فهرست مطالب

پژوهش های اعتقادی کلامی - پیاپی 8 (زمستان 1391)
  • پیاپی 8 (زمستان 1391)
  • تاریخ انتشار: 1392/02/07
  • تعداد عناوین: 7
|
  • داود اسپرهم، محمد علی رحیمی صفحه 7
    تا کنون درباره تاریخچه ورود رثاء امام حسین (ع) در شعر فارسی تحقیقات وپژوهشهایی صورت گرفته است؛ ودراین تحقیقات قرن چهارم را نقطه آغازین ورود رثاء امام حسین(ع) در شعر فارسی دانسته اند و ضمن اینکه علت روی آوردن شعرا به مدح ورثاءاهلبیت را تشویقها و فرمایشات خود اهل بیت علیهم السلام دانسته اند، علت تاخیر ورود رثاء امام حسین(ع) در شعر فارسی راتا قرن چهارم؛ ایجاد خفقان توسط حکام ظالم زمان، از بین بردن شعر شیعیان فارسی زبان یا کوتاهی شعرای شیعی فارسی زبان ذکر کرده اند؛ که بر اساس مستندات تاریخی وتاریخ ادبیات فارسی در این مجال به نقد تک تک این نظریات و رد آنها پرداخته خواهد شد و ضمن تبیین علت اصلی نبود رثاء فارسی امام حسین (ع) تا قرن چهارم، با استنادبه مطالب تاریخی و نظرات بزرگان تاریخ ادبیات فارسی، علت حقیقی و منطقی تر اشتیاق شعرا برای سرودن معارف حسینی و اهل بیت علیهم السلام در دوره های متاخرتر بیان شده است.
    کلیدواژگان: امام حسین(ع)، قرن چهارم، رثاء، شعرفارسی، عشق، خفقان، اهل بیت
  • رضا باقی زاده صفحه 25
    امام در اصطلاح شیعه جانشین رسول خدا(ص) در همه امور دنیوی و اخروی می باشد؛ ایشان پس از پیامبر(ص) غیر از دریافت وحی تمام اختیارات پیامبر(ص) را دارد. از آن جایی که آخرین امام معصوم امام زمان(عج) در پس پرده غیبت است حال سوال این است که استمرار امامت در زمان غیبت چگونه است؟ و چه اختیاراتی متوجه او می باشد؟ در این مقاله به این نتیجه رسیده ایم که استمرار امامت در زمان غیبت توسط فقهای جامع الشرایط می باشد و در این باره کم تر مخالفتی شده است. اما درباره محدوده اختیارات فقها اقوالی مختلفی وجود دارد. این تحقیق مساله محور بوده و به روش تحلیلی پیش رفته و در جمع آوری اطلاعات از روش کتاب خانه ای و با ابزار فیش برداری سود جسته ایم
    کلیدواژگان: امامت، ولایت، فقیه، غیبت، اختیارات
  • سید حسین تقوی صفحه 43
    امروزه نظام مندی و مدیریت پدیده ای نوین محسوب می گردد و نقش موثری در پیشرفت مادی و معنوی کشورها ایفا می کند به ویژه اگر این نظام مندی مدلی برگرفته شده از سنت و سیره پیامبر اکرم باشد؛ در این تحقیق جریان مدیریت نظام مند رسول اعظم به بحث و بررسی گذارده شده است.
    هدف کلی این پژوهش بررسی نقش مدل مدیریت نظام مند پیامبر اعظم و همچنین تعیین شاخص های نظام مندی در مقایسه با مدیریت نوین است از نظر روش تاریخی و کتابخانه ای است که پس از جمع آوری مطالب به تجزیه و تحلیل کیفی پرداخته و نتایج حاصل از این تحقیق نشان می دهد که مدیریت نظام مند پیامبر اعظم تاثیر مهمی در ایجاد جامعه متحد، عدالت محور، کار آمد، تحول پذیر، و نظم گرا داشته است.
