فهرست مطالب

گیاه پزشکی - سال سی و ششم شماره 1 (بهار 1392)
  • سال سی و ششم شماره 1 (بهار 1392)
  • تاریخ انتشار: 1392/06/25
  • تعداد عناوین: 7
|
  • سامان نیک پی، غلام خداکرمیان، مزدشت گیتی صفحه 1
    به رغم آنکه نماتد سیست طلایی سیب زمینی Globodera rostochiensisهمه ساله زیان فراوانی به سیب زمینی می رساند تاکنون امکان کنترل بیولوژیک آن در شرایط همدان بررسی نشده است. در این پژوهش کنترل بیولوژیکی این نماتد توسط باکتری های سودوموناس فلورسنت جداشده از ریزوسفر سیب زمینی بررسی شد. ابتدا سیست های نماتد از خاک گردآوری شده از مزارع آلوده سیب زمینی درآزمایشگاه جدا ولاروهای فعال تحت اثر ترشحات ریشه سیب زمینی به دست آمد. از ریزوسفر غده های سالم نیز تعداد 108 استرینPseudomonas به روش سری رقت، جداسازی شد. لاروهای تفریخ شده مدت 24 ساعت تحت اثر مایع فیلتر شده باکتری ها درقالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار قرار داده شدند و درصد مرگ و میر آن ها محاسبه شد. نتایج نشان داد که تیمارها دارای تفاوت معنی دار بوده، عصاره استرین SN20 با 96/ 69% مرگ و میر بیشترین و عصاره استرینSN22 با 28/ 54% مرگ و میر کمترین اثر را داشتند. بر پایه نتایج آزمایشگاه توان بازدارندگی پنج استرین در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در گلخانه با استفاده از سیب زمینی رقم مارفونا ارزیابی شد. نتایج نشان داد که توان بازدارندگی استرین ها دارای تفاوت معنی دار بوده و SN20 و SN17 با میزان 74 /42% کاهش شدت بیماری بیشترین تاثیر را نشان دادند. استرین SN20 با 10/ 55 % افزایش رشد ارتفاع بوته سیب زمینی بیشترین تاثیر را داشت. با بررسی ویژگی های فنوتیپی، استرین های آنتاگونیست به عنوان Pseudomonas fluorescensو P. putida شناسایی شدند.
    کلیدواژگان: نماتد سیستی سیب زمینی، Pseudomonas fluorescens، Pseudomonas putida، کنترل بیولوژیک
  • حسن عسکری، ناصر فرار، فرهاد فخری، فاطمه غلامیان، سید رضاگلستانه* صفحه 15

    پروانه برگخوار استبرق L. (Lep.: Nymphalidae)Danaus chrysippus از آفات مهم گیاه استبرق Calotropis procera Aiton می باشد. خسارت اصلی مربوط به لاروهای آفت می باشد که با تغذیه از برگ و سرشاخه های استبرق باعث ایجاد ضعف و کاهش عملکرد گیاه می شوند. این تحقیق با هدف مطالعه بیواکولوی و نوسانات جمعیت لارو این آفت بین سال های 1385 و 1386 در استان بوشهر (منطقه سعدآباد) انجام شد. نمونه برداری در طبیعت به صورت هفتگی و به روش کاملا تصادفی انجام شد. جهت بررسی زیست شناسی آفت، مراحل نابالغ این حشره از طبیعت جمع آوری و ابتدا در ظروف پتری 8 سانتی متری و سپس درون ظروف پرورش 10×12 سانتی متری در آزمایشگاه پرورش داده شدند. حشرات کامل پروانه برگخوار استبرق در اواخر بهمن ماه سال 1385 به تدریج در طبیعت ظاهر شده و تخمگذاری نمودند. جمعیت لاروها در هفته دوم و سوم اسفند ماه حداکثر بود و بعد از آن به تدریج کاهش یافت. در هفته اول فروردین ماه تخمگذاری پروانه های ماده مشاهده شد. اوج فعالیت و جمعیت لاروی به ترتیب در نیمه فروردین، هفته دوم و سوم اردیبهشت، هفته آخر مهر و اوایل آبان مشاهده شد و سپس به تدریج جمعیت لاروها کاهش یافت تا اینکه با سرد شدن هوا و خزان گیاه استبرق، در اواخر آذر، دی و بهمن هیچ لاروی در منطقه سعدآباد مشاهده نگردید. کل مراحل زندگی این پروانه از تخم تا ظهور حشره کامل به طور میانگین 5/ 0 ± 8/ 37 روز در دمای 22 درجه سلسیوس و 8/ 0 ± 7/ 26 روز در دمای 25 درجه سلسیوس تعیین گردید. این پروانه در طبیعت استان بوشهر دارای 5 نسل هم پوشان در سال بود. نتایج نشان داد که پروانه برگخوار استبرق در طول فصل تابستان به مناطق مرتفع و خنک تر استان و به سمت استان فارس مهاجرت نمود و در طول فصل زمستان به دلیل شرایط دمایی نامناسب و عدم وجود منبع غذایی در منطقه مورد مطالعه به طرف مناطق ساحلی و کم ارتفاع استان مهاجرت نمود.

