فهرست مطالب

اقتصاد و مدیریت شهری - پیاپی 1 (زمستان 1391)
  • پیاپی 1 (زمستان 1391)
  • بهای روی جلد: 50,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1391/11/24
  • تعداد عناوین: 7
|
  • اسماعیل قادری، شوکت مقیمی، بهاره حاجیها* صفحه 1
    در سال های اخیر، نظام عرضه و تقاضا در حوزه گردشگری، تغییر شگرفی داشته است. این تغییر، در سطح جدیدی از اقتصاد خود را نشان می دهد که توسط پین و گیلمور (1999) تحت عنوان «اقتصاد تجربه» مطرح شده است. بر اساس نظر پین و گیلمور، اقتصاد تجربه آخرین سطح از توالی و پیشرفت اقتصاد تجربه بوده که سطح تکامل یافته تر از مواد خام (در اقتصاد کشاورزی)، کالاها (در اقتصاد صنعتی) و خدمات (در اقتصاد خدمات) است.
    مصرف کننده در اقتصاد تجربه، کاربر یا مشتری می باشد و به عنوان میهمان شناخته می شود. محصول قابل عرضه نیز ترکیبی از کالاها و خدمات و تجربیات است که بر مبنای ایجاد ارزش برای میهمان می باشد.
    پین و گیلمور در مدل 4E بر اساس دو جنبه میزان مشارکت پذیری (فعال/ غیرفعال) و میزان برقراری ارتباط میهمان با محیط (جذب/ غرق شدن)، چهار بعد سرگرمی، آموزشی، زیبایی شناختی و رهایی را تعریف کردند.
    با توجه به اهمیت گردشگری کودکان و نوجوانان و ناشناخته بودن این مقوله در منابع و مطالعات دانشگاهی گردشگری ایران، پژوهشگر بر آن شد تا نمونه موردی این تحقیق را براساس مدل 4E در فضای ادراک ذهنی نوجوانان بررسی کند.
    داده های این تحقیق، با استفاده از روش های کتابخانه ای جهت ایجاد چارچوب نظری و میدانی و با استفاده از ابزارهای مشاهده، مصاحبه (با 25 تن از صاحب نظران و فعالان عرصه سفر کودکان) و تنظیم پرسشنامه بر اساس طیف بوگاردوس، گردآوری شدند. جامعه آماری این پژوهش 560 تن از دانش آموزان دختر و پسر مقطع دبیرستان شهر تهران بودند. دسته بندی و تجزیه و تحلیل داده ها با بهره گیری از نرم افزار های SPSS و Excel صورت پذیرفت.
    یافته ها حاکی از آن است که دانش آموزان، گرایش زیادی به غرق کامل در طبیعت دارند و در بافت های تاریخی، گرایش به بعد زیبایی شناختی حاکم است.
    کلیدواژگان: اقتصاد تجربه، مدل4E، دانش آموز، تجربه، گردشگری، سفر کودکان و نوجوانان
  • مهدی جعفریان*، امیرسامان خیرخواه صفحه 15
    امروزه با توجه به افزایش پیچیدگی های محیط و ازدیاد عوامل موثر در اتخاذ یک تصمیم مناسب، تصمیم گیری مبتنی بر اصول علمی، در بین مدیران، از جایگاه ویژه ای برخوردار شده است. انتخاب شرکت مشاور، یکی از مهمترین تصمیمات مدیران ارشد سازمان ها در دریافت خدمات مشاوره ای می باشد که با توجه به پیچیدگی فضای کسب و کار کنونی و تاثیر کیفیت این گونه خدمات بر حیات آتی یک بنگاه اقتصادی، این تصمیم به تصمیمی سرنوشت ساز مبدل شده است. در این مقاله رویه ای 9 مرحله ای جهت اتخاذ تصمیم مناسب به منظور انتخاب مشاور مناسب در تدوین برنامه استراتژیک ارائه شده است، به نحوی که پیش ارزیابی گزینه ها و دسته بندی شاخص های تصمیم به دو دسته عمومی و اختصاصی، از جمله مهمترین مزیت های رویه مذکور محسوب می گردد. رویه پیشنهادی با استفاده از داده های واقعی سازمان زیباسازی شهر تهران به عنوان مطالعه موردی، مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گرفته است.
