فهرست مطالب

مطالعات عملیات روانی - پیاپی 31 (زمستان 1390)
  • پیاپی 31 (زمستان 1390)
  • تاریخ انتشار: 1390/10/11
  • تعداد عناوین: 10
|
  • صفحه 5
    عملیات روانی عبارت است از استفاده برنامه ریزی شده از تبلیغات و سایر فرآیندهای سیاسی، روانی و اجتماعی برای تاثیر نهادن بر روحیه، ادراک، انگیزش و نگرش های مخاطبان آماج. در دنیای امروز، از این روش به عنوان یکی از منابع قدرت یاد می شود چه، کشورها و حکومت ها با بهره گیری از این ابزار و روش می توانند اذهان مخاطبان آماج، (اعم از ملت خویش یا ملت های دیگر) را دستکاری کنند و رفتار آنان را در جهت منافع خویش جهت دهند.
  • مرحوم دکتر عباس مهری، یدالله صانعی صفحه 7
    جمهوری اسلامی ایران در آغازین دهه چهارم خود در حد بسیار وسیع توسط ضد انقلاب خارج نشین و قدرت طلبان داخلی متهم به تقلب در انتخابات گردید. این اتهام ضدامنیتی، اردوکشی های خیابانی پیش از انتخابات را به زنجیره اغتشاش و آشوب در کشور تبدیل کرد. در این وقایع بیگانگان با حمایت برخی عناصر داخلی در واقع پروژه جدیدی تحت عنوان «جنگ نرم» را علیه جمهوری اسلامی ایران کلید زدند. جنگی که ابزار اصلی آن رسانه یعنی خبرگزاری ها، رادیو و تلویزیون، ماهواره و اینترنت است. حال این سوال مطرح است که تاثیرات کدامیک از این ابزارها بیشتر است؟ اکنون که در عصر اطلاعات به سر می بریم، اینترنت در آن نقشی ویژه دارد و بنابر شواهد موجود تاثیرات آن بیش از سایر رسانه هاست. تجزیه و تحلیل داده های آماری این تحقیق نیز تاثیرات چهار کارکرد اینترنت در جنگ نرم غرب علیه جمهوری اسلامی را در حد زیاد تایید کرده و در یک مورد تاثیر آن را کمتر از متوسط ارزیابی کرده است.
    کلیدواژگان: جنگ نرم، اینترنت، جمهوری اسلامی ایران
  • حمید حاذق نیکرو صفحه 33
    با پیروزی انقلاب اسلامی، غرب که خود را در معرض تهدیدات فرهنگی ناشی از آن می دید تمام تلاش خود را به کار بست تا با تغییر رفتار جمهوری اسلامی، به تغییر ساختار آن دست یابد. در این حال، تدابیر و مدیریت رهبر کبیر انقلاب امام خمینی(ره) و رهبر معظم انقلاب امام خامنه ای با پایداری ملت ایران، تلاش های نظام سلطه را با ناکامی مواجه ساخت. بر این اساس، احساس تهدید از جمهوری اسلامی در غرب آنان را به هر اقدامی از سخت، نیمه سخت تا نرم واداشت و به فعالیت های مختلف براندازانه برانگیخت. امریکا در کنار بهره گیری از توانمندی های بین المللی، منطقه ای و داخلی با اجرای طرح دلتا و راهبرد نبرد رسانه ای بیشترین فشار خود را از طریق رسانه ها اعمال کرد. بستر برگزاری انتخابات در ایران و فراهم بودن زمینه مساعد برای فعالیت، آنان را به تکاپو واداشت تا از اینترنت در جهت دست یابی به اهداف خود بهره برداری کنند. در این پژوهش پرسش اصلی را اینگونه می توان طرح کرد: «استفاده دشمن از اینترنت چه نقشی در وقوع ناآرامی های پس از انتخابات در ایران داشته است؟». در پاسخ به این پرسش با توجه به بررسی های به عمل آمده می توان گفت که مجموعه اقدامات انجام گرفته در فضای مجازی، راه اندازی و تقویت وبلاگ ها و وب سایت های مختلف و بهره گیری از وب2 نشانگر استفاده کامل نظام سلطه از اینترنت در ناآرامی های پس از انتخابات ایران و تاثیرگذاری آن در آموزش، اطلاع رسانی، هماهنگی، عملیات روانی و... است. به طور کلی، اینترنت با برخورداری از ظرفیت ها و توانمندی های مختلف در ابعاد زمان و مکان و کاربری چندرسانه ای، مورد توجه ویژه غرب قرار گرفته است. این مسئله موجب توجه و رویکرد جدی جمهوری اسلامی به رسانه اینترنت شده است.