    کلیدواژگان: بیو اکولوژی، نوسانات جمعیت لارو، پروانه برگخور استبرق، بوشهر، Danaus chrysippus
  • فهیمه صفدرپور، محمد جواد سلیمانی، غلام خداکرمیان* صفحه 29

    در این پژوهش امکان القای مقاومت به خیار علیه بیماری سوختگی حاشیه برگ ناشی از باکتری Pseudomonas marginalis با کاربرد تیمارهای 1 و 2 میلی مولار سیلیکات سدیم درشرایطگلخانه مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان دادکه مقاومت گیاه خیارعلیه بیمارگر با کاربرد سیلیکات سدیم با غلظت 2 میلی مولار به طور قابل توجهی افزایش یافت و در نتیجهشدت بیماری درگیاهان تیمار شده نسبت به گیاهان شاهد 62% کاهش یافت.یکی ازمکانیسم های مولکولی درگیر در القای مقاومت ناشی ازسیلیکات سدیم، تحریکتولید پروتئین های مرتبط با بیماری زایی در گیاه است که به عنوان نشانگرهای مقاومت اکتسابی سیستمیک پذیرفته شده است. لذا در این پژوهش فعالیت آنزیم های کیتیناز وβ 1 و4 گلوکاناز در گیاهان خیار تیمار شده با 1 و 2 میلی مولار سیلیکات سدیم، در زمان های 0، 24، 48 و 96 ساعت پس از مایه زنی گیاه توسط P. marginalis، به عنوان نشانگرهای القای مقاومت مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان دادکهفعالیت این دو آنزیم در گیاهان آلوده تیمار شده با سیلیکات سدیم 2 میلی مولار به طور معنی داری بالا بود. حداکثر فعالیت این آنزیم ها در گیاهان تیمار شده با سیلیکات سدیم در زمان 96 ساعت پس از مایه زنی باکتری P. marginalis مشاهده شد. در این زمان فعالیت آنزیم β- 1و4 گلوکاناز معادل U/mg protein 0/025 وآنزیم کیتیناز معادل U/mg protein 0/0085 بود. این نتایج گویایاهیت نقش الیسیتورهای شیمیایی در القای مقاومت سیستمیک به خیار علیهP. marginalis است.

    کلیدواژگان: Pseudomonas marginalis، مقاومت سیستمیک القایی، کیتیناز 1-bو 4 گلوکاناز، سوختگی حاشیه برگ
  • پریا ترک، قدرت الله صباحی، خلیل طالبی، علیرضا بندانی صفحه 39