    نتایج به دست آمده گویای این واقعیت است که رویه پیشنهادی در انتخاب مشاور برنامه استراتژیک در حوزه مدیریت شهری، از قابلیت کاربرد و تکرار بالایی برخوردار می باشد.
    کلیدواژگان: تصمیم گیری چندمعیاره، ارزیابی و رتبه بندی شرکت های مشاوره مدیریت، برنامه ریزی استراتژیک، روش مجموع موزون ساده (SAW)، روش TOPSIS
  • حسین محمدپور زرندی، جعفر قادری، سیدمحسن طباطبایی مزدآبادی* صفحه 37
    کوچکتر شدن بدنه دولت و اجرای قانون خصوصی سازی موجب شده بسیاری از فعالیت هایی که در گذشته بر عهده دولت بود، به شرکت ها و سازمان های خصوصی واگذار شود. خدمات شهری از جمله فعالیت هایی ست که با زیاد شدن سازمان های خدمات رسانی، رقابت شدیدی را بین این سازمان ها جهت بالا بردن کیفیت و رضایت مندی مشتریان و در نتیجه کسب سهم بیشتری از بازار، به وجود آورده است. در این پژوهش به تدوین مدل خودارزیابی موثر در افزایش رضایت مشتریان این سازمان ها پرداخته خواهد شد. جامعه آماری این تحقیق را ممیزان سازمان های خدمات شهری موجود در شهر تهران تشکیل می دهند که از بین آنها تعداد 70 نفر به صورت تصادفی به عنوان حجم نمونه انتخاب شده اند. برای جمع آوری اطلاعات، از پرسشنامه ای که محققان تدوین کرده اند، استفاده شده است و بر اساس روش های استاندارد، پایایی و روایی آن مورد تایید می باشد. برای آزمون فرضیات، از آزمون میانگین جامعه استفاده شده است که در نهایت مشخص گردید مدل خودارزیابی موجود در این سازمان ها، اثربخشی لازم برای جلب رضایت مشتریان را دارا نمی باشد. در حالی که مدل خودارزیابی پیشنهادی تحقیق، مدلی موثر در بالا بردن رضایت مشتریان است.
    کلیدواژگان: خود ارزیابی، مدل تعالی سازمانی، مدیریت کیفیت جامع، رضایت مشتری، خدمات شهری
  • مهدیه خالوباقری* صفحه 49
    رشد سریع شهرنشینی، مشکلات متعددی را در شهرهای کشورهای کمتر و بیشتر توسعه یافته به همراه داشته است. از جمله عمده ترین این مشکلات، نابرابری های فضایی است که گسترش و بسط آن، ساختار فضایی شهرها را دچار تغییر و تحول می کند. تداوم نابرابری های فضایی و افت کیفیت زندگی در برخی نواحی خرد شهری و نارسایی شیوه های موجود، ضرورت تمهید و اختیار شیوه های متفاوت اما امکان پذیر در برنامه ریزی و مدیریت شهری را مطرح می سازد. این نوشتار در پی تاکید بر ضرورت توجه به افت کیفیت زندگی در نواحی دارای نابرابری های فضایی است که نیازمند تحلیل، تفسیر و تبیین ساختار ویژه خود، علل پدیدار شدن ساختار نابرابر و افت کیفیت زندگی در آنها، بروز تهدیدها و مشکلات، حضور فرصت ها و مهمتر از همه، دوری جستن از رویکرد سنتی در برنامه ریزی و مدیریت نواحی خرد شهری می باشد. در این راستا، یکی از نواحی خرد شهر تهران که دارای مشکل نابرابری فضایی و افت کیفیت زندگی است، انتخاب گردیده و به پیش شرط های راه اندازی ساز و کار برنامه ریزی و مدیریت در آن، اشاره شده است. بدیهی است تدوین برنامه ای مناسب به منظور تعدیل یا حذف نابرابری ها به همراه افزایش مشارکت مردمی در مدیریت شهری و بهره گیری از انگاشت چندبعدی و جامع کیفیت زندگی در چارچوب برنامه ریزی شهری- به دور از شیوه های رایج و متداول- به عنوان عمده ترین هدف این نوشتار، می تواند در رسیدن به برابری و تحقق عدالت در شهرها موثر باشد.
