فهرست مطالب

مطالعات معنوی - پیاپی 3 (بهار 1391)
  • پیاپی 3 (بهار 1391)
  • تاریخ انتشار: 1391/02/16
  • تعداد عناوین: 7
|
  • محمد حسین کیانی صفحه 5
  • علیرضا آتشین صدف صفحه 9
    دانش بشر، روز به روز در حال گسترش است و بشر همواره به دنبال کشف ناشناخته های خویش و جهان خویش بوده است. درنوردیدن مرزهای دور و دراز علم و گشودن افق های ناگشوده در جهان معاصر حیرت نگیز است. به باور بسیاری از متفکران، پیشرفت علوم تجربی با وجود فایده های فراوانش، انسان را از توجه به جهان معنا و نیاز اساسی اش به معنویت، غافل کرده است. پرسشی که سال هاست پیش روی انسان قرار دارد این است که آیا بشرخود می تواند راهی به آسمان بگشاید؟ آیا می توان با بضاعت انسان کنونی، وجود جهانی غیر مادی را اثبات کرد؟
    از این گذشته، آیا یافته های علمی با آنچه در قرآن مجید با عنوان جهان غیب، یاد شده، نسبتی دارد؟ آیا اموری که در قرآن به صورت معجزه، کرامت و امور خارق العاده و غیر مادی دیگر نقل شده است با موضوعات فراروانشناسی جدید نسبتی دارد؟ آیا قرآن اموری همچون خبردادن از غیب، تاثیر بر اشیاء از نزدیک یا دور و آگاهی از امور پنهان و غیبی را تایید می کند یا به نفی آنها می پردازد؟
    و در نهایت اگر میان دو نسبت رابطه ای وجود داشته باشد، نسبت و رابطه معنویت و این گونه پدیده های فوق طبیعی چیست؟
    مدعای این نوشتار، پاسخ مثبت به این پرسش ها است؛ آنچه در فرا روانشناسی، فوق طبیعت خوانده می شود در قرآن مجید، جهان غیب نام دارد و میان این دو نیز نسبت و رابطه وجود دارد. از منظر قرآن مجید، رابطه متقابل انسان و جهان فوق طبیعت، امری پذیرفتنی است تا آنجا که در برخی موارد نیز ایمان به امور فراطبیعی و غیرمادی، ضروری دانسته شده است.
    کلیدواژگان: معناگرایی، معنویت، عرفان، ماتریالیسم، فراروان شناسی، فوق طبیعت، ادراک فوق حسی، دورجنبانی، اندیشه خوانی، رویا، تله پاتی، تقوا، د
  • هادی وکیلی صفحه 43
    با تحقیق در باب داروهای فعال ساز روانی، علائق عرفانی به تجربه ی عرفانی گسترش یافته است. اعتقاد عمومی این بوده که چنین داروهایی برآورنده ی احوال عرفانی یا حالات اسکیزوفرنیک اند. گرچه میان این دو گونه حالت، شباهت های فیزیولوژیک یا پدیدارشناختی وجود دارد، ولی کارهای اخیر تفاوت هایی را نشان داده است. علاوه بر مراقبه و هیپنوتیسم، از داروها نیز می توان برای تغییر حالت هشیاری استفاده کرد. از روزگاران کهن، مردم از داروها برای تحریک شدن یا آرامش یافتن، خوابیدن یا بیدارماندن، وحدت بخشیدن به ادراک های عادی و یا برای ایجاد توهم استفاده کرده اند. واژه ی «دارو» در اشاره به هر ماده (به جز غذا) که به طور شیمیایی کارکرد ارگانیسم را تغییردهد، به کار می رود. داروهایی که بر رفتار، هشیاری، و یا خلق وخو تاثیر می گذارند «روان گردان» نامیده می شوند. اعم از داروهای غیرمجاز «خیابانی» از قبیل هرویین و ماری جوانآ و داروهای مجاز مانند آرام بخش ها و داروهای محرک، و همچنین داروهای آشنا از قبیل الکل، نیکوتین، و کافئین که در زمره ی این دسته از داروها به حساب می آیند.
