فهرست مطالب

  • سال دوم شماره 5 (بهار 1391)
  • تاریخ انتشار: 1391/02/25
  • تعداد عناوین: 8
|
  • صفحه 7
  • جعفرشانظری، شیرین عبداللهی صفحات 11-30
    طرفداران اخلاق دینی ارزش حقیقی و کمال نهائی انسان را در قرب الهی و تشبه به خداوند می دانند که در سایه ی تجربه ی زندگی معنوی و رفتارهای اخلاق دینی سبب می آید، البته در اخلاق دینی، رفاه و آسایش دنیوی انسان، از یاد نرفته و دنیا ناشایسته تعریف و توصیف نشده گرچه وابستگی به دین و دنیازدگی و غفلت از آخرت و ساحت معنایی و حقیقی انسان مذموم شمرده شده است. از نگاه دین شناسان در خصوص اخلاق دینی این اختلاف وجود دارد که یا دینی بودن اخلاق ناظر به امر الهی است چنانچه اشاعره بر این اعتقادند - و یا آن که در حوزه ی دین نیز نظام اخلاقی بر اساس حسن و قبح ذاتی و عقلی تفسیر شده است. طرفداران اخلاق سکولار بر این باورند که اخلاق دینی وظیفه گرا و تکلیف مدار است و حقوق بشر را نادیده می گیرد؛ از این رو معتقدند اخلاق باید از ساحت دین بیرون باشد و ارزش ها و قواعد اخلاقی بر مبنای اصول انسانی و زندگی دنیوی و رفاه عمومی تعریف و تعیین گردد. در این مقاله پس از طرح و تبیین مساله، مبانی و دلایل دو رویکرد اخلاق دینی و اخلاق سکولار تحلیل شده و با نقد و بررسی ادعاهای طرفداران اخلاق سکولار، پیامدهای آن یادآور شده است.
    کلیدواژگان: اخلاق، دین، سکولار، کمال، معنویت.
  • سیده زهرا موسوی صفحه 31
  • مهدی میرجلیلی، میثم شفیعی صفحات 65-94
    در راستای جهت گیری معنوی و به موازات بررسی مولفه های نوین روان شناختی، سازه ی هوش معنوی در آستانه ی هزاره ی سوم میلادی به ادبیات آکادمیک روان شناسی افزده شده است. در این راستا پژوهش حاضر با هدف تحلیل هوش معنوی کارکنان سازمان های خدمت رسان بخش عمومی طراحی و تدوین شده است. در این مقاله از بین سازمان های خدمت رسان، با توجه به نقش بسیار مهم و تاثیرگذار سازمان بهزیستی در جامعه، این سازمان به عنوان جامعه ی مورد پژوهش انتخاب شده و هوش معنوی کارکنان آن از چهار بعد سجایای اخلاقی، جامع نگری و بعد اعتقادی، مقابله با مشکلات، خودآگاهی، عشق و علاقه بررسی و تحلیل شده است. نتایج به دست آمده نشان می دهند که کارکنان بهزیستی از سطح معنی داری از هوش معنوی برخوردارند. همچنین این نتایج حاکی از آن است از میان ابعاد هوش معنوی، جامع نگری و بعد اعتقادی آنان از سطح بالاتری برخوردار است.
    کلیدواژگان: هوش معنوی، منابع انسانی، تکنیک TOPSIS، سازمان بهزیستی شهرستان یزد
  • سمیه سادات موسوی صفحات 95-132
    با توجه به این که حب ذات، میلی فطری در انسان هاست و از طرفی دیدگاه هایی متفاوت و حتی متضاد درباره ی آن وجود دارد، پژوهش حاضر بر آن است تا این مساله را از جنبه ی اخلاقی و با روش تطبیقی و تحلیلی بررسی کند. بدین منظور دو مکتب مهم اخلاقی، یعنی: وظیفه گرایی و فضیلت محوری اسلامی انتخاب شد. در بررسی روشن شد که در مکتب وظیفه گرایی بین تعریف ارائه شده از حب ذات و مبانی این مکتب تناقض وجود دارد، ولی مکتب اسلام با قرار دادن حدودی برای حب ذات، آن را به وسیله ای برای رسیدن به هدف والای انسان، یعنی قرب به خدا، تبدیل می کند
    کلیدواژگان: حب ذات، خودشناسی، وظیفه گرایی، کانت، فضیلت محوری اسلامی
  • مجید یاریان، الهام علی جولا صفحات 133-160
    شیخ اشراق به مقوله ی عشق، نگاهی فیلسوفانه و عارفانه دارد. او عشق را فرزند عقل و ملازم حزن می شمارد و رسیدن به حسن وکمال را جز از طریق عشق میسر نمی داند. به تعبیر وی، عشق محبتی مفرط و بیرون از حد است که در مجموعه ی هستی سریان دارد و هر موجودی - اعم از نوری و غیر نوری - از آن بهره و نصیبی دارد. عشق رابط وجودی میان موجودات عالم است. مقدمه ی وصول به عشق، معرفت ومحبت و غایت آن فناست. در اندیشه ی او، عشق آثار و پیامدهای تربیتی و اخلاقی با اهمیتی دارد که کمال جویی، دنیاگریزی، مبارزه با زشتی ها و هوای نفس، وحدت گرایی، میل به عقلانیت و خردورزی، صبر و استقامت، التزام به اعمال صالح، کسب معرفت و همچنین طاعت و عبادت حضرت حق، در زمره ی این آثار است.