    کلیدواژگان: مدیریت، نظام مند، پیامبر اعظم، سیره، مدل، سیاست، فرهنگ، اجتماع
  • مالک شعاعی صفحه 71
    نظریه ی وحدت وجود، بیانگر آن است که وجود، عین وحدت است ولی این وحدت از نوع وحدت عددی، نوعی و جنسی و... نیست، وحدت و اتحاد موجودات به اعتبار وجود واحد مطلق است که حقیقت و باطن همه چیز است و به حقیقت غیر از وحدت هیچ نیست و وجود، یک حقیقت بیش نیست؛ همان حقیقت واحد فرد یگانه که با مراتب و درجات مختلف در جهان تجلی و ظهور می یابد. این مساله یکی از مهم ترین بن مایه ی افکار شیخ محمود شبستری در برجسته ترین اثرش، گلشن راز است.
    شبستری تلاش نموده تا مفاهیم را در طرحی نو معرفی نماید برای نمونه «اناالحق» را برای عارفی چون حلاج نامتعارف نمی داند حتی این امر در نگاه او برای مراتب آغازین خلقت نیز غیر عادی نیست:در آدر وادی ایمن که ناگاهروا باشد انا الحق از درختی درختی گویدت «انی اناالله»چرا نبود روا از نیک بختیاین مقاله توانسته است اندیشه های وحدت وجودی نهفته در تمامی پانزده یا هفده سوال پاسخ داده شده ی شیخ شبستر بیابد و معرفی می کند.
    کلیدواژگان: وحدت وجود، کثرت، گلشن راز
  • محمود قیوم زاده صفحه 89
    چیستی و حقیقت انسان و شناخت انسان آرمانی و کمال وی از مسائلی است که همواره ذهن بشر را به خود معطوف داشته است. مکاتب مختلفدر تعریف انسان و تبیین مفهوم انسانیت، اختلاف نظر دارند و هرگروه با توجه به نوع نگرش خاص خود برداشت و تحلیل ویژه ای از آدمی دارند.
    مقاله حاضر به تبیین انسان آرمانی و چگونگی کمال وی در عرفان شرقی و هندویی و مقایسه ی آن با انسان شناسی عرفان اسلامی در متون عرفانی و اسلامی به روش کتابخانه ای و توصیف و تحلیل داده های مطالعاتی می پردازد. منظومه ی عرفانی- هندویی «بهگودگیتا» یا سرود ایزدی از زیباترین آثار معنوی هندوان به زبان سانسکریت است. چگونگی آفرینش انسان، ارتباط او با خداوند، مراتب انسان، انسان کامل و راه های نیل به کمال، رابطه جان و تن و اصل تناسخ در منظومه ی هنددویی بهگودگیتا از موضوعات مورد بحث و قابل تطبیق با اندیشه ی عارفان مسلمان در آثار منظوم و منثور است. شایان ذکر است که در مواردی نیز تعالیم وعناصر مغایر با بینش عارفان مسلمان در گیتا به چشم می خورد.
    کلیدواژگان: انسان شناسی، عرفان اسلامی، هندوئیزم، انسان آرمانی(یوگی)، بهکتی(عشق)
  • محمد کاوه صفحه 117
    در مطالعات بین ادیانی شفاعت عقوبت و نجات یکی از موضوعات مشترک در کتاب های ادیان بزرگ الهی است. بدین معنی که مرتکبین گناه با عمل شفیع، از مجازات الهی بخشیده شوند. این موضوع در کتاب مقدس یهودیان به عنوان مثال در کتاب اشعیاء (باب53 فقره)12، عهد جدید، رومیان(باب5، فقره 15) و در قرآن مجید، سوره انبیاء (آیه 28) اشاره شده است. شفاعت عقوبت در عهد عتیق به صفت رحمت خدا (اعداد، باب14) و در قرآن مجید به صفات رحمانیت(زمر/53 و انبیاء/107)، رحیم بودن(طه/109 و مریم/87) و غفاریت خداوند(زمر/53) نسبت داده شده است. اما تفسیر شفاعت، کیفیت تاثیر عمل شفیع(مستقل یا وابسته) در مجازات، رابطه شفاعت با توحید افعالی، نقض اراده الهی، تجری گناهکار، عدل الهی و پیام های مربوط به این موضوع خوب تبیین نگردیده است. در تحقیق حاضر تفاسیر مختلف از موضوع و مسایل پیرامون آن از منظر ادیان تبیین شده است.