    کلیدواژگان: اینترنت، انتخابات، انقلاب اسلامی، امریکا، اغتشاشات
  • جواد طباخی ممقانی صفحه 65
    با وقوع انقلاب ارتباطات، اندیشمندان حوزه های گوناگون تلاش کرده اند که تاثیر این پدیده را بر حوزه تخصصی خود بررسی کنند. سیاست خارجی و دیپلماسی نیز یکی از حوزه های متاثر از انقلاب ارتباطات و کنش گری رسانه ها بوده و در این راستا، مبحث دیپلماسی رسانه ای شکل گرفته است. با وجود این، میزان تاثیر و تاثر کارگزاران دیپلماسی و رسانه از یکدیگر و کیفیت رابطه آنها همواره مورد مناظره بوده است. از این رو، مقاله حاضر طی چند مرحله به مسئله نام برده می پردازد. نخست، جغرافیای مفهومی دیپلماسی رسانه ای در سپهر کلان سیاست خارجی مورد بررسی قرار می گیرد. دوم، نسبت دیپلماسی و رسانه مورد بحث واقع شده و نشان داده می شود که این نسبت فراتر از رابطه یک طرفه است. به عبارت دیگر، هرچند دستگاه های دیپلماتیک کشورهای مختلف تلاش می کنند که از رسانه ها در راستای منافع کشور متبوع خود بهره برداری کنند اما به طور همزمان، رسانه ها نیز بستر تفکر و اندیشه تصمیم گیران دیپلماسی را در سپهر عمومی تشکیل می دهند(رابطه ساختاریابانه بین رسانه و دیپلماسی). سرانجام، چند رهنمود برای توفیق دیپلماسی رسانه ای ارائه می شود.
    کلیدواژگان: انقلاب ارتباطات، رسانه، سیاست خارجی، دیپلماسی رسانه ای
  • نقش بسیج دانشجویی در مدیریت تهدیدات نرم دشمن / مطالعه موردی: بسیج دانشجویی دانشگاه های استان آذربایجان غربی
    امین پاشایی صفحه 89
    تهدیدات نرم از جمله مباحث جدیدی است که پس از جنگ دوم جهانی و تغییر در پارادایم های حاکم در ادبیات سیاسی و امنیتی از سوی کشورهای غربی در راستای بهره گیری در جهت اعمال اهداف مدنظر سلطه گران با شدت هر چه تمام تر، علیه برخی کشورها دنبال می شود. در این راستا بسیج در نقش یکی از ارکان مهم نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران و نهادی جهت ایجاد و حفظ قدرت ملی وظیفه مهمی را بر عهده دارد. نظر به اینکه بسیج دانشجویی به دلیل خصیصه علمی داشتن و موضوع کارکردهای آن، بیش از هر نهاد دیگری می تواند در این حوزه نقش آفرینی کند، در این مقاله سعی شده است تا راجع به مدیریت تهدیدات نرم کنکاش و بررسی به عمل آید و نقش بسیج دانشجویی دانشگاه های آذربایجان غربی در این باره تجزیه و تحلیل شود. در این تحقیق که یک تحقیق توصیفی- پیمایشی است، دانشجویان و کارکنان دانشگاه های استان آذربایجان غربی جامعه آماری این پژوهش را تشکیل می دهند، به این منظور60 نفر انتخاب شدند و برای جمع آوری اطلاعات از یک پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد. روایی محتوایی ابزار، به وسیله صاحب نظران تایید و ضریب اعتبار آن به وسیله آلفای کرونباخ 84.9% تعیین شد. داده ها از طریق روش های آماری توصیفی و استنباطی با بهره گیری از نرم افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
    کلیدواژگان: تهدید، تهدید نرم، مدیریت، مدیریت تهدید نرم، بسیج دانشجویی
  • علیرضا بیایان نورد، علی اسماعیلی اردکانی صفحه 113
    هدف این مقاله از یک سو واکاوی چگونگی تاثیر رسانه بر افکار عمومی و از سوی دیگر چگونگی بهره گیری کشورها از این تاثیر در اعمال قدرت با مفهوم اقناعی آن برای رسیدن به اهداف خود در چارچوب جنگ نرم است. محتوای برنامه های رسانه ها با مضامین گوناگون برخاسته از فرهنگ کشور به مثابه قدرت نرم آن می تواند با بهره گیری از ابزارهای رسانه ای در مفهوم جنگ نرم، افکار عمومی کشور آماج را شکل دهی و هدایت کند. جنگ نرم از آن جهت به افکار عمومی مرتبط می شود که با ابزارها و فناوری های جدید در تصویرسازی موجه از امر ناموجه، همچنین کسب اعتبار در افکار عمومی بین المللی تاثیرگذار است. شرایط جدید جهانی موجب شده تا کشورها در رقابتی درگیر شوند که لازمه آن نه تنها داشتن قدرت نرم و نمادهایی از قدرت سخت است، بلکه داشتن مشروعیت در میان افکار عمومی جهانی و ترغیب دیگران برای هدف مورد نظر خود نیز اهمیت یافته است.