    کلیدواژگان: نابرابری فضایی، کیفیت زندگی، برنامه ریزی شهری، برنامه ریزی مبتنی بر ارتقای کیفیت زندگی، برنامه ریزی نواحی خرد شهری
  • مجتبی رجب بیگی*، شهرام هاشم نیا، اصغر طیبی طلوع صفحه 69
    در رویکرد ارزیابی متوازن، عملکرد سازمان تنها با شاخص های مالی ارزیابی نمی شود. این رویکرد در مجموع با چهار دسته از سنجه های مالی، مشتری، فرایندهای داخلی و یادگیری و رشد، عملکرد سازمان را ارزیابی می کند. این روش علاوه بر دارایی های مشهود سازمان، دارایی های نامشهود سازمان را نیز که به ویژه در جهان معاصر اهمیت روزافزونی یافته، مورد پایش قرار می دهد تا سازمان بتواند در صورت لزوم به ترمیم نقاط ضعف و جبران کاستی ها بپردازد. در این پژوهش، سنجه های ارزیابی عملکرد، بر اساس رویکرد ارزیابی متوازن، در شهرداری کرج بررسی شده است. پژوهش حاضر از نوع تحقیقات توصیفی پیمایشی است؛ زیرا محققان امکان ایجاد تغییر در متغیرهای مورد بررسی را نداشتند. همچنین، روش جستجو و یافتن پاسخ های پژوهش مبتنی بر نگرش سنجی بوده است. جامعه آماری پژوهش حاضر را 150 نفر از مدیران و کارشناسان شهرداری کرج تشکیل می دهد. پرسشنامه ای که محقق تهیه کرده با استفاده از روش تمام شماری بین جامعه آماری توزیع و داده ها، گرد آوری شد. سنجه های متناسب با اهداف راهبردی شهرداری، با استفاده از تحلیل عاملی به دست آمد. در نتایج تحقیق مشخص شد که هر چهار وجه مالی، مشتری، فرایندهای داخلی و یادگیری و رشد، برای دستیابی به برنامه راهبردی مدیریت شهرداری از اهمیت یکسانی برخوردارند. بر این اساس پیشنهاد می شود مدیریت های شهری، نظام مبتنی بر این رویکرد را تا حد امکان به صورت مکانیزه طراحی و اجرا کنند.
