فهرست مطالب

پژوهش و برنامه ریزی در آموزش عالی - سال هجدهم شماره 3 (پیاپی 65، پاییز 1391)
  • سال هجدهم شماره 3 (پیاپی 65، پاییز 1391)
  • تاریخ انتشار: 1391/08/17
  • تعداد عناوین: 7
|
  • ژاله کیانی، فاطمه فروزش یکتا، لیلا عزیزی صفحه 1
    هدف پژوهش حاضر بررسی جهت گیری دینی و میزان پرسشگری دانشجویان دانشگاه صنعتی امیرکبیر بود. روش توصیفی از نوع پیمایشی برای انجام دادن این پژوهش انتخاب شد. جامعه آماری شامل کلیه دانشجویانی است که در دانشگاه صنعتی امیرکبیر در سال تحصیلی 1389-1388 به تحصیل مشغول بودند که از این تعداد 430 نفر با روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. به منظور جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه های جهت گیری دینی و پرسشگری چند بعدی (با ضریب آلفای 74/0)، مقیاس جهت گیری دینی آلپورت(با ضریب آلفای 73/.) و مقیاس عمل به باورهای دینی (با ضریب آلفای 71/.) استفاده شد. یافته ها نشان داد که میزان جهت گیری دینی درونی و پرسشگری دانشجویان بالاتر از حد متوسط است. برای بررسی دقیق تر، خرده مقیاسها یا مولفه های جهت گیری پرسشگری نیز ارزیابی شدند. مقایسه جهت گیری دینی درونی با میزان عمل به باورهای دینی و جهت گیری پرسشگری نشان داد بین میزان جهت گیری دینی درونی و عمل به باور های دینی تفاوت معنادار وجود ندارد، اما تفاوت این دو مقیاس با جهت گیری دینی پرسشگری معنادار است و جهت گیری پرسشگری به طور معناداری پایین تر از جهت گیری درونی و میزان عمل به باورهای دینی بود. در انواع جهت گیری دینی و میزان عمل به باورهای مذهبی بر اساس مقطع تحصیلی نیز تفاوت معناداری مشاهده نشد. بعد دیگر پژوهش بررسی میزان عمل به باورهای دینی در میان دانشجویان بود که این مولفه نیز در بین دانشجویان دانشگاه صنعتی امیرکبیر بالاتر از متوسط بود.
    کلیدواژگان: جهت گیری دینی، جهت گیری پرسشگری، دانشجویان، دانشگاه صنعتی امیرکبیر
  • میترا عزتی صفحه 23
    ارتقای کیفیت عملکرد دانشگاه ها در گرو گروه های آموزشی توانمند و شایسته است. از این رو، ارزیابی عملکرد گروه های آموزشی یکی از مسئولیتهای مهم مدیران و مسئولان دانشگاهی برای توسعه حرفه ای و حفظ و ارتقای آموزش عالی است. هدف پژوهش حاضر بررسی عوامل موثر بر عملکرد آموزشی گروه های آموزشی دانشگاهی بود. روش پژوهش کیفی از نوع اکتشافی بود. جامعه آماری شامل اعضای هیئت علمی 15 دانشکده دانشگاه تهران و 75 گروه آموزشی بود. به منظور انتخاب نمونه مطلوب، با استفاده از روش نمونه گیری کرانه ای، 20 گروه آموزشی که به میزان دو انحراف استاندارد در بالاترین و پایین ترین میزان عملکرد آموزشی قرار داشتند، به عنوان کرانهای بالا و پایین انتخاب شدند. سپس، به منظور شناسایی و تحلیل علل ناهمسانی در عملکرد آموزشی گروه های آموزشی با استفاده از ابزار مصاحبه نیمه ساختار یافته، داده های لازم جمع آوری و از طریق تحلیل محتوا و فرایند کدگذاری تحلیل شدند. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که عواملی که در کران بالا و پایین بر عملکرد آموزشی گروه های آموزشی تاثیرگذارند متناظر نیستند و متفاوت اند، علاوه بر این، مشخص شد عواملی نظیر مشارکت ذینفعان در تامین منابع مالی، کارآفرینی، کارآمدی جمعی، مدیریت مشارکتی و محیط رقابتی فعال از عوامل موثر بر عملکرد آموزشی بالا و عواملی نظیر وابستگی به منابع مالی دولتی، شرایط کاری نامطلوب، روحیه پایین و مدیریت لجام گسیخته بر عملکرد آموزشی پایین تاثیر داشته است.
