فهرست مطالب

مطالعات عملیات روانی - پیاپی 29 (تابستان 1390)
  • پیاپی 29 (تابستان 1390)
  • تاریخ انتشار: 1391/05/05
  • تعداد عناوین: 10
|
  • صفحه 5
    حوزه و محدودهای که در جنگ نرم به عنوان «مسائل اجتماعی» مورد توجه قرار می گیرد، به مراتب وسیع تر و نامحدودتر از گستره ای است که در خصوص «انحرافات اجتماعی» مدنظر قرار گرفته است. در جنگ نرم از مسائل اجتماعی تعاریف متعددی ارائه شده است برای نمونه: «مسئله اجتماعی موقعیتی است که بیشتر مردم آن را نامطلوب تلقی می کنند و بر زندگی بسیاری در فرایند کنش اجتماعی به طور مستقیم و غیرمستقیم اثر می گذارد و بیشتر مردم آن را احساس می کنند و درخواست حل آن را دارند.» در تعریف یاد شده نکاتی قابل بررسی است. از جمله این نکات «مردم» است که به عنوان عامل تعیین مسئله در نظر گرفته می شود.
  • دکتر علی محمد نائینی صفحه 7
    پس از پیروزی انقلاب اسلامی، زمینه مشارکت مردم در عرصه های گوناگون به ویژه در عرصه سیاسی و در فرایند تصمیم گیری، سیاست گذاری و اداره جامعه فراهم شد. براین اساس، به طور متوسط هر سال در کشور یک انتخابات برگزار شده و همواره مشارکت انتخاباتی ملت ایران برای نظام پشتوانه جدی به شمار آمده است. به زعم دولت های غربی به ویژه امریکا حوادث پس از انتخابات ریاست جمهوری سال 1388 که به دلیل غفلت و جهالت برخی نخبگان سیاسی به وجود آمد اعتماد ملی، مشروعیت، کارآمدی و انسجام بین مردم و حکومت را کاهش داده است. با توجه به اینکه چالش های امنیتی انتخابات می تواند، به اهداف مرجع در امنیت نرم از جمله روحیه ملی، اعتماد، مشارکت، انسجام، افکار عمومی، توان سیاسی و... آسیب رساند، در این چارچوب و با توجه به شرایط پیچیده و حساس کشور در آستانه انتخابات مجلس نهم، مقام معظم رهبری برای مراقبت از امنیتی نشدن انتخابات تاکید فرموده اند. سوال این است، فرصت ها و چالش های احتمالی انتخابات پیش رو چیست؟ راهکارهای برخورداری از انتخاباتی پرشور، با مشارکت حداکثری بدون چالش امنیتی کدام است؟ در این مقاله تلاش گردیده انتخابات مجلس نهم و چالش های احتمالی امنیتی آن با رویکرد امنیت نرم مورد بررسی قرار گیرد و راهکارهایی برای پیشگیری از امنیتی شدن انتخابات مجلس نهم شورای اسلامی ارائه شود.
    کلیدواژگان: انتخابات، انقلاب رنگی، امنیت و امنیت نرم
  • دکتر حسن علی اکبری، دکتر عباس مهری، حمیدرضا انصاری صفحه 41
    جمهوری اسلامی ایران از دهه دوم انقلاب اسلامی با تهاجم فرهنگی مواجه و به تدریج این تهاجم به شبیخون فرهنگی، قتل عام فرهنگی و تهدید نرم تبدیل شد. سرانجام نیز با تشکیل جبهه ناتوی فرهنگی از سوی غرب بر علیه جمهوری اسلامی، جنگ نرم آغاز گشت. تغییر در باورها، اندیشه ها، رفتار و به طور کلی تغییر در ساختار نظام اسلامی از جمله اهداف این تهدید و جنگ نرم به شمار می رود. بر همین اساس نیاز شدید جامعه اسلامی به ایمن سازی در مقابل تهدیدات نرم دشمن، باعث شده راهکارها و ابزارهای رسیدن به این هدف مورد بحث و بررسی جدی قرار گیرد. به نظر می رسد مساجد که سرآغاز بسیاری از جنبش های مردمی و سازنده جامعه بوده اند بهترین نقطه برای مقاوم سازی در برابر تهدید نرم می باشند. از این رو مقاله حاضر به تبیین نقش مساجد با کارکردهای مختلف به عنوان یکی از ابزارها و راهکارهای موجود در مقابله با تهدید نرم می پردازد.