    کلیدواژگان: رسانه، افکار عمومی، قدرت نرم، جنگ نرم
  • دکتر قربانعلی قربانزاده سوار، هاشم ناطقی صفحه 129
    تهدیدات علیه جمهوری اسلامی ایران را می توان در دو نوع تهدید سخت افزاری و نرم افزاری تقسیم بندی کرد. اولویت قائل شدن برای هر کدام از این تهدیدات، راهبرد امنیتی متفاوتی را در برابر تصمیم گیران قرار می دهد. در این پژوهش پس از شناسایی مفهوم جنگ نرم، جایگاه، کاربرد و مصادیق آن در روابط بین الملل و به کارگیری آن توسط قدرت های بزرگ از جمله امریکا علیه جمهوری اسلامی ایران، این فرضیه به اثبات رسید که راهبرد دشمنان نظام جمهوری اسلامی ایران در شرایط کنونی مبتنی بر اقدامات غیرنظامی و تهدید نرم در کنار تهدید به اقدام نظامی است. هدف اصلی دشمن از چنین اقداماتی تضعیف حاکمیت ایران و افزایش هزینه های نظامی و امنیتی کشور است.
    کلیدواژگان: جنگ نرم، قدرت نرم، تهدید نرم، امنیت ملی، امریکا، جمهوری اسلامی ایران
  • سید محمد جواد قربی صفحه 147
    تحولات به وجود آمده در قرن حاضر، بحث از فرهنگ و مولفه های وابسته به آن را در ردیف مهم ترین مسائل ملی و بین المللی قرار داده است، به گونه ای که بسیاری از مسائل کلان فرهنگی پیوندی عمیق با مقولات سیاسی پیدا کرده اند. جهان معاصر، راهی که متکی بر قدرت سخت افزاری بود را رها کرده و رویکرد تسلط بر اذهان عمومی را پیش روی خود قرار داده است و متکی بر دست کاری عناصر فرهنگی است. از این رو فرهنگ در عرصه مسائل امنیتی از جایگاهی برجسته برخوردار است و در مسائل مربوط به ابعاد نرم افزاری قدرت و جنگ نرم، مفاهیم تهاجم فرهنگی و ناتوی فرهنگی مطرح می شود؛ تهاجمی که هر چند به ظاهر دارای خصلتی نرم، کم هزینه، بدون تلفات جانی و مالی است، اما از نظر ماهیت چهره ای خشن و برانداز دارد. از این رو درک این روابط تهاجمی در عرصه فرهنگی، می تواند در راستای تدابیر امنیتی و سیاست سازی ها مفید باشد. یکی از بحث های پیش روی تهاجم فرهنگی، راه های مقابله است که به برخی از آنها در این پژوهش پرداخته می شود. یکی از مباحثی که در عرصه مقابله با پدیده های هجومی فرهنگی، مطرح است، جهاد فرهنگی است که به خصوص در جوامع ارزشی به مثابه یک التزام و ضرورت مطرح است. این رساله با روش توصیفی تحلیلی درصدد بررسی مفاهیم تهاجم فرهنگی و ناتوی فرهنگی است و به راهکارهای مقابله و بحث جهاد فرهنگی به عنوان یک راهبرد عملیاتی و راه مقابله با هجوم فرهنگی نرم دشمن به طور اخص توجه دارد.
