فهرست مطالب

جغرافیا و توسعه - پیاپی 30 (بهار 1392)
  • پیاپی 30 (بهار 1392)
  • تاریخ انتشار: 1392/01/17
  • تعداد عناوین: 11
|
  • عیسی ابراهیم زاده، شمس الله کاظمی زاد صفحه 1
    هدف از انجام این پژوهش، سنجش میزان رضایت شهروندان از اجرای پروژه های زیربنایی شهرداری و تمایل به مشارکت آنان در اجرای این پروژه ها در شهر زاهدان است. روش تحقیق پیمایشی- توصیفی می باشد. جامعه ی آماری پژوهش را کلیه ی ساکنان شهر زاهدان در بهار سال 1390 تشکیل می دهند که با استفاده از فرمول کوکران 382 نفر به عنوان حجم نمونه برای تکمیل پرسشنامه انتخاب شده اند. شیوه ی نمونه گیری نیز متناسب با حجم در مناطق سه گانه شهر زاهدان تعیین گردید. یافته ها نشان می دهد که در مجموع 38/38 درصد شهروندان از عملکرد شهرداری نارضایتی در حد زیاد و خیلی زیاد دارند. بیشترین میزان رضایت مندی با نمره 14/3 (5>1 با میانه 3) در زمینه ی کنترل ساخت و سازها و صدور پروانه ی ساختمان و کمترین میزان رضایت مندی نیز با نمره 49/2 در زمینه ی رسیدگی به خواسته ها و نیازهای شهروندان است. پیرامون مقوله ی تمایل به مشارکت نیز، بیش از دو سوم شهروندان، یعنی 18/65 درصد از شهروندان در حد زیاد و خیلی زیاد برای مشارکت در اجرای پروژه های زیربنایی شهرداری آمادگی دارند که نشان دهنده ی تمایل شهروندان به مشارکت برای رفع مسائل محل زیست خود می باشد. بیشترین میزان تمایل به مشارکت در زمینه ی ایجاد نظم و امنیت در محله با نمره ی 76/3 (5>1 با میانه 3) و کمترین آن در زمینه ی اهمیت مشارکت شهروندان از سوی شهرداری و دیگر سازمان های دخیل در امور شهری با نمره ی 48/2 است. استفاده از مدل تحلیل مسیر نشان می دهد که مقدار ضریب تعیین 8/97 درصد از مجموعه تغییرات متغیر وابسته توسط مدل تحلیلی پژوهش را تعیین می کند که در آن مولفه ی مشارکت شهروندی با ضریب 596/0، تاثیرگذارترین متغیر بر رضایت مندی شهروندان از اجرای پروژه های زیربنایی است و مولفه های رضایت اجتماعی، پایگاه اقتصادی- اجتماعی، اعتماد اجتماعی، آگاهی اجتماعی و سن به ترتیب در رتبه های بعدی اثرگذاری قرار دارند
    کلیدواژگان: رضایت شهروندان، مشارکت شهروندان، پروژه های زیربنایی، شهرداری زاهدان
  • بهروز سبحانی، بهروز ساری صراف، محمد آزادی مبارکی، سیداسعد حسینی صفحه 23
    تاثیر پدیده های جوی بر کره ی خاکی و به تبع آن زندگی بشر به حدی رسیده است که بی دانشی و عدم مدیریت در این بخش باعث تحمل هزینه های بسیار زیاد خواهد بود. محدوده ی مورد مطالعه با توجه به توپوگرافی و اقلیم حاکم بر آن، از این قاعده مستثنی نبوده و سالانه (در مواقع پر آبی) بارش های رگباری و شدید باعث وقوع سیلاب ها، لغزش در دامنه ها و فرسایش خاک های حاصلخیز آن می شود. لذا برآورد میزان پراکنش بارش در منطقه می تواند به اتخاذ برنامه ریزی های مناسب توسط مدیران در جهت جلوگیری از خسارات کمک اساسی کند. در پژوهش حاضر ابتدا با استفاده از روش های زمین آماری ضمن اینکه میانگین بارش دریافتی مناطق فاقد ایستگاه در محدوده ی مورد مطالعه برآورد شد، میزان دقت آنها نیز با استفاده از انواع مختلف روش های آماری (خطای قدر مطلق میانگین، میانگین خطای بایاس، درصد نسبی خطا و میانگین مربعات خطا) محاسبه گردید. بر اساس نتایج حاصله، روش های معکوس وزنی فاصله، کریجینگ آستانه خطی، دایره ای و نمایی در محدوده ی مورد مطالعه، به ترتیب نتایج درون یابی بهتری را نسبت به سایر روش ها دربر داشته اند لذا در پژوهش حاضر به منظور الگوسازی بارش و همچنین برآورد میزان بارش مناطق فاقد ایستگاه در محدوده ی مورد مطالعه از روش معکوس وزنی فاصله استفاده شد. بدین صورت که لایه های ماهانه، فصلی و سالانه ی بارش دریافتی برای محدوده ی مورد مطالعه ترسیم گردید. نتایج حاصل از این بررسی نشان داد که سامانه های خزری در ماه های اکتبر، نوامبر و دسامبر (فصل پاییز) بیشترین تاثیر و نفوذ را در محدوده ی مورد مطالعه داشته و منجر به ریزش بارش های زیاد در منطقه می گردد
    کلیدواژگان: الگوسازی بارندگی، دریای خزر، درون یابی فضایی، معکوس وزنی فاصله، اسپلاین، کریجینگ معمولی
  • زهره فنی، فرید صارمی صفحه 35