    کلیدواژگان: ارزیابی عملکرد، عملکرد آموزشی، گروه های آموزشی، دانشگاه تهران
  • ابراهیم صالحی عمران، محمدحسن اقدایی، سرفراز هاشم خانی زلفانی صفحه 47
    انتخاب استاد راهنمای پایان نامه یکی از انتخابهای بسیار مهم و بحرانی دوره دکتری است. دانشجویان معمولا با در نظرگرفتن معیارهایی از قبیل شهرت علمی استاد راهنما، تعداد پایان نامه های راهنمایی شده، نظارت مستمر و غیره استاد راهنمای خود را انتخاب می کنند. با در نظر گرفتن این معیارها در انتخاب استاد راهنما، اغلب این امر به صورتی ذهنی و شهودی صورت می گیرد که موجب نارضایتی، تاخیر در تکمیل و پایین آمدن کیفیت پایان نامه می شود. در این پژوهش سعی شده است با استفاده از دو روش تصمیم گیری چند معیاره، روش نوینی در انتخاب استاد راهنمای پایان نامه دوره دکتری ارائه شود. برای شناسایی معیارهای کلیدی انتخاب استاد راهنما از مرور ادبیات و نمونه گیری هدفمند استفاده شد. با روش نمونه گیری هدفمند 37 نفر از دانشجویان سال آخر دوره دکتری دانشگاه تربیت مدرس تهران انتخاب و از طریق پرسشنامه مهم ترین معیارها برگزیده شدند. در این پژوهش برای اولویت بندی و یافتن میزان اهمیت شاخصهای انتخاب استاد راهنما، از فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) استفاده و در نهایت، برای رتبه بندی استادان راهنما و مقایسه آنها از روش تاپسیس (TOPSIS) سود برده شده است. نتایج این تحقیق نشان داد که بین اولویت خواسته های نمونه و نمونه انتخابی تفاوت وجود دارد. شهرت علمی در درجه اول اهمیت از نظر نمونه و نظارت مداوم از نظر نمونه انتخابی مهم ترین معیار بیان شد.
    کلیدواژگان: دانشجویان دکتری، انتخاب استاد راهنما، تصمیم گیری چند شاخصه، AHP، TOPSIS
  • ناصر میرسپاسی، بابک افقهی صفحه 67
    رشد اقتصادی نوین حاصل گسترش علم و دانش و استفاده نظام مند و نهادمند از دانش است که عمدتا حاصل تلاش موسسات آموزش عالی در کشورهاست و به توسعه مفهوم جدیدی با عنوان هوش سازمانی منجر شده است که به معنای توانایی فکری یک سازمان و نیز تاکید آن بر تلفیق نیروی انسانی و توانایی های فنی برای حل مسائل و مشکلات سازمان است. هدف این پژوهش مقایسه تحلیلی هوش سازمانی در آموزش عالی از طریق مطالعه موردی در دو دانشگاه داخل ایران بود. برای گردآوری داده ها در این مطالعه تحلیلی- پیمایشی، ابتدا برای شناخت شاخصهای هوش سازمانی و عوامل موثر بر آن، مطالعه کتابخانه ای انجام و سپس، با استفاده از تحلیل عاملی کلیه شاخصها دسته بندی و پرسشنامه تحقیق تهیه شد. برای جامع تر بودن این بررسی در کشور، جامعه آماری پژوهش استادان و کارکنان دو دانشگاه شهید بهشتی و دانشگاه فردوسی مشهد بود. در مجموع، 270 نفر برای نمونه آماری تحقیق انتخاب شدند. نتایج نشان داد که دانشگاه شهید بهشتی با موفقیت در شاخصهای تعلق سازمانی و ایجاد توافق و اعتماد در بین کارکنان و استادان خود، در هوش سازمانی وضعیت مناسب تری دارد. اما در ابعاد کاربرد دانش و میل به تغییر، دانشگاه فردوسی مشهد وضعیت به مراتب بهتری را دارا بود.
