فهرست مطالب

پژوهشهای جغرافیای انسانی - پیاپی 84 (تابستان 1392)
  • پیاپی 84 (تابستان 1392)
  • تاریخ انتشار: 1392/03/07
  • تعداد عناوین: 12
|
  • ابولفضل مشکینی، کرامت الله زیاری، محسن کلانتری، فریاد پرهیز صفحه 1
    شهر زنجان در دهه های اخیر از رشد جمعیتی و کالبدی چشمگیری برخوردار بوده است، ازجمله پیامدهای ناگوار این رشد شتابان و بی‎قواره، شکل‎گیری مناطق اسکان غیر رسمی در این شهر است. منطقه‎ی اسلام‎آباد، از دسته مناطق بزرگ اسکان غیر رسمی شهر زنجان است که در پی مهاجرت گسترده‎ی روستاییان طی دهه‎ی 1350 به بعد، از سوی مهاجران روستایی ساخته شده است. این منطقه گرچه اکنون جزء مناطق رسمی درون شهر به‎شمار می‎رود؛ اما از دیدگاه کالبدی، نظام کاربری و خدمات‎رسانی، جمعیتی، اجتماعی و فرهنگی با مشکلات مختلفی روبه‎رو است. هدف این پژوهش تحلیل فضایی کالبدی ناهنجاری های اجتماعی در منطقه‎ی اسلام‎آباد و تشریح عوامل موثر در بروز ناهنجاری های این منطقه است. روش پژوهش توصیفی تحلیلی است و برای شناسایی الگوهای فضایی توزیع جرایم در سطح منطقه‎ی اسلام‎آباد از مدل‎های آماری گرافیک مبنا، شامل آزمون مرکز متوسط و بیضی انحراف معیار و برای تشخیص کانون‎های جرم‎خیز شهری، از شاخص نزدیکترین همسایه و روش درون‎یابی تخمین تراکم کرنل استفاده شده است. جامعه‎ی آماری پژوهش، مجموع جرایم ارتکابی است که در دوره‎ی زمانی یک‎ساله در این محدوده رخ داده است. یافته ها نشان می‎دهند این منطقه، یکی از مهم‎ترین کانون‎های وقوع بزهکاری شهر زنجان است و توزیع فضایی جرایم مورد بررسی در این منطقه، از الگوی خوشه ایو متمرکز پیروی می کند. بیشترین جرایم ارتکابی در این منطقه، جرم شرارت و درگیری، اعتیاد و قاچاق مواد مخدر است. همچنین بین تراکم جمعیت در این محدوده و نرخ وقوع بزهکاری در آن، رابطه‎ی مستقیم وجود دارد. از سوی دیگر، بالابودن میزان کاربری مسکونی و کمبود و نبود برخی کاربری های مورد نیاز شهروندان در توزیع جغرافیایی، نوع و میزان جرایم و شکل‎گیری الگوهای فضایی بزهکاری در این منطقه موثر بوده است.
    کلیدواژگان: زنجان، اسلام‎آباد، ناهنجاری‎های اجتماعی، اسکان غیر رسمی
  • موسی پژوهان، نصرالدین الیاس‎زاده مقدم، سمیه فتحی صفحه 17
    برنامه‎ریزی مدرنیستی بین سال‎های 1920 تا 1930 در دو سوی اقیانوس اطلس آغاز شد، گرچه می‎توان نشانه های آن را در جنبش‎های اولیه‎ی برنامه‎ریزی در شهر زیبا یا باغ شهر پیدا کرد. این آغاز با نمودار شدن جنبش مدرنیسم در معماری همزمان بود و در برنامه‎ریزی شهری غرب تا اواخر دهه‎ی 1960 پاردایم مسلط بود. فاجعه های بوم‎شناختی در طول قرن بیستم منجر به درک تدریجی محدودیت‎های طبیعی، از‎جمله زمین شد و رشد آگاهی های زیست‎محیطی، به‎عنوان نشانه‎ای از پست‎مدرن شدن فرهنگی بروز کرد. انتقادهای صحیح وارد بر جریان مدرنیسم سبب شد که انتقادها و رویکرد‎های همراه آن، پست‎مدرنیسم نام بگیرد و تنها وجه اشتراک همه‎ی آنها، نقد جدی بر سبک معماری و شهرسازی بود که خود را به‎نام مدرنیسم مطرح کرده بود. نتایج به‎کارگیری این دو پارادایم در برنامه‎ریزی شهری و خاصه کاربری زمین مشهود و قابل تامل است. به‎طوری‎که تجربه های سطح جهانی نشان می‎دهد، بازتاب کالبدی فضایی این دو پارادایم در شهرها در قالب طرح‎ها و برنامه های کاربری زمین متفاوت از یکدیگر بوده و هر کدام دارای ویژگی ها و مولفه های خاص خود هستند. دراین نوشتار تلاش شده تا با توجه به اهمیت کاربری زمین و راهبرد‎های آن برای آسایش و رفاه انسان شهرنشین، مقایسه‎ای تطبیقی میان این دو پارادایم مهم و اثرگذار بر کاربری زمین انجام شود. نتایج این بررسی حاکی از چرخشی آشکار در قوانین و مقررات کاربری زمین در پارادایم پست‎مدرنیسم نسبت به مدرنیسم است، چنانکه ارزش‎های مدرنیستی در پارادایم جدید نفی و بازگشت به ارزش‎های پیش از این دوره، مبنای عمل قرار گرفته است.