    توسعه ی محله ای در قالب فرآیندی مشارکتی، دموکراتیک و مردم محور از چندین دهه ی گذشته، در کشورهای توسعه یافته، به عنوان محور برنامه های توسعه ی پایدار شهری و مناطق کلان شهری مورد تاکید قرار گرفته است. کلان شهر تهران با تنگناهای متعددی در خصوص مدیریت بهینه ی سازمان فضایی شهر روبروست و رویکرد کنونی در مدیریت کلان و متمرکز آن، به دلیل عدم اتکاء به ساز و کارهای محلی، مشارکت مردم، نظام های پایدار اکولوژیک محلی و لذا برآورده سازی نیازهای واقعی ساکنین، به توسعه ی پایدار شهری منتهی نشده است. لذا توسعه ی محلات شهری، به عنوان نقطه ی آغازین توسعه ی مدیریت پایدار تهران شناخته شده است. هدف غائی رویکرد توسعه ی پایدار محله ای نیز مردم و تامین نیازهای اولیه و اساسی آنان با توجه به محیط زندگی آنهاست. پژوهش حاضر با تاکید بر این هدف، به دنبال شناخت و آزمون رویکرد نوین محله محوری در نظام مدیریت جدید شهری، در یکی از محلات کلان شهر تهران بوده و از این رو، در چارچوب یک فرضیه، که تغییر بنیادی ساختارهای برنامه ریزی توسعه ی محلات شهری با تاکید بر نظام محله محوری می تواند به پایداری اکولوژیک، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی محلات تهران منجر شود، به نتایجی دست یافته است: ناپایداری محلی در شرایط کنونی، میزان شاخص وابستگی و تعلق خاطر محلی را به طور وسیعی در میان سکنه ی محله ی بهار پایین می آورد. کاهش این شاخص، موجب می شود احساس مسوولیت افراد محلی نسبت به برنامه های در حال اجرا و نیز طرح های آتی محله و به عبارت بهتر، اهتمام برای افزایش و تعمیم شاخص کیفیت زندگی در بخش های مختلف محله، رو به کاهش گذارد. لذا، سازوکارهای توسعه ی حاکم بر محله ی بهار هیچ گونه انطباقی با شرایط تحقق توسعه ی پایدار در سطح محلی ندارد و برنامه ریزی برای ایجاد تغییرات بنیادی روند فعلی و حرکت به سمت پایداری محلی ضروری است.
    کلیدواژگان: ساختار برنامه ریزی، توسعه ی پایدار محله ای، مدیریت نوین شهری، محله ی بهار، کلان شهر تهران
  • محسن حمیدیان پور، محمد سلیقه، غلامعباس فلاح قالهری صفحه 57
    خشکسالی یکی از پیچیده ترین بلایای طبیعی است. این پدیده دارای ویژگی های متفاوتی است که توسط شاخص های متفاوتی محاسبه می گردد. از آنجایی که این شاخص ها متکی به متغیرهای اقلیمی و ایستگاه های هواشناسی می باشند بنابراین قابلیت ثبت آنها در تمامی مکان ها به شکل پیوسته نیست. بر این اساس جهت تخمین مقدار متغیرهای هواشناسی در مکان های نمونه برداری نشده و تهیه نقشه های پیوسته از روش های درون یابی فضایی استفاده می شود. در این پژوهش ابتدا با استفاده از شاخص استاندارد بارش (SPI) شدت خشکسالی محاسبه گشته سپس به منظور ارزیابی روش های مختلف درون یابی چندین روش درون یابی فضایی از قبیل کریجینگ عمومی، کوکریجینگ، فاصله معکوس وزن دار (IDW)، چند جمله ای محلی، اسپیلاین کاملا منظم، اسپیلاین با کشش و اسپیلاین صفحه نازک به کار برده شد و به منظور مقایسه روش-های درون یابی از روش ارزیابی متقاطع و همچنین محاسبه معیارهای خطا گیریRMSE، MBA، MSE و شاخص %G استفاده گردید. نتایج به دست آمده نشان داد که بهترین روش برای درون یابی شدت خشکسالی شاخص SPI، روش کریجینگ عمومی می باشد چرا که در اکثر ماه ها دارای کمترین خطا بوده و همچنین در 9 ماه از سال مقدار %G در آن مثبت محاسبه شده است. در واقع این روش دارای کمترین انحراف می باشد. بیشترین خطا مربوط به روش درون یابی روش اسپیلاین صفحه نازک است در واقع هر سه معیار ارزیابی، مقادیر بالای خطا را نسبت به دیگر روش ها نمایش می دهد.
    کلیدواژگان: پایش خشکسالی، درون یابی، اسپیلاین، بارش استاندارد، خراسان رضوی
  • صفر قائدرحمتی، رضا مستوفی الممالکی، مهدی براری صفحه 71
    در کشورهای جهان سوم وجود انواع دوگانگی های نامطلوب نظیر؛ دوگانگی منطقه ای به دلایل متعددی در مسیر توسعه یافتگی آنها مشکلاتی ایجاد می کند. این نابرابری در مناطق روستایی وضعیت حادتری دارد. به همین خاطر نخستین قدم در برنامه ریزی، خصوصا در برنامه ریزی توسعه ی روستایی شناخت صحیح از وضعیت فعلی مناطق روستایی است. این پژوهش با علم به این موضوع و در راستای برنامه ریزی توسعه ی روستایی در استان یزد انجام گردیده است.