    کلیدواژگان: تهاجم فرهنگی، ناتوی فرهنگی، جنگ نرم، جنگ فرهنگی، جهاد فرهنگی
  • صفحه 171
    نویسنده: بابک اسماعیلیناشر: تهران: درک نوتعداد صفحات: 205سال انتشار: 1388شابک: 2-24-9131-600-978قیمت: 30000 ریالمعرفی: دکتر احمد باصریاین کتاب، اطلاعاتی جامع از چگونگی و چرایی شکل گیری و گسترش روش های مبتنی بر «براندازی نرم» و تاریخچه وقوع اقداماتی از این دست در کشورهای مختلف در قرن 21 ارائه می دهد.
    «بابک اسماعیلی» در این کتاب، انقلاب های مخملین یا رنگی را گونه ای فراگیر از پروژه براندازی نرم معرفی کرده است که ویژگی های متفاوتی نسبت به انقلاب های پیشین دارند. به عقیده وی در انقلاب های رنگی هزاره جدید، مولفه های انقلاب های کلاسیک تغییر محتوا داده اند و بر اساس تجربه میدانی در بسیاری از کشورهای هدف، پروژه های تک عاملی به شمار می روند که صرف خواست بیگانگان تحقق آن را محتمل می کند.
|
  • The Late Dr. Abbas Mehri, Yadollah Sanei Page 7
    As the Islamic Republic of Iran was commencing its fourth decade, it was accused of wide electoral fraud by the counter-revolutionary factions residing abroad and power-seeking individuals inside the country. This anti-security charge created chains of insurgencies and revolts out of the pre-election rallies. Supporting some domestic agents, foreigners triggered a new project titled "soft war" against the Islamic Republic of Iran in these events. The main tools utilized in this war were the news media: news agencies, radio and television, satellite channels and the Internet. Now, the question raised is: “Which one of these tools is the most influential?” The current era is called the information age and the Internet plays a special role in it. The evidence at hand suggests that the Internet is more influential than other media tools in this era. The statistical analysis of our data indicate that in four cases the Internet has had high influence and in one case it has had below-average influence in the soft war against the Islamic Republic of Iran.
    Keywords: soft war, the Internet, the Islamic Republic of Iran
  • Hamid Hazeq Nikroo Page 33
    Following the victory of the Islamic Revolution of Iran, the West felt it was being threatenedby its cultural impacts and made every possible attempt to alter the structure of the Islamic Republic by making it change its behavior. However, the policies and management strategies of the great leader of the revolution, Imam Khomeini (rah.), and the Supreme Leader, Imam Khamenei, as well as the resistance of the Iranians made the attempts of the hegemonic system fail. Accordingly, feeling threatened by the Islamic Republic, the West followed every possible action ranging from hard, semi-hard to soft measures in order to overthrow the Islamic government in Iran. Taking advantage of the international, regional and domestic potentials, the U.S. imposed the heaviest pressures on Iran by carrying out the Delta Project and media battle. The context of elections in Iran and the existence of a favorable background for their activities made the West utilize the Internet to accomplish their goals. The present study attempts to deal with this question: “What is the role of the enemy’s utilization of the Internet in the unrests following the elections in Iran?” The findings of this study suggest that the measures taken in cyberspace, launching and supporting various blogs and websites and taking advantage of the web 2 are all indications of the hegemonic system’s full use of the Internet in the unrests following the presidential elections in Iran and its impact on training their agents, providing information for them, coordinating them, running psychological operations, etc. It can be said that the Internet has been of a special interest for the West due to its multimedia function and wide range of potentials and capabilities which are not confined by the time and space boundaries. This has caused the Islamic Republic of Iran to pay a special attention to the Internet, too and take a serious approach towards it.