    کلیدواژگان: مقایسه‎ی تطبیقی، پست‎مدرنیسم، کاربری زمین، نمونه‎های عینی، مدرنیسم
  • محسن رضایی میرقائد، ابوالقاسم عربیون، مهدی علیزاده صفحه 37
    توسعه ی اقتصادی هدفی مطلوب برای تمام ملت‎ها بوده و نتیجه‎بخش‎بودن فعالیت‎هایی که در این مسیر انجام می‎شود، نیازمند شناختی دقیق و جامع از متغیرهایی است که در این فرایند نقش دارند. در این میان کارآفرینی نقشی مهم در توسعه ی اقتصادی کشورها ایفا می‎کند. مفهوم کارآفرینی چیزی بیشتر از ایجاد شغل است. اگرچه ایجاد شغل یکی از جنبه های کارآفرینی است؛ اما تنها یکی از کارکردهای آن است. دیدگاه کارآفرینی مشتمل بر جست‎وجوی فرصت‎ها، پذیرش مخاطرات، پایداری برای محقق کردن ایده ها و مفاهیمی از این دست است و به‎طورکلی با مفاهیم توسعه ی اقتصادی ارتباطی نزدیک دارد. این پژوهش با بررسی 59 کشور عضو دیده‎بان جهانی کارآفرینی نتیجه گیری شده است که سطح فعالیت‎های کارآفرینانه در کشورهای عضو دیده‎بان جهانی کارآفرینی، بر نرخ اشتغال آنها تاثیر مثبت دارد. از سویی دیگر مشخص شده است که سطح این فعالیت‎ها، تولید دانش را نیز به‎طور مثبت تحت تاثیر قرار می‎دهد. سطح فعالیت‎های کارآفرینانه در کشورهای عضو دیده‎بان جهانی کارآفرینی، بر میزان درآمد سرانه‎ آنها و نیز بر توزیع عادلانه‎ی درآمد این کشور‎ها تاثیر مثبت دارد. بنابراین فعالیت‎های کارآفرینانه از سویی سبب بالا رفتن درآمد سرانه و از سویی دیگر، سبب بهبود توزیع عادلانه ی درآمد و ثروت شده و نتیجه‎ی همزمان این دو اثر، افزایش رفاه و سطح زندگی آحاد جامعه خواهد بود. اما دلایل آماری کافی برای تایید تاثیر مثبت مساعد بودن محیط بر سطح فعالیت‎های کارآفرینانه به‎دست نیامده است
    کلیدواژگان: کارآفرینی، توسعه‎ی اقتصادی، محیط کسب‎ و کار، ایران و
  • اکبر کیانی، فرضعلی سالاری سردری صفحه 51
    در طول چند دهه‎ی اخیر با تغییر بنیادهای شهرنشینی و دگرگونی در مفاهیم کار، سکونت و فراغت، فضاهای عمومی به یکی از نیازها و ضرورت های اساسی جوامع بشری و یکی از دغدغه های برنامه ریزان و مدیران بدل شده است. هدف از این نوشتار، بررسی و تحلیل وضعیت دسترسی و کاربرد بهینه‎ی فضاهای عمومی همچون پارک، خیابان و بازار در شهر عسلویه با توجه به رشد شتابان فیزیکی کالبدی آن از سال 1377 (همزمان با آغاز فعالیت های منطقه‎ی ویژه‎ی اقتصادی انرژی پارس جنوبی)، افزایش جمعیت شهر و منطقه‎ی عسلویه و نقش پذیری آینده‎ی شهر در سطح ملی و جهانی است. روش پژوهش این مطالعه توصیفی تحلیلی و برپایه‎ی مطالعات کتابخانه ای، بررسی های میدانی و پرسش‎نامه است. در تحلیل نتایج نهایی، شاخص‎های قابلیت دسترسی از روابط معیار نسبی دسترسی، فرصت تجمع و رتبه‎ی دسترسی به فضاهای عمومی و در ارزیابی کاربرد بهینه‎ی آن نیز، شاخص‎های سازگاری، مطلوبیت و آسایش مورد استفاده قرار گرفته شده است. یافته ها نشان می دهند که پارک ساحلی نگین با معیار نسبی دسترسی 428‎/6 بهترین رتبه‎ی دسترسی (5‎/9) و وضعیت را از لحاظ کاربرد بهینه‎ی فضاهای عمومی دارد و در مقابل آن، خیابان دولت با 98 درصد و بازار شهر با رتبه‎ی دسترسی (7‎/4) و 5‎/97 درصد از دیدگاه شهروندان پایین‎ترین کیفیت و مطلوبیت در ارزیابی کاربرد بهینه‎ی فضاهای عمومی داشته است. همچنین پایین ترین معیار نسبی دسترسی75‎/18، فرصت تجمع 228 و رتبه‎ی دسترسی 99‎/3 مربوط به خیابان جمهوری اسلامی است. در پایان نیز پیشنهادها و راهکارهایی برای استفاده و دسترسی آسان افراد و گروه های اجتماعی ارائه شده است.
    کلیدواژگان: کاربرد بهینه، بندر عسلویه، شهرهای ساحلی، قابلیت دسترسی، فضاهای عمومی
  • محمد باقر قالیباف، سید محمد جواد شوشتری صفحه 69
    حکومت محلی، سازه‎ای سیاسی، اداری است که درنتیجه‎ی فرایند توزیع فضایی قدرت سیاسی به‎وسیله‎‎ی حکومت مرکزی پدید می آید. کشور ایران با موقعیت ویژه‎ی جغرافیایی و قرار گرفتن در مسیر تحرکات بشری، از آغاز شکل گیری تمدن ها، نوع خاصی از جامعه و فرهنگ را شکل داده است که دارای اختصاصات فضایی خاص خود است. این فرهنگ سیاسی که تصورات و انگاره های جامعه ایرانی است، سبب کنش های خاصی در جامعه، به‎ویژه در عرصه سیاسی شده است. یکی از پیامدهای فرهنگ سیاسی، مشارکت سیاسی شهروندان در حکومت محلی و تاثیرگذاری بر فرایندها و سازوکارهای این پدیده است. از آنجاکه پس از شکل گیری حکومت محلی در ایران، شهروندان مشارکت معناداری در این نهاد سطح محلی نداشته اند، بنابراین نوشتار پیش رو، ریشه های این کاهش مشارکت در سطح محلی را مورد مطالعه قرار داده است. بر این اساس سوال این پژوهش عبارت است از «فرهنگ سیاسی چه تاثیری بر مشارکت شهروندان در حکومت محلی در تهران دارد؟» فرضیه‎ی پژوهش عبارت است: مشارکت در حکومت محلی تهران، متاثر از تاثیر فرهنگ سیاسی در سطح ملی است که در این ارتباط خانواده، باورها، نمادها، ارزش‎ها، ساختار مسلط، بنیان های عشیره ای، دگرگونی های تاریخی، جغرافیایی، اجتماعی و فرهنگی نقش آفرین هستند. نتایج پژوهش ادعای مطرح شده را در ارتباط با مطالعه‎ی متغیرهای فرهنگ سیاسی در مشارکت سیاسی در تهران را مورد تایید قرار داد. پژوهش پیش رو با شیوه‎ی توصیفی، زمینه‎یاب و با استفاده از منابع کتابخانه ای و اسنادی، به بررسی رابطه‎ی فرهنگ سیاسی و مشارکت شهروندان در حکومت محلی به‎عنوان سازوکار مشارکت شهروندان در سرنوشت سیاسی اجتماعی را مورد مطالعه قرار داده است.
