمیم گیری های مدیریتی مشخص می شوند، بنابراین، در این تحقیق صرفا از معیارهای کمی برای سنجش و انتخاب شکل بهینه تقاطع غیرهمسطح استفاده می شود. هدف در این تحقیق به طور مشخص تعریف یک شاخص و معیار است که به صورت ترکیبی، چند پارامتر ترافیکی مستقل را در کنار هم برای مقایسه الگوهای مختلف تقاطع های غیرهمسطح مورد استفاده قراردهد. قدم اول، انتخاب معیارهای ترافیکی مهم است. پس از انتخاب این معیارها، یک شاخص C تعریف گردیده است که می توان به کمک آن پارمترهای ترافیکی را به صورت همسنگ شده به هزینه تبدیل نمود. در مرحله بعد برای به دست آوردن پارامترهای ترافیکی، نرم افزار شبیه ساز Getram به عنوان ابزار سنجش انتخاب شد. پس از شبیه سازی یک دوره زمانی از بارگذاری ترافیکی هر یک از الگوها، این ابزار، پارامترهای ترافیکی مورد نیاز را در اختیار قرار می دهد. برای اعتبارسنجی شاخص پیشنهاد شده در این تحقیق، در گام بعدی، از افزایش احجام چپ گرد به عنوان یک عامل کنترل کننده استفاده می شود.

    کلیدواژگان: تقاطع غیرهمسطح، شکل بهینه، هزینه، پارامترهای ترافیکی، شبیه سازی
  • غلامعلی شفابخش، محسن صادقی صفحه 153

    هر ساله مبالغ بسیاری صرف سرمایهگذاری در ساخت و توسعه پروژه های راه در کشور می گردد. با توجه به این که این مبالغ به نحو محسوسی نسبت به اعتبارات مورد نیاز و تعداد پروژه های موجود کمتر است، توزیع بهینه اعتبارات و انتخاب پروژه های اولویتدار به عنوان یک مسئله جدی و مهم مطرح بوده و چنان چه با یک اولویتبندی منطقی پروژه های موردنظر در نوبت اجرا قرار گیرند، میتوان حداکثر بازدهی را از اعتبارات و اجرای طرحهای سالانه به دست آورد. بدیهی است وقتی تعداد گزینه های موجود از چند گزینه تجاوز میکند نمیتوان به مسئله بهصورت صرفا کیفی نگریست و باید همه مولفه ها بهصورت یک پارامتر عددی قابل سنجش درآیند تا امکان ارزیابی و مقایسه آنها با یکدیگر فراهم آید. از این رو ضرورت ارایه روشی که بتواند با توجه به شاخصها و پارامترهای تاثیرگذار و با اهمیت اولویت اجرای پروژه ها را تعیین نماید کاملا مشهود است. کریدور شرق یکی از محورهای مهم کشور میباشد که بسیاری از تبادلات مسافر و کالا و به خصوص کالا از این محور صورت میگیرد. این کریدور از چند مسیر با مبادی و مقاصد معین تشکیل شده است که هرکدام شرایط فیزیکی خاص خود را دارند. ارتقای همه این مسیرها با توجه به بودجه محدود به صورت همزمان امکان پذیر نیست به همین دلیل در این مقاله برای اولویت بندی مسیرهای موجود در کریدور شرق روشی با استفاده از تحلیل بافر در نرم افزار ArcGIS 9 و یک مدل ریاضی برنامه ریزی خطی مشابه مسئله کوله پشتی توسعه داده شده است و بر اساس این مدل قطعات مختلف محور اولویتبندی شدهاند. پارامترهایی نظیر دسترسی به واحدهای اقتصادی، اجتماعی و خدماتی و هزینه از جمله پارامترهایی هستند که برای تحلیل بافر از آنها استفاده شده است. نتایج حاصل از حل مدل نیز در مقایسه با نظرات کارشناسی و آمار ترافیک قابل قبول به نظر می رسد.

