فهرست مطالب

مطالعات روانشناسی بالینی - پیاپی 4 (پاییز 1390)
  • پیاپی 4 (پاییز 1390)
  • بهای روی جلد: 18,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1390/09/20
  • تعداد عناوین: 7
|
  • بیتا آجیل چی، احمد برجعلی، مسعود جان بزرگی صفحه 1

    پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش مهارت های فرزندپروری بر کاهش تنیدگی مادران در نمونه غیربالینی انجام شد. برای دست یابی به این هدف 250 مادر از میان مادران کودکان مشغول به تحصیل در مقطع ابتدایی به طور تصادفی از یک مدرسه دولتی انتخاب شدند و به کلیه گویه های شاخص تنیدگی والدین (PSI، ابیدین، 1990) پاسخ دادند و از میان آنان 80 مادر فزون تنیده انتخاب شدند که از میان گروه اخیر 38 مادر به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. پس از پایان دوره آموزش به مدت 8 جلسه به طور مجدد آزمون فوق در مورد مادران در گروه آزمایش و کنترل اجرا گردید، پس از جمع آوری داده ها، تحلیل آن ها با استفاده از نسخه شانزدهم نرم افزار آماری (SPSS) بر اساس مقایسه تفاوت میانگین دو گروه با استفاده از آزمون t همبسته نشان داد که شاخص تنیدگی مادران به واسطه مداخله کاهش معنادار یافته است. بنابراین می توان گفت که آموزش شیوه های فرزندپروری باعث کاهش معنادار تنیدگی مادران شده است.

    کلیدواژگان: تنیدگی والدین، مهارت های فرزندپروری
  • زهرا ودادیان، بهرام علی قنبری هاشم آبادی، علی مشهدی صفحه 19

    پژوهش حاضر به منظور بررسی اثربخشی گروه درمانی چند خانواده ای بر حل تعارض والدین و نوجوانان و کاهش پرخاشگری فرزندان انجام شد. روش تحقیق از نوع شبه آزمایشی با پیش آزمون، پس آزمون با گروه گواه و اندازه گیری مکرر بود. نمونه پژوهش، شامل 25 نوجوان دختر 14- 15 ساله به همراه والدینشان بودند که بصورت داوطلب از میان دیگر نوجوانان مراجعه کننده به کلینیک های روان شناختی نواحی 4 و 6 آموزش و پرورش انتخاب شدند. در این پژوهش به منظور جمع آوری داده های اولیه از مصاحبه بالینی، جهت سنجش میزان تعارضات از مقیاس رتبه بندی والد کودک (PCRS) و برای ارزیابی میزان پرخاشگری نوجوانان، از پرسشنامه پرخاشگری باس و پری (AQ) استفاده شد. از تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر و آزمون تعقیبی LSD، برای مقایسه میانگین ها استفاده شد. نتایج حاکی از اثربخشی گروه درمانی با چند خانواده بر حل تعارضات میان والدین و نوجوانان بود (05/0>P). نتایج نشان دادند که گروه درمانی با چند خانواده در مقایسه با دو گروه کنترل دیگر، عاطفه مثبت و گفت و شنود میان نوجوانان و والدینشان را به صورت معناداری افزایش داده است (05/0> P). با اینحال، فرض تاثیر گروه درمانی درکاهش پرخاشگری نوجوانان از لحاظ آماری (05/0 > P) مورد تایید واقع نشد.

    کلیدواژگان: گروه درمانی چند خانواده ای، تعارض والد - نوجوان، نوجوان
  • مریم اسماعیلی نسب، حمید علیزاده، حسن احدی، علی دلاور، حسین اسکندری صفحه 43

    پژوهش حاضر به منظور بررسی اثربخشی دو روش آموزش والدین استپ (با رویکرد آدلر-درایکورس) و بارکلی (با رویکرد رفتاری) بر بهبود مولفه های محیط خانواده، خانواده های دارای کودکان با اختلال سلوک است.