    کلیدواژگان: مشارکت سیاسی، تهران، فرهنگ سیاسی، حکومت محلی
  • سیدعلی حسینی، رضا ویسی، سجاد احمدی صفحه 83
    در ارتباط با مباحث شهر و شهرنشینی در ایران، هدف کلی برنامه ریزی شهری، تامین رفاه مردم از راه ایجاد محیطی بهتر، سالم تر، آسان تر، موثرتر و دلپذیرتر است. همین دلیل تحلیل تناسب زمین برای توسعه‎ی شهری و شناسایی اراضی مناسب و اولویت دار برای توسعه‎ی فضایی ضرورت دارد، در شهر رشت هرچند مهندسان مشاور طرح های جامع شهر در اولین طرح، جهت شمال و در دو طرح اخیر، جهت جنوب را جهت توسعه تعیین کرده اند، اما به‎کار نگرفتن روش های مناسب در این پیشنهادها و نیز، شرایط ویژه ی اراضی اطراف شهر رشت، لزوم استفاده از روش های جدید مکان یابی را ضرورت می بخشد. بنابراین هدف این مقاله، مطالعه‎ی روند توسعه‎ی کالبدی فضایی شهر رشت و عوامل موثر در آن، همچنین تعیین جهت‎های مناسب توسعه آتی آن است. روش پژوهش توصیفی تحلیلی است. نتایج پژوهش نشان می دهند که عوامل و موانع طبیعی و انسانی، نقش عمده ای را در جهت دهی به توسعه‎ی فضایی شهر داشته‎اند، همچنین مشخص شد که تعاونی های مسکن، ادغام روستاهای حاشیه‎ی شهر در محدوده‎ی خدماتی و اسکان غیر رسمی، نقش چشمگیری در توسعه‎ی کالبدی شهر داشته اند. در بخش پایانی با تهیه‎ی لایه های اطلاعاتی مختلف ازجمله، قابلیت اراضی، سطوح ارتفاعی، شیب، پایداری زمین، شبکه‎ی ارتباطی، فرودگاه، گورستان، رودخانه، زیستگاه های طبیعی، شهرک صنعتی، مرداب و نقاط روستایی اطراف شهر و تهیه‎ی لایه ها در نرم‎افزار ArcGIS و تجزیه و تحلیل آنها در سامانه‎ی اطلاعات جغرافیایی، با استفاده از مدل AHP، اراضی مناسب برای توسعه‎ی آتی شهر مشخص شد. یافته های پژوهش بیانگر مکان‎یابی توسعه‎ی آتی شهر به‎سمت جنوب شهر رشت است.
    کلیدواژگان: توسعه‎ی فضایی، سامانه‎ی اطلاعات جغرافیایی، شهر رشت، جهات بهینه‎ی توسعه‎ی شهر، توسعه‎ی شهری
  • مهدی قرخلو، حسین حاتمی نژاد، اکبر باغوند، مصطفی یلوه صفحه 105
    این مقاله به بررسی جای پای اکولوژیکی شهر کرمانشاه، می‎پردازد و تلاش می‎کند به این پرسش پاسخ دهد: آیا فضای بوم‎شناسی شهر کرمانشاه توان حمایت و برآوردن نیازهای اساسی جمعیت شهر را دارد؟ این پژوهش با روش توصیفی انجام گرفته و جامعه‎ی آماری آن تمام خانوارهای شهری کرمانشاه بوده که آمار مربوط به میزان مصرف آنها از دو روش مراجع رسمی و پرسش‎نامه‎ی پژوهشگر ساخته، متشکل از 14 گویه جمع آوری شده است. حجم نمونه 322 خانوار بوده است.یافته های این پژوهش نشان می‎دهد که جای پای اکولوژیکی شهر کرمانشاه در گروه های مصرفی مواد غذایی، حمل‎ونقل، گرمایش گازهای طبیعی، آب، برق و زمین مورد نیاز برای دفع مواد زائد 82‎/1 هکتار بوده است، که مقایسه‎ی آن با فضاهای پشتیبان آن، مانند شهرستان و استان، بیانگر این است که شهر کرمانشاه برای برآوردن نیازهای زیستی و پایداری خویش متکی به منطقه‎ای فراتر از استان کرمانشاه است. نگاهی به میزان مواد مصرفی شهر کرمانشاه، نشان می دهد که سهم مواد غذایی با 22‎/1 هکتار، بیشترین سهم را در بین سایر مواد دارد. کمترین میزان مربوط به زمین مورد نیاز برای دفع زباله 06‎/0متر مربع به ازای هر نفربوده است. از آنجایی که ظرفیت زیستی ایران 8‎/0هکتار است، جای پای اکولوژیکی 82‎/1 هکتاری شهر کرمانشاه بدان معناست که 275‎/2 برابر بیش از سهم خود، از ظرفیت زیستی قابل تحمل کشور را به خود اختصاص داده است. به‎گفته‎ی دیگر با ادامه‎ی روند کنونی مصرف، شهر کرمانشاه برای تامین غذا، انرژی و زمین مورد نیاز برای جذب دی‎اکسیدکربن، به فضایی حدود 180 برابر مساحت کنونی خود نیازمند است.
