فهرست مطالب

مطالعات انقلاب اسلامی - پیاپی 32 (بهار 1392)
  • پیاپی 32 (بهار 1392)
  • تاریخ انتشار: 1392/03/01
  • تعداد عناوین: 10
|
  • سید سجاد ایزدهی ترجمه: _ی_ صفحه 9
    جامعه اسلامی نمی تواند از آزادی های مشابه آزادی های غربی و شرقی بهره گرفته و نظام سیاسی اجتماعی خود را بر آن مبانی، تنظیم کند. بلکه می بایست نقشه راه خویش در عرصه تامین آزادی های سیاسی را بر بستر مبانی مورد قبول اسلامی قرار داده و خرده نظام مطلوب خویش در عرصه آزادی های سیاسی را در راستای کلان نظام سیاسی اجتماعی قرار دهد. طبیعی است این منطق، موجب رویکرد متفاوت در مسائل اساسی نظام سیاسی مانند آزادی بیان، انتخابات، مشارکت سیاسی، احزاب و... شده و گستره، معیارها و مصادیق متفاوتی را در این عرصه ها از گونه غربی و شرقی آن، رقم می زند. این تحقیق درصدد است مبانی آزادی با قرائت مذکور را با عنایت به آموزه های اسلام و با تاکید بر دیدگاه های آیت الله خامنه ای مورد عنایت قرار دهد.
    کلیدواژگان: آزادی، آزادی سیاسی، حق رای و انتخاب، مشارکت سیاسی، احزاب، آزادی بیان
  • محمدصادق تراب زاده جهرمی، سید علیرضا سجادیه، مصطفی سمیعی نسب صفحه 31
    جمهوری اسلامی در حوزه های اقتصادی با مسائل یا مفاهیمی مواجه است که به هیچ عنوان تاکنون چه در عرصه نظر و چه در عرصه عمل و تجارب بشری مشابه و مابه ازای واقعی نداشته است. بنابراین خود انقلاب اسلامی مکلف به نوآوری و ابتکار و نظریه پردازی و الگوسازی در این عرصه های جدید اقتصادی است. یکی از این مفاهیم، «اقتصاد مقاومتی» است. حوزه موضوعی اقتصاد مقاومتی که توسط مقام معظم رهبری طرح گردیده، بسیار گسترده است. براین اساس در تبیین حوزه اقتصاد مقاومتی ابتدا نیاز است ابعاد موضوع شناسایی و موضوعات مختلف به لحاظ اهمیت طبقه بندی شوند. این سطح از کار به اصطلاح تدوین نقشه مهندسی اقتصاد مقاومتی خوانده می شود. این تحقیق تلاش کرده است با تحلیل سخنان رهبری معظم و با بهره گیری از روش نظریه پردازی داده بنیاد، مدل مفهومی سخنان ایشان پیرامون ابعاد، ویژگی ها و الزامات اقتصاد مقاومتی را استخراج کند.
    کلیدواژگان: اقتصاد مقاومتی، آیت الله خامنه ای، تحریم اقتصادی، اقتصاد ملی
  • سید رحمت الله موسوی مقدم صفحه 47
    نقش آموزه های دینی در سلامت انتخابات، براساس آرای امام راحل و مقام معظم رهبری که شرکت در انتخابات را فریضه دانسته و مصلحت نظام و بالندگی آن را در انتخابات سالم و آزاد می دانند، حداقل در سه محور، بسیار برجسته و قابل رصد است که عبارتند از: اصلاح دیدگاه و نگرش سازی، حاکمیت اخلاق و نظام ارزشی و طراحی نظام ارتباطی کارآمد.