    کلیدواژگان: داروهای روان گردان، تجارب شبه عرفانی، مراقبه و خلسه
  • محمد حسین قدیری صفحه 75
    پژوهش حاضر به بررسی علل روان شناختی گرایش به جنبش های معنوی نوپدید با تاکید بر علل شناختی می پردازد؛ روش تحقیق، با رویکرد توصیفی تحلیلی، با تطبیق بر نمونه های عینی است. این نمونه ها برگرفته از فیلم، گزارش، کتاب، اعتراف های مستند، شواهد بالینی مشاوره ای و مصاحبه های بدون ساختار(آزاد) با پانزده کارشناس حوزوی دانشگاهی است. اگرچه تنها بر علل شناختی از ابعاد روان شناختی تاکید شده است، ولی همه ی ابعاد روان شناختی(شناختی، هیجانی، رفتاری و...) با ابعاد مختلف اقتصادی، جامعه شناختی، سیاسی، مذهبی و روان شناسی با هم تعامل تنگاتنگ و هم پوشی دارند. را ه های رویارویی با این گرایش ها، با معرفی کتاب، زمانی به طور ضمنی و گاهی با صراحت بیان شده است.
    کلیدواژگان: عرفان اسلامی(عرفان حقیقی یا عرفان مثبت)، نگرش(مثبت و منفی)، رغبت، جنبش های معنوی نوپدید، عرفان های کاذب، میان برذهنی، خطای شناختی
  • پریسا گودرزی صفحه 113
    بشر در میان انبوهی از نیازها، همیشه به آرامش روانی در کنار سلامت جسمانی نیاز داشته و برای رسیدن به آن تلاش کرده است، هرچند بنا به دلایل و عوامل بسیاری، این آرامش می تواند در معرض آسیب قرار بگیرد. در این میان، تکنولوژی جدید و بهبود وضع زندگی مادی، به شیوه های گوناگونی برای بشر ایجاد اضطراب کرده و به عنوان یکی از اصلی ترین عوامل برهم زننده ی آرامش، محسوب می شود؛ واقعیت تلخ تمدن مدرن، ابتلای آدمی به زندگی ماشینی و مکانیکی، رقابت در عرصه های مختلف زندگی، جحم انبوه اطلاعات و بسیاری از موارد مشابه، سبب شده است که تعداد زیادی از مردم به عوارض ناشی از عدم آرامش از جمله: اضطراب، افسردگی، انواع ترس ها و بیماری های روان تنی دچار شوند که این اختلالات، اغلب با اشکال در تمرکز و دگرگونی های نابسامان در سطوح هوشیاری و لایه های آگاهی همراه است، از این رو دست یابی به آرامش به عنوان اولین مرحله ی آمادگی برای ورود به ساحت های آگاهی محض، از اهمیتی خاص برخوردار است و یکی از راه های دست یابی به این آگاهی و آرامش، مراقبه ی اسلامی است، گفتنی است رویکرد ما در این بحث، آشنایی با تکنیک مدیتیشن یا مراقبه ی متعالی (Transcendental Meditation=TM) می باشد که از هزاران سال پیش به عنوان روشی برای رسیدن به تعادل جسمی، روانی و ذهنی در جوامع مختلف بشری استفاده می شود. مدیتیشن بر کاهش اضطراب اثری غیر مستقیم دارد، به این صورت که با کنار زدن افکار اضافی و منفی، فرد را وارد بخش آرام ذهن می کند و میزان تمرکز را در افراد بهنجار افزایش می دهد، در واقع می توان مفهوم این کلمه را با واژه هایی نظیر فکر و اندیشه (تفکر و تعمق) بیان کرد. مدیتیشن روش های متعددی دارد که برخی از این روش ها می توانند فرد را به سمت یک تمرکز عمیق نزدیک کنند و اثر خاصی بر جسم و روح و روان او بگذارند. البته تاثیرات مثبت و سازنده ی این تکنیک نباید ما را از پاره ای نظریات که به نقد و بیان آثار سوء آن در مقایسه با مراقبه ی اسلامی پرداخته است، بازدارد.
