فهرست مطالب

مشرق موعود - پیاپی 24 (زمستان 1391)
  • پیاپی 24 (زمستان 1391)
  • تاریخ انتشار: 1392/06/05
  • تعداد عناوین: 7
|
  • نصرت الله آیتی صفحه 5
    در میان مجموعه روایات مهدوی، روایات نشانه های ظهور از پرتعدادترین روایات به شمار می روند. صدور این حجم وسیع از روایات، منشا طرح این پرسش می شود که پیشوایان معصوم از طرح بحث نشانه های ظهور چه اهدافی داشته اند؟ در پاسخ به این پرسش می توان از دشواری های عصر غیبت که طبیعتا از نظر پیشوایان معصوم دور نبوده کمک گرفت. در عصر غیبت، جامعه شیعه با دشواری های متعددی همچون طولانی شدن دوران غیبت، غفلت، مدعیان دروغین، قیام های باطل و دشواری شناسایی امام مهدی در هنگام ظهور روبه روست. بر این اساس، حل این دشواری ها می تواند مقاصد پیشوایان معصوم از طرح بحث نشانه های ظهور باشد و نشانه های ظهور می توانند کارکردهای ایجابی و سلبی داشته باشند. در کارکرد ایجابی می توانند باعث امیدبخشی، غفلت زدایی و شناخت امام مهدی شوند و در کارکرد سلبی می توانند معیاری برای شناسایی قیام های باطل و مدعیان دروغین باشند.
    کلیدواژگان: امام مهدی، نشانه های ظهور، کارکردهای نشانه های ظهور، قیام های باطل
  • امیر غنوی صفحه 25
    نگاه به آینده و ارائه تصویری امید ساز و هول انگیز از آن، امری است که در سخنان رسول خدا به روشنی می توان دید. اما بررسی دقیق تر آموزش های آن حضرت به تامل در سخنانی نیاز دارد که بر مخاطبان خود القا کرده است. وصول به این سخنان، با توجه مشکلات در تدوین حدیث به ویژه در منابع اهل سنت، کاری دشوار است که جز بر اهل تحقیق مقدور نیست. در چنین تحقیقی باید هم به بررسی اعتبار و تهذیب مصادر پرداخت و هم بررسی اسناد را جدی گرفت.
    اگرچه رسول برای اکمال دین و تبیین همه معارف قرآنی به تمامی ابعاد بحث مهدویت توجه داشته است، اما تکرارها و تاکیدهای آن حضرت نشان از آن دارد که برخی محورهای مباحث مهدوی بیشتر مورد توجه بوده که حاکی از نیاز بیشتر مخاطبان در تبیین این قسم از آموزه هاست. مهم ترین این محورها عبارتند از: معرفی مهدی و این که او از اهل بیت پیامبر است، سیره و رفتار او همانند رسول خدا خواهد بود، غیبت هایی خواهد داشت و مومنان به سبب این غیبت ها دچار مشکلاتی خواهند شد، مومنان صبور در غیبت جایگاهی بلندتر از یاران عصر حضور دارند، ظهور پس از یاس و غلبه فساد رخ خواهد داد.
    کلیدواژگان: معارف مهدوی، مصادر اهل سنت، منع از نشر حدیث، جعل حدیث، غلو، تاکیدهای رسول خدا
  • هادی صادقی صفحه 45
    در این نوشتار تعاریف هنر، زیبایی، خیال و فرآیند تخیل بیان شده است. مباحثی درباره هنر آسمانی و نقش هنرمند در پالایش هنر و تاثیر روح هنرمند و ارتباط آن با عوالم خیال و بهره گیری از فاعلیت اولیای الهی، نقش اخلاق در هنر و پاکسازی قوه خیال، جایگاه نظارت های بیرونی و درونی و ابعاد زمینه ساز هنر برای ظهور دولت مهدوی از جمله مباحثی است که به آنها پرداخته می شود.
    هنر از ابعاد گوناگونی زمینه ساز ظهور می شود که در این نوشتار پنج بعد آن مورد بحث واقع شده است: 1. فاعلیت هر انسان در پرتو فاعلیت ولی او؛ 2. تاثیر باورها و ارزش های هر فرد بر هنر او؛ 3. نقش اخلاق در پالایش روح و خیال هنرمند؛ 4. وجود عنصری از لطافت در هنر و زیبایی؛ 5. بهره گیری هنر از توصیف خیال انگیز و اعجاب آفرین در ترویج فرهنگ مهدوی.