    آموزه های دینی در بعد نگرش سازی، حضور در انتخابات را از جنس تکلیف دینی و فریضه جلوه می دهد نه به عنوان ابزار قدرت؛ در بعد حاکمیت اخلاق و نظام ارزشی، مقولات اعتمادسازی و اثبات قابلیت ارزشی به معنای شایستگی حرفه ای و صلاحیت اخلاقی را پیشنهاد می دهد. در بعد نظام ارتباطی کارآمد، حضور دین و آموزه های آن، منجر به تعامل معقول، تاثیرگذاری معنوی، مصلحت محوری و تعالی معنوی می شود که در امر انتخابات، ارکان عقلانی محسوب می شوند. برآیند حضور دین در ابعاد مذکور، تضمین سلامت انتخابات است
    کلیدواژگان: انتخابات، سلامت، آموزه های راهبردی دین، امام راحل و مقام معظم رهبری
  • حسن رحیمی (روشن) صفحه 61
    نوشتار حاضر قصد دارد نقش رهبری سیاسی و چگونگی تاثیرگذاری آن را در شکست ها و پیروزی ها، مورد بررسی قرار دهد. از این رو، با سیری در تاریخ پر فراز و نشیب ایران، چهار جنگ مهم و تاثیرگذار دویست سال اخیر ابتدا، جنگ اول ایران و روس و در آخر جنگ عراق و ایران مورد مطالعه قرار گرفته تا ضمن مقایسه رهبری سیاسی ایران در این جنگ ها و نتایج حاصله از آن، به این پرسش نیز پاسخی مناسب ارائه شود که دلیل شکست های ایران در سه جنگ زمان قاجار و کسب نتیجه ای مطلوب در جنگ با عراق، چه بوده است؟
    کلیدواژگان: جنگ، امام، رهبری انقلاب اسلامی، جنگ ایران و عراق، تمامیت ارضی
  • محمدرضا مولایی صفحه 79
    با پیروزی انقلاب اسلامی، گرایش ایران به اتخاذ نگرش اصول گرایانه در عرصه های پر تنش بین المللی که میدان کارزار برای دستیابی به منافع ملی، براساس نگرش های عموما مادی گرایانه است، چالش های مختلفی را برای جمهوری اسلامی ایجاد کرد. حضرت امام برای برون رفت از مشکلاتی که در عرصه های داخلی و خارجی به وجود آمده بود، با استفاده از نظام معرفتی و روش اجتهادی خویش، با تاکید بر لزوم توجه به نقش متغیرهای «زمان» و «مکان» در استنباط احکام مربوط به حوزه عمل سیاسی، تلاش برای حفظ دولت اسلامی را با طرح رویکرد «حفظ نظام»، از باب لزوم تمهید مقدمات برای تحقق اهداف و منویات شارع مقدس اسلام، ضروری دانستند. اتخاذ راهبرد حفظ نظام جمهوری اسلامی، زمینه ارتقای توانمندی نظام در مدیریت محیط داخلی و خارجی و مقابله با چالش های ایجاد شده را فراهم و امکان عملیاتی شدن هوشمندانه اصول گرایی دولت اسلامی را در وضعیت های متفاوت، متناسب با شرایط زمانی و مکانی به وجود آورد
    کلیدواژگان: سیاست خارجی، منافع ملی، اصول گرایی، مصلحت، حفظ نظام
  • عباسعلی مشکانی سبزواری، ابوالفضل سعادتی صفحه 97
    انقلاب اسلامی در مراحل سه گانه خود، یعنی ایجاد، استقرار و توسعه، با محوریت فقه حرکت کرده است. در مرحله ایجاد با استفاده از فقه سنتی، در مرحله استقرار با استفاده از فقه پویا و هم اکنون و در مرحله توسعه از کشور و دولت اسلامی به «تمدن اسلامی»، نیازمند فقه حکومتی است. در مقاله حاضر، مراحل پیش گفته تبیین و به ضرورت استمداد از فقه حکومتی برای گذار از مرحله استقرار به مرحله توسعه استدلال شده است. بررسی وضعیت فقه در دوره ایجاد و استقرار انقلاب و ترسیم خط مشی گذار از دوره موجود به دوره توسعه انقلاب و نرم افزار مورد نیاز آن، بخش پایانی مقاله را به خود اختصاص داده است.