    کلیدواژگان: مراقبه اسلامی، تکنیک، مدیتیشن، TM، تفکر و تعمق
  • حمزه شریفی دوست صفحه 151
    امروزه موضوعی جدید با عنوان قانون جذب(راز) از طرف بعضی از رهبران معنوی غربی و امریکایی در حال ترویج است. در کشور ما این فرضیه در کارگاه های موفقیت، خانواده ی خلاق و عناوینی از این قبیل مطرح می شود و سمینارهای راز مشتریان زیادی دارد. در قانون جذب تاثیر ذهن بر روان و ساحت وجودی انسان و حتی تاثیر عادی ذهن بر پدیده ها مطرح نیست، بلکه ادعای خلق و آفرینندگی ذهن نسبت به وقایع دنیای خارج مطرح است و تنها ابزاری که جهت آفرینندگی ذهن پیشنهاد می شود، عملی ذهنی به نام «تمرکز و تجسم ذهنی» است. مروجین داخلی، این ایده را مورد تایید متون دینی معرفی می کنند. ادعای مبلغین جذب این است که این ایده مورد تایید متون روان شناختی است و البته از تاییدات یافته های فیزیک جدید هم یاد می کنند. به همین علت از این ایده به عنوان یک قانون مسلم نام می برند.
    در این نوشتار مفاهیم مشابه قانون جذب در روان شناختی، مانند: مثبت اندیشی، خودتلقینی و مکتب شناخت درمانی مورد بازخوانی قرار می گیرند و اثبات می شود که این مفاهیم با تعریفی که رهبران جذب ارائه می دهند، متفاوت است و این فرضیه مورد تایید بزرگان روان شناسی نیست. همین طور علمی نبودن قانون جذب در قالب اشکالات و ابهامات، مورد کنکاش قرار می گیرد. در پایان آسیب های اجتماعی و روانی آن مورد بررسی قرار می گیرد و ادعای دینی بودن این فرضیه ناشی از ناآگاهی و کمبود اطلاعات دینی معرفی می شود و اثبات می شود که قانون جذب یک استراتژی جدید جهت آرمان سازی و ترویج بیش تر سبک زندگی آمریکایی است که بر مبنای انسان محوری (اومانیسم) استوار است و ورود آن به فضای معنویت یک اقدام حساب شده برای تقدس-بخشی به این فرضیه و تعالی بخشی به آن است.
    کلیدواژگان: قانون جذب، تجسم، تمرکز ذهنی، راز، خود تلقینی، شناخت درمانی، مثبت اندیشی، فیزیک کوانتوم
|
  • Abd, Ol, Reza Atashin, Sadaf Page 9
    Our information expanse step by step and we are trying to discover unknown things. The progress of science is somehow surprising. Although scientifically progresses is useful for human societies, but some thinkers beliefs that it causes the negligence to spirituality. The most important question which people have been encountered is whether or not humankind himself can link with spiritual world? Is it possible to demonstrate a special world which is not material?Another important question is whether or not any relationship between scientific results and the world of spirituality? Is there any relationship between miracles, munificence, weird, nonmaterial, and psychic subjects? Does holy book verify news which comes from an unusual and nonmaterial world? Does it verify surreptitious things which some spiritual people are talking about?Finally, if there any relation, what kind of relationship is between spirituality and these metaphysical phenomena?This research is a positive answer to above questions. There are close relationship between psychic phenomena and the world which Quran talks about as a surreptitious world. According to Quran, they are linking together in a way that even believing to metaphysical and nonmaterial world is somehow necessary.