    کلیدواژگان: شفاعت، عقوبت، نجات، شفیع، توحید افعالی، عدل الهی و عهدین
  • محمدرضا مسعودزاده، حسنعلی نوروزی صفحه 147
    یکی از سنتهای فراگیر الاهی مسئله شفاعت می باشد که بر اساس قرآن و روایات، اصل شفاعت و واسطه بین خدا و خلق امری مسلم بوده و وجود انبیا و اولیا الهی، حلقه وصل مردم به سوی خدای سبحان بوده که به خاطر قرب و مقام و منزلتشان نه تنها در دنیا که در آخرت نیز، به اذن او به امداد و شفاعت انسانها اقدام می نمایند. و لذا اصل برخورداری انبیا و اولیا از مقام شفاعت در روز قیامت مورد وفاق همه مذاهب اسلامی بوده است؛ لکن محمد رشید رضا در تفسیر المنار به تبع ابن تیمیه و وهابیت، شفاعت طلبی از اولیا الهی را حرام وآن را عملی مشرکانه و به انکار اصل شفاعت در قرآن می پردازد. در مقابل، علامه طباطبائی در تفسیر المیزان با تعریض به نظرات وی به اثبات شفاعت ازدیدگاه قرآن وروایات می پردازد. مقاله حاضر ضمن بیان مفهوم، ماهیت شفاعت و گستره ی آن در نظام توحیدی به انعکاس آراء رشید رضا و علامه طباطبائی در تفسیر المنار و المیزان، درباره شفاعت پرداخته و در نهایت به نقد اجمالی و نتیجه گیری می پردازد.
    کلیدواژگان: توحید، شرک، شفاعت، اراده الهی، علامه طباطبائی، رشیدرضا، وهابیت
|
  • Davood Esparham, Mohammad Ali Rahimi Page 7
    So far some research and studies have been done on the history of Imam Hussein’s (AS) lamentation entry to Persian poetry, and they have considered the fourth century as the starting point of this entry. Mean while, these studies have mentioned the cause of poets’ eulogy and lamentation about the Holy Household (AS) were the Household’s comments and encouragement. They have stated the reasons for the delay of Imam Hussein’s (AS) lamentation entry to Persian poetry until the fourth century as: the oppression of the cruel rulers of the time, the elimination of Persian Shiites’ poetry, or the negligence of Persian Shiites’ poets. In this study each of these reasons is reviewed and rejected based on some historical documents and Persian literature history. In addition, the main reason for the absence of Imam Hussein’ (AS) Persian lamentation until the fourth century is explained according to historical information and the views of Persian literature experts. The real and more reasonable reason for the enthusiasm of poets to compose poems about Imam Hussein (AS) and the Holy Household (AS) in more recent periods is presented.
    Keywords: Imam Hussein (AS), the fourth century, lamentation, Persian poetry, enthusiasm, oppression, the Holy Household
  • Reza Baghizadeh Page 25
    In Shiism, Imam is a successor of prophet Mohammad (upon whom be peace) in both secular and perpetual world's affairs.And except for the revelation, Imam has the same powers as holy prophet.Since the last Imam is behind the absence curtain (is hidden from public vie),the question is raised that how imamate continues in occultation. And what kind of powers does he have?In this article this conclusionis taken that imamate is continued by comprehensively equippedcanonists, something which is rarely opposed. However, there aredifferent opinions on canonist's powers.This article isproblem-based and is processed analytically, and in data collecting alibrary -research method along with note-taking instrument is used.
    Keywords: Pontificate, guardianship, jurisl, Absence, Authoriy
  • Seyyed Hossein Taghavi Page 43
    Nowadays, systematic management is a new phenomenon, and plays an important role in the material and spiritual development of countries, especially if the systematic model is derived from the traditions of Prophet Muhammad (PBUH). In this study the systematic management of Prophet has been discussed. The main objective of this study is to investigate the role of the systematic management model of Prophet, and to determine the systematic parameters compared with the modern management through the historical and library method. After data collection, the contents has been discussed qualitatively, and the results indicate that the systematic management of Prophet has significant impact on the establishment of a unified, justice-oriented, efficient, flexible, and discipline-oriented society.