    کلیدواژگان: مسجد، تهدید نرم، جنگ نرم، تهاجم فرهنگی، مقابله
  • حسن انوری صفحه 65
    ماهیت گروهک تروریستی پژاک از جمله موضوعاتی است که کمتر در تیررس بررسی و تتبع علمی و اسنادی پژوهشگران داخلی قرار گرفته است. از این رو، منابع تحقیقی چندانی در سبد مطالعه محققان آن قرار ندارد. این گروهک که شاخه ای از گروه حزب کارگران کردستان (پ.ک.ک) ترکیه است، هیچ گاه نه در بین مردم کردستان و حتی نه در میان سایر گروه ها و احزاب کردی نتوانست جایگاهی برای خود به دست آورد. حتی حامیان بین المللی آن همچون امریکا، آلمان و رژیم صهیونیستی از حمایت آشکار آن طفره می روند. در واقع، این گروهک از کمترین مشروعیت سیاسی اجتماعی برخوردار نیست. قاچاق مواد مخدر، سرقت مسلحانه و سایر جرائم ارتکابی این گروهک، بررسی پرونده آن را بیشتر به حوزه جرائم سازمان یافته سوق می دهد تا حوزه گروه های سیاسی. به هر روی، از آن جهت که توجه دشمنان جمهوری اسلامی به بهره برداری سیاسی امنیتی از اقدامات این گروهک جلب شده، ضروری است که محققان توجه بیشتری به بستر پیدایش و رفتار آن کنند. این پدیده ها تنها در پوشش عملیات روانی و حمایت تبلیغاتی پشتیبانان خود می توانند شناخته شوند و تداوم یابند. مقاله حاضر می کوشد با بررسی چگونگی شکل گیری این گروهک و مطالعه رفتار آن، برخی از ابعاد پنهان توطئه غرب، امریکا و رژیم صهیونیستی در حمایت و هدایت این گروهک تروریستی را آشکار کند.
    کلیدواژگان: پژاک، امریکا، رژیم صهیونیستی، آلمان، عملیات روانی
  • حمید تقی زاده صفحه 93
    با پیروزی انقلاب اسلامی، دنیای استکبار که به یکباره با گفتمانی جدید و بی سابقه مواجه شده بود به انواع و اقسام روش ها برای متوقف کردن سیر حرکت رو به رشد آن، اقدام ورزید. حمایت از گروه های شکست خورده داخلی همچون منافقین و لیبرال ها برای تحریف انقلاب نتیجه بخش نبود. توطئه کودتا و شورش های محلی نیز با شکست مواجه شد. پس از آن بود که در حمایتی بین المللی طولانی ترین جنگ قرن بیستم را علیه انقلاب اسلامی به راه انداختند، اما در پایان این جنگ سخت، نهال انقلاب ایران به درختی تناور تبدیل شد و دیگر الگوهای سخت برای ضربه زدن به آن کارساز نبود. از این پس، روش های نرم برای رویارویی با آن در پیش گرفته شد. مقام معظم رهبری از سال ها پیش خطر این نوع جدید از جنگ را در قالب عباراتی همچون تهاجم فرهنگی، شبیخون فرهنگی، ناتوی فرهنگی، جنگ نرم و... گوشزد کردند. این مقاله در نظر دارد با بهره گیری از سخنان هدایت گر رهبر معظم انقلاب، حضرت آیت الله العظمی خامنه ای به ترسیم سیر حرکت جنگ سخت دشمنان به جنگ نرم بپردازد. در تدوین مقاله، تکیه اصلی بر الگوهای بومی مفاهیم مورد بحث بوده، و حتی الامکان از ارجاع به منابع دیگر احتراز شده است.
    کلیدواژگان: انقلاب اسلامی، جنگ سخت، جنگ نرم
  • سعید قاسم زاد صفحه 117
    امریکا پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران هیچ گاه سیاست خود را مبنی بر حمایت از حرکت های تفرقه افکنانه داخلی و توطئه های خارجی علیه ایران برای تغییر نظام آن پنهان نکرده است. بر همین اساس این کشور در طول دوران دفاع مقدس، افزون بر تحمیل سیاست های تبلیغی خود به رسانه های خبری جهان از رژیم عراق نیز خواست تا برنامه های تبلیغاتی اش را با سیاست های تبلیغاتی امریکا هماهنگ و همسو سازد. در این راستا، امریکا و همه بنگاه های خبری غرب و رژیم صهیونیستی به مثابه دستگاه تبلیغاتی عراق عمل کردند. در این هجمه تبلیغاتی پیچیده ترین روش های عملیات روانی توسط متخصصان و کارشناسان آنان طراحی و اجرا شد. گستره این عملیات در سطوح مختلف و در حوزه های گوناگون سیاسی، اجتماعی و حتی اقتصادی فراگیر بود. از این رو، نقش رسانه های غربی در عملیاتی ساختن این بعد از جنگ چشمگیر ارزیابی می شود. این مقاله به طور خلاصه به بررسی مهم ترین شاخص های عملیات روانی امریکا در دوران دفاع مقدس می پردازد.
    کلیدواژگان: عملیات روانی، عملیات روانی غرب، شاخص های عملیات روانی امریکا (در دوران دفاع مقدس)
  • سید محمد جواد قربی صفحه 135
    یکی از بحث های متداول در ادبیات سیاسی، قدرت و مشتقات آن است. در عرصه روابط بین الملل و سیاست خارجی بازیگران سیاسی در اقمار گوناگون، رهیافت های قدرت حاکم است از این رو بررسی قدرت و چهره های متفاوت آن ضروری به نظر می رسد. پس از شکست های متوالی و تلفات سنگین مالی و معنوی، بازیگران سیاسی درصدد برآمدند تا از قدرت سخت عبور کرده و از قدرتی مطمئن و کارآمدتر بهره گیرند که در نظریه های سیاسی با عنوان قدرت/ جنگ نرم شناخته می شود. از سوی دیگر، آشکار است که، بهره گیری از سخت افزار و منابع مادی و فیزیکی به تنهایی در عصر اطلاعات و حکومت رسانه ها کافی نیست و کاربران قدرت به ناچار باید از فناوری های نوین در بخش های سایبر، فناوری، اطلاعات و ارتباطات بهره گیرند تا دستیابی به نتیجه، با هزینه های مادی کم، تلفات جانی تقلیل یافته و با افزایش مشروعیت همراه باشد. در این راستا قدرت نرم با بازسازی چهره سخت قدرت به روی کار آمد که نخستین بار توسط ژوزف نای آن را تبیین کرد. این قدرت از ابزارهای نوینی بهره می گیرد که می توان از آن جمله نام برد: عملیات روانی، شایعه پراکنی، تبلیغات مسموم، سایبرنتیک، رسانه، ماهواره ها، نبرد اطلاعاتی، فریب استراتژیک و غیره. در این مقاله پس از بررسی قدرت نرم و ابعاد آن، به طور موردی پدیده های عملیات یا جنگ روانی، شایعه و تبلیغات به مثابه ابزارهای کاربردی قدرت نرم بررسی می شود.
    کلیدواژگان: قدرت، قدرت نرم، عملیات روانی، شایعه و تبلیغات
  • عباس کاردان صفحه 155
    مقاله حاضر سعی دارد ناآرامی ها و اعتراضات کشور یمن در نیمه نخست سال 2011 را که در راستای انقلاب های نوین عربی در منطقه شکل گرفت، مورد بررسی قرار دهد. در این خصوص، ابتدا برای شناخت درک درستی از تحولات یمن، نگاهی خواهیم داشت به ساختار سیاسی- اجتماعی این کشور تا خواننده خود نیز بتواند بر این اساس تحلیل درستی از اوضاع داشته باشد. در ادامه پس از ارائه پیشینه ای از این اعتراضات و شرح ماجرا به ریشه های نارضایتی مردم از رژیم علی عبدالله صالح که در اعتراضات اخیر جلوه داشت، می پردازیم. علت طولانی شدن اعتراضات و نتیجه بخش نبودن سریع آنها در سرنگونی صالح موضوع دیگری است که در توضیح آن عوامل و مولفه هایی همچون تفاوت در دیدگاه و عملکرد مخالفین و نقش شورای همکاری خلیج فارس و به خصوص عربستان و نیز نگرانی امریکا از روی کار آمدن اسلام گرایان مورد توجه خواهند بود.