    Keywords: Ideationalism, spirituality, Mysticism, materialism, psychic, metaphysics, perception mind, reading, Dream, Telepathy, Virtue, prayer
  • Hadi Vakili Page 43
    Mystical interests to mystical experiments have been expanded through researches on excitable mental medicine. It has been a common belief that these kinds of medicines create Mystical emotions or schizophrenic emotions. Although there are phenomenological and physiological similarity between these two kinds of emotions, but recent works shows that they are somehow different. We can use medicines to change one's consciousness as meditation and hypnotism. Since time immemorial, people have been used these medicines to provoke, giving composure, sleeping or awakening, making ordinary perceptions unisonant, and creating fictions. The "medicine" term Points to all materials (except food) which are changing the function of organism chemically. "Mental medicines" are some medicines which affect on behaviors, consciousness, and tempers. It includes both illegal medicines such as heroin, marijuana… and also legal once such as moderate medicines, motive medicines, alcohol, nicotine, and caffeine.
    Keywords: mental medicine, quasi mystical experiments, meditation, trance
  • Mohammad Hossein Ghadiri Page 75
    This research is surveying psychological causes of joining to new religious movements, emphasizing on cognitive causes. The method of author in this research is descriptive and analytical by using objective instances such as movies, reports, books, valued admissions, counseling evidences and free interviews of fifteen experts in Howzah and universities. Although the author has emphasized only on cognitive causes in this research but According to his points, all psychological aspects (such as cognitive, emotional, behavioral, and…) have a close cooperation relationship whit other aspects which are not psychological, such as economical, sociological, political, religious once. This article also has been implied the ways of encountering whit these aspects by introducing some books.
    Keywords: Islamic theosophy (the real or positive theosophy), attitude (positive, negative), propensity, new religious movements, unreal theosophy, cognitive lapse
  • Parisa Godarzi Page 113
    Human being has been needed to both mental and metal composure which some special causes may oppose to. New technology and modern world have been made anxiety in human life, because of its mechanical and unnatural lifestyle. Rigorous comparative in different part of life, the wide extent of information and… are some other cause which have the same result in human life. The outcomes of these causes are anxiety, depression, neurosis, psychasthenia, and different kinds of misgiving. The fundamental problem here is the lack of concentration which is rooted to the level of human consciousness. So, we must pay attention to a special method which gives us enough composure and it is Islamic Meditation or Transcendental Meditation. This research tried to make you familiar whit this kind of Meditation which is used for a long time in human societies. Meditation has an indirect effect, because it gives you metal composure by inattention to unnecessary thoughts and images. Meditation is somehow homogeneous whit thinking or thought and gives you more concentration. You can use it by some different methods which have serious effects on your body and psyche. Although it has many useful affects but also some negative once which are not in Islamic model of Meditation or Transcendental Meditation.
    Keywords: thinking, thought, Islamic Meditation, technique, Meditation
  • Hamze Sharifi Dust Page 151
    A new subject is spearing by western and American spiritual leaders. It has been spread in our country among some special titles such as prosperity studio, ingenious family and so on, and also found many patrons. Absorption law does not discuss about effects of mind on human psyche and other phenomena, rather it claims that mind has a creating power to create realities of external world and it's only instrument for creating is "subjective concentration". According to Some internal proponents of this idea, it is an undoubted law, because it has been confirmed by religious texts, psychological texts and physical researches.In this research, the author tries to survey some homogeneous concepts which are similar to absorption law, such as positive thinking, self dictation, and remedial cognition. He also tries to show that famous psychologists are not agreeing whit this idea and these concepts are different from absorption law. At the end of this research the author surveys social and mental defects of absorption law, showing that this idea cannot be regard as a religious once, so the claim of some proponents of this idea and regarding this as a religious idea is because the lack of religious information or misunderstanding. He shows that absorption law is only a new strategy for spreading American lifestyle which is based on humanism, and its entrance to spiritual position is only because they want to make it so scriptural and transcendental.
    Keywords: absorption law, incarnation, subjective concentration, self dictation, remedial cognition, positive thinking, the physic of Quantum