    کلیدواژگان: هوش سازمانی، مدیریت دانش سازمانی، آموزش عالی، تحلیل تطبیقی
  • مسعود نیک سیرت، سیدعلی بدری، محمدرضا رضوانی صفحه 87
    بخش زیادی از تحقیقات روستایی کشور را دانشجویان دوره تحصیلات تکمیلی رشته جغرافیا و برنامه ریزی روستایی در قالب پایان نامه/ رساله انجام می دهند. اولین شرط دستیابی به حداکثر کارایی پایان نامه/رساله این دانشجویان، انتخاب موضوعهای مناسب برای این تحقیقات است؛ از این رو، پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل موثر بر انتخاب موضوع پایان نامه/رساله های دانشجویان رشته جغرافیا و برنامه ریزی روستایی انجام شده است. این پژوهش از نوع توصیفی- تحلیلی است و با ترکیب دو شیوه اسنادی و پیمایشی انجام شده است. جامعه آماری مشتمل بر دانشجویان (161 نفر) و اعضای هیئت-علمی (20 نفر) رشته جغرافیا و برنامه ریزی روستایی دانشگاه های دولتی سطح شهر تهران است که به روش سهمیه بندی تعداد 100 نفر از دانشجویان و به روش تمام شماری تعداد 20 نفر از اعضای هیئت علمی به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار تحقیق شامل پرسشنامه محقق ساخته است که برای اطمینان از روایی آن به افراد صاحبنظر در رشته جغرافیا و برنامه ریزی روستایی مراجعه شد و پایایی آن با استفاده از آزمون همسانی درونی آلفای کرونباخ به میزان 79/0 احراز شد. برای تحلیل داده های پرسشنامه از آزمونهای آماری چون توزیع فراوانی، تعیین میانگین، محاسبه متوسط میانگین، تحلیل عاملی، آزمون تی (t-test) و ویل کاکسون استفاده شد. نتایج به دست آمده از تحلیل عاملی نشان داد که پنج دسته از عوامل شامل محیط دانشگاه، علاقه شخصی دانشجو، زمان و سهولت دسترسی به منابع، ارتباط با سازمانها و نهادها و تعلق مکانی در انتخاب موضوع پایان نامه/رساله های دانشجویان موثر بودند که در بین این عوامل محیط دانشگاه بیشترین تاثیر را داشته است. نتایج تحقیق بیانگر آن است که دانشجویان در مرحله انتخاب موضوع کمتر به مسائل، مشکلات و نیازهای جامعه روستایی توجه داشته اند.