    کلیدواژگان: ارزیابی عملکرد، رویکرد ارزیابی متوازن، شهرداری کرج، مدیریت شهری
  • ابوالفضل مشکینی، اکبر سلطان زاده، اکبر رحمتی*، یوسف زارعی صفحه 83
    امروزه صنعت گردشگری به عنوان صنعتی نوپا، تاثیرات فراوانی بر وضعیت اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جهان دارد. در این راستا، سکونت گاه های شهری به عنوان مراکز مهم اقتصادی، فرهنگی، خدماتی و غیره، از اهمیت بالایی در فعالیت های گردشگری برخوردارند. برای دستیابی به اهداف توسعه پایدار گردشگری با توجه به ابعاد اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، زیست محیطی و کالبدی آن، نگرش و تحلیل سیستمی و همه جانبه، ضروری و اجتناب ناپذیر است. شهر مراغه به علت توانمندی های محیطی و تاریخی- فرهنگی، دارای قابلیت گردشگری بالایی است که با برنامه ریزی اصولی و مناسب و شناسایی مزیت ها و محدودیت های گردشگری آن، می توان زمینه را برای دستیابی به توسعه و پایداری گردشگری، فراهم آورد. هدف اصلی از نگارش این مقاله، تدوین راهبردهای توسعه صنعت گردشگری شهر مراغه در راستای توسعه پایدار است. روش تحقیق از نوع توصیفی- تحلیلی و جمع آوری اطلاعات، براساس منابع کتابخانه ای، اسنادی و مطالعات میدانی است. در تحلیل مطالب نیز براساس مبانی نظری و مطالعات میدانی، به تعیین نقاط قوت، ضعف، فرصت ها و تهدید ها به شیوه SWOT با ارائه استراتژی، پرداخته شده است. یافته های این تحقیق، بیانگر آن است که شهر مراغه پتانسیل های بالای گردشگری به خصوص در زمینه تاریخی- فرهنگی را دارا می باشد و با استراتژی های ارائه شده به منظور توسعه گردشگری که نیاز به برنامه ریزی جامع برای بازنمایی نقاط قوت، تقویت فرصت ها و مقابله با تهدیدها و ضعف ها دارد، می توان صنعت گردشگری را در این شهر توسعه داد.
    کلیدواژگان: صنعت گردشگری، توسعه پایدار، مدل SWOT، شهر مراغه
  • نعمت الله اکبری، ناصر یارمحمدیان* صفحه 103
    بودجه سالانه شهرداری ها خصوصا شهرداری کلان شهرها، دارای نوسانات فصلی و سالانه است که از اتکای شهرداری ها به منابع درآمدی ناپایدار، ناشی می شود. وجود سهم بالای منابع درآمدی ناپایدار که بیشتر منابع ساختمانی اند، موجب شده است شهرداری ها با عدم اطمینان ناشی از نوسانات درآمدی مواجه شوند. این عدم اطمینان، شهرداری کلان شهرها و حتی دولت های مرکزی را به اندیشه مقابله با آن وا داشته است.
    از جمله روش های مقابله با عدم اطمینان درآمدی شهرداری ها می توان به کمک های دولت و مجوزهای قانونی اشاره کرد. در این مقاله ضمن بررسی هر یک از این روش ها در ایران، مجوز قانونی تقسیط عوارض، تحلیل شده است. تقسیط عوارض یکی از روش های مقابله با ناپایداری درآمدی شهرداری ها می باشد. این نوشتار با استفاده از داده های درآمد شهرداری اصفهان از سال 1374 تا 1388 و الگوی GARCH، تاثیر تقسیط عوارض ساختمانی بر پایداری درآمد شهرداری اصفهان را برآورد کرده است. نتایج نشان می دهند تقسیط عوارض ساختمانی موجب پایداری کل درآمد شهرداری اصفهان می گردد و به همین دلیل پیشنهاد می شود آیین نامه اجرایی تقسیط عوارض، مطابق با قانون، به گونه ای که موجب پایداری درآمد باشد، تهیه و به شهرداری ها ابلاغ گردد.
    کلیدواژگان: احکام قانونی، تقسیط عوارض، ناپایداری درآمدی، نوسانات اقتصادی
|
  • Esmaeil Ghaderi, Shokat Moghimi, Bahareh Hajiha* Page 1
    In recent years, the supply and demand system in tourism has experienced a significant change. Such a change is manifested in a new level of economy referred to as “experience economy”, by Pine and Gilmore (1999), according to which such economy is the final phase of economic growth which is a more evolved phase of raw materials (in agricultural economy), of goods (in industrial economy), and services (in service-based economy). In experience economy, the consumer is client which is known as guest. The final product is a mix of goods, services, and experiences which give way to added value to the guest. Pine and Gilmore in their 4E Model, upon two aspects of the extent of participation (active/passive) and the degree of the guest interaction with the environment (absorption/immersion), made a distinction between four dimensions; namely entertainment, education, a esthetics, and escapism. Inasmuch as the important issue of teen tourism has not been well accounted for in Iranian references and academic research, the current research has aimed at investigating into a case upon the 4E model in the perceptual context of the teenagers. The data were collected via library research, to shape the theoretical framework, and by means of observation and interview with 25 experts in teen tourism, as well as through a questionnaire developed based on Bogardus scale. The population included 560 male and female students of high schools in the city of Tehran. Utilizing SPSS and Excel software, the collected data were classified and analyzed. The results show that the students prefer to be completely immersed in nature while they prefer the a esthetic dimension in historical texture.