    نوع تحقیق کاربردی- توسعه ای بوده و اطلاعات لازم به وسیله مطالعات اسنادی جمع آوری شده اند و با استفاده از روش تحلیل عاملی، وضعیت 51 دهستان استان یزد بر اساس شاخص های زیربنایی، فرهنگی، ورزشی، آموزشی، اقتصادی و جمعیتی مطالعه شده است. تعداد 39 متغیر که در پنج عامل خلاصه شده اند و سپس سطح توسعه یافتگی مناطق روستایی تعیین گردیده است و در آخر با بهره گیری از سیستم اطلاعات جغرافیایی، نقشه ی مورد نیاز برای تحلیل این سطوح در دهستان های مورد مطالعه تهیه گردیده است.
    جامعه ی آماری این تحقیق را مناطق روستایی استان یزد بر اساس آخرین تقسیمات سیاسی سال 1385 تشکیل می دهد. بر اساس نتایج این تحقیق دهستان های استان یزد از لحاظ سطح توسعه یافتگی از تعادل متناسبی برخوردار نیستند به طوری که 4/80 درصد دهستان ها در گروهای 6، 7، 8 و 9، و فقط 6/19 درصد دهستان ها در 5 گروه اول قرار دارند. در بین این دهستان ها، دهستان های شیرکوه، میانکوه و فجر دارای بیشترین سطح توسعه یافتگی هستند که در گروه یک قرار دارند و دهستان های دستگردان، فراغه، مهرآباد، بهادران، اسفندار و چلگه دارای پایین ترین سطح توسعه یافتگی هستند و در گروه 9 جای می گیرند.
    کلیدواژگان: شاخص های توسعه، توسعه ی روستایی، توسعه نیافتگی
  • موسی عابدینی، شنو شبرنگ، اباذر اسمعلی صفحه 87
    حوضه ی آبخیز مشکین چای با وسعتی معادل 9/521 کیلومترمربع، بخشی از دامنه ی شمالی سبلان- قوشه داغ و قسمتی از فرورفتگی ساختمان مشکین- اهر می باشد. حاکمیت اقلیم نیمه مرطوب سرد با متوسط بارش سالانه 9/372 میلی متر، شیب نسبتا زیاد دامنه ها و سازند های حساس به فرسایش موجب شده تا حوضه ی مورد مطالعه به شدت فرسایش پذیر باشد. علاوه بر عوامل طبیعی ذکر شده آثار فعالیت های انسانی به صورت تغییر کاربری اراضی در حوضه ی مورد مطالعه فرسایش را شدت بخشیده است. هدف از این تحقیق مشخص نمودن وضعیت رسوبدهی حوضه ی آبخیز مشکین چای در ارتباط با عوامل موثر در تولید رسوب می باشد. در این راستا از نرم افزار ARC GIS، تصاویر ماهواره ای IRS، داده های ایستگاه های هیدرومتری، هواشناسی، نقشه های توپوگرافی، زمین شناسی در اجرای مدل EPMمورد استفاده قرار گرفت. بررسی نتایج حاصل نشان می دهد که سه عامل مهم توپوگرافی، لیتولوژی و تغییرات کاربری اراضی در کنترل فرسایش و رسوب نقش مهمی ایفا نموده اند. مقدار ضریب شدت فرسایش (Z) عدد 2، میانگین مقدار کل رسوب 10123764 متر مکعب در سال، دبی رسوب ویژه 9/19397 و فرسایش ویژه 3/21553 به دست آمد که نشان دهنده ی فرسایش خیلی شدید در حوضه ی آبخیز مورد مطالعه است.
    کلیدواژگان: فرسایش خاک، مدل EPM، حوضه ی مشکین چای، GIS
  • جواد بذرافشان، مریم احمدی صفحه 101
    واضح است که تنها رسیدگی به زیبایی شهرها، احداث خیابان ها،تعریض معابر و... توسعه ی همه جانبه شهرها را باعث نمی شود بلکه نگرش سیستمی به عناصر شهری و اهمیت دادن به این عناصر و ایجاد هماهنگی میان آنها معضلات شهری را کاهش می دهد. یکی از این عناصر موضوع جمع آوری مواد زاید خانگی است که در شهر نورآباد همانند هر شهر دیگری قسمت قابل توجهی از بودجه ی شهرداری را صرف خود می کند. متاسفانه علیرغم هزینه ی سنگینی که هر ساله بابت جمع آوری و دفع این مواد زاید انجام می شود به دلیل فقدان طرح و برنامه ی مشخص، کمبود امکانات و تجهیزات، جایابی نامناسب محل دفن زباله ها و... نتایج قابل قبولی که موجب توسعه ی پایدار شهری را فراهم کند، حاصل نشده است. بر این اساس هدف پژوهش حاضر ارائه ی راه حل هایی برای بهبود وضعیت مدیریت مواد زاید خانگی در شهر نورآباد می باشد.
    روش تحقیق در پژوهش حاضر از نوع توصیفی- تحلیلی بوده که برای جمع آوری داده های مورد نیاز از شیوه های میدانی (پرسشنامه، مصاحبه و مشاهده) و اسنادی استفاده شده است. جامعه ی آماری تحقیق شامل تمام خانوارهای شهر نورآباد بود که بر اساس فرمول کوکران تعداد 125 خانوار به عنوان حجم نمونه انتخاب شدند. همچنین در راستای تحلیل عوامل موثر بر موضوع پژوهش از مدل swot استفاده گردیده است.نتایج حاصل از تحقیق نشان می دهد که ضعف مدیریتی و عدم کفایت بودجه، کمبود تجهیزات، بالا بودن تعداد مهاجران روستایی عمده ترین موانع اعمال مدیریت کارآمد در زمینه ی جمع آوری مواد زاید خانگی شهر نورآباد می باشد.