    کلیدواژگان: هنر، زیبایی، خیال، فرآیند تخیل، هنر زمینه ساز
  • حسین الهی نژاد صفحه 65
    نوشتار پیش رو به دو موضوع خاتمیت و مهدویت و نسبت میان آن دو می پردازد. مطلع بحث با مقدمه ای آغاز شده و بعد از بیان مقدمه، به مفهوم شناسی خاتمیت مبادرت می شود. از آن جایی که مقوله خاتمیت دارای اجزای تحلیلیه نظیر جامعیت، جاودانگی، جهانی و کمال بوده و همیشه تبیین کل، متفرع بر تبیین اجزاء است، از این رو پیش از آن که به رابطه میان خاتمیت و مهدویت پرداخته شود، به تبیین اجزای تحلیلیه خاتمیت و کیفیت رابطه آن ها با مهدویت مبادرت می شود. در فرایند بحث به بیان تلازم و ترابط میان باورداشت خاتمیت و مهدویت پرداخته شده و جهت تبیین این تلازم و ترابط، گزینه های چهارگانه ای مانند «خاتمیت، علت فاعلی مهدویت»، «مهدویت، علت غایی خاتمیت»، «خاتمیت، علت عینی مهدویت» و «مهدویت، علت علمی خاتمیت» را پیش کشیده و با نگاه تفصیلی به تحلیل هر یک از آن ها می پردازیم.
    کلیدواژگان: خاتمیت، مبانی دین شناختی، جامعیت، جاودانگی، جهانی، کمال دین
  • علیرضا فخاری، لیلا ابراهیمی صفحه 87
    اندیشه تشکیل حاکمیت جهانی از گزینه هایی است که همه شرایع درصدد تبیین اصول و ساختار آن بوده و به صورت جدی بر روی آن فعالیت می کنند و رشد و تسریع روزافزون ارتباطات، چنین امری را به یک موضوع جدی و ضروری تبدیل کرده است. دین اسلام تنها دینی است که توحید واقعی و حقیقی را تبلیغ می کند، در حالی که یهودیت با تحریف و تغییر احکام شریعت حضرت موسی و مسیحیت نیز با ترک شریعت حضرت عیسی از توحید دور افتاده و در ردیف مشرکان درآمده اند، در نتیجه از اداره زندگی فردی و اجتماعی انسان عاجز هستند. دین اسلام به عنوان آخرین دین الهی، ضمن تصدیق تورات و انجیل اصلی، ناسخ احکام و آموزه های آن ها بوده و برخی را حذف و برخی دیگر را تکمیل نموده است و در واقع ظرفیت اعتبار شرایع دیگر با ظهور اسلام پایان پذیرفته و دین اسلام تنها دینی است که می تواند در تمام جهان حاکم شده و زندگی انسان را در همه ابعاد اداره کند
    کلیدواژگان: حاکمیت جهانی، دین حق، دین اسلام
  • رضا جعفری هرندی صفحه 107
    هدف پژوهش حاضر، بررسی و تحلیل میزان توجه به مباحث مهدویت در کتاب های درسی دوره ابتدایی است. روش پژوهش، توصیفی و از نوع تحلیل محتواست و رویکرد پژوهش، کاربردی است. جامعه پژوهش، کتاب های درسی دوره ابتدایی را دربر می گیرد که در سال 1389 چاپ شده و سه عنوان «هدیه های آسمانی»، «بخوانیم» و «تعلیمات اجتماعی» با 12 جلد به صورت هدفمند در نمونه قرار گرفته اند. ابزار اندازه گیری چک لیست تحلیل محتوای محقق ساخته بوده و نتایج پژوهش با استفاده از شاخص های آمار توصیفی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته اند. عمده ترین نتایج پژوهش بیان گر آن است که در مجموع 607 مرتبه به محورها و مولفه های مفهومی مرتبط با مهدویت توجه شده است. میزان آن در کتاب های بخوانیم (فارسی)، هدیه های آسمانی و تعلیمات اجتماعی، به ترتیب 263، 252 و 92 مرتبه است. همچنین بیشترین توجه به محور، گفتار، رفتار، سیره، کلاس پنجم و کتاب هدیه های آسمانی پنجم شده و کمترین توجه به محور، ظهور و اتفاقات بعد از آن، کلاس اول ابتدایی و کتاب تعلیمات اجتماعی چهارم ابتدایی صورت گرفته است.