    Keywords: Experience Economy, 4E Model, Students, Experience, Tourism, Teen Tourism
  • Mehdi Jafarian*, Amir Saman Kheirkhah Page 15
    Nowadays, due to the increasing rate of environmental complexities and the growing number of effective factors in making appropriate decisions, making decisions based on scientific principles has obtained a specific status among the top managers. Opting for the best consultancy firm, as one of the most important decisions the top managers would make for receiving consultancy services, has changed into a vital decision regarding the complications of the current business atmosphere and the effects of the quality of such services on the future sustenance of an economic enterprise. In this paper, in order to make a proper decision to opt for an appropriate consultant in devising strategic plans, a nine-step procedure is presented the most important advantages of which are the pre-qualification of the alternatives and the classification of decision-making criteria into general and specific groups. The proposed procedure has been investigated and analyzed utilizing the real data collected from Tehran Beautification Organization (TBO). The results show that the proposed procedure for selecting consultants for strategic plans in urban management is of high applicability and replicability.
    Keywords: Multi, Criteria Decision Making, Evaluating, Ranking Management Consultancy, Strategic Planning, Simple Additive Weighting (SAW), TOPSIS Method
  • Hossein Mohammadpour Zarandi, Jafar Ghaderi, Seyyed Mohsen Tabatabaei* Page 37
    The scaling down of the government and privatization law enforcement have resulted in the assigning of activities, used to be on the government’s shoulder, to private companies and organizations. With an increase in the number of service providers in urban services section, the related companies and organizations have been involved in a competition to increase quality and derive customers’ satisfaction and take the most from the market. The current research study aims at introducing a self-assessment model playing an effective role in increasing such organizations’ customer-satisfaction. From among the auditors of the organizations for urban services in the city of Tehran, as the population of the study, 70 were randomly selected. To collect data, an already-developed questionnaire was utilized which enjoys statistically significant validity and reliability indexes. To test the hypotheses, the average test was used and the results showed that the current model for self-assessment does not have a significant effect for deriving customer satisfaction, while the model suggested in the current study is an effective one in increasing customers’ satisfaction.
    Keywords: Self, Assessment, Organizational Enhancement Model, EFQM, Comprehensive Quality Management, Customer Satisfaction, Urban Services
  • Mahdieh Khaloubagheri* Page 49
    Rapid development of urbanization has resulted in a number of problems in the cities of the lesser- and more-developed countries. Spatial inequalities are among the major problems the development of which has changed the spatial structure of the cities. The continuity of spatial inequalities and the decrease in life quality in some small-sized urban districts and the ineffectuality of the current methods necessitate opting for different but feasible methods in urban planning and management. The current study aims at emphasizing the life-quality decrease in the districts with spatial inequalities requiring analysis, interpretation, and putting forward a specific structure to help detect the reasons for the appearance of unequal structure wherein life quality has decreased, the threats and problems, and the opportunities which have avoiding traditional approaches to planning and management in small-sized urban districts in consequence. To this end, one of the small-sized districts of the city of Tehran, which suffers from spatial inequality and the decrease in life-quality, was selected and the preconditions for running planning and managing in it were pointed out. It goes without saying that devising a proper plan to moderate or eliminate the inequalities, together with the increase in public cooperation in urban management, and utilizing multidimensional concept about life quality in urban planning, distinct from the common methods, are among the major objectives of the study resulting in equality and the realization of justice in the cities.