    کلیدواژگان: اعتراضات، سرکوب، انقلاب، اسلام گرایی، القاعده، شورای همکاری خلیج فارس
  • صفحه 177
    نویسنده: غفار رضوی پور، علی رضوی پورناشر: شیراز: مرکز نشر زرینهسال انتشار: 1389تعداد صفحه: 320صمعرفی: محمدحسین زمانی
|
  • Dr. Ali Muhammad Naeeni Page 7
    Following the Islamic Revolution, the way was paved for people's participation in various fields, especially in the political arena, decision-making processes, policy making, and in managing the community. Hence, on average, these has been one election each year since the victory of the Islamic Revolution and people’s participation in the elections has continued to be a significant support mechanism for the existing political system. The Western states assumed that the events following the presidential elections in 2010, which resulted from some political elite’s negligence and ignorance, would diminish national trust, legitimacy, efficacy, and coherence between the people and the ruling system. Given that the security challenges of the elections can damage the core objectives of soft security, including national morale, trust, participation, solidarity, public opinion, political strength, etc., and considering the complexity of the atmosphere of the ninth parliamentary elections, the supreme leader has stressed guarding against the creation of a security atmosphere in the elections. Under this condition, some important questions arise: what are the opportunities and challenges of the coming elections? What kinds of strategies are needed to run lively elections with the maximum participation of people and with no security challenges? The present article delves into the ninth parliamentary elections and its likely security challenges following a soft security approach and provides some suggestions for guarding against the creation of a security atmosphere in the elections.
    Keywords: elections, color revolution, colorful, security, soft security
  • Dr. Hassan Ali Akbari, Dr. Abbas Mehri, Hamid Reza Ansari Page 41
    Islamic Republic of Iran has been faced with cultural attacks since the beginning of the second decade after the revolution and this attack has gradually changed into cultural assault, cultural massacre, and soft threat. Ultimately, following the formation of the cultural NATO front by the West, their soft war against the Islamic Republic of Iran began to take shape. Changing the beliefs, thoughts, behavior and, on the whole, the structure of the Islamic system are among the objectives of the soft threat and soft war. Accordingly, the pressing need for immunization of the Islamic community against the enemies’ soft threats calls for a serious investigation into the practices and tools required for accomplishing this objective. Mosques, as the origin of numerous public movements, seem to be the best circles which can help immunize people against soft threats. Hence, the present paper attempts to explicate the various roles and functions of mosques in fighting against the enemies’ soft threats.
    Keywords: mosque, soft threat, soft war, cultural attack, confrontation
  • Hassan Anvari Page 65
    The nature of the PEJAK terrorist group is among the topics which has not been sufficiently inquired into by researchers. Hence, the literature on this topic isn’t rich enough. This group, which is a branch of the Kurdistan Workers’ Party (P. K. K), has failed to secure a place for itself neither among the people of Kurdistan nor the Kurdish groups and parties. Even the international backers of this group such as America, Germany and the Zionist regime avoid supporting it overtly. In fact, this group does not enjoy the least socio-political legitimacy. Drug trafficking, armed robbery and other crimes committed by this group make it look more like a criminal group than a political party; hence, the practices of this group seem to be more related to the field of organized crime than politics. Nonetheless, given that the enemies of the Islamic Republic of Iran attempt to take political-security advantages of this group, researchers need to delve more seriously into its origin and behavior. Examining the formation and behavior of this group, the present article attempts to find out and introduce some of the covert aspects of the conspiracy of the West, America and the Zionist regime in supporting and directing this terrorist group.