    کلیدواژگان: تحقیقات علمی_انتخاب موضوع_جغرافیا و برنامه ریزی روستایی_پایان نامه های تحصیلات تکمیلی
  • مژگان بیگدلی، محمدرضا کرامتی، عباس بازرگان صفحه 111
    هدف این پژوهش بررسی رابطه بین رشته تحصیلی با اشتغال دانش آموختگان مقطع کارشناسی دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران در فاصله سالهای 87- 1380 بود. این پژوهش از نظر نوع، توصیفی- پیمایشی و از نظر روش از نوع همبستگی است. جامعه آماری(904 نفر) شامل همه دانش آموختگان دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران در شش رشته آموزش کودکان استثنایی، تکنولوژی آموزشی، روانشناسی بالینی، کتابداری و اطلاع رسانی، مدیریت و برنامه ریزی آموزشی و مشاوره بود که طی سالهای 1380 تا 1387 دانش آموخته شده بودند. حجم نمونه از طریق فرمول کوکران 136 نفر تعیین و به روش تصادفی- طبقه ای انتخاب شدند. ابزار پژوهش پرسشنامه محقق ساخته بود که روایی آن با نظر استادان و کارشناسان تایید و پایایی آن نیز از طریق آزمون بازآزمایی (98/0) سنجیده شد. داده ها با استفاده از آزمون خی دو، یومان ویتنی، ویلکاکسون و تی تجزیه و تحلیل شدند. نتایج پژوهش نشان داد که بین رشته تحصیلی، اشتغال و تناسب شغلی ارتباط معنا داری وجود دارد؛ بدین معنا که در رشته هایی مثل روانشناسی بالینی، مشاوره، کتابداری و کودکان استثنایی وضعیت اشتغال و تناسب شغلی بهتر از رشته های دیگر است. اما در خصوص رشته هایی مثل تکنولوژی آموزشی و مدیریت آموزشی وضعیت اشتغال و تناسب شغلی نامطلوب است. رابطه بین میانگین تحصیلی و نوع اشتغال با رشته تحصیلی معنا دار نبود.
    کلیدواژگان: اشتغال_دانش آموختگان_رشته تحصیلی_روانشناسی و علوم تربیتی_دانشگاه تهران
  • سعید فعلی، نگین بیگلری، غلامرضا پزشکی راد صفحه 133
    هدف پژوهش حاضر سنجش نگرش و رفتار دانشجویان در زمینه سرقت علمی بود. روش پژوهش توصیفی- همبستگی و ابزار آن پرسشنامه ای ساختارمند حاوی سوالهای بسته پاسخ بود که روایی آن با کسب دیدگاه های گروهی از متخصصان بررسی شد. ضریب پایایی پرسشنامه نیز با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ بین 81/0 تا 89/0 به دست آمد. جامعه آماری مورد نظر شامل کلیه دانشجویان (کارشناسی ارشد و دکتری) دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس بود که حداقل دو نیمسال تحصیلی را گذرانده بودند (559=N) که از این میان، تعداد 225 نفر با استفاده از جدول کرجسی و مورگان به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند (225=n). نتایج توصیفی تحقیق نشان داد که میزان نگرش و رفتار بیشتر دانشجویان در زمینه سرقت علمی به ترتیب در سطوح «نسبتا نامساعد و متوسط» بود. همچنین، یافته های تحقیق نشان داد که بین رفتار دانشجویانی که در کارگاه های آموزشی مقاله نویسی شرکت کرده و آنهایی که شرکت نکرده اند.
    کلیدواژگان: نگرش، رفتار، سرقت علمی، اخلاق در علم، دانشجو، دانشگاه تربیت
|
  • Jaleh Kiani, Fatemeh Forozesh Yekta, Liela Azizi Page 1
    The current study aimed to examine religious and questioning orientations of students in Amirkabir University. A descriptive-survey method was used to determine the orientations. The statistical population included all students who were enrolled in Amirkabir University in 2009-2010 academic year. A total of 430 individuals selected by stratified random sampling. The Religious Orientation, Measurement of Multi-Dimensional Questioning (Cronbach's alpha coefficients (0.74), Measurement of Alport Religious Orientation (Cronbach's alpha coefficients. 73) and Measurement of Practicing Religious Beliefs questionnaires (Cronbach's alpha coefficients(0/94). were used for data collection. The findings showed that the level of inner religious orientation and questioning orientation were higher than average level among students. In order to acquire a more accurate evaluation, micro indicators of questioning orientation were examined as well. Significant differences were not found between inner religious orientation and the level of practicing religious beliefs. However, there were significant differences between inner religious orientation and the level of practicing religious beliefs, and questioning orientation. In addition, students rated questioning orientation significantly lower than did inner orientation and level of practicing religious. Significant differences were not found between religious orientation and level of practicing religious belief, and educational level. The other dimension of research examined the level of practicing religious among students. This dimension was higher than average among Amirkabir University of Technology students.