    کلیدواژگان: جمهوری اسلامی، ایجاد انقلاب، استقرار انقلاب، توسعه انقلاب، فقه سنتی، فقه پویا، فقه حکومتی
  • ابوالفضل خوشی، حسن ملکی، ابراهیم کلانتری صفحه 119
    یکی از خلا های مهم در برنامه درسی دروس معارف اسلامی دانشگاه ها با سابقه نزدیک به سه دهه فعالیت گروه های معارف اسلامی به عنوان اولین گام پژوهش، طراحی و تبیین اهداف مطلوب این دروس است که علاوه بر تایید اسناد بالادستی در این زمینه مورد توافق صاحب نظران و دانشجویان با توجه به نیازهای روز جامعه باشد. با مطالعه اسناد و مدارک بالادستی اهداف مطلوب شناسایی گردید و داده ها موضوع بندی شد و به 385 کد اولیه تقسیم گردید و از طریق مقوله بندی و موضوعات اساسی (Theme) اهداف مطلوب براساس منابع پژوهش در هشت محور کلی جمع آوری و ارائه گردید که به دلیل مبسوط بودن پژوهش، اعتباربخشی اهداف مطلوب استخراج شده از روش فن دلفی انفرادی و جمعی و مصاحبه انفرادی نیمه ساختارمند از صاحب نظران و اساتید و پرسشنامه دانشجویان در دروس معارف اسلامی در مقاله جداگانه ای ارائه خواهد شد
    کلیدواژگان: اهداف مطلوب، برنامه درسی، دروس معارف اسلامی
  • قربانعلی قربان زاده سوار، هاشم ناطقی صفحه 147
    از جمله اهداف عاملان جنگ نرم غرب، به حاشیه راندن فرهنگ ملی و دینی انسان ها و حاکمیت فرهنگ لیبرال دموکراسی در فرایند جهانی سازی و حکومت بر جهان است. محور اصلی جنگ نرم، تحریک نیروهای فرهنگی، اجتماعی و سیاسی کشورهای دارای شکاف های فکری، جناحی، روشی و... است تا نیروهای متعارض، مولفه های ستیزش خود را به ساختار سیاسی منتقل کنند و شکاف های ساختاری تشدید گردد. جنگ نرم غرب در خلق بحران های اعتقادی، فرهنگی، اخلاقی و اجتماعی به منظور تضعیف مشروعیت و مقبولیت جمهوری اسلامی ایران، هویدا گشته است. تمرکز بر مقوله جوانان، اقشار آسیب پذیر، زنان، قومیت ها، معضلات اخلاقی و اجتماعی، مخالفت با ولایت فقیه، رواج عرفان های کاذب و مواردی از این قبیل از محورهای مد نظر عاملان جنگ نرم غرب است که درصدد تردید در مبانی هویت ایران زمین و تهدید مشروعیت و مقبولیت نظام جمهوری اسلامی ایران هستند.
    کلیدواژگان: جنگ نرم غرب، مشروعیت دینی، مقبولیت مردمی، نظام جمهوری اسلامی ایران
  • احسان شاکری خویی صفحه 167
    جمهوری اسلامی ایران، به واسطه ظرفیت های فرهنگی انقلاب اسلامی و امواج منطقه ای و جهانی آن، پیشتر از آمریکا، با اتخاذ و اعمال قدرت نرم و فرهنگی و در عین حال کارساز، منافع ایالات متحده آمریکا را در جهان اسلام و به طور خاص، منطقه حساس خاورمیانه به چالش و مبارزه طلبیده است. بیداری اسلامی، اسلام سیاسی و انقلابی که در روزها و ماه های اخیر، دامن گیر کشورهای عرب خاورمیانه و شمال آفریقا شده است، یکی از نتایج کاربست شیوه ها، ابزارها و قدرت نرمی است که ایران با فرهنگ، ایدئولوژی دینی و انقلابی خود، علیه آمریکا به کار گرفته است. در این مقاله، مشخصا ظرفیت ها، شیوه ها و ابزارهای فرهنگی و قدرت نرم طرفین، تشریح شده و تصویری از آینده این مواجهه ارائه خواهد شد.
    کلیدواژگان: فرهنگ، قدرت نرم، جمهوری اسلامی ایران، آمریکا، رسانه، نزاع ایدئولوژیک
  • امین نواختی مقدم، مرتضی میرزانژاد صفحه 187
    جمهوری اسلامی ایران، به واسطه ظرفیت های فرهنگی انقلاب اسلامی و امواج منطقه ای و جهانی آن، پیشتر از آمریکا، با اتخاذ و اعمال قدرت نرم و فرهنگی و در عین حال کارساز، منافع ایالات متحده آمریکا را در جهان اسلام و به طور خاص، منطقه حساس خاورمیانه به چالش و مبارزه طلبیده است. بیداری اسلامی، اسلام سیاسی و انقلابی که در روزها و ماه های اخیر، دامن گیر کشورهای عرب خاورمیانه و شمال آفریقا شده است، یکی از نتایج کاربست شیوه ها، ابزارها و قدرت نرمی است که ایران با فرهنگ، ایدئولوژی دینی و انقلابی خود، علیه آمریکا به کار گرفته است. در این مقاله، مشخصا ظرفیت ها، شیوه ها و ابزارهای فرهنگی و قدرت نرم طرفین، تشریح شده و تصویری از آینده این مواجهه ارائه خواهد شد.