    از سوی دیگر انگیزه های فراوان مشارکت مردمی، امکان سرمایه گذاری، علاقمندی بخش خصوصی، مستعد بودن شهر برای ایجاد کارخانه کمپوست و علاقمندی مردم به تفکیک زباله در مبدا به عنوان عواملی شناخته شدند که می تواند در فرآیند توسعه ی پایدار شهر نورآباد به عنوان نقاط قوت لحاظ شوند.
    کلیدواژگان: مدیریت شهری، مواد زاید خانگی، مدل swot، شهر نورآباد
  • علی اکبر سبزی پرور، زهرا سیف، فرشته قیامی صفحه 117
    تغییر اقلیم و افزایش دما از مسایل مهم زیست محیطی بشر به حساب می آید. با بررسی روند تغییرات میانگین دمای هوا می توان تغییرات اقلیمی در منطقه را ردیابی نمود. پژوهش های انجام شده در جهان به طور عمده بیانگر افزایش تدریجی دمای متوسط است. در این تحقیق به منظور شناسایی تغییرات زمانی پارامتر های دمایی (حداقل، حداکثر و متوسط) از مشاهدات 10 ایستگاه سینوپتیک در دوره 1384-1335 در مناطق خشک و نیمه خشک کشور استفاده شده است. در این تحقیق از روش رگرسیون خطی و نیز با توجه به ماهیت غیرخطی بودن عناصر اقلیمی از روش نا پارامتریک من-کندال بهره گرفته شده است، که معنی داری در هر دو روش، نتایج تقریبا یکسانی را نشان می دهد.
    نتایج در دوره ی مشترک آماری نشان داد که در دمای حداکثر، حدود 70 درصد ایستگاه ها و در دمای متوسط و حداقل حدود 90 درصد ایستگاه ها شاهد روند معنی دار مثبت سالانه بودند. بیشترین تغییرات در بین پنج دهه ی مورد مطالعه، به میزان 49 درصد در دهه های سوم و چهارم به وقوع پیوسته است. روند افزایشی دما به خصوص برای میانگین های ماهیانه دمای حداقل شبانه مشهودتر بود. نتایج نشان داد که استثنائا در شهر بیرجند، در بعضی ماه ها روند معنی دار منفی به وقوع پیوسته است.
    کلیدواژگان: روند دمایی، رگرسیون خطی، آزمون من، کندال، تغییر اقلیم
  • محمود فال سلیمان، حجت الله صادقی صفحه 139
    امروزه امکان سنجی توسعه ی بخش های اقتصادی با استفاده از مدل های تحلیلی رواج گسترده ای یافته است. در این مقاله هدف بر آن است تا توانمندی های بخش کشاورزی استان خراسان جنوبی در جهت توسعه ی پایدار با استفاده از مدل(SWOT)؛ مشتمل بر چهار مفهوم قوت ها، ضعف ها، فرصت ها و تهدیدها مورد سنجش قرار گیرد. روش پژوهش بر مبنای هدف، از نوع کاربردی و بر مبنای ماهیت و روش، از نوع تحقیقات توصیفی- تحلیلی و پیمایشی است. برای تعیین، وزن دهی و رتبه بندی مولفه های بخش کشاورزی منطقه ی مورد مطالعه از نظر مردم(کشاورزان) و150 کارشناس بخش کشاورزی استان در سازمان های مختلف با زمینه های تخصصی مختلف از جمله زراعت، باغداری، آبخیزداری، خاک شناسی، آبیاری، اقتصاد کشاورزی و... استفاده شده و نقاط مثبت و منفی کشاورزی منطقه برای رسیدن به توسعه ی پایدار شناخته شد. نتایج نشان داد که پتانسیل موجود برای گسترش بخش کشاورزی مهیا است؛ بر این اساس مهم ترین عامل در زمینه ی فرصت ها، عامل تجربه موفق اجرای طرح ساماندهی نظام خرده دهقانی با امتیاز وزنی 0.1864؛ مولفه عدم تناسب اعتبارات آبخیزداری به عنوان مهم ترین تهدید با امتیاز 0.2208؛ مهم ترین نقطه قوت، پتانسیل بالای تولید محصولات باغی (زرشک، زعفران، عناب، زیتون و...) با امتیاز بالای 0.1944 و مولفه کمبود آمار و منابع اطلاعاتی صحیح و منسجم با امتیاز وزنی 0.1716 به عنوان مهم ترین عوامل خارجی و داخلی کشاورزی استان خراسان جنوبی قلمداد می شود. همچنین کل استراتژی های ارائه شده در 26 مورد گنجانده شده، که اولویت اول با استراتژی افزایش بهره وری از منابع آبی و تدوین الگوی کشت بر اساس ماتریس QSPM امتیاز بالای 15.6591 را کسب کرده است. استراتژی های برداشت متعارف از منابع آب استان...، برنامه ریزی درخصوص پیشگیری و کاهش اثرات خشکسالی و...، کاهش روند بیابان زایی...، ایجاد ساز و کار مناسب با معیارهای فنی و علمی... به ترتیب با کسب امتیازات 15.4242، 15.1402، 15.0706، 15.0638، در رتبه های 2 تا 5 قرار گرفته اند. همچنین استراتژی توسعه محصولات مزیت دار زعفران و زرشک با کسب امتیاز 14.3886، در سطح جهانی می توانند شرایط پایداری را برای استان خراسان جنوبی و به ویژه مراکز روستایی منطقه در بخش کشاورزی به وجود آورند.