    Keywords: Religious Orientation, Questioning Orientation, Students, Amirkabir University of Technology
  • Dr. Mitra Ezati Page 23
    Quality promotion of universities performance depends on competent and powerful educational departments. Hence, evaluation of performance concerning educational departments is one of the most important responsibilities of academic directors and managers in order of professional development and to maintain and promote higher education. So purpose of present research is to explain impact factors on educational performance of educational departments by use of qualitative method. Statistical society of the research consists 15 members of the faculty of Tehran University faculties and other 75 educational departments including more than 1186 the faculty members. To select proper sample, 20 educational departments that were on highest and lowers level of educational performance as two standard deviations, were selected as high and low limits by use of limited sampling method. Then in order to recognize and analyze dissimilarity in educational performance of educational departments, required data were gathered by semi-structured interview and they were analyzed by contents analysis and coding process.Obtained results show that the factors which are influential on educational performance of educational departments are not the same and they are different. Moreover, it was specified that factors such as stakeholder's participation to provide financial sources, entrepreneurship, collective efficacy, participation management and active competitive environment are considered as effective factors on high educational performance and factors such as dependency to governmental financial sources, improper work conditions, low spirits and Laissez-Faire Style management are considered as impact factors on low educational performance.
    Keywords: Evaluation of Performance, Educational Performance, Education Departments, Tehran University
  • Dr. Ebrahim Salehi Omran, Mohammad Hasan Aghdaie, Sarfaraz Hashemkhani Zolfani Page 47
    Dissertation supervisor selection is one of the most important and crucial decisions in doctoral programs. Typically, selection process is based on a set of criteria such as supervisors’ reputation, number of dissertations guided, continues supervision, etc. However, the application of these criteria is often subjective and intuitive and it can cause dissatisfaction, delay on completion time, and quality reduction of dissertations. This article proposes a new model for doctoral dissertation supervisor selection by using multi criteria decision making (MCDM) method. In order to identify the key criteria, a review of literature and purposive sampling were used. By means of purposive sampling 37 senior doctoral students of Tarbiat Modarres University were selected and key criteria were identified through a questionnaire. Analytical Hierarchy Process (AHP) and Technique for Order Preference by Similarity to Ideal Solution (TOPSIS) approach were utilized for prioritization and identification of criteria’s level of importance. The finding showed significant differences between priority expectations of sample and selected sample. In addition, the findings revealed that supervisor’s reputation was first priority for the sample and continuous supervision was main concern for selected sample.
    Keywords: Doctoral Students, Supervisor Selection, MCDM, AHP, TOPSIS
  • Page 67
    Modern economic growth is a consequence of systematic knowledge development that mainly more consequences of efforts made by nations’ higher education institutions. Such a development in the context of knowledge, led to a new concept entitled Organizational Intelligence (OI) that is translated as organization’s intellectual abilities in solving organization’s problems by utilizing human resources and technical abilities. The purpose of this study was analytical comparison of OI in two Iranian universities. In this descriptive survey, an archival study for the purpose of identifying institutions’ intelligence indicators and their effective factors was completed. Then, all indicators were categorized and survey questionnaire was developed by using factor analysis. The research was conducted among faculty members and staffs of a university in capital and a university in other metropolis. A sample of 270 individuals was selected to participate in the study. The results indicated that overall score regarding OI of the university located in the capital is higher than university located outside the capital because of organizational dependency and developing general understanding and trust among faculty and staff. This might be because of better conditions and more opportunities in the capital. But in the scope of application of knowledge and desire to change the situation was better for university located in outside the capital. That might be due to greater competition to improve prestige and attract more resources.