    کلیدواژگان: فرهنگ، قدرت نرم، جمهوری اسلامی ایران، آمریکا، رسانه، نزاع ایدئولوژیک
|
  • Seyyed Sajjad Izdehi Page 9
    An Islamic society cant have such freedoms as west and east and found its socio-political system upon them. Rather it should base its road map on acceptable Islamic foundations in order to provide political freedoms. It should also direct its desirable subsystem in the field of political freedoms in line with macro policies for the socio-political system. Obviously this argument will lead to different approaches in fundamental issues of any political system such as freedom of speech, elections, political participation, factions etc. and creates different scopes, criteria and instances in these fields, western or eastern. This study is about to investigate foundations of freedom through the abovementioned interpretation considering Islamic teachings while emphasizing on ayatollah Khamenei's viewpoints.
    Keywords: freedom, political freedom, eligibility to vote, select, political participation, factions, freedom of speech
  • Muhammad Sadeq Torabzade Jahromi, Seyyed Alireza Sajjadieh, Mustafa Samiinasab Page 31
    In economic arena, Islamic republic of Iran is facing issues and concepts never experienced before, theoretically or practically, by anyone anywhere. Therefore Islamic republic of Iran is itself obliged to innovate, theorize and create its own models in these novel economic situations. Among these concepts is resistance economy. Having been proposed by supreme leader, it includes a large number of subjects. Therefore to clarify the scope of resistance economy it is necessary to identify various aspects of the subject and classify different subjects based on their priority. Terminologically speaking, this phase is called the preparation of economy's blueprint. Having analyzed supreme leader's speeches and having applied Grounded Theory, this study tries to extract conceptual model of his speeches regarding different aspects, characteristics and necessities of resistance economy.
    Keywords: resistance economy, supreme leader, ayatollah Khamenei, economic sanctions, national economy
  • Seyyed Rahmatollah Moossavi Moqaddam Page 47
    The role of religious teachings in the health of elections, based on late Imam Khomeini and ayatollah Khamenei's viewpoints who believe it is religiously obligatory to participate in elections and consider healthy and free Elections as the expedience of the system and its growth is outstanding and can be traced in at least three axels as following: correcting the attitudes and creating new ones, domination of ethics and system of values and designing a viable communicative system.To create new attitudes, Islamic teachings depict participation in elections as a religious duty and obligation not a power tool. For domination of ethics and system of values it suggests trust building and proving the value capability meaning professional competence and ethical qualification. For a viable communicative system, presence of religion and its teachings lead to a reasonable interaction, spiritual influence, inclination toward expedience and spiritual growth that are among the intellectual foundations in elections. Presence of religion in these aspects totally guarantees the health of elections.
    Keywords: elections, health, strategic teachings of religion, late Imam Khomeini, supreme leader
  • Hassan Rahimi (Roshan) Page 61
    This paper tries to study the role of political leadership and how it influenced victories and failures during history. Therefore, in a journey through fluctuating Iranian history, four prominent and influential wars of past two centuries – initially Iran-Russia war and finally Iran-Iraq war- have been studied. While comparing Iran's political leadership in these wars and their consequences, this question has been duly answered: what were the reasons of Iran's failures in three wars during Qajar dynasty and desired results of Iran-Iraq war?
    Keywords: war, Imam Khomeini, Islamic revolution's leader, Iran, Iraq war, territorial integrity
  • Muhammad Reza Molaee Page 79
    With the victory of Islamic revolution, Iran's inclination toward the application of principlist attitudes in tension filled international arenas as a battlefield to secure national interests based on usually material attitudes created different challenges for Islamic republic of Iran. To resolve problems that occurred in domestic and foreign arenas, Imam Khomeini considered efforts to preserve Islamic state essential applying his epistemological system and method of ijtihad [the process of making a legal decision by independent interpretation of the legal sources, the Qur’an and the Sunnah] with an emphasis on the role of variables of "time" and "place" in inferring rulings related to political actions. For this end, he proposed "system preservation" attitude as an instance for the necessity of preparing any requirement to implement God's intentions as the founder of Islamic sharia [Islamic law]. The application of "system preservation" strategy to preserve Islamic republic of Iran paved the way to increase Iran's management capabilities both in domestic and international arenas and to confront the challenges. It also helped intelligently implement Islamic state's principlist attitudes in different conditions according to time and place.