    کلیدواژگان: کرمانشاه، ظرفیت برد، پایداری، توسعه‎ی پایدار شهری، جای پای اکولوژیکی
  • پیروز مجتهدزاده صفحه 121
    در جغرافیای سیاسی نیز همانند علوم سیاسی، متاسفانه ایده‎ی پیدایش مفاهیم درهم‎تنیده‎ی حکومت، سرزمین و مرز که به‎مفهوم کشور state واقعیت می‎بخشند، به پیمان وستفالیا در سال 1648 بازمی‎گردد و این واقعیت نادیده انگاشته می‎شود که این مفاهیم مدرن، ریشه در دوره های قبل از پیدایش حکومت ملت پایه در اروپا دارند. متاسفانه این شناسایی وجود ندارد که در مواردی، تمدن‎‎های دوران باستان با مفهوم «حکومت state»که با مفاهیم «سرزمین» و «مرز» پیوند دارد، آشنا بودند. متون دوران باستان آشکار می کنند که این اصل اساسی در ادبیات جغرافیایی سیاسی ایران باستان در مورد موضوعات حکومت، سرزمین، و سامان وجود داشت. همین طور این احتمال وجود دارد که این مفاهیم ایران باستان بر تمدن‎ روم تاثیر نهاده باشد.این باور گسترده نیز وجود دارد که تلفیقی از تمدن‎‎های یونان روم باستان و ایران باستان سهم عمده ای داشته است، در آنچه زیربنای فرهنگ غرب را تشکیل می دهد. بعدها در دوران ساسانیان مفاهیم درهم‎تنیده‎ی حکومت، سرزمین، و سامان به‎گونه‎ی چشمگیری گسترش یافتند و از همان دوران به شکل‎های امروزین خود نزدیک شدند. از سوی دیگر، با توجه به این حقیقت که «دادگری = عدالت» شالوده‎ی اصلی فلسفه‎ی مدیریت سیاسی کشور در ایران باستان بود، تامل در مورد این ایده‎ی چندان دشوار نخواهد بود که سازمان فضایی کشور در ایران باستان، چه بسا به سیر تکاملی مفهوم دموکراسی در غرب کمک کرده است.
    کلیدواژگان: دموکراسی، دادگری، تمدن‎ پارسی، هخامنشیان، ساسانیان، باختر زمین، هویت سرزمینی
  • عباس امینی صفحه 139
    تنوع بخشی به فعالیت ها و فرصت های اقتصادی، لازمه‎ی جامع نگری در برنامه ریزی های توسعه‎ی روستایی است. صنعتی شدن و صنایع روستایی نیز، از دیرباز مطرح ترین گزینه‎ی اقتصادی برای ایجاد فرصت های اشتغال و درآمد، بعد از فعالیت های کشاورزی در مناطق روستایی بوده است. این رهیافت همچنین با کمک به فرایند تمرکززدایی از فعالیت های صنعتی، نقش موثری در برنامه های توسعه‎ی منطقه ای نیز خواهد داشت. سهم عمده ای از پروژه های صنعتی سازی روستایی، در گرو مکان یابی بهینه و استقرار آنها در مکان های گزینش شده ای است که به لحاظ جمیع معیارهای موردنیاز، از مناسبت و برتری نسبی برخوردار باشند. پژوهش پیش رو به ارزیابی مکان گزینی نواحی صنعتی فعال و در دست مطالعه‎ی مناطق روستایی استان مرکزی می پردازد که از هر دو جهت مقام نخست را در میان استان های کشور دارد. با گزینش و جمع آوری اطلاعات متغیرهای مرتبط و تهیه‎ی شاخص های ترکیبی کمی در ابعاد مختلف اقتصادی، اجتماعی و محیطی و بهره گیری از روش های آماری و تصمیم گیری های چندمعیاره ای، مانند روش آنتروپی و روش تاپسیس، میزان بهینگی و اولویت های مکانی 19 ناحیه‎ی صنعتی مورد مطالعه به‎دست آمد. با توجه به نتایج حاصل، گرچه برخی از نواحی فعال دارای برترین رتبه ها هستند، اما تعدادی از آنها نیز از رتبه های بسیار ضعیفی برخوردارند و گمان می‎رود در گزینش مکان برای ایجاد و استقرار آنها، ملاحظاتی غیرعلمی نیز دخیل بوده باشد. درحالی که برخی دیگر از دهستان های کاندید برای ایجاد این نواحی از اولویت ها و رتبه های بسیار بهتری برخوردار هستند. بنابراین ادامه‎ی منطقی و اصولی روند صنعتی سازی در مناطق روستایی استان، مستلزم پاره ای بازنگری ها در سیاست گذاری ها و تصمیم گیری ها برای ادامه‎ی فعالیت نواحی فعال و همچنین آغاز به کار پروژه های در دست مطالعه در آینده است.