    Keywords: Organizational Intelligence, Organizational Knowledge Management, Higher Education, Comparative Analysis
  • Masoud Niksirat, Dr. Seyed Ali Badri, Dr. Mohammad Reza Rezvani Page 87
    The majority of studies in rural fields are done in forms of thesis and dissertations by geography and rural planning graduate students. First prerequisite for maximization of efficiency in the researches requires selection of suitable topics. Therefore, the purpose of this current research was to identify effective factors on the selection of scientific research topic of graduate students majoring Rural Geography and Planning. An analytical– descriptive method was used in this study by combining documentary and survey procedures. Population of study included university professors (20 people) and students (161 people) in Geography and Rural Planning field in Tehran’s public universities. A total of 100 students were selected by quota sampling method and 20 professors through convenience approach. Research tool was a researcher made questionnaire that its reliability was establish through experts in Geography and Rural Planning (Cronbach's alpha=. 79). For Statistical analysis of data, tests such as frequency distribution, means, factor analysis, t tests and Wilcoxon test were used. The results of factor analysis showed that five factors including the academic environment, student's personal interests, time and ease of access to resources, relation with institutions and organizations and place attachment had most effects on student’s selection of thesis and dissertation topics. Among these factors, university environment had the most effect. The results indicated that the students had less attention to the issues, problems and needs of rural communities.
    Keywords: Scientific Research, Topic Selection, Geography, Rural Planning, Graduate Theses, Dissertations
  • Mojgan Bigdely, Dr. Mohammadreza Keramati, Dr. Abbas Bazargan Page 111
    The purpose of this research was to investigate the relationship between education and employment status of Psychology and Educational Sciences’ Alumnus in University of Tehran during 1998-01 years. A descriptive co relational method was chosen for this study. The population consisted of all alumnus of Faculty of Psychology and Educational Sciences majored in Exceptional Children Education, Educational Technology, Psychology, Library and Information Sciences, Educational Administration and Planning, and Counseling(N=904) that have graduated during 1998-01 academic school years. A sample size of 136 students were randomly selected by using Cochran formula.. Data were collected through a questionnaire. The questionnaire validity and reliability was confirmed by a group of experts and test-retest respectively (98/0).The data analyzed by using Chi- square test, Wilcoxon-Mann-Whitney test, and t test. Results indicated that there were a significant relationship between alumnus’ majors and employment with occupations. Students reported that the condition of employments in majors like Clinical Psychology, Counseling, Library and Information Sciences and Special Education were superior. On the contrary, in majors like Educational Technology, and Educational Administration, status of employment relation’s and majors were inappropriate. However, there was a significant relation between parent education and employment status.
    Keywords: Employment, Alumnus, Students, Education, Psychology, University of Tehran
  • Saied Fealy, Negin Bighlari, Dr. Gholamreza Pezeshki Rad Page 133
    The purpose of this correlational research was to assess students’ attitude and behavior on plagiarism. The research instrument was a structural questionnaire including close-ended questions and its validity was established through a panel of experts. The reliability of questionnaire was determined by calculating the Cronbach's alpha coefficient (α=.81-89). The target population included all Faculty of Agriculture’s master and doctoral students in Tarbiat Modares University who were enrolled at least two terms (N=559). A sample size of 225 was selected using Krejcie & Morgan’s table and stratified sampling techniques. The descriptive finding of this study indicated that the majority of the students’ attitude and behavior were relatively unfavorable and moderate respectively. Moreover, findings revealed a statistically significant difference between students’ plagiarism behavior of those who participated and those who did not participated in the article writing workshops.
    Keywords: Attitude, Behavior, Plagiarism, Ethics in Research, Students, Tarbiat Modares University