    روش

    در این پژوهش نیمه آزمایشی، از میان 5 مدرسه پسرانه منطقه 7 تهران، والدین 30 کودک دبستانی که براساس پرسشنامه علائم مرضی کودکان (CSI-4) واجد ملاک های تشخیصی اختلال سلوک بودند، انتخاب و والدین آنها به طور مساوی و تصادفی در سه گروه قرار گرفتند و در نهایت با افت آزمودنی، نتایج 13 نفر والدین در گروه رفتاری، 11 نفر در گروه آدلر- درایکورس و 11 نفر در گروه گواه مورد بررسی قرارگرفتند. به منظور سنجش محیط خانواده از پرسشنامه محیط خانواده موس و موس (1993) استفاده شد و برای تحلیل داده ها، از آزمون تحلیل کوواریانس استفاده شد.

    یافته ها

    براساس نتایج به دست آمده، در گروه آدلر- درایکورس کاهش معناداری در عامل تعارض و کنترل و افزایش معناداری در عامل جهت گیری فرهنگی و تاکید اخلاقی مذهبی نسبت به گروه گواه مشاهده شد. با این حال، در گروه رفتاری تنها در عامل تعارض نسبت به گروه گواه تفاوت دیده شد.

    نتیجه گیری

    با توجه به نقش محیط خانواده در شکل گیری اختلال سلوک در کودکان، اثربخشی بیشتر روش آدلری بیانگر اهمیت این روش در اتخاذ راهبردهای درمانی مناسب برای اختلال سلوک است. با این حال انجام پژوهش های بیشتر در این زمینه با در نظر گرفتن نقش متغیرهای موثر ضروری به نظر می رسد.

    کلیدواژگان: آموزش والدین، استپ، آدلر، درایکورس، بارکلی، اختلال سلوک، محیط خانواده
  • پرستو مصطفی نژاد فریبرز درتاج صفحه 71
    پژوهش حاضر با هدف بررسی میزان اثربخشی آموزش مهارت های ارتباطی بر سلامت روان دانشجویان سال اول دانشگاه علوم بهزیستی کرمان انجام گرفت.
    روش پژوهش از نوع آزمایشی به صورت پیش آزمون و پس آزمون می باشد. جامعه آماری، دانشجویان سال اول علوم بهزیستی به تعداد 180 نفر که از این تعداد 30 نفر با استفاده از نمونه گیری تصادفی ساده به عنوان نمونه آماری (آزمودنی) انتخاب گردیدند. آزمودنی ها پس از گماردن تصادفی به دو گروه (آزمایش و کنترل) تقسیم شدند و پرسشنامه سلامت روان (گلدبرگ و هیلر) در دو مرحله پیش آزمون و پس آزمون بر روی آنها اجرا شد. نتایج تحلیل آماری آزمون T نشان دهنده آن است که سلامت روان افراد، اختلال در کارکرد جسمانی و کارکرد اجتماعی بین میانگین نمرات دانشجویان گروه آزمایش و گروه کنترل در پس آزمون تفاوت معنی داری وجود دارد و همچنین بین میانگین نمرات اختلال در خواب و اضطراب و افسردگی دانشجویان گروه آزمایش و کنترل در پس آزمون تفاوت معنی داری وجود ندارد به عبارتی آموزش مهارت های ارتباطی بر اختلال در خواب و اضطراب و افسردگی دانشجویان تاثیر معنی داری نداشته است. به طور کلی نتایج تحلیل آماری بیانگر آن است که سلامت روان افراد بعد از آموزش مهارت ارتباطی افزایش یافته است (03/0 P<).
    کلیدواژگان: ارتباطی، سلامت روان، دانشجویان، اثربخشی آموزش
  • تارا منصوری خدیجه آرین، محمدرضا فلسفی نژاد صفحه 91
    پژوهش حاضر با هدف بررسی ساختار و مفهوم دلتنگی عاشقانه با استفاده از روش «تحلیل اولیه» در زوج های ایرانی انجام شده است. ابتدا نمونه ای از جوانان (18 تا 33 سال) خصیصه های مربوط به احساس دلتنگی عاشقانه را آزادانه فهرست کردند (مرحله اول). سپس نمونه دیگری از جوانان (18 تا 33 سال) خصیصه های فهرست شده در مرحله اول را از نظر مرکزیت نمره دهی کردند (مرحله دوم). با استفاده از بیست خصیصه برتر از نظر مرکزیت «الگوی اولیه» دلتنگی عاشقانه بدست آمد که برای پاسخگویی در اختیار دو گروه دیگر از زوج های «دور از یکدیگر» و «در کنار یکدیگر» (18 تا 33 سال) گذاشته شد (مرحله سوم). نتایج حاصل از تحلیل عاملی اکتشافی بر روی داده های مرحله سوم پژوهش سه عامل را برای «الگوی اولیه» دلتنگی عاشقانه مشخص کرد که عبارتند از: اشتیاق به ارتباط و نزدیکی، تفکر و تصویرسازی ذهنی و احساس غم و جدایی. مقایسه دو گروه زوج های «دور» و «نزدیک» با آزمون آماری t مستقل نشان داد که این دو گروه در هر سه عامل و نمره کل دلتنگی عاشقانه، تفاوت معناداری دارند. با محاسبه ویژگی های روانسنجی مربوط به «الگوی اولیه» بدست آمده برای دلتنگی عاشقانه در این پژوهش، مقیاس بیست سوالی «دلتنگی عاشقانه» برای سنجش میزان دلتنگی در دوران دوری از یار ارائه شد (20 سوال، 921/0 =α، 65/102=M، 82/22 = SD).
    کلیدواژگان: دلتنگی عاشقانه، رابطه از راه دور، تحلیل اولیه
  • مهناز شاهقلیان، پرویز آزاد فلاح، علی فتحی آشتیانی، مجتبی خدادادی صفحه 111