    کلیدواژگان: اولویت بندی، مدل ریاضی، تحلیل بافر، مسئله کوله پشتی، کریدور شرق
  • محمود عامری، ابوذر شفیع پور، محمدرضا احدی صفحه 163

    با افزایش حجم ترافیک و سرعت وسیله نقلیه در جاده ها، تعداد تصادفات نیز افزایش یافته است. یکی از عوامل بروز تصادفات و تشدیدآن،کاهش اصطکاک در فصل مشترک بین تایر وسیله نقلیه و سطح جاده به خصوص در شرایط مرطوب است. مقاومت لغزشی رویه آسفالتی تابعی از بافت ریز و درشت سطح می باشد که توسط سنگدانه موجود در مخلوط آسفالتی حاصل می شود. از جمله خصوصیات مهم سنگدانه در ایجاد بافت مناسب روسازی جنس و اندازه آنها می باشد. جنس مصالح در ایجاد بافت ریز و اندازه سنگدانه ها در ایجاد بافت درشت تاثیرگذار است. یکی از راه کارهای بهبود و افزایش مقاومت لغزندگی راه ها انتخاب مناسب اندازه مصالح سنگی می باشد. در این مقاله به منظور بررسی تاثیر دانه بندی بر مقاومت اصطکاکی، 25 نمونه آسفالتی با استفاده از دستگاه مغزه گیری با فواصل 5 کیلومتری از آزادراه تهران- قم تهیه و اصطکاک سطح آنها با استفاده از دستگاه آونگ انگلیسی اندازه گیری گردید. سپس با استفاده از روش سانتریفیوژ درصد قیر و دانه بندی نمونه ها تعیین شد. در ادامه چهار دانه بندی در محدوده دانه بندی های به دست آمده انتخاب و با ساخت نمونه های آسفالتی، درصد قیر بهینه به روش مارشال محاسبه گردید و پس از ساخت نمونه های ژیراتوری با درصد قیر بهینه بافت ریز و بافت درشت اندازه گیری شد. تحلیل نتایج میدانی و آزمایشگاهی نشان می دهند با تغییر دانه بندی خصوصیات اصطکاکی مخلوط آسفالتی تغییر کرده و دانه بندی S شکل از عملکرد مناسب تری به لحاظ ایمنی، برخوردار است و می توان از این موضوع در طرح مخلوط آسفالتی به منظور کاهش تصادفات استفاده کرد.

    کلیدواژگان: تصادفات، ایمنی، مقاومت اصطکاکی، بافت ریز، بافت درشت
  • منصور فخری، علیرضا غنی زاده صفحه 175

    در مقایسه با دیگر روسازی های صنعتی، طراحی و ساخت روسازی بنادر نیاز به در نظر گرفتن عوامل متعدد و متنوعی دارند. بنادر اغلب روی زمین هایی با بستر ضعیف واقع شده اند و باید دامنه گسترده ای از وسایل نقلیه سنگین را در مقایسه با دیگر روسازی ها تحمل نمایند. نوع روسازی بنادر تاثیر عمده ای بر دوام روسازی و همچنین بودجه مورد نیاز برای ساخت آن دارد. در این مقاله گزینه های مختلف ساخت روسازی بنادر از نظر اقتصادی با توجه به هزینه اولیه مورد نیاز برای ساخت هر یک مورد بررسی و مقایسه قرار گرفته است. برای این منظور با توجه به شش شدت ترافیک مختلف و با استفاده از روش جدید دستورالعمل طراحی، ساخت و نگهداری روسازی بنادر ایران، روسازی های مختلف شامل روسازی آسفالتی، بلوک بتنی، روسازی بتن سیمانی پرتلند و روسازی بتن غلتکی طراحی و از نظر هزینه اجرا با توجه به فهرست بهای پایه رسته راه با یکدیگر مقایسه شده اند. مطالعه انجام شده نشان می دهد که اقتصادی ترین مقطع روسازی قابل استفاده در بنادر ایران با توجه به قیمت فعلی مصالح یک مقطع روسازی متشکل از لایه رویه بتن غلتکی، اساس تثبیت شده با سیمان، اساس سنگ دانه ای و قشر تقویتی است.