    کلیدواژگان: توسعه پایدار، توانمندی ها، بخش کشاورزی، وزن دهی، مدلSWOT
  • کمال امیدوار، فرشاد صفرپور، اسماعیل زنگنه اینالو صفحه 157
    ریزش تگرگ های شدید نقش موثری در ایجاد سیلاب های ناگهانی داشته و خسارت های زیادی را به بخش کشاورزی ایران و استان فارس وارد می سازد. جهت مقابله با کاهش خسارت های ناشی از آن، شناخت شرایط همدیدی ایجاد این پدیده ی مخرب لازم است. جهت بررسی شرایط همدیدی و دینامیکی پدیده ی تگرگ در استان فارس از داده های روزانه ی بارش تگرگ 14 ایستگاه همدیدی استان فارس در یک دوره ی آماری 4 ساله (1388-1385) استفاده شد. سپس 3 نمونه از بارش های شدید تگرگ در منطقه در طول دوره ی آماری شناسایی و انتخاب گردید. سپس با استفاده از داده های مرکز NCEP/NCAR نقشه های همدیدی تراز دریا، 850 و 500 هکتوپاسکال، وزش رطوبتی، امگا و چرخندگی در محیط نرم-افزار GrADS و نیز با استفاده از نرم افزار GIS نقشه ی توزیع بارش تگرگ در روز اوج بارش برای سه دوره ی انتخابی ترسیم شد. برای محاسبه ی شاخص های ناپایداری شولتر (Si) و ویتینگ (Ki)، از داده های جو بالای ایستگاه شیراز استفاده شد. سرانجام با استفاده از نقشه ها و داده های مذکور، شرایط همدیدی و الگوهای ریزش تگرگ در هر دوره ی انتخابی در منطقه مشخص گردید. نتایج تحقیق نشان می دهد که در هر سه دوره ی انتخابی ریزش تگرگ در استان در فروردین ماه و در اثر تشکیل و تقویت کم فشار بریده (سردچال) در سطح 500 هکتوپاسکال و ایجاد کم فشار و ناپایداری در سطح دریا می-باشد. بررسی الگو های جوی نشان داد که عامل ایجاد این پدیده در منطقه، نتیجه ی تقویت و گسترش سامانه های کم فشار واقع در شرق دریای سرخ و عربستان است. این سامانه های کم فشار با عبور از روی آب های جنوبی کشور، رطوبت کسب کرده و در نواحی مرکزی، جنوب غربی و منطقه ی مورد مطالعه ایجاد ناپایداری و ریزش تگرگ می کنند. همچنین ریزش هوای سرد از لایه های میانی جو توسط پدیده ی سردچال، شرایط گسترش این سامانه های کم فشار جنوبی و شکل گیری جریان های ناپایدار و حرکت آن به سوی ایران و منطقه را فراهم می کند. بنابراین، ریزش هوای سرد از ترازهای میانی همراه با تغییرات شدید دما در لایه های بالایی و پایینی جو، باعث ناپایداری و صعود شدید هوا، تشکیل ابرهای کومولونیمبوس و ریزش شدید تگرگ در دوره های انتخابی در استان فارس شده است
    کلیدواژگان: تحلیل همدیدی، تگرگ، سردچال، نقشه هوا، استان فارس
  • محمود علایی طالقانی، زهرا رحیم زاده صفحه 179
    گسل کرند به طول 45 کیلومتر و با ساز و کار رو رانده از مهمترین ساختارهای ریخت زمین ساختی بخش شمال غرب زاگرس چین خورده در اطراف سر پل ذهاب است. قرار گرفتن شماری از زمین لرزه های سده بیستم در امتداد این گسل نشان دهنده ی فعال بودن آن در حال حاضر است.
    مهمترین کارکرد گسل کرند جابجایی لایه های آهکی- دولومیتی زاگرس در محدوده ی ناودیس ریجاب از شمال شرق به جنوب غرب، کج کردن ساختمان ناودیس ریجاب به طرف جنوب غرب و وقوع گسیختگی در کمر یال جنوب غربی ناودیس ریجاب بوده است. وقوع گسیختگی طی فرایند تنش خمشی صورت گرفته و در نتیجه متعاقب آن قطعات حاصل از شکستگی دچار جابجایی چرخشی نیز شده اند. این رویداد باعث شکل گیری یک سری گسل های طولی و عرضی شده است که ساختمان آهکی- دولومیتی ناودیس ریجاب را در جهات مختلف بریده اند.
    نتایج حاصل از بررسی این تحقیق که به دو روش تطبیقی و میدانی یعنی با تطبیق و تفسیر نقشه های توپوگرافی با هیدروگرافی و خط واره ها، ترسیم و تفسیر مقاطع زمین شناسی، تفسیر عکس های هوایی و ماهواره ای و همچنین مشاهدات محلی صورت گرفته است، نشان داده است که تحول ناودیس ریجاب در این سامانه ی گسلی نه تنها موجب ارتفاع یافتگی آن به شکل یک قلعه طبیعی شده است بلکه زمینه ساز شکل گیری تقریبا تمام عوارض دیدنی آن مانند تندآب ها، آبشارها، تنگ ها و دره های عمیق نیز بوده است. ناودیس ریجاب به خاطر داشتن این مناظر به صورت یک کانون مهم گردشگری در استان کرمانشاه درآمده است.