    آفت کش های سازگار با محیط زیست دارای منشاء طبیعی می تواندبه عنوان یک جایگزین برای ترکیبات شیمیایی در برنامه های کنترل آفات مورد بهره برداری قرار گیرند. عصاره اتری به دست آمده از گیاه جینکو Ginkgo biloba L. از این نظر حائز اهمیت می باشد. در این تحقیق که در سال 1389 انجام گرفت، پس از عصاره گیری از پوست و مغز دانه گیاه جینکو، ترکیبات حاصله شناسایی و اثر دور کنندگی هر یک از عصاره ها بر کنه تارتن دونقطه ای Tetranychus urticae Koch. بررسی شد. برای شناسایی ترکیبات موثر یک دستگاه کروماتوگراف گازی متصل به طیف سنج جرمی مورد استفاده قرار گرفت. از جمله ترکیبات شناسایی شده می توان به ginkgolide نوع A، B و C، bilobalide، catechin، compferol، bilobtine، quercetin و isoginkgotine اشاره کرد. جینکولید A با مقادیر 7/28 و 7/18 درصد به ترتیب در مغز و پوست دانه، بیشترین فراوانی را در بین متابولیت ها به خود اختصاص داد. کورستین تنها در عصاره پوسته و کتشین تنها در عصاره مغز مشاهده شد. برای آزمایش دورکنندگی از یک دستگاه الفکتومتر Y شکل استفاده گردید. مشاهدات انجام شده حاکی از وجود اثر دور کنندگی هر دو نوع عصاره پوست و مغز دانه برای کنه تارتن دو نقطه ای بود. از این نظر بین عصاره حاصله از پوست و مغز دانه اختلاف معنی داری مشاهده نشد. اهمیت این عدم اختلاف در امکان بهره گیری از ضایعات فرآورده های دارویی از گیاه جینکو جهت تولید ترکیبات با اثر دور کنندگی می باشد.

    کلیدواژگان: جینکو، عصاره اتری پوست و دانه، دورکنندگی، کروماتوگرافی با طیف سنج جرمی
  • فاطمه طباطبایی، ناصر صفایی، مسعود شمس بخش، محمدرضا اصلاحی* صفحه 51

    بیماری سیاهک پنهان جو توسط قارچ Ustilago hordei (Pers.) Lagerh.، ایجاد می شود. این بیماری باعث کاهش محصول در واحد سطح شده و یکی از عوامل محدود کننده تولید جو در ایران به شمار می رود. در سال زراعی 88- 1387، 144 جدایه U. hordei از 36 منطقه کشت و کار جو در استان جمع آوری شد و تنوع ژنتیکی 100 جدایه با نشانگر مولکولی رپید بررسی شد. از میان 14 آغازگر استفاده شده، چهار آغازگر بر اساس تکثیر موفقیت آمیز، تکرارپذیری و تولید قطعات چندشکلی دی.ان.ا انتخاب شدند. چهار آغازگر رپید در مجموع توانستند 71 لوکوس با قابلیت امتیاز دهی را شناسایی و تکثیر کنند که 73/ 88 درصد آن ها (63 لوکوس) چند شکل بودند. بیشترین چند شکلی توسط آغازگرOPA 04 (19 لوکوس) و کمترین چند شکلی توسط آغازگر (OPA 10 (11 لوکوس حاصل شد. بالاترین مقدار PIC مربوط به آغازگرOPA 18 معادل 33/ 0 و کمترین آن مربوط به آغازگرهای OPA 03 و OPA 10برابر 29/ 0 بود. از میان آغازگرهای استفاده شده، آغازگرهای OPA 04 و OPA 18 که مقدار MI بالاتری را به خود اختصاص دادند،می توانند برای مطالعه جدایه های U. hordei با استفاده ازنشانگر رپید در سطح وسیع بکار گرفته شوند. تجزیه خوشه ایالگوهای باندی حاصل از مجموع چهار آغازگر با استفاده از روش یو.پی.جی.ام.ا و ضریب تشابه جاکارد، در سطح تشابه 66 درصد جدایه ها را در 11 گروه انگشت نگاری قرار داد. این پژوهش، اولین مطالعه تنوع ژنتیکی جدایه های U. hordei با استفاده از نشانگرهای مولکولی می باشد.