    کنش های اجرایی به عنوان فرایندهای سطح بالاتر که کار کنترل و نظارت بر عملکردهای سطح ابتدایی (عینی) را بر عهده دارند، توصیف می شوند. مطالعات تصویرسازی عصبی نشان می دهند که برخی مناطق کرتکس و به ویژه مناطق پیشانی و پیش پیشانی جایگاه این کنش ها هستند. از آن جا که این فرایندها در کسری از ثانیه رخ می دهند امکان سنجش دقیق آنها با استفاده از ابزارهای سنتی مداد-کاغذی ممکن نمی باشد. از سویی دیگر با معرفی کامپیوترها به عنوان ابزاری معتبر برای سنجش های روان شناحتی و عصب روان شناختی، ساخت نسخه های کامپیوتری آزمون ها توسعه یافته است. از آن جا که مطابق با پژوهش ها، آزمون طبقه بندی کارت های ویسکانسین یکی از حساسترین آزمون ها برای کنش های اجرایی مناطق پیشانی و پیش پیشانی است، در پژوهش حاضر، طراحی و ساخت نسخه کامپیوتری آزمون ویسکانسین براساس یک نسخه استاندارد مد نظر قرار گرفت.
    برای بررسی روایی افتراقی، از میان گروهی از دانشجویان و بر اساس نمرات به دست آمده از فرم تجدید نظر شده پرسشنامه شخصیتی آیزنک، دو گروه شامل افراد با اضطراب بالا و افراد با اضطراب پایین انتخاب شدند. نسخه کامپیوتری آزمون ویسکانسین در هر دو گروه اجرا شد. نتایج نشان داد میانگین برون دادهای این آزمون در دو گروه متفاوت است. همچنین ضریب آلفای کرنباخ و ضریب تنصیف به دست آمده برای نسخه کامپیوتری، اعتبار مطلوب آن را در آزمودنی های ایرانی نشان داد.

    کلیدواژگان: کنش های اجرایی، آزمون طبقه بندی کارت های ویسکانسین، نسخه کامپیوتری، ویژگی های روان سنجی
  • زینب لشنی، محمدرضا شعیری، محمدعلی اصغری مقدم، محمود گلزاری صفحه 135

    شکرگزاری به عنوان سازه ای نوظهور در روان شناسی با متغیرهای مختلفی رابطه داشته است. هدف پژوهش حاضر، تعیین تاثیر آموزش راهبردهای شاکرانه بر گسترش عاطفه مثبت و شادکامی در جمعیت بهنجار است.
    جامعه آماری تحقیق حاضر در برگیرنده دانشجویان دوره کارشناسی دانشگاه های شاهد، علم و فرهنگ و ولیعصر بوده است، که از این میان 91 نفر به روش نمونه گیری خوشه ایانتخاب شدند و فرم رضایت نامه شرکت در پژوهش را تکمیل نمودند که به طور تصادفی در چهار گروه (راهبردهای شاکرانه امونس، سلیگمن، کلامی- عملی و کنترل) جایگزین گردیدند، و در نهایت پس از افت آزمودنی ها، 72 نفر تا پایان مداخلات و ارزیابی ها باقی ماندند. میانگین سنی آزمودنی ها برابر 21/20 (27/2=S) بوده است. ابزارهای مورد استفاده در این تحقیق پرسش نامه عواطف مثبت و منفی (PANAS) و شادکامی آکسفورد بوده اند.
    کااسکوئر به دست آمده ناشی از مقایسه گروه های شکرگزاری (امونس، سلیگمن، کلامی- عملی) و کنترل در متغیر عاطفه مثبت با توجه به مقادیر بحرانی معنادار می باشد. همچنین، کااسکوئر به دست آمده ناشی از مقایسه گروه های شکرگزاری (سلیگمن، کلامی- عملی) و کنترل در متغیر شادکامی با توجه به مقادیر بحرانی معنادار می باشد.
    بدین ترتیب، راهبردهای شاکرانه می تواند عواطف مثبت و شادکامی را در جمعیت بهنجار افزایش دهد.

    کلیدواژگان: شکرگزاری، راهبردهای شاکرانه، عاطفه مثبت و شادکامی
|
  • B. Ajilchi (Ms), A. Borjali (Phd), M. Janbozorgi (Phd) Page 1

    The objective of this research was to investigate the effect of parental skills training on decreasing maternal stress. So، 250 individuals were selected randomly among mothers whom their children were studying in an elementary school. They completed the parenting stress Index (PSI، Abidin، 1990)، then 80 over stressed mother’s were selected among them and ultimately 38 mothers assigned randomly in two groups as experimental and control groups. After sessions training، pre- mentioned test were applied on Mothers in both group. Using depended T test to compare two groups، revealed that parental skills training can decrease maternal stress significantly (P< %5).

    Keywords: maternal stress, prental skills training, elementry school students
  • Z. Vadadian, B. A. Ghanbari Hashemabadi, A. Mashhadi Page 19

    This research has been conducted to evaluate the effectiveness of group therapy on solving parent-adolescent conflicts and reduction of aggression in young adult children. Research method was chosen to be semi-experimental with pre-test، post-test، witness-group and repeated measurement. Research society consisted of 25 young adult girl between 14 and 15 years of age and their parents which were chosen voluntarily among people who came to psychological clinics of regions 4 and 5 of ministry of education in Mashhad. To obtain preliminary data، to measure the severity of conflicts PCRS was utilized and to measure aggressive behavior of children Aggression Questionnaire of Boss and Perry was used. Analysis of variance with repeated measurement and LSD follow up test was used to compare mean values. Results show that the success of group therapy with multiple families involved، in solving conflicts (P < 0. 05). Results also indicated that group therapy has meaningfully increased positive feelings and dialogue between adolescents and their parents in comparison with two other control groups. However the hypothesis of reduction of aggression was not supported statistically.

    Keywords: Multi, family group therapy, Adolescent, Parent conflict
  • M. Esmaeilinasab (Phd), H. Alizadeh (Phd), H. Ahadi (Phd), A. Delawar (Phd), H. Eskandari (Phd) Page 43

    This study compares the effectiveness of two Behavioral Approach (BA) and Adler-Dreikurs parent training approach on improving family environment components. For this purpose، Barkley program (BA) and STEP (Adler-Dreikurs approach) were utilized. Five schools were selected randomly from region 7 in Tehran and 60 parents whose 7-11 years old boys had received the highest scores on Child Symptom Inventory (CSI-4) were randomly assigned into Behavioral، Adlerian and control groups. For data collection، in addition to CSI-4، the Family Environment Scale (FES. In order to analyze the data، Analysis of Covariance test، two-way ANOVA and Tukey and Bonferroni Correction follow up tests were used. Analysis of research findings showed in Adlerian group، control and conflict components of family environment reduced، and intellectual-cultural orientation and moral-religious emphasis increased. But in Behavioral group just conflict reduced. Considering the role of family environment on the formation of conduct disorder in children، indicating the effectiveness of Adler most important way in adopting this method، therapeutic strategies are appropriate for conduct disorder. However، further research in this field considering the essential role of effective variables seems.