    کلیدواژگان: تصمیم گیری چندمعیاره، مکان یابی بهینه، استان مرکزی، _ نواحی صنعتی روستایی، : صنعتی شدن روستایی
  • محسن شاطریان، محمود گنجی‎پور، امیر اشنویی صفحه 157
    توسعه‎ی بدون برنامه و یک‎سویه در پهنه‎ی سرزمین، بسیاری از ظرفیت های کشور را بدون استفاده گذاشته، مشکلات بسیاری را در سطوح مختلف به‎وجود آورده و موجب افزایش نابرابری های فضایی، اجتماعی و اقتصادی در سطح کشور شده است. از این رو، استفاده از دیدگاه آمایش سرزمین به توازن توسعه‎ی اجتماعی اقتصادی مناطق مختلف کمک کرده و از قاچاق کالا که یکی از پیامدهای شوم توسعه‎ی ناموزون و ناعادلانه است، جلوگیری می‎کند. این پژوهش با روش مطالعه‎ی کتابخانه ای و پیمایشی با استفاده از ابزار پرسش‎نامه انجام شده است. بر این اساس با استفاده از مدل سوات (SWOT)‎ موقعیت کنونی مناطق مطالعه و نقاط قوت، ضعف، فرصت و تهدید بررسی شده و درنهایت، راهکارهای رسیدن به اولویت های مبتنی بر جهت‎گیری های آمایشی و چشم‎انداز ارائه شده است. جامعه‎ی آماری مورد بررسی، کارشناسان 11 اداره و سازمان مرتبط با قاچاق کالا در مناطق مرزی استان های کردستان، بوشهر و سیستان و بلوچستان را دربرمی گیرد. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران، تعداد 165 نفر تعیین شد. نتیجه اینکه راهکارهای آمایشی برای کاهش قاچاق کالا از طریق بهبود وضعیت اقتصادی اجتماعی مرزنشینان ارائه شد. اولویت اول برای سه استان، راهبرد تغییر جهت هوشمندانه است؛ به‎گونه‎ای که این راهبرد شامل: ایجاد زمینه‎ی مناسب برای بهره‎مندی از خلاقیت و نوآوری جوانان در کارآفرینی و بنگاه های زودبازده، گسترش مبادلات اقتصادی به‎ویژه در بخش کشاورزی، استفاده از موقعیت اقتصادی و ژئواستراتژیک منطقه در همجواری با کشورهای همسایه، ایجاد شرایط مناسب برای گسترش سرمایه‎گذاری در منطقه با استفاده از نیروهای متخصص و بومی، شفاف‎سازی قیمت ها است.
    کلیدواژگان: اقتصادی، مرز، قاچاق کالا، اجتماعی، آمایش سرزمین
  • فاطمه جعفری، حسین شعبانعلی فمی، ژیلا دانشور عامری صفحه 179
    پژوهش پیش رو با هدف بررسی و تحلیل میزان تمایل کشاورزان به مشارکت در پروژه های مدیریت خشکسالی در شهرستان طارم علیا، واقع در استان زنجان، انجام گرفته است. این پژوهش از نوع توصیفی همبستگی است که به‎روش پیمایشی اجرا شده است. جامعه‎ی آماری این پژوهش، همه‎ی کشاورزان شهرستان طارم علیا بوده (12000=N)‎ و روش نمونه‎گیری، تصادفی طبقه‎ای با انتساب متناسب است. حجم نمونه با استفاده از جدول کوکران برای جمعیت‎های کوچک محاسبه و تعداد 375 نفر تعیین شدند. برای جمع آوری اطلاعات میدانی از پرسش‎نامه استفاده شده است. روایی پرسش‎نامه با استفاده از نظرات تنی چند از استادان و کارشناسان مورد تایید قرار گرفت و به‎منظور سنجش میزان پایایی ابزار پژوهش، از آماره آلفای کرونباخ استفاده شد که مقدار آن برای مقیاس پرسش‎نامه 908‎/0 به‎دست آمد که بیانگر قابلیت اعتماد مناسب این مقیاس‎ها برای سنجش مقیاس اصلی مطالعه است. برای تجزیه و تحلیل داده ها از دو روش توصیفی و تحلیلی در نرم‎افزار SPSS استفاده شد. تجزیه و تحلیل اطلاعات به‎دست‎آمده از پاسخ‎گویان برای اولویت‎بندی میزان تمایل کشاورزان به مشارکت در پروژه های مدیریت خشکسالی، نشان می‎دهد که به‎ترتیب «عقد قرار داد برای بیمه‎ی خشکسالی محصولات زراعی و باغی»، «پذیرش شیوه های آبیاری تحت فشار» و «مشارکت در لایروبی رودها» در اولویت اول تا سوم قرار دارند.
    کلیدواژگان: تمایل به مشارکت، مدیریت خشکسالی، کشاورزان، خشکسالی، شهرستان طارم علیا
  • محمد باقر علیزاده اقدم، محمد عباس‎زاده، کمال کوهی، داود مختاری صفحه 195
    مشارکت به‎عنوان اساسی‎ترین عنصر در دست‎یابی به اهداف توسعه، به‎ویژه توسعه‎ی شهری از اهمیت خاصی برخوردار است. هرچه توده‎ی مردم جامعه مشارکت بیشتری در امور خود داشته باشند، امکان کسب موفقیت بیشتر فراهم می شود، اقشار پایین و محروم جامعه از نتایج مشارکت و فواید حاصل از توسعه بهره مند می‎شوند. امروزه مشارکت شهروندان در امور شهری یک ضرورت است، ضرورتی که می‎تواند منجر به توسعه‎ی پایدار شهری شود. عوامل بسیاری بر مشارکت مردم در امور شهری تاثیرگذارند که در مقاله پیش رو، تاثیر نهادهای شهری بر آن مورد مطالعه قرار گرفته‎ است. بنابراین هدف اصلی مقاله، بررسی تاثیر نهادهای شهری برمشارکت شهرندان در امور شهری است. روش پژوهش پیمایشی بوده و با استفاده از ابزار پرسش‎نامه، از بین سرپرستان خانوارهای هفت منطقه‎ی شهرداری شهر اصفهان، تعداد700 نفر به شیوه‎ی نمونه‎گیری چندمرحله‎ای، به‎عنوان نمونه‎ی نهایی انتخاب شدند. روش‎های آماری مورد استفاده، شامل r پیرسون، رگرسیون چندمتغیره و تحلیل مسیر هستند. تمام آمارها و اطلاعات این پژوهش، به‎کمک نرم‎افزار SPSS16 برآورد شده است. نتایج پژوهش نشان می‎دهد که بیشتر شهروندان اصفهانی، مشارکت بالایی در امور شهری داشته‎اند. براساس نتایج این پژوهش، رابطه‎ی معناداری بین اعتماد نهادی و رضامندی اجتماعی با مشارکت وجود دارد. در مجموع، عملکرد نهادهای شهری بر میزان مشارکت شهروندان در امور شهری تاثیرگذار بوده است. میزان اثرهای تحلیل شده‎ی کلی نشان می‎دهد که متغیرهای مستقل مورد استفاده در این پژوهش، 36 درصد تغییرات متغیر وابسته را تبیین کرده‎اند.