    کلیدواژگان: ریجاب، ناودیس ارتفاع یافته، زاگرس، گسل کرند
|
  • Dr. Issa Ibrahimzadeh, Shamsollah Kazemizad Page 1
    The purpose of this study was to measure satisfaction and the role of citizen participation in municipal infrastructure projects in the three threefold Zones of Zahedan Municipality. The survey - is descriptive. In the spring of 2011 all citizens of Zahedan was the population of study. Using the formula of Cochran, 382 patients were selected as samples to complete the questionnaire. Sampling proportional to size in the three threefold Zones of Zahedan Municipality has been determined. The findings show that a total of 38.38 percent citizens of Zahedan are high and very high level of dissatisfaction with the performance of the municipality. The highest level of satisfaction with a score of 3.14 (5>1 with a median of 3) control in construction and building permit is issued and the lowest satisfaction score of 2.49 to audit the demands and needs of citizens. About participate more than two of three citizens, namely 65.18 percent are high and very high level of dissatisfaction for participate are already participation in municipal infrastructure projects that shows social capital is relatively high among the citizens Zahedan. The maximum participate in the creation of order and security in the neighborhood with the score is 3.76 and the lowest participation of citizens in the municipality and other organizations responsible for urban affairs with scores is 2.48. Using Path Analysis shows that the ratio of 97.8 percent of the dependent variable changes by analytical models of sets that the citizen participation component with a coefficient of 0. 596 is influential variable on satisfaction of participation in municipal infrastructure projects and Consent of social, economic and social base, social confidence, social awareness and age respectively are next in the ranking influence.
    Keywords: Satisfaction of citizens, Citizen participation, Infrastructure projects, Zahedan municipality
  • Dr. Behrooz Sobhani, Dr. Behrooz Sari Sarraf, Mohammad Azadi Mobaraki, Seyyed Asad Hosseini Page 23
    The effect of atmospheric phenomena on the earth and nature and consequently on the human life has reached to the extent that lack of management and knowledge in this sector will cause great expenses in this part. The study area with regard to its dominant topographic and climate condition is not excluded from this rule and each year (in watery seasons) the occurrence of heavy rains causes flood, landslide and erosion of fertilized soils. So estimation of precipitation distribution in the region can help the managers substantially to provide proper planning to prevent the damage. In this study, firstly by using geo statistical methods, while the average precipitation of the areas with no station was estimated, also their accuracy was calculated by using different statistical methods(MAE, MBE, and MSE Error). Based on the obtained results weighted inverse distance methods, linear, circular and exponential kriging threshold in the study area had respectively better interpolation results than the other methods. Therefore, with attention to the results, for modeling rainfall and estimating the mean rainfall in the regions with no station, weighted inverse distance method was used. Therefore the monthly, seasonal and annual precipitation of the study area were prepared. So the studies showed that Caspian Sea systems has the greatest effect on the study area in October, November and December months(autumn season) and causes heavy precipitations in the region.
    Keywords: Modeling precipitation, the Caspian Sea, spatial interpolation methods, inverse distance weighted, spline, ordinary kriging
  • Dr. Zohre Fanni, Farid Saremi Page 35
    Neighbourhood development in the form of a participation, democratic and people based process from several decades ago in developed countries has been emphasized as the axis of urban sustainable development and metropolis areas. Tehran metropolis is facing with frequent problems regarding the optimum management of spatial organization; and the present approach in its macro and centralized management has not been led to urban sustainable development due to lack of reliance on local solutions, participation of people, sustainable ecological local systems and therefore unsuccessful in preparing basic needs of people. Therefore, development of urban neighbourhood has been known as the starting point for development of urban sustainable management of Tehran metropolis. The final goal of sustainable neighbourhood development is people and provision of their first and necessary requirements with respect to their life environment. Thus, the present research through emphasizing on this aim, has sought to understand and test the new approach of neighbourhood development in modern urban management system, in one of urban neighbourhoods of Tehran metropolis. Therefore, this research has obtained some results in the framework of one thesis that basic change in planning structures of urban neighbourhood development with emphasis on neighbourhood system can lead to ecological socio-economical and cultural sustainability in Tehran’s neighbourhoods. Instability in the present conditions decreases greatly the index of local dependency among the people of Bahar neighbourhood. Decrease of this index causes the local people to feel no responsibility against the under progress programs and the future programs, in other words, the attempt for increasing and generalization of the life quality index in different parts of the district will be decreased, therefore the development methods dominant on Bahar neighbourhood has no compatibility with the realization conditions of sustained development in local surface and planning for making fundamental changes and moving toward local sustainability is essential.
    Keywords: Planning structure, Neighbourhood sustainable development, New urban management, Bahar neighbourhood, Tehran metropolis
  • Mohsen Hamidiyanpour, Dr. Mohammad Saligeh, Gholamabas Falah Ghlhari Page 57
    Drought is the most complicated natural hazards. This phenomenon has different characteristics which are calculated by different indices, where as these indices are depondant on climatic variables and meteorological stations, therefore their ability for recording is not continuse. On this basis, for estimating the amount of meteorological variables in non-sampled locations and preparing continuse maps, spatial interpolation methods are used. In this paper, fristly by using Standard Precipitation Index(SPI),the drought severity is calculated, and then for assessment of different interpolation methods, different types of spatial interpolation methods including Kriging, Cokriging, Inverse Distance Weighting (IDW), Local Polynomial, Completely Regularzide Spline, Spline with Tension and Thin Plate Spline were used. Also for comparing interpolation methods, the cross-validation technique and error criterions including MSE,MBA, RMSE and %G were used.The results indicate that Kriging Ordinery method is the best method for interpolation of drought severity and SPI index, because it has the least errors in most of months and in 9 months of the year, G% value is calculated as positive. In fact, this method has the least deviation. The most errors of interpolation methods is relevant to Thin Plate Spline method, indeed each of the three evaluation criteria shows greater value of error than the other methods.