    کلیدواژگان: سهروردی، عشق، نور، عقل، حسن، حزن، معرفت، محبت
  • رحیم دهقان سیمکانی صفحات 161-188
    نسبت دین و اخلاق و این که آیا احکام اخلاقی از دین اخذ شده اند یا زیربنایی مستقل از دین دارند در طول تاریخ یکی از دغدغه های جدی اندیشمندان محسوب شده و ثمرات قابل توجهی بر آن مترتب گردیده است، این مختصر در جهت تبیین رابطه بین دین و اخلاق از دیدگاه اسلام، نظریات اندیشمندانی چون سقراط، آدامز و کانت از عالم غرب و نظریه ی عدلیه و استاد مصباح در عالم اسلام را بررسی نموده، و ضمن نقد نظریه ی سقراط، آدامز و کانت، به تبیین نظریه ی استاد مصباح به عنوان جامع ترین نظریه در این باب پرداخته و آن را مطابق با مبانی اسلام دانسته است. هم چنین نظریه ی اخلاق سکولار نیز به طور مختصر تبیین شده و مورد نقد قرار گرفته است
    کلیدواژگان: دین، اخلاق، وجدان، حسن و قبح، سکولار
  • سید سید محمد صادق سید محمد صادق حسینی سرشت صفحات 189-221
    امر به معروف و نهی از منکر از مهم ترین مباحث دینی مطرح در حوزه ی اخلاق اجتماعی است. حتی می توان آن را سرسلسله ی مباحث این حوزه دانست. امر به معروف و نهی از منکر از فروع دین و فریضه ای الهی و بنا به عقیده ی عموم اندیشمندان شیعه واجب کفایی است. در زمان برپایی حکومت اسلامی، احیای این فریضه بر جامعه ی اسلامی لازم است. در برخی از آیات قرآن کریم به اقامه ی این فریضه امر شده است و از دیگر سو، پاره ای از آیات قرآن فرد را مسوول اعمال خود می داند و می گوید گمراهی و هدایت دیگران به فرد ضرری نمی رساند. آیه ی 105 سوره ی مائده از این نمونه است. نگارنده بر آن است در این مقاله به دفع این شبهه بپردازد و جایگاه امر به معروف و نهی از منکر را روشن نماید. هدف نوشتار حاضر اثبات این نکته است که امر به معروف و نهی از منکر و دعوت به دین هیچ گونه منافاتی با خودسازی و پرداختن به خود ندارد و هر یک از مفاهیم در جایگاه خاص خود تعریف شده است.
    کلیدواژگان: امر به معروف و نهی از منکر، اخلاق اجتماعی، دعوت، هدایت و گمراهی، خودسازی
|
  • Pages 11-30
    Jafar Shanazari* Shirin Abdullahi* Abstract Supporters of religious ethics consider the real truth and the man’s ultimate perfection in proximity and resemblance to God; two features gained through experiencing spiritual life and conducting religious, moral acts. In religious ethics theory; however, man’s worldly need to welfare and comfort has not been neglected and physical requirements have not been condemned, although absolute dependence to this world and negligence in the Hereafter have been strongly disapproved. Among the theologians, there is a disagreement over the response to this question whether the religious ethics depends on the theory of Divine Commands, as the Ash’arites believe in, or it is based on the innate and intellectual goodness and evil of the acts. Supporters of secular ethics accuse the religious ethics of being a deontological kind duty-centered ethics which ignores the human rights. Thus, they believe that ethical theories should be constructed out of religious rulings and the values and moral principles ought to be based on humanitarian doctrines by which the worldly life and public welfare are obtained. In this essay, after elaborating on the issue, the proofs and evidences of both religious and secular approaches to ethics will be analyzed and the claims and proofs of the supports of secular ethics will be reviewed.