    Keywords: foreign policy, national interests, principlism, expedience, system preservation
  • Abbasali Meshkati Sabzevari, Abolfazl Saadati Page 97
    In its three stages namely development, consolidation and expansion, Islamic revolution has walked in the path of feqh. In the development stage it applied traditional feqh, in the consolidations stage it used dynamic feqh and currently i.e. the expansion stage from country and Islamic state to "Islamic civilization" it requires state feqh. This study explains the abovementioned stages and argues the necessity to utilize state feqh in transition from consolidation stage to expansion stage. Finally it examines the condition of feqh in the development and consolidation stage and draws the outlines of transition from the current conditions to the expansion of revolution and its required software.
    Keywords: Islamic republic, development of revolution, consolidation of revolution, expansion of revolution, traditional feqh, dynamic feqh, state feqh
  • Abolfazl Khoshi, Hassan Maleki, Ebrahim Kalantari Page 119
    One of the important gaps in the syllabus of Islamic thought courses in universities despite almost three decades of Islamic Thought department's activities is to conduct researches and design and clarify desired objectives for these courses that both complies with major policies of the country in this regard and is accepted by experts and university students according to current needs of the society. Having studied major policies of the country written down in different documents, we identified desired objectives. Then data were classified and divided into 385 initial codes. These desired objectives were collected and presented through categorization and themes based on research resources in eight generic fields. Since the research was really lengthy and expansive the validity of the desired objectives extracted through Delphi method, both from individuals and groups, and semi-structured interviews from experts and professors as well as questionnaires filled by university students of Islamic thought courses will be presented in a separated article.
    Keywords: desired objectives, syllabus, courses of Islamic thought
  • Qorbanali Qorbanzade Savar, Hashem Nateqi Page 147
    Among the objectives of western soft war is to marginalize national and religious cultures and facilitate the domination of liberal democracy in the globalization process as well as world domination. The main axis of soft war is to provoke cultural, social and political forces in countries with intellectual, factional and methodical rifts so that the opposition can transfer the components of its dispute to political structure and widen the structural gaps. Western soft war has manifested itself in the creation of crises in the fields of beliefs, culture, ethics and society in order to weaken Islamic republic of Iran's legitimacy and popularity. Younger generation, vulnerable people, women, ethnic groups, ethical and social problems, opposition to welayate faqih, the spread of pseudo-mysticisms and similar issues have been the focus of western soft war agents who are trying to question the bases of Iranian identity and threaten legitimacy and popularity of Islamic republic of Iran.
    Keywords: western soft war, religious legitimacy, public popularity, Islamic republic of Iran
  • Ehsan Shakeri Khoee Page 167
    Due to its cultural capacities, Islamic revolution of Iran has challenged US interests in Islamic world especially the sensitive area of middle-east through the application of cultural power and soft power earlier than US. Islamic awakening, political and revolutionary Islam which has spread all over Arab Countries in middle-east and north Africa is an outcome of methods, tools and soft power applied by Iran through its culture and its religious as well as revolutionary ideology. This study specifically explains cultural and soft capacities, methods and tools of both sides and offers the prospects of this confrontation.
    Keywords: culture, soft power, Islamic republic of Iran, US, media, ideological dispute
  • Amin Navakhti Moqaddam, Morteza Mirzanejad Page 187
    This article mainly focuses on how and with the aid of what media Islamic revolution's leadership spread revolution's ideology among the masses and when necessary he mobilized and organized people. To address this question McLuhan's classification of media into hot and cool has been applied to study the influence of media by Imam Khomeini and acceleration of Islamic revolution's victory. Having analyzed media used by revolution's leaders especially Imam Khomeini and having compared them to characteristics mentioned by McLuhan in his classification of media into hot and cool, we can figure out revolution leaders especially Imam Khomeini's insight in selecting the kind of media and the method to use them in order to spread revolution's ideology and mobilize masses with regard to revolutionary conditions of the society and political status of Pahlavi regime.
    Keywords: hot, cool media, Islamic revolution of Iran, political mobilization, Pahlavi regime, Imam Khomeini