    Keywords: Drought Monitoring, Interpolotion, Spline, Standard Precipitation, Khorasan Razavi
  • Safar Ghaedrahmati, Reza Mostofialmamaleki, Mahdi Barari Page 71
    In third world countries, the existence of some undesirable disparities such as regional disparity due to different causes makes problems in their development process. This disparity in rural areas is more sever than other regions. Therefore the first step for planning particularly in rural planning is the correct and proper understanding of the current situation of rural areas. This research, with respect to this subject and for planning urban development has been conducted in Yazd province. The research is of applied – developing type and the required information has been collected by documentary studies and by using factor analytical method, the situation of 51 rural areas in Yazd province have been studied based on the infrastructural, cultural, educational, economical and demographic indexes. The number of 39 variables which summarized in 5 factors and then the development level of rural area have been determined. Finally by using geographical information system, the required map for analyzing these levels in the studied villages has been prepared. Statistical society of this research based on the last political divisions of 2006 is rural districts in Yazd province. The findings of this research showed that there exist development disparities between rural areas in Yazd province, so that 80.4 percent of rural districts are classified in 8, 7, 6 and 9 groups. Only 19.6 percent of rural districts are classified in the first five groups. Among the rural districts in Yazd province, Shirkoh, Meyankoh and Fajr have the highest level of development and classified in group one, Dastgerdan, Faragheh, Mehrabad, Bahadoran, Esfandar and Chelgeh are at the lowest rank of development and are placed at group 9.
    Keywords: Development indexes, Rural development, Undeveloped
  • Dr. Mousa Abedini, Sheno Shabrang, Dr. Abazar Esmaeli Page 87
    MeshkinChaie watershed basin with an area of 521.9 km2are including some parts of northern slope of Sabalan-Ghusha Dagh and located some parts of the structural subsidence valley of Meshkin-Ahar. According to dominating of semi cold-moist climate with average rainfall of 372.9mm annually, the slope’s almost high gradient slope, and sensitive formation to erosion, caused the study basin area to strongly prone to soil erosion. In addition to in spite to the mentioned natural factors, the effects of human activities (Impact) by changing the land use caused the erosion to be intense in the basin by different ways. The main purpose of this research is to study and recognizing the sediment situation of MeshkinChaie watershed basin in related to effective factors in producing sediment. In this direction, Arc GIS software, Indian satellite pictures (IRS), dates of hydrometric stations, climatology, topographic maps, geology, have been used to do the EPM model. The result of this Study is shows topographic; litology and land use those three important factors s in controlling and intensifying soil erosion. The amount of coefficient of erosion (Z) is number 2, these in formations were enhanced that: The average of total amount of sediment is 10123764 cube meter per year, discharge of special sediment is 19397.9 and special erosions 21553/3, that shows the very intense erosion in the study watershed.
    Keywords: Meshkin Chaie basin, Soil erosion, EPM model, GIS
  • Dr. Javad Bazrafshan, Maryam Ahmadi Page 101
    It is apparent that the absolute attention on beauty of cities, construction of streets, widening of side walks and collection of waste home material and. .. can not be the only cause of full development of cities but also systematic attention to the urban elements and emphasizing on all these elements and creating coordination between them can reduce urban difficulties. One of these elements is collecting waste home materials. In Noorabad city, like any other cities, a large amount of municipal budget is consumed for the system of urban waste material management. Unfortunately, in spite of the huge expenses which annually is paid for collecting and throwing away the rubbishes, due to the lack of a determined program and plan, lack of facilities and equipment, improper location for burring waste materials and. .., an acceptable consequences which provides the sustainable urban development, has not been obtained. Based on this fact, the purpose of this project is presenting soultion for improving the statues of management on waste house material in Noorabad. The research in this survey is descriptive - analytic method which has used field (including questionnaire, interview and visit) and documentary methods for collecting the required data. statistical society of this research consisting all householders of Noorabad city which based on kokaran formul, 125 households were used as the volume. This study results show that the city management administrative weakness and lack of budget sufficiency, lack of equipments, great number of rural immigrants are the main difficulties for effective management in the field of collecting waste house materials in Noorabad city.However, high motivation of people’s participation, possibility of investment, motivation and interest of private sector, proper condition of the city for construction compost plant and people’s interest for waste material separation on origin, are known as the elements which can be considered as strong points in sustainable development of Noorabad city.
    Keywords: Urban management, Waste house material swot model, Noorabad
  • Dr. Aliakbar Sabziparvar, Zahra Seif, Fershteh Ghiami Page 117
    Climatic changes and increase of air temperature is considered as one of the important environmental issues of the world wide. Climatic changes in certain regions can be detected by studying the mean air temperature. the researches made in the world mainly indicate the gradual increase of mean air temperature. In this study, to identify the temporal changes in temperature (minimum, maximum, mean), the observations (1956-2005) of 10 meteorological stations distributed in arid and semi-arid regions were applied. In this study, linear regression method and with respect to non-linear nature of climatic elements, non parametric Mann-Kendall method was used, which shows approximately similar results. The results of the two statistical periods showed that in maximum temperature about 70% of the stations and in the mean and minimum temperature about 90% of the stations showed an annual meaningful and positive trend. Most of changes, among the five study decades, with the amount of 49% has been occurred at the third and fourth decades.. The increasing trend of temperature is more visible for monthly minimum nocturnal temperatures. Exceptionally, Birjand exhibited decreasing (negative) trend for few months.