    کلیدواژگان: رضامندی اجتماعی، شورای شهر، شهرداری، مشارکت اجتماعی، اصفهان
|
  • A. Meshkini, K. Ziari, M. Kalantari, F. Parhiz Page 1
    Zanjan has recently enjoyed considerable population and physical growth. The rapid irregular growth in population number caused unfavorable formation of informal settlement areas in the city. Islamabad is of the largest informal accommodation regions in Zanjan which was built as a consequence of massive rural migration during 1970s. Although the area, at present, is considered an official area within the city, it is suffering from different skeletal, service systems, demographic, social and cultural matters problems. This research analyses the spatial-skeletal abnormalities in Islamabad region and tries to explain the incidences of these abnormalities
    Keywords: Islamabad, Social Abnormalities, Zanjan, Informal Settlement
  • M. Pazhuhan, N. Eliaszade Moghadam, S. Fathei Page 17
    School of Modernism started between 1920 until 1930 in both sides of Atlantic Ocean. However, one can see its signs in the first movements in planning about the Garden City ideas. The idea of Modernism happened at the same time in Architecture and this paradigm was dominant until late 1960. In twentieth century, the limitations of natural resources were understood more and more. The growth of awareness about environment is considered as a sign of the emergence of postmodernism school. The modernism school was criticized. Modernization is a process that increases the ability of a political and economical society through the industrial and bureaucracy. In the modernism humanitarian tradition, planning is trying to pave the way for development and distribution of social justice through organizing city in a beauty symbolist and efficient way. The 1960 s is the pick of criticisms on the modern city planning. This was the belief that returns to the history, damage treatment of the modern and here that the place loses him and the revival of the values of the local historical, variety, meaning and authenticity of part of the protection and revival of ancient cities and building new towns like ancient cities an important position in urban development. City and culture receipt as a text in domain of meaning that was not function. Therefore in 1960 s disavow of functionalism, rationalism, vagrancy urban context is a prevalent concept. Instead of present support of the multiplicity, many people rejected the theory of comprehensive and relying on the reality. Products of this postmodern approach are participant’s design, attention to the social sciences, using the historical symbol and the revival of the historical monuments in urban planning.
    Keywords: Modernism, Postmodernism, Land Use Planning, Comparative Study
  • M. Rezaee Mirghaed, A. Arabiun, M. Alizadeh Page 37
    Economic development is a favorable aim for all nations and meeting this aim requires a good understanding of variables taking part in this process. The role of entrepreneurship in economic development has been mentioned by many authors as an important one. Although creating jobs is a function of entrepreneurial process, but it is not the only one. Entrepreneurship includes searching for opportunities, taking risks, persisting for realization of ideas and turning them to goods, services and other useful solutions.To examine the effect of entrepreneurship on economic development, the research must explain the role of variables which indicate entrepreneurship activities, in economic development indexes like income per-capita, employment, knowledge creation and equality in income distribution. To do this, we plotted our research’s conceptual model as shown in methodology section.
    Methodology
    Based on the literature reviewed in this article, we constructed our conceptual model which shows the hypothesized relations between variables. This model is shown as below
    Keywords: Entrepreneurship, Business Environment, Iran, ..., Economic Development
  • A. Kiani, F. A. Salari Sardari Page 51
    During recent decades, changing the foundations of urban transformation in concepts of work, residence and leisure, public spaces and leisure needs as one of the vital necessity of human society, and one of the preoccupations of planners and managers has become an important issue in zoning regulations, creating public spaces a user has accepted in the main city. Stages of development of Assalouyeh City, the formation of economic capital and location of a new civilization are based on energy. Both before and after the industrial activities of industrial activities (2000) in the South Pars economic region are divided. Accordingly, given the unbalanced development between industrial activities and urban South Pars economic zone Assalouyeh, migrants to the region increased, the role of city services and activities planned and carried out in the city on business and economic perspective and preferred personal space (User Personal - Commercial) on the future of quality public spaces and the role of cities in national and international Assalouyeh need assessment and planning of public spaces for urban sustainable development and planning for health, comfort and welfare of citizens and create a lively environment in peaceful City seems necessary. Ease of access to the concept of "physical intrusion" into various parts of the city and its accessibility to aspects, including sexual status, age, mental, economic, financial, social and family structure depends on individuals (Doi, Kii and Nakanishi, 2008, 1116). Also accessibility to the public spaces of different dimensions of social, political - economic, psychological and geometry is related to the city (Nicholls 2001, 201). A public space should be for all people with any level of income and social status and any physical limitations regardless of the areas in which Residents or not be available. These places should be so equally used by all residents of the neighborhood be (Harnik, 2003, 23). Optimal use of land use planning has a direct relationship, so that the definition of land use plan comes on (rational management of space in order to optimize the distribution pattern of human activities) (Pour-Mohammadi, 2003, 3). Raising the concept of sustainable development with urban land use and views of the optimal and sustainable use of urban land according to social factors, economic, political, etc. is disposed (Rahnema, 2008, 26). In fact, optimal use of public spaces on the dynamics of public space and exploit the right, logical, rational and optimal land emphasizes.
    Keywords: Public Spaces, Application Optimization, Coastal Cities, Accessibility, Ports Assalouyeh
  • Qalibaf M. B., J. V. Shooshtari Page 69
    Local government is considered as a political-bureaucratic structure, which is formed by the central government as a result of spatial distribution of the political power. As of forming the civilizations, a special type of society and culture has been formed in Iran due to a particular geographic position and getting involved in the path of the mankind movements as well. The political culture, which takes into account as presuppositions of the Iranian society, resulted in specific actions in the community especially in the political arena. Political participation of the citizens in the local government and influencing on the processes and mechanisms of the political culture considered as one of the consequents of such phenomenon. The present research aims to study the roots of citizens’ low participation in a local level, as the citizens have not participated in the local government in a meaningful manner since the formation of the local government in Iran. In this research, thus, we are looking for answering this question: “what is the effect of political culture on citizens’ collaboration in the local government is in Tehran?”The hypothesis of research includes: taking part in Tehran local government is affected by the impact of political culture in a national level, which some factors play a significant role in this regard such as: family, beliefs, symbols, values, dominant structure, tribal roots, and historical, geographical, social, and cultural developments. The results confirmed the claim regarding the study of political culture variables in a political participation in Tehran city. The present research investigated the relations between the political culture and citizens’ cooperation in the local government as a mechanism for participation of the citizens in the political-social destiny through descriptive method using documented resources.
    Keywords: Tehran, Political Collaboration, Political Culture, Local Government
  • S.A. Hoseyni, R. Vaisi, S. Ahmadi S. Page 83
    Disproportionate development of cities and extended accumulation cause the phenomenon like as informal settlements. And the results of developing the informal settlements are forming different damages of economy, society and environment. Results of thisseductions are inability of city a spaces in answering to largess necessity. Generally this unbalance urban growth forms in unprepared lands of city and its results are like as increasing unutilized lands, increasing open spaces, decreasing the accumulation of population separation of urban and social units: so the important issue that stays against the urban development is their future develop place. Recognizing and choosing a best place to future develop of city requires observing the roots and best development of criteria orientation. In finding place we try to rest the different parameters of relationship with each other.
    Keywords: Iran, Geographical Information System. Rasht City, Spatial Development, Urban Development
  • M. Gharakhluo, H. Hataminezhad, A. Baghvand, M. Yalve Page 105
    The present paper examines the ecological footprint of Kermanshah as the 9th largest city of Iran. It also tries to answer the following question: Dose the ecological environment of Kermanshah Support the basic needs of it's population? And are the Biological systems of Kermanshah able to answer all socio- economic questions related to different activities of residents. This study is completed based on a descriptive method in which the whole urban households of Kermanshah city are considered as the statistical sample. The statistics related to their consumption of Dvtryq authorities and researcher questionnaire consists of 14 items have been collected. The sample size of the present study was 322 households which were selected by cluster random method. The findings of this study show that the ecological footprint in Kermanshah city indifferent consumption groups of food, transportation, natural gas heating, drinking water, electricity and required land for waste disposal is 1.82 hectares. Although the mentioned list is not a complete inventory of city expenditures, But the comparison of these items with the occupied spaces by the city and even with the supporting spaces such as county and province. Indicates that to fulfill its biological needs and sustainability, the city depend on a geographic realm beyond the Kermanshah Province. A glance to the consumed item in Kermanshah city Confirms that the share of food with 1.22 hectares is the largest share among all other consumed item, other items used in this study has been calculated less than their share of food. The lowest rate belong to required land for garbage with approximately 0.000006 hectares or 0.06 m2.Since Iran's biological capacity is 0.8 hectares, 1.82- hectare ecological footprint in Kermanshah it means that the average bearable biological capacity of Kermanshah city is 2.275 times more than the average country. in other words, can be expressed With current consumption trends continue, Kermanshah city for food Energy and land needed to absorb carbon dioxide. the space is about 180 times the area of your current needs.
    Keywords: Urban Sustainable Development, Ecological Footprint, Carrying Capacity., Kermanshah, Sustainablity
  • P. Mojtahedjade Page 121
    It is widely believed that a combination of ancient Greco-Roman and Persian civilizations is a major contributor to what culturally constitutes ‘West”. Later in the Sassanid period, the inter-linked notions of state, territory, and boundary developed substantially, coming quite close to their contemporary forms. On the other hand, considering that 'justice' was the corner stone of ancient Persian political philosophy, the idea that the ancient Persian spatial arrangement might have contributed to the evolution of the concept of democracy in the West may not be too difficult to contemplate. The term Iran has constituted the official name of the country or state known by that name at least since the emergence of the Achaemenid federative state in the 6th century BCE. The West came to know this country as Persia through the Greeks of the city-states, which in the 6th century BCE, were not as yet familiar with the concept of state–cum–country. They named Iran Persia in accordance with their on-going tradition of naming places after the name of the dynasties or the ethnicities ruling them, in much the same way that Iranians – and through them, the entire Muslim world - named Greece Yunan in their historiography of that entity, simply because in antiquity, the Iranians first came into contact with the Ionian ethnicity of Greece. Thus, it is obvious why the Greeks named Iran Persia, which originally was and still is but a province in southern Iran where the ancient Achaemenid and Sassanid dynasties had emerged. The term Persia, however, became more solidly founded in Western culture when it entered biblical texts and became somewhat sanctified. Nevertheless, the term Iran maintained its place in Western cultural thinking in more obscure forms such as a feminine name; i.e. Iran in the Persian language; Irene in Latin, Germanic, Armenian, and other Western languages, while its prefix ‘ir’ representing the mysticism of the land of Aryans, is to be seen in country names like Ireland, which comes from Éire of Proto-Celtic origin, reflecting its Proto-Indo-European roots. In today’s common and official usage of the variation, it is worth noting that while the language and literature, art and culture are all Persian, the civilization and the name of the country are attributed to the term Iran.