    Keywords: PEJAK, America, the Zionist regime, Germany, psychological operations
  • Hamid Taqizadeh Page 93
    Following the victory of the Islamic Revolution, the world of arrogance, which had suddenly been faced with a novel and unprecedented discourse, resorted, in vein, to a variety of strategies in order to block its ongoing movement. Supporting the domestic unsuccessful groups, such as the Monafeqin and the liberals, in order to make the revolution deviate from its course didn’t bear any fruit. The coup plot and local riots failed as well. Then, benefiting from international support, they imposed the longest war of the twentieth century on Iran. However, at the end of this hard war, the Islamic Revolution became stronger and they concluded that hard confrontation models could no more bring damage on it. Then, they decided to rely on soft strategies for confrontation. The supreme leader has been notifying the danger of this new type of war using such terms as ‘cultural attack’, ‘cultural assault’, ‘cultural NATO’, ‘soft war’, etc. since a long time ago. Relying on the guiding remarks of the supreme leader, the Grand Ayatollah Khamenei, this article intends to delineate how the enemies’ hard war gave way to soft war. An attempt has been made here to utilize the native models of the concepts in question and, as far as possible, avoid referring to other sources.
    Keywords: Revolution, hard war, soft war
  • Saeed Qasemzad Page 117
    Following the Islamic Revolution of Iran, America has never concealed its policy to support the movements aimed at creating disunity and the foreign plots aimed at changing the political system in Iran. In line with this policy and during the sacred defense, this country made the Iraqi regime run its propaganda in coordination with American propaganda policies in addition to imposing its policies on the world news media. Hence, the United States and all the Western and Israeli news agencies were operating as Iraqi propaganda machine. The most complicated PSYOP techniques were being designed and utilized by their experts in this propaganda campaign. This operation was conducted at different levels and in political, social and even economic arenas. Hence, the role of the Western media in running this dimension of the battle is believed to be of great significance. This article has a brief look into the most important features of America’s psychological operations during the sacred defense.
    Keywords: psychological operations, psychological operations of the West, features of America's psychological operations (during the sacred defense)
  • Seyyed Mohammad Javad Qorbi Page 135
    One of the common topics in political literature is power and its derivatives. Power approaches govern the international relations and foreign policy arenas. Hence, studying power and its various facets appears to be necessary. Following the consecutive failures and heavy material and spiritual losses, political actors came to ignore hard power and depend upon a more reliable and efficient type of power, which is known as soft power/war in political theories. On the other hand, it is obvious that benefiting from only hardware and physical resources isn’t sufficient in information and media age and users of power have to utilize modern technologies in information and communication fields so that the goals can be fulfilled with low material and life costs and a higher rate of legitimacy. To accomplish this, for the first time, soft power was introduced by Josef Nye by renovating the features of hard power. This kind of power makes use of some modern tools including psychological operations, spreading rumors, poisoned propaganda, cybernetics, media, satellites, intelligence combat, strategic deception, etc. Examining soft power and its various aspects, this article looks into psychological operations or war, rumor, and propaganda as functional soft power tools.
    Keywords: power, soft power, psychological operations, propaganda, rumor
  • Abbas Kardan Page 155
    This paper intends to look into the unrests and protests in Yemen in the first half of 2011, which were formed in line with the modern Arabic revolutions in the region. To gain an accurate understanding of the developments in Yemen, first, the socio-political structure of this country will be introduced, so that the reader can easily put things into perspective. Then, following a discussion on the background of these protests, the roots of people’s dissatisfaction with Ali Abdollah Saleh’s regime, which was manifested in the recent protests, will be dealt with. The cause of the prolongation of the protests and people’s failure to overthrow Saleh rapidly is another issue in explaining which factors such as differences of perspectives, the practices of the opposition forces, and the role of the Cooperation Council for the Arab States of the Persian Gulf, particularly Saudi Arabia as well as the U.S. concern over the Islamists’ gaining power will be considered.
    Keywords: protests, repression, revolution, Islamism, al, Qaeda, the Cooperation Council for the Arab States of the Persian Gulf