    کلیدواژگان: روسازی بنادر، هزینه اجرا، بتن غلتکی، روسازی بلوک بتنی
|
  • M. Ostadi-Jafari, M. Habibian Page 95

    Nowadays، rural transportation sector is a main source of environmental depreciation in the forms of fossil energies consumption، greenhouse gas emissions، air، water، land and noise pollution. A general consensus to avoid such deficiencies through sustainable development approach has lead to a number of policies and plans in this sector. Obviously، one of the main requirements of this approach is the accurate measurement of the status quo and society state in the case of each of policies or plan implementation. This paper presents the most frequent 11 indices for measuring the state of sustainability in rural transportation through a number of researches. According to sustainable planning، the mechanism of adopting the indices is based on the interrelation of transportation and land use development.

    Keywords: Sustainable Development, Sustainable Rural Transportation, Index
  • R. Akbari Page 105

    Inspection and evaluation of box-girder reinforced concrete bridges has been investigated here. Moreover، the most common problems in bridge decks of this type have been described. Because of the complexity of this type of bridges، in both the design and the construction phases، applying proper and scientific inspection methods as well as identifying the points and areas of potential of damage and failure have great importance. On the other hand، each bridge inspector must be aware of the structural behavior and more time should be spent for the inspection of the critical points and areas. The paper begins with a short introduction about the different types of box-girder reinforced concrete bridges with more details in the construction methods and the reinforcement arrays. The inspector should first of all be familiar with this introduction. After that، a detailed discussion about the failure modes of these types of bridges has been presented. The results show، beside the visual inspection، using accurate inspection tools and taking special attention to the deck details and the points which highly stressed (e. g.، anchorage area for prestress cables) is essential. Also، special attention to the form and location of different types of cracking is decisive for the better selection of proper repair، maintenance and other remedial works.

    Keywords: Bridge Inspection, Evaluation, Box, Girder Bridges, Reinforced Concrete Bridges
  • H. Ziari, H. Divandari, M. Kashani Novin, S. Lavasani Bozorg Page 121

    Variation of bitumen useful properties after continuous heat and cold cycles is a weak point of this substance. The temperature of these heating cycles is effective on loss of properties too. Due to problems while transport، hauling and conserving bitumen from production to asphalt plant، the effect of heating cycles and bitumen heating temperature on properties such as penetration degree، softening point and penetration index should be considered. In this paper the mentioned effects were surveyed by performing penetration and softening point test on bitumen samples heated in various cycles and heating durations. The results showed bitumen properties loss intensely after heating cycles and went out of range which should be considered in designs. Finally six models to predict penetration، softening point and penetration index of 67/70 and 85/100 bitumen after heating cycles and in various heating durations were developed.

    Keywords: Penetration Index, Softening Point, Penetration Degree, Bitumen Heating, Model
  • J. Shahi, K. Akhbari, P. Afshar Page 137

    When new construction or major reconstruction is planned، the current practice is for a location and design engineer to select the interchange type for a given location. The engineer relies upon projected traffic data، right-of-way needs، environmental concerns، safety، and project costs to determine which interchange configuration will most efficiently serve the needs of a certain area. The purpose of this study was to develop guidelines to aid designers in the preliminary selection of the optimum interchange type at a location. This study will provide engineers a starting point to begin their analyses. It is hoped that the development of these guidelines will result in reduced costs، improved levels of service، and increased uniformity. The literature review was performed in order to synthesize the findings of earlier studies on interchange selection. Information on interchange type selection processes was reviewed، and the relative advantages and disadvantages of the various interchange types were explored. A number of sources were used to develop the guidelines. A literature review helped determine current methods for interchange selection. These review also assisted in determining the relative advantages and disadvantages of the various interchange types. In terms of assessing the best pattern for interchange Getram software selected and various types of interchanges modeled. To discover the total performance cost of each pattern an index developed and by calculation of this cost index optimum interchange types were rated.