    Keywords: the Internet, elections, the Islamic Revolution, America, insurgencies
  • Javad Tabbakhi Mamaqani Page 65
    Following the communications revolution, scholars in various fields strived to investigate the impact of this phenomenon on their specialized areas. Foreign policy and diplomacy is one of the areas affected by the communications revolution and media activities and media diplomacy has taken shape in light of this development. However, the reciprocal influence of diplomacy agents and media on each other and the quality of their relationship has always been debated. Hence, the present article deals with this issue through the following steps. First, the conceptual geography of media diplomacy in the wide area of foreign policy is examined. Second, the relationship between diplomacy and media is discussed and it is shown that this relationship is not one-sided. In other words, although the diplomatic systems of various countries attempt to take advantage of media to boost the interests of their respective country, media shape the thought context of diplomacy decisionmakers (structure-seeking relationship between diplomacy and media). Finally, some guidelines are offered to help media diplomacy succeed.
    Keywords: communications revolution, media, foreign policy, media diplomacy
  • The Role of the University Students Basij in Controlling the Enemy's Soft Threats / Case Study: Students Basij of the West Azarbaijan Province Universities
    Amin Pashaei Page 89
    Following the Second World War and changes in the paradigms governing the political and security literature, soft threat was widely utilized by the Western countries against certain nations to help fulfill their hegemonic goals. In this regard, Basij acts as an important pillar of the Islamic Republic of Iran and as an institution responsible for establishing and maintaining national power. Since the University Students Basij, due to its academic character, can assume a highly significant role in this area, an attempt has been made here to look into controlling soft threats and to examine the role of the Students Basij ofthe West Azarbaijan Province Universities in this regard. This study is based on the descriptive-survey method and 60 subjects were chosen from among the students and staff of the West Azarbaijan Province Universities. A researchermade questionnaire was utilized for data collection. The content validity of this instrument was confirmed by experts and its validity coefficient was 84.9% on the basis of Cronbach's alpha. The obtained data were analyzed through descriptive and inferential statistical methods and using SPSS software.
    Keywords: threat, soft threat, management, soft threat management, students Basij
  • Alireza Biyabannavard, Ali Esmaeili Ardekani Page 113
    The present article, on the one hand, looks into the nature of the impacts of media on public opinion and, on the other, it aims to examine how some nations utilize this impact in order to exercise power, with its persuasive sense, andfulfill their objectives within the framework of soft war. The variety of contents offered by media and influenced by the culture of the respective nation function as the soft power of that nation and shapes and directs the public opinion ofthe target nation taking advantage of media tools. Soft war is related to public opinion since it influences public opinion by making use of modern tools and technologies in creating desirable images from undesirable phenomena. The current global conditions have involved world nations in a rivalry which requires them not only to have soft power and some representations of hard power, but also to be accepted by the global public opinion and persuade others to respect their causes.
    Keywords: media, public opinion, soft power, soft war
  • Dr. Qorban, Ali Qorbanzadeh, Hashem Nateqi Page 129
    Threats against the Islamic Republic of Iran can be divided in two types: hard and soft threats. Giving priority to either type of threat poses a different kind of security strategy for decision-makers. Following a discussion on the concept of soft war, its standing, applications and examples in international relations and its utilization by major powers including the U.S. against the Islamic Republic of Iran, the present study proves the hypothesis that the strategy of the enemies of the Islamic Republic of Iran is currently based on nonmilitary measures and soft threat along with military action. By following such measures, the enemy mainly attempts to weaken the Islamic Republic of Iran and increase its military and security costs.
    Keywords: soft war, soft power, soft threat, national security, America, the Islamic Republic of Iran
  • Seyyed Mohammad Javad Qorby Page 147
    Developments of the current century have put culture and its related elements among the most significant national and international issues and at present a lot of macro-cultural issues have been deeply linked with political subjects. The contemporary world has abandoned the old software-based approach and is currently following an approach which focuses on dominating the minds of the public and manipulating cultural elements. Accordingly, culture has found an important position in the field of security issues and is considered a significant factor in issues related to software aspects of power and soft war, and with regard to cultural NATO and cultural assault – an assault with violent and overthrowing nature though it appears to be soft, less costly and without life and property losses. Hence, understanding this phenomenon can positively contribute to security measures and policy development. One of the issues related to cultural assault is how to cope with it and cultural jihad is considered a necessity and obligation in this regard, particularly in societies where religious and national values are highly respected. Using a descriptive-analytic method, the present article attempts to look into the concepts of cultural assault and cultural NATO and ways of coping with them and, in particular, it introduces cultural jihad as an operational approach and confrontation strategy to be used to cope with the enemy’s cultural assault.
    Keywords: cultural assault, cultural NATO, soft war, cultural war, cultural jihad