    کلیدواژگان: Ustilago hordei، انگشت نگاری، جو، ضریب تشابه، جاکارد، نشانگر مولکولی
  • سعیده شهریاری نژاد، سیدعلی اصغر فتحی* صفحه 65

    گونه های سرخرطومی های جنسLarinus spp. از دانه های در حال رشد و نمو طبق گیاهان تیره Asteraceae تغذیه کرده و باعث کاهش تولید بذر توسط این گیاهان می شوند. در این تحقیق ویژگی های چرخه زندگی سرخرطومی Larinus affinis Fremuth روی علف هرز Echinops aucheri Boiss در منطقه کرمان تحت شرایط صحرایی در طی سال های 1389 و 1390 مطالعه شد. این سرخرطومی به صورت حشرات کامل در زیر بقایای گیاهی زمستان گذرانی کرد. حشره ماده تخم های خود را درون طبق گیاه میزبان قرار داد و به طور معمول یک تخم در هر طبق گذاشته شد. لاروها از دانه های در حال رشد و نمو درون طبق تغذیه کرده و به طور میانگین باعث کاهش 6/ 95 درصد بذور تولید شده در طبق های آلوده شدند. حشرات کامل ماده خارج شده از پناهگاه زمستانی 8 /3±9/ 45 تا 7 /0±6 /48 روز زنده ماندند. میانگین تخمگذاری حشرات ماده 9/ 4±3/ 40 تا 8/ 10±6/ 60 تخم به ازای یک ماده بود. تخم ها 3/ 0±6 تا 3/ 0±3/ 8 روز بعد از تخمگذاری تفریخ شدند. برای نشو و نمای لاروی و شفیر گی به ترتیب 4/ 0±4/ 51 تا 5/ 0±6/ 53 روز و 3 /0±7/ 6 تا 2/ 0±6/ 7 روز زمان نیاز بود. این سرخرطومی یک نسل روی طبق E. aucheri ایجاد کرد. لاروهای سرخرطومی L. affinis با تغذیه از دانه های در حال رشد و نمو طبق E. aucheri می توانند در جلوگیری از تکثیر این علف هرز در منطقه کرمان مفید باشند.

    کلیدواژگان: Echinops aucheri، Larinus affinis، کرمان، کنترل بیولوژیکی، علف های هرز
  • معصومه چاووشی، سالار جمالی*، حسین طاهری، اکبر خداپرست صفحه 75

    به منظور شناسایی قارچ های آنتاگونیست نماتد مرکبات(Tylenchulus semipenetrans)نمونه برداری از خاک و ریشه درختان مرکبات دارای علایم در باغ های شرق گیلان و غرب مازندران انجام شد. لارو سن دوم نماتد از خاک و ماده و تخم از ریشه ها استخراج گردیدند. جهت جداسازی قارچ های آنتاگونیست، سوسپانسیون های ماده، تخم و همچنین لارو نماتد به طور جداگانه روی محیط کشت آب-آگار با افزودن آنتی بیوتیک استرپتومایسین کشت شد. میسلیوم های توسعه یافته از لارو، تخم و نماتدهای ماده روی محیط کشت PDA تکثیر شده و مورد شناسایی قرار گرفتند. قارچ های شناسایی شده عبارتند از: Fusarium solani، Cladosporium cladosporioides، F. oxysporum، Paecilomyces lilacinus،و Acremonium strictum.جهت بررسی فعالیت آنتاگونیستی قارچ ها روی نماتد مرکبات در شرایط آزمایشگاهی، درصد تخم های پارازیت شده، درصد تفریخ تخم و درصد مرگ و میر لارو ها ثبت گردید. نتایج نشان داد که تمامی قارچ های جداسازی شده قدرت پارازیت کردن تخم و لارو این نماتد را دارا می باشند. در این بین، قارچ هایPaecilomyces lilacinusوAcremonium strictum به ترتیب با انگلی نمودن 11/ 79 و 66/ 70 درصد از تخم هاپس از پنج روز، موفق ترین گونه ها بودند. علاوه بر این، کاربرد قارچAcremonium strictum با33/ 48 درصد بیشترین میزان مرگ و میر لاروها را به همراه داشت.