    کلیدواژگان: محتوا، کتاب درسی، تحلیل محتوا، دوره ابتدایی، مهدویت
  • نعمت الله صفری فروشانی، مجید احمدی کچایی * صفحه 133

    با بررسی منابع شیعی عصر غیبت صغرا، درمی یابیم که این دسته از منابع، نسبت به شبکه وکالت و خصوصا وکلای اربعه توجه ویژه ای نداشته اند و در موارد بسیاری حتی نامی از وکلا به میان نیاورده اند. شاید این امر، برآمده از فضای سیاسی آن عصر باشد؛ جوی که به شدت علیه شیعیان غلیان پیدا کرده بود و حکومت عباسی را علیه شیعیان تحریک می کرد. از جمله عوامل تحریک کننده می توان به قیام صاحب زنج، قرامطه، تشکیل حکومت های شیعی علویان در طبرستان و فاطمیان در مصر اشاره کرد. این عوامل سبب شد که عالمان امامی آن عصر مجبور به استفاده از راهکار تقیه شوند، به طوری که این پدیده حتی در منابع امامی آن دوره و تعاملات بین وکلا و علمای امامی نیز اثر گذاشت. از این رو شایسته است نخست تاریخچه ای از سازمان وکالت ارائه شود، سپس فضای سیاسی عصر غیبت صغرا ترسیم گردد، آن گاه منابع امامی آن دوره جداگانه مورد بررسی قرار گیرد. در پایان به این نتیجه اشاره می شود که منابع امامی توجه بسیار اندکی به سازمان وکالت داشته اند که این امر متاثر از فضای تقیه حاکم بر آن دوره بوده است؛ فرضیه ای که نویسنده این پژوهش، می کوشد آن را اثبات کند.

    کلیدواژگان: امام عصر، منابع امامی، غیبت صغرا، سازمان وکالت، وکلا، تقیه، عالمان امامی
|
  • Nosratollah Ayati Page 5
    Among the traditions of Mahdaviiat, narrative traditions about the signs of apperance are the most frequent. The issuance of large volumes of such traditions makes us think that why the infallible Imams discuss them and what goals they had from explaining so much about these signs? One of the answers to these types of questions refers to the difficulties of the era of occultation which has not been taken lightly by the infallible Imams. In the era of occultation, the Shiite community faces many challenges such as the length of the absence (of Imam), negligence, false claimaints, false uprisings and difficulty of identifying (the true) Imam Mahdi in the time of his emergence. Accordingly, these difficulties can be solved by the infallible Imams who have these purposes of discussing the signs. The symptoms of Appearance can have positive or negative functions. The positive functions can result in promising hopes, removing ignorance, and better understanding of Imam Mahdi and the negative functions aid us in identifying the false uprisings and false claimaints of the era
    Keywords: Imam Mahdi, the signs of Appearance, the finctions of signs of Appearance, the false uprisings
  • Amir Ghanavi Page 25
    Looking ahead to the furture and providing a promising and great vision of Apperance of the Saviour is something that can be seen clearly in the words of the holy prophet. However, a closer examination of his training needs to reflect on the influence that the audience is feeling. Corresponding and accessing to the speeches is difficult to the lay person, especially given the difficulties experienced in compiling hadith of Ahl-ol-sunnah and understanding the complex sources is beyond people, except to the the very seasoned researchers. Such a study should be focused closely on the reliability of the sources and serious scrutiny of the documents.The prophet has attended to a complete set of discussions on all aspects of the messianic message for finality of the Islamic religious and full explication of the Quranic teachings. However, some iterations and emphasis found in the words of prophet shows his attention to ne more pronounced on some topics amongs Mahdavi issues that suggests the need for further explanation of this sort of teachings to the audience. The main axes of these teachings are the introduction of Mahdi and explaoning that he will be from the Ahlulbayt and that he is the mirror of the Prophet Muhammad in his behavior and manners. This explanations could have been necesary due to the problems faced by his Absence for the people of faith. The patient believers in the age of Absence have a higher rank than his faithful companions in the age of Apperance. The Apperance happen after despair and corruption will take over the world.
    Keywords: Mahdavi Education, Ahlul Sunnah sources, prohibiting the publication of Hadith, fabricated Hadith, Exaggeration, The emphasis of the holy prophet
  • Hadi Sadeghi Page 45
    In this paper, the definitions of art, beauty, imagination, and the imagination are presented.Discussions about celestial art and the artist's role in refining the art and the impact of the artist's soul and its relationship to fantasy worlds and the use of a divine authority agency are explained. Also discussed are the roles of ethics in art and its cleansing power for imagination, and the external and internal controls and functional aspects of the underlying art for preparing the Appearnce of Mahdi are discussed. Among the topics that will be addressed are art in its manifestation of underlying dimensions that are discussed in this paper, which is proposed to have five dimensions: 1. Every human is only an agent in light of the his Imam's agency 2. The impact of ones beliefs and values on his art; 3. The role of morality in purification of the soul of and the fantasy of the artist; 4. Existance of an element of elegance and beauty in Art 5. The use of Art to describe a romantic and the awe inspiring fantasy in service of the Mahdavi culture.