    Keywords: Parent training, STEP, Barkly program, Conduct Disorder, Family Environment
  • P. Mostafa Nezhad (M. A), F. Dortaj (Phd) Page 71
    This survey was done to study the effectiveness of communication skills on mental health of freshmen of science، at Kerman university. The method of the research is exprimental، pre – test and post – test. Includes 180 people، from which 30 were chosen، using random sampling. Students were divided into two groups of control and experiment. The questionnaire of (Gold berry and Heelers) mental health was applied twice، pre and post tests. The T– rest results revealed a meaning full difference between control group and experiment groups means of mental health، and disorder in their physical and social performance. There is not a meaning ful difference between the group’s mean of sleep disorders، and stress and depression grades in post – test. In other words، teaching communication skills did not have meaning full effect on student’s communications skills did not have meaningful effect on student’s sleep disorders and stress and depression. Generally، statistical analysis showed an increase in people’s mental health، after the increase of teaching communications skills (p < 0/ 03).
    Keywords: communications skills, Mental health, students educational effectiveness.
  • T. Mansori (M. A), Kh. Ariyan (Phd), M. R. Falsafinezhad (Phd) Page 91
    The aim of this study was to investigate the structure and definition of romantic missing from prototype perspective. In the first Study، Iranian young participants (age 18 to 33) generate features of missing a partner. In the second Study، another group of participants (age 18 to 33) rated the centrality of features gathered in the first Study. In the third Study، the most 20 central features generating the prototype of romantic missing was given to tow groups of participant (age 18 to 33)، couples in long distance relationship (LDR) and couples in close relationship (CR). Results of exploratory factor analysis on the third study data supported three factors for the romantic missing prototype which are: desire for communicating and being together، imagining and thinking and feeling sad and separated. Two groups of LDR and CR were compared by the use of independent T-test and differences in total missing score and also each three factors score were significant for these two groups. A prototype measure of “romantic missing” offered to assess the extent to which partners experience romantic missing during interpersonal separation (N=20، α=0. 921، M= 102. 65، SD= 22. 82).
    Keywords: Romantic Missing, Long Distance Relationship, Prototype Analysis
  • M. Shahgholian (M. A), A. Fathi, Ashtiani (Phd), P. Azadfallah(Ph. D), M. Khodadadi (Phd) Page 111

    Executive functions describe as higher level processes that controlling and monitoring elementary (object) mental operations Neuroimaging studies have identified some of cortical areas involved in executive functions، frontal and prefrontal mostly. Because of these processing occur in a proportional second، those couldn’t be tested by traditional paper-pencil tools exactly. With introducing computers as a valuable tool for psychological and neuropsychological assessment، developing computerized version of tests to be extensive. Since according to researches، the wisconsin card sorting test is one of the most distinctive test for frontal and prefrontal executive functions، in present study، we effort to design and developing wisconsin computerized version based on a standard version. For differential validity، according to scores of Revised Eysenck Personality Questionnaire (EPQ-R)، 2 groups including high anxiety (Anx+) and low anxiety (Anx-) were selected and performed computerized version of wisconsin. The results indicated that means of outputs differ in 2 groups. Also، cronbach’s alpha and split-half coefficients of computerized version showed that it has suitable reliability in Iranian subjects.

    Keywords: executive functions, the wisconsin card sorting test, computerized version, psychometrics characteristics
  • Z. Lashani, M. R. Shaeiri, M. A. Asghari Moghadam, M. Golzari Page 135

    Gratitude is a contruct that attracts much attention in recent decades. Also gratitude used to correlational، comparative and interventional studies. This study is examination of effect of training strategies for gratitude increase (based on the Emmons & Seligman pattern) on the expansion of positive affectivity، happiness and optimism. Subjects were 91 student of three Iranian University in Iran، they were selected by cluster sampling and complete satisfaction form for this study. Then، 72 subject''s remaind until the end of interventions. Finally، they were assigned into to 4 groups (Emmons، Seligman، Verbal-Action & Control) randomly. They completed PANAS Scale and Axford Questionnaire. The results showed significant increase in positive affects by Emmons، Seligman and V-A interventions، and increase in happiness by Seligman and V-A interventions. The results also indicated that three training strategies for gratitude increase positive affectivity and happiness.

    Keywords: Gratitude, Gratitude intervention, Positive Affect, Happinece