    کلیدواژگان: BTylenchulus semipenetrans، نماتد مرکبات، قارچ های پارازیت
|
  • Page 1
    The cyst nematode Globodera rostochiensis is one of the most important causal agents of disease on potato in Hamadan province which reduces crop yield every year. In this study, the biological control of the nematode by the fluorescent pseudomonads isolated from potato rhizosphere was investigated. Infested soils were collected from potato fields and the cysts were isolated. The nematode second juvenile stage was obtained by cyst exposure to potato root extract (variety Marfona) collected from excess water following plant watering. From potato healthy soil, 108 Pseudomonas strains were isolated by serial dilution method on King’s B medium. In a randomized design by three replicates, the effects of bacterial strain filtrate culture on nematode larva mortality were evaluated. Results indicated significant differences among the strains antagonistic activity. The upper score was obtained for Pseudomonas strain SN20 by 69.96% nematode mortality and the lowest score for Pseudomonas strain SN22 by 54.28% mortality. A total of five pseudomonas strains were selected for further investigation under green-house conditions in a complete block design by three replicates based on the results of the laboratory experiment. Significant differences among the strains 1% level were observed and Pseudomonas strains SN17 and SN20 showed the highest effect with 42.47% disease severity reduction. Plant length was increased 55.10% by the Pseudomonas strain SN20. Characterization of the phenotypic features of the strains revealed their belonging to Pseudomonas fluorescens and P. putida.
    Keywords: Pseudomonas fluorescens, Pseudomonas putida, Potato cyst nematode, Biological control
  • Seyed Reza Golestaneh* Page 15

    Danaus chrysippus L. (Lep.: Nymphalidae) is the most important pest on Calotropis procera Aiton in Bushehr-Iran. The larvae make the main damage by feeding on leaves and shrubs. The purpose of this project was the study of bioecology and larval population fluctuation of D.chrysippus, carried out between 2006 and 2007 in Saadabad area in Bushehr-Iran. The sampling was carried out weekly by a two stage cluster sampling method in nature. For the biology studies, the eggs were collected from the nature and were developed in petri dishes and 10×12 plastic dishes from egg to adult under laboratory conditions at 25±2 ºC and 22±2 ºC, %60±10 RH and 16/8 L:D. The results showed that the first adults emerged and gradually laid eggs in February 2006. The peak of larval population was observed in 2nd and 3rd weeks in March then reduced gradually. The egg laying was observed in the first week of April. The larval population peaks were in the middle of April, the 2nd and 3rd weeks of May, the last week of June and in July. During the summer and the winter of 2007, no forms of this butterfly was observed in Saadabad. The total period from egg to adult was 37.08± 0.5 and 26.07± 0.8 days at 22 ºC and 25 ºC respectively, in laboratory conditions. This butterfly had 5 generations a year. The generations overlap was observed. In the summer, the butterfly migrated to Bushehr mountains near the Fars province. In the winter, D.chrysippus migrated to coastal lines near the Hormozgan province.

  • Gholam Khodakaramian* Page 29

    Induction of systemic resistance to cucumber against marginal leaf blight disease caused by Pseudomonas marginalis using silicon application (as 1 &2 mM of sodium silicate) was studied under greenhouse conditions. Results indicated that application of 2 mM of sodium silicate remarkably increased resistance in cucumber against the pathogen. According to the results, disease severity in plants treated with 2mM sodium silicate was reduced to 62% comparied to the control plants. One of the systemic resistance induction mechanisms by sodium silicate is stimulating the production of pathogenesis related proteins in plants which are indicator of systemic acquired resistance (SAR). We assayed the activity of chitinase and β- 1, 4 glucanaseenzymes for induced resistance in plants treated with 1 and 2 Mm sodium silicate in 0, 24, 48 and 96h after inoculation by P. marginalis. Results showed that the highest activity of chitinase and β- 1, 4 glucanase enzymes were scored 96 h after treating plants with sodium silicate. β- 1, 4 glucanase activity was 0.025 U/mg proteinand chitinase activity was 0.0085 U/mg protein. These results suggested the importance of the chemical elicitor role for induction of systemic resistance to cucumber against P. marginalis