    Keywords: Art, Beauty, Dreams, Imagination, The Underlying Art
  • Hossein Elahinejad Page 65
    The follwing writing presents two issues of prophecy and messianic message and explores the relationship between the two. The beginning of discussion is started with an introduction to set the scene and after introduction the concepts around prophecy are explained. The issue of prophecy has multiple components such as integrity, immortality and perfection and ususally the explanation of a whole depends on an account of its components and accessories. Therefore, before addressing the relationship between seal of prophecy and millenarianism, and the quality of their relationship are explained as well as the analysis of their components. In the process of discussion necessity and dependence of prophecy with messianic beliefs will be discussed and four statements will be explained in detail: the "seal of prophecy, the subject of messianic beliefs", "Messianism, the ultimate seal of prophecy", "seal of prophecy, objective reason for messianic beliefs" and "messianism as the scientific reason of prophecy". Then, with a detailed analysis, we will examine each of them.
    Keywords: Seal of prophecy, The foundations, The religious examination, The integrity, The eternal, The universal, The perfection of faith
  • Alireza Fakhari, Leila Ebrahimi Page 87
    The idea of global governance is one of the options that have been attempted to be explained by all religions. The principles and structure of such claims is still the focus of earnest work and an accelerating growth and increasing communication has made this a serious issue and should be attended. Islam is what we believe the purest form of monotheism and its true form while today's Judaism has seen the change of the Moses teachings a bit and Christianity has taken distance form the original monotheism and some have approximated the pagans, and thus their faiths are incapable of managing individual and social life of man. Islam, as the final religion, while acknowledging the original scriptures of Judaism and Christianity doctrines and commandments excludes them and has removed as well as completed some of their tenets. In fact, we claim that the all religions outlived their usefulness excepts Islam which can still govern the world and the life of humans in all their aspects.
    Keywords: The governance of the world, The true religion, The Islamic faith
  • Reza Jafari Harandi Page 107
    This study analyzes the attention paid to the issue of messianism in the textbooks for the elementary period of national state education. The research is of descriptive approach and the type of content analysis, the mode of research is applied research. The population, which includes elementary level textbooks published in 1389 (2010) and three titles such as "The gifts from heaven", "Reading" and "Social education" in 12 volumes, which were purposefully sampled. The measurement tool was a researcher-made checklist content analysis and the results were analyzed using descriptive statistics. The main results of this study indicate that the messianic concept is given a mention a total of 607 times during topics and associated components. The number of mentions in each title, "Reading", "The gifts from heaven" and "Social education" were respectively 263, 252 and 92 stages. The most emphasis and mention to these issues were given to the speechs, behaviors, manners and in the textbooks of the Fifth grade, in "The gifts from heaven" and the lowest mention to the mian issues of appearance and its aftermath, was given in the First grade and the "Social education" title of the Fourth grade.
    Keywords: Content, textbook, content analysis, the elementary period, messianism
  • Nematollah Safari Forooshani, Majid Ahmadi Kachayi Page 133

    The lawyers representing the Absent Imam, especially four networks have not been well considered in the Shiite sources of the Minor Occultation period, and in many cases the sources have not even named the lawyers. Maybe this disregard is influenced from the political pressures of the time, when the boiling atmosphere was stimulated strongly against Shia during the Abbasid rule. Among the factors that could have triggered a chain uprising, Qarameteh, Alawite Shias in the government and the Fatimids in Egypt as well as Tabarestan are noted. These factors led the Imami scholars of that age to be forced to use taghieh reservation, so that the effect of even the sources and interactions between lawyers and scholars Imam were affected. It is good practice to provide an early history of the organization, after which the political atmosphere of the Minor Occultation era can be traced then from the Imam resources in that period, which can be examined separately. In the end, it ispproposed that the political pressures of the period had a direct relationship with the silnce of the documnets about the era called Minor Ocuultation and the lawyers of the Absent Imam.

    Keywords: Imam, The Emami resources, The Minor Occultation (Absence Soghra), advocacy organizations, lawyers, reservation, Imami scholars