    Keywords: Iran, State, Border, Boundary, West, Civilization, Ancient World, Persia
  • A. Amini Page 139
    The widespread and great inequalities in income generation, commonwealth, job opportunities and developmental facilities between urban and rural areas, have leaded the rural population towards the decline and in some instances the rural exodus. Additionally, the rural poverty and deprivation has also caused major urban crisis, due to the vast rural migration and consequently the suburbia phenomena. Diversification of economical activities and opportunities is an essential requisite in comprehensiveness of rural planning and development programs. Rural industrialization is one of the most important and dominant economical alternatives for employment and income generation opportunities in rural areas, beside the agriculture. This approach has also an important role in regional development planning by facilitating of the industrial decentralization procedures. The rationale of the rural industrialization is therefore the necessity to reduce the rural-urban economical imbalances and inequalities; avoid and mitigate the social costs of irregular urbanization or in the other word, urban sprawl phenomena; and provide appropriate and profitable employment opportunities for rural over plus labor forces. A considerable contribution of the rural industrialization projects success depends upon the optimum location and establishing of them in the selected capable locations based on the set of criteria. Establishment of appropriate industries, in type, scale and location, in rural areas as the most feature of industrial decentralization, is an aspect of regional planning toward rural development. This study assesses the site selection of the operant and candidate rural industrial areas of the Markazi province, which has the first order in both operant and candidate rural industrial sites among the Iran provinces. There exist 9 operant industrial corporations located at rural areas (industrial rural areas) in the Markazi province, the central province of Iran, and 10 other sites are also candidate to establish such industrial rural areas. According to the existence of the most of the basic industries of the country in this province and also the high potentials for various agricultural and livestock productions circumstances, the present study strives to assess the appropriateness and optimality of the carried out proceedings as for rural industrialization in the region or not.
    Keywords: Optimum Location, Markazi Province., Industrial Rural Areas, Rural Industrialization, Multi, Criteria Decision Making
  • M. Shaterian, M. Ganjipour, A. Oshnooi Page 157
    There are some significant differences from the point of view of welfare and development between a part of the country which has an important geographical region such as border areas and main population centers. This can be due to reasons such as being far from the center, geographical solitude and under-development. In spite of the of capacities of central areas of the country, there are no social and economical indicators in optimal level and its promotion to national average of indicators level needs a lot of investments and measures. Definitely, it takes time for such regions to develop and the government to fulfill its responsibilities. Therefore, analyzing the socio-economical indicators of border areas and considering its relation with the increase and reduction of smuggling through planning of land preparation can be an effective step in the path of sustainable development in border areas such as Kurdistan, Boushehr, Sistan and Balouchestan provinces.
    Keywords: Land Use Planning, Social., Border, Smuggling, Economic
  • F. Jafari, H. Shabanali Fami, J. Daneshvar Ameri Page 179
    Since the commencement of human civilization, drought has had severe impact and sometimes disastrous on the vital human activities throughout the world. Drought is not considered in it as a tragedy” (disaster) but its effect on people and environment is catastrophic. Therefore the key point in understanding drought is to know its ecological and social aspects. Drought is occurred in both arid and humid regions. It is clear that the first step in drought management is to know its impacts in different dimensions followed by the second step which is managerial actions to reduce negative impacts. Hence effective drought management is comprehensive involvement and collaboration of government and farmers. Iran is a vast country that due to its specific situation has different climatic and topographical characteristics. While, the amount of average annual rainfall in Iran is about 224 to 275 millimeters, the average rainfall of drought-prone areas is defined as equal to 800 millimeters rainfall and the average 133 millimeters. Iran in southern part of the northern region existences took 25 to 40 degrees north latitude is part of a vast realm of Iran in water and dry air the world. About 10 percent of the country's agriculture rainfall levels more than 500 millimeters in years (do not need the irrigation) and the remaining 90 percent irrigation needs. The investigations indicated that the country has always been exposed to various natural disasters so that out of 40 disasters that happen in the world, 31 are occurred in Iran. The drought is of the most important natural disasters that affect many of the agricultural sub-sectors and water resource. Since drought hit vast geographical areas is seen as a more complex disaster. It also affects more people and is a costly disaster to control particularly by farmers. On the other hand, there was an increase in the world population especially in recent decades because of rising demand for increasing agricultural production. Although the increase in the lands under cultivation and eye-catching progress of science and technology in the agriculture sector will provide useful solutions to the needs of society’s food, but in many cases these methods because of non-controlling forces, cannot provide useful solutions for drought control. Since the majority of the adult population of Tarom County are active in farming sector and they consists 69.4 percent of active people, it is to be said that Tarom is basically an agriculture county. It is while the annual trend of precipitation during the past 20 years in the area indicates that the drought is ever expanding. In fact drought is the main obstacle of agricultural development in the area. The present research is going to analyze farmer’s willingness to participation in drought management projects
    Keywords: Tarom Olia County, Farmers, Drought Management, Drought, Willingness to Participate
  • M.B. Alizadeh Aghdam, M. Abbaszadeh, K. Koohi, D. Mokhtari Page 195
    Participation, as the key element in achieving development goals especially civic development, has considerable importance. When people have much more participation in affairs, it is more possible to be successful. In these societies, low and deprivated class of society will benefit from participation results and its advantages. From the other hand, these days, participation is not a choice for citizens but a necessity. It is a necessity which leads to sustainable civic development. There are many influential factors in people’s participation in civic affairs considered in this paper. Therefore, aim of this paper is to study effects of civic institutions on civilians’ participation in affairs.These days citizen’s participation in urban affairs is not a choice. It is a necessity that can lead to sustainable development. In Iran’s society, the need for participation is considerable since that developing and industrial societies have been faced with pervasive phenomenon such as urbanization and population growth during a hundred years ago. So in Urban management there is an essential problem that is human empowerment, reduction of urban problems and development of Iranian’ society during the transition from traditional to modern society that leads to optimal utilization of existing capabilities and talents of citizens in participatory programs. The metropolises of country such as Isfahan metropolitan increased the human needs and urban environmental problems in a vast area. Some cases such as observing traffic, paying attention to green space, corporation with municipalities about construction, collecting garbage and the other serious problems are symbols of cases that Urban managers have been facing with them from theorists point of view, there are many influential factors that affects people’s participation in Urban affaires. Here we try to study the urban organizations’ effect on citizen’s participation in urban affairs.
    Keywords: Municipality, Isfahan, Social Participation, Urban Council, Social Satisfaction