    Keywords: Spatial Inequality, Life Quality, Urban Planning, Life, Quality, Enhancement, based Planning, Planning for Small, Sized City Districts
  • Mojtaba Rajabbaigy*, Shahram Hashemnia, Asghar Tayebi Tolou Page 69
    In balanced-scorecard approach, the performance of an organization is not evaluated just against financial indices. The approach evaluates organization performance through four groups of factors; namely finance, customers, internal processes, and leaning and growth measures. The method, in addition to the tangible assets of the organization, evaluates the organization intangible assets, which are of primary importance in today’s world, enabling the organization to compensate for the deficiencies. In the current study, the measures for performance evaluation have been developed based on balanced-scorecard approach (BSC) in Karaj Municipality. The study is descriptive-survey in nature as the researchers were not to change variables. Also, the method of eliciting data was upon the participants’ ideas. The research population consisted of 150 of the managers and the experts of Karaj municipality. The developed questionnaire was administered to the population and the frequency analysis of the collected data was done. Through factor analysis, the factors contributing to the strategic objectives of the municipality were extracted. The results show that the four measures of finance, customers, internal processes, and leaning and growth were of equal importance in an effort to achieve a strategic plan for municipality management. Thus, it is suggested that urban management design and implement the system based on the approach investigated in this study.
    Keywords: Performance Evaluation, Balanced, Scorecard Approach, Karaj Municipality, Urban Management
  • Abolfazl Meshkini, Akbar Soltanzadeh, Akbar Rahmati*, Yousof Zareie Page 83
    Nowadays, tourism, as a new-fledgling industry, has a lot of economic, social, and cultural effects. In this regard, residential areas, as important centers for economy, culture, service, etc. are of great importance for tourism-related activities. In order to achieve the objectives for sustainable development in tourism, considering its social, cultural, economic, environmental, and natural dimensions, a multilateral systemic analysis seems indispensable. The city of Maraqeh, due to natural, historical, and cultural potentialities, enjoys a high capacity and, through proper planning and identifying advantages and detecting its tourism limitations, attaining a sustainable development is not far to reach. The current article aims at planning strategies for the development of tourism industry in Maraqeh to attain sustainable development. The research method was analytic-descriptive and the data were collected through library sources, document, and field studies. To analyze data based on theoretical principles and field research, the strengths, weaknesses, opportunities, and threats have been determined and strategies have been offered. The results show that the city of Maraqeh enjoys high potentials in tourism both history- and culture-wise and through strategies to develop tourism which requires a comprehensive planning to redefine SWOT, the development of tourism industry in this city is to come.
    Keywords: Tourism Industry, Sustainable Development, SWOT, Maraqeh
  • Nemat Ulah Akbari, Nasser Yarmohammadian* Page 103
    Municipalities’ annual budget, especially in metropolises, has seasonal and annual fluctuations which result from their dependency on unsustainable revenue resources. The high amount of unsustainable revenue resources, mostly building-related ones, has resulted in the municipalities’ uncertainty about their revenue amount due to the very fluctuations. Such an uncertainty has made the municipalities of metropolises and the central governments to guard against it. From among the methods to deal with such uncertain resources are governmental aids and legal permits. In this article, besides investigating into such methods, the legal permit for paying tax on installment plan has been analyzed which is one of the methods for avoiding unsustainable revenue for municipalities. The current article, utilizing the data on the revenue amount of Isfahan municipality from 1995 till 2009 and the GARCH pattern, has estimated the effect of paying building taxes on installment plan on the sustainability of the revenue for the municipality of Isfahan. The results show that such a method has the sustainability of the whole revenue of the municipality in consequence and that is why it is suggested that the regulations be devised and announced in a way that there could be a sustainable revenue.
    Keywords: Legal Orders, Installment Plan for Paying Taxes, Unsustainability of Revenue, Economic Fluctuations