    Keywords: Temperature trend, Linear regression, Mann, Kendall test, Climate change
  • Dr. Mahmood Falsolayman, Hojatollah Sadeghi Page 139
    At Present, analytical methods are commonly used in feasibility Studies of economic sector developments. The current study aimed to analyze and measure the capabilities of southern khorasan province for sustainable development by using SWOT model including four concepts of strengths, weaknesses, opportunities and threats. The research method based on objective is of applied type and based on nature and method is of analytical-descriptive and surveying type.To identify, weighting and ranking the agricultural elements of the study area, the attitudes of farmers and 150 experts of agriculture part from different organizations and with different specialties as farming, gardening, watershed management, pedology, irrigation and agricultural economy were taken into account and the weaknesses and strengths of local agriculture in achieving sustainable development were identified. The results showed that the local agriculture has the potential required for development. Then, the promising implementation of the organizing plans of independent farmers is the main opportunity factor with the weighted score 0.1864, Incongruency of water shedding funds, is the main threat with the weighted score 0.2208, The high potential of producing crops, such as barberry, saffron, jujube and olives is the main strength with the weighted score 0.1944, and lack of proper and coherent statistics and data resources is the main external and internal factors of the agriculture sector of southern Khorasan province with the weighted score o.1716. more over, all provided strategies provided in this regard are classified in 26 items among which the improvement of the productivity of local water resources and the introduction of an standard cultivation pattern based on the matrix QSPM has the highest priority with the high weighted score 15.6598. The standard consumption of water resources, planning for preventing and diminishing drought effects, reducing desertification rates and providing beneficial mechanisms with the respect to mechanical and scientific measure have the second up to fifth priorities with the weighted score 15.4242, 15.1402, 15.0706, and 15.0638, respectively. Moreover, The improvement of profitable crops as saffron and barberry with the weighted score 14.3886 can bring about a stable agricultural condition in Southern Khorasan and especially its rural areas in international view.
    Keywords: Sustainable growth, Capabilities agricultural sector, Weighing, SWOT model
  • Dr. Kamal Omidvar, Farshad Safarpour, Esmail Zanganeh Inaloo Page 157
    Hails have an important role in creating sudden floods and makes great damages the agriculture art of Iran and Fars province. In order to mitigate the resulting damages, it is necessary to understand the synoptic conditions of such destructive phenomenon. Daily heavy hail data of 14 synoptic stations in this province were used during a four-year statistical period (2006-2009) to study dynamic and synoptic conditions of hail flow in Fars province. Then three samples of heavy hails in this region were identified and selected during the statistical period. Then using NCEP/NCAR centers data, we plotted sea-level synoptic maps, 500 and 850 hecto-pascal levels, moisture, omega and rotation in GrADS software at each selected period and also plotted hail distribution in a peak day during three periods using GIS software. The data of Shiraz upper atmospheric data were used for measuring the instability indices of Shulter (Si) and Viting (Ki,) and eventually, by using the said maps and data, the synoptic conditions and hail patterns at each selected period were determined.. The results show that during each three selected period, falling hail in this province in March is due to the formation and strength of cutoff low-pressure systems (cold pool) at 500 hecto pascal levels and creation of low-pressure and instable systems at sea level. The study of atmospheric patterns showed that this phenomenon is due to strengthening and expanding low-pressure systems located at eastern red sea and Saudi Arabia. These low-pressure systems obtain moisture through passing over southern waters of our country and lead to instability and hail in south west, central and the study areas. In addition, falling cold air through middle atmospheric layers by cold pit phenomenon, provides conditions to expand such southern low-pressure systems and formation of instable flows and its movement towards Iran and this region. Therefore, cold weather flow from middle levels along with great temperature variations in lower and middle atmospheric layers can cause instability and great ascent of air, formation of cumulonimbus and heavy hail in selected periods in Fars province.
    Keywords: Synoptic analysis, Hail, Cold pit, Weather map, Fars province
  • Dr. Mahmood Alaee Talegani, Dr. Zahra Rahimzadeh Page 179
    Kerned fault with 45 km length and over thrust feature is one of the most important morphological structures of the North West part of folded Zagros around Sare- Pole- Zahab Occurrence a number of 20th centaury earthquakes along this fault indicates that this fault is active now.The most important work of Kerend fault is the displacement of calcareous-dolomite layers of Zagros around Rijab syncline area from north east toward south west, inclination of Rijab syncline structure toward south west and occurrence of diffraction at the south west wing of Rijab syncline from its middle. Diffraction has occurred within tension-bending process and consequently the fragments due to breakage have been moved rotary. The result of this event was formation of a series of longitudinal and transversal faults which cut calcareous-dolomite layers of Rijab in different directions. Results of this investigation which is plotted by the two comparative- analytic and field research method, means by comparing and interpreting of topographic maps with hydrographic and linear, and surveying the geology profiles, interpretation of aerial photos and also local observations showed that evolution of Rijab syncline in this fault system not only has caused it to be raised as a natural castle, but also has created the situation of forming almost it’s all visual features including torrents, falls, gorge and deep valleys. Rijab syncline for having such landscapes has changed in to an important centre of tourism in Kermanshah province.
    Keywords: Rijab, Raised syncline, Tectonic, Natural castle, Zagros, Kerend fault