    Keywords: Ethics, Religion, Secular, Perfection, Spirituality
  • Mahdi Mirjalili, Meisam Shafiee Pages 65-94
    For the purpose of spiritual orientation and in parallel with the new psychological components، the spiritual intelligence has been added to the literature of academic psychology in the beginning of the third millennium. In this regard، the present study has been designed to measure the spiritual intelligence of the staff working in organizations devoted to public services. Among these organizations، the welfare office has been selected as it has a vital function in giving services to the society. The spiritual intelligence of the employees of this organization has been studied in four different areas including moral traits، theological beliefs، fighting against problems and selfconsciousness. The consequences of this study demonstrate that the spiritual intelligence of the workers of the welfare office is strangely higher than usual. Also among the four aspects measured in the study، the category of theological beliefs is ranked very high.
    Keywords: Spiritual Intelligence, Human Sources, TOPSIS Technique, Yazd Welfare Office
  • Somayeh Sadat Musavi Pages 95-132
    Somayye Sadat Musavi Abstract Considering the fact that self-love is an innate desire in all human beings and various and even opposing views have been suggested about it, the present study attempts to inspect this issue through ethical perspective using a comparative and analytic approach. In this study, two major ethical theories, that is, deontological and Islamic virtue ethics have been closely studied and compared. It is concluded in the essay that there is a contradiction between the definition of self-love offered by deontological theory and its other bases and principles, while based on Islamic ethics self-love having specific boundaries is a tool enabling the mankind to reach the ultimate human goal which is closeness to God.
    Keywords: Self, love, self, knowledge, deontology, Kant, Islamic ethical Virtue
  • Majid Yariyan, Elham Alijula Pages 133-160
    An Introduction to the cultural ethical instructions of “love” in the Sohrevardi’s thoughts Majid Yariyan* Elham Alijula* Abstract Sheihk Ishrq (The master of illuminism) views the concept of “love” through a philosophical and mystical perspective. He considers love to be born out of intellect and to be the concomitant of grief، a concept without which one can never reach the perfection. According to his view، love is an excessive affection current in all elements of the universe. Every being، whether luminous or non-luminous، accesses a certain portion of it. Love is a mediator among all the creatures in the world. The initial phase of love is cognition and affection and its ultimate point is annihilation in Allah. Based on his attitude، love would result in a number of cultural and ethical outputs such as: seeking perfection، ignoring worldly life، fighting against the evil and desires، seeking unity، tendency towards intellectualism، patience and perseverance، commitment to right acts، seeking cognition and worshiping God. Keywords Sohrevardi، Love، Illumination، Intellect، Good، Grief، Cognition، Affection. 
    Keywords: Sohrevardi, Love, Illumination, Intellect, Good, Grief, Cognition, Affection
  • Rahim Dehqansimakani Pages 161-188
    Kant، Adams and Misbah’sViews Regarding the Relationship between Religion and Ethics. Rahim DehqanSimakani* Abstract The relationship between religion and ethics and the question about whether the moral precepts have been derived from religious teachings or they have an independent basis has always been a significant concern for scholars and noticeable outcomes have been identified through their discussions. This essay concentrates on this issue from the perspective of Islam and the views of great western scholars such as Socrates، Adams and Kant and the opinions of Muslim scholars especially Mr. Misbah. In the essay the western views have been criticized and Mr. Misbah’s opinion as the most comprehensive one in this regard، which is based on Islamic principles، has been elaborated. Furthermore، the approach of Secular ethics has been briefly discussed and reviewed.
    Keywords: Religion, Ethics, Conscience, Good, Evil, Secularism
  • Seyyed Seyyed Muhammad Sadiq, Huseini Seresht Pages 189-221
    A study on the necessity of knowing the scopes of “Enjoining the good and forbidding the evil” with a special reference to the verse 105 of Sura “Midah” Abstract “Enjoining the good and forbidding the evil” is one of the most significant، religious themes discussed in the field of social ethics; it can even be regarded as the central subject of the field too. Enjoining the good and forbidding the evil is one of the secondary principles of religion and a divine duty which is considered a “Shared Obligation” by the majority of Shiite scholars. When the country is ruled by an Islamic government، this principle must be practiced in the society. Based on the Quranic verses and Imams'' traditions، the enforcement of this principle will revitalize the spiritual life of the society. In other words، spiritual growth of the society depends on the practicing of this ruling. By reviewing the Quranic verses we find out that on the one hand، this obligation has been commanded in some verses، while in some others every man has been held responsible for their own acts; stating that one’s salvation or aberration has nothing to do with other people. The verse 105 of Sura Midah is one of the verses of the second category which seemingly gives limitation to the enforcement of the principle. This essay will try to repel the false connotation received from the verse and clarify the position of this principle in Islam. Four different kinds of relationships can be identified between this verse and other verses which allude to the necessity of enforcing this principle. They are: 1- Abrogation (Abrogating and abrogated) 2- Absoluteness and limitation  *  Open University of Linjan، Department of Islamic Theology.
    Keywords: Enjoining the good, forbidding the evil, Social Ethics, Call, Salvation, aberration, Self, purification