    Keywords: Interchange, Optimum Interchange, Cost, Traffic Characteristics, Simulation
  • Gh. A. Shafabakhsh, M. Sadeghi Page 153

    Every year in Iran large sum of money is spent in road improvement. Due to this fact that these costs are lower than the required credits and existing projects، the optimum distribution of credits and choosing the prioritized projects are of great importance. Therefore، if they are performed in a logical priority، the maximum efficiency can be gained from credits and performance of annual plans. It is clear when the number of existing alternatives exceeds the few، the issue is not just considered qualitative and all of the parameters must be converted to the measurable، thus the evaluation and comparison of parameters will be possible. Hence، the necessity of presentation of a method which can determine the priority of the projects'' performance through impressing index and parameters. The east corridor is one of the most important country''s routes in which the most part of passenger and freight exchanges is being done (especially freight transport). This corridor comprises of some routes with definite origins and destinations which one have their special physical conditions. The simultaneous improvement of all of these routes is not possible because budget is limited. In this paper، a method is developed to prioritize existing routes in the east corridor، using buffer analysis in ArcGIS9 and a mathematical linear integer programming model as a knapsack problem. Different sections of the axis are prioritized based on this model. The cost and access to the economic، social and service units are the parameters being used in the buffer analysis. The results of the model are acceptable in comparison with traffic statistics and expertise views.

    Keywords: Prioritization, Mathematical Model, Buffer Analysis, Knapsack Problem, The East Corridor
  • M. Ameri, A. Shafiepour, M. R. Ahadi Page 163

    With an increase in traffic volume and speed of vehicles on highways، the number of accidents has also increased. Reduced pavement friction between a vehicle’s tire and the pavement surface in wet weather conditions is the primary contributing factor in many accidents، and wet pavement friction is considerably affected by the range، which is based on the microtexture and macrotexture of the surface. microtexture and macrotexture are functions of the aggregate gradation type، and therefore one way to increase the skid resistance is use the best gradation features. This research is based on two stages. In stage I، twenty five asphalt core samples from a site in Iran were selected، and the microtexture، macro texture، asphalt content and gradation were measured for each. The British Pendulum Test (BPT) was used to quantify the microtexture، and a sand patch test (modified for laboratory use) was used to measure the macrotexture in terms of texture depth. In stage II of the study، four gradations in the range from the previous stage were selected and optimum asphalt contents determined. The microtexture and macrotexture of the four gradations were measured for the optimum asphalt contents. Results showed that the S-shape gradation proved to be most effective for improvement of the skid resistance and it can use in design process of asphalt.

    Keywords: Accidents, Safety, Aggregate Gradation, Skid Resistance, Microtexture, Macrotexture
  • M. Fakhri, A. R. Ghanizadeh Page 175

    In comparison with other industrial pavements، design and construction of port pavements need to consider several factors. Ports are often located on the lands with weak sub grade soil and should with stand a wide range of heavy vehicles compared to other pavements. Type of port pavement has an important effect on pavement durability and on budget requirements for construction، maintenance and rehabilitation. In this paper different alternatives for construction of port pavements were investigated and compared based on initial cost required to build each one. For this purpose، according to six different traffic volumes and using the method which is presented in new guide of design، construction and rehabilitation of pavements of Iranian ports different types of pavements including asphalt pavement، concrete block pavement، Portland cement concrete pavement and rolled compacted concrete pavement were designed and compared to each other based on initial cost construction. The study shows that the most economical pavement section which is feasible to be constructed in Iranian ports based on current cost of materials includes a rolled compacted concrete (RCC) surface، a cement treated base، a granular base and a capping layer.

    Keywords: Ports Pavement, Construction Cost, RCC, Concrete Block Pavement