    Keywords: Management, systematic, The Prophet, tradition, model, politics, culture, society
  • Malek Shoaei Page 71
    The idea of Pantheism indicates that there is unity, but it is not of the numerical and material unity. The unity of beings is due to the absolute unity that is the fact and essence of everything. The fact is nothing other than the unity, and existence is no more than a fact. The truth is the person who is manifested and emerged with different degrees in the world. This issue is one of the most important sources of Sheikh Mahmoud Shabestari’s thoughts in his outstanding work, the Secret Garden. Shabestari attempts to introduce concepts in new ways. For example, he believes " Ana al-Haqq " is not unusual for a mystic like Hallaj. Even in his view, this is not unusual in the early stages of creation. Enter the secure place in which a tree suddenly tells you “I am God”. This is permitted because of good fortune. This study has found and introduced the latent pantheistic ideas in all fifteen or seventeen questions which were answered by Sheikh Shabestari.
    Keywords: Pantheism, plurality, Secret Garden
  • Mahmud Ghayumzadeh Page 89
    Discussing and struggle for recognizing the humankind's existence always has been subject which occupied the elite's mind to itself. Approximately all various schools have different definition and idea about humanity and everybody have specific analysis by personal speculation. This article tries to search the Bhagvad Gita's view on humanity of mankind and deliver the accurate comparing with Moslems mystical terms. Bhagvad Gita is one of fascinating and deep masterpieces of Indian-mystical artistic work which has been written in Sanskrit language. Creation of humankind، relationship between man and God، men's chain of command،Competently man، the way to God، relationship between spirit an physical aspect of life, incarnation and chain of being have been discussed in Bhagvad Gita so that can be reconciled with Moslems viewpoint in the poetry and prose works. It is obvious that، there is deferential aspects which will be discussed by attention to Gita and Moslem's work.
    Keywords: Anthropology, Islamic Mysticism, Hindoism, the perfect Man(Yogi), Bhakati (Love)
  • Mohammad Kaveh Page 117
    In the studies between religions, the intercession of punishment and salvation are the common issues in the books of major divine religions. This means that those who commit sin will be forgiven from God punishment by the intercessor. This issue is mentioned in the Jewish Bible, for example in the book of Isaiah (chapters 53, items12), the New Testament, Romans (Chapter 5, item 15), and the Holy Quran, Sura Anbiya (verse 28). The intercession of punishment in the Old Testament is attributed to the mercy of God (Numbers, chapter 14), and in the Quran to His being clement (Zmr / 53 and Anbiya / 107), merciful (Taha /109 and Maryam / 87), and forgiving (Zmr / 53). But the interpretation of intercession, the quality of the intercessor’s practice and its effect (independent or dependent) on the penalties, the relationship between intercession and monotheism, violation of God's will, rudeness of the guilty, divine justice, and the messages of this issue have not been explained well. In this study, different interpretations of the subject and the related issues have been explained from the viewpoints of religions.
    Keywords: Intercession, punishment, salvation, intercessor, monotheism, divine justice, The Old, New Testaments
  • Mohammad Reza Masudzadeh, Hasan Ali Norouzi Page 147
    One of the pervasive divine traditions is the issue of intercession which according to the Quran and narrations, intercessors and intermediaries between God and the people are definitely true, and the prophets and saints of God are the joint between people and God who due to their closeness to God and their position and dignity, not only in the world but also in the hereafter intercede and help people with His permission. Therefore, the principle that the prophets and saints are as intercessors on the Day of Judgment is in accordance with all Islamic religions. But Muhammad Rashid Reza in Almenar interpretation, following Ibn Taymiyyah and Wahhabism, considers seeking the intercession of the saints of God forbidden and as idolatrous practice, and denies the principle of intercession in the Quran. In contrast, Allameh Tabatabaei in Almyzan interpretation contradicts his views and proves intercession from the perspective of the Quran and narrations. This article expresses the concept, nature and scope of intercession in the monotheistic system. It also discusses the views of Rashid Reza and Allameh Tabatabaei about intercession reflected in Almenar and Almyzan interpretations. Finally, there is an overview and conclusion of the issue.
    Keywords: Monotheism, idolatry, intercession, the will of God, Allameh Tabatabaei, Rashid Reza, Wahhabism