  • Ghodratollah Sabahi* Page 39

    Environmental friendly pesticides with a natural origin can be used as an alternative to chemicals in plant pests control programs. From this perspective, the extract of Ginkgo biloba L. plant is important. In this study which was conducted in 2010, the ethereal extract of exocarp and kernel of G. biloba seed was analyzed using a Gas Chromatograph Mass Spectroscope. The components included ginkgolide A, B and C, bilobalide, catechin, compferol, bilobtine, quercetin and isoginkgotine. Ginkgolide A, with an abundance of 28.7 and 18.7 percent in the kernel and exocarp, respectively, was the prevalent metabolitye among the components. Catechin was only observed in the exocarp extract while quercetin was only found in the kernel extract. The repellent effects of extracts on Tetranychus urticae Koch was tested using a Y-tube olfactometer, which is an enclosed bioassay to resolve responses to test and control volatiles. Both extracts showed significant repellency for the pest, and there were no statistical differences between the extracts. The significance of this similarity is the possible utilization of waste products from drug facilities to produce compounds with repellent effects.

  • Mohammadreza Eslahi* Page 51

    Ustilago hordei (Pres) Lagerh is a fungus that causes covered smut of barley. This disease reduces yield and is a limiting factor in barley fields of Iran. One hundred forty four isolates of U. hordei were collected from 36 regions of Khuzestan province during 2009 and the genetic diversity of 100 isolates was evaluated by molecular markers. Four out of 14 primers were selected on the basis of successful amplification, reproducibility and production of DNA polymorphic bands. Four RAPD primers amplified 71 loci of which 63 were polymorphic. The maximum and minimum polymorphisms were obtained by OPA04 (19 Loci) and OPA10 (11 Loci), respectively. The highest PIC value was 0.33 (OPA18) but OPA03 and OPA10 primers had the lowest amount (0.29). Two primers, OPA04 and OPA18, showed highest MI and can be used for studying genetic diversity of U. hordei throughout the country. Cluster analysis of banding patterns from all four primers placed isolates into 46 fingerprint groups using UPGMA and Jaccard’s coefficient. This is the first study on genetic diversity of U. hordei using molecular marker.

  • Seyed Aliasghar Fathi* Page 65

    The species of Larinus spp. feed on developing achiness of flowerhead of plants in the family Asteraceae and cause decrease in seed production of these plants. In this study, the life cycle parameters of the weevil Larinus affinis Fremuth on Echinops aucheri Boisswere studied in Kerman under natural conditions during 2010 and 2011. This weevil overwintered as adults under ground litter. The females inserted their eggs into the flowerhead of weed, usually one egg laid per flowerhead. The larvae feed on developing achiness of flowerhead and caused an average 95.6% decrease in seeds production in infested flowerheads. Overwintered females lived up 45.9±3.8 to 48.6±0.7 days. The mean of fecundity was 40.3±4.9 to 60.6±10.8 eggs per female. The eggs were hatched 6±0.3 to 8.3±0.3 days after being laid. Development of larvae and pupa required 51.4±0.4 to 53.6±0.5 days and 6.7±0.3 to 7.6±0.2 days, respectively. This weevil had one generation per year on the flowerhead of E. aucheri. The L. affinis larvae feed on developing achiness of flowerhead of E. aucheri and can be useful in prevention of reproduction of this weed in Kerman.

  • Salar Jamali* Page 75

    In order to identify antagonistic fungi of citrus nematode (Tylenchulussemipenetrans) in the east of Guilan and west of Mazandaran, soil and root samples were collected from infested orchards. Juveniles, eggs and females were extracted from soil and roots. To isolate the antagonistic fungi, suspensions of eggs and juveniles were cultured separately onwater agar media containing streptomycin. Hyphale growing from nematodes and eggs or female fragments were purified on W. A. and were transfered to PDA plates for identification. The fungi identified were Paecilomyces lilacinus, Fusarium oxysporum, Acremonium strictum, Fusarium solani and Cladosporium cladosporioides. These fungi were evaluated in vitro for their parasitism of eggs and their effects on egg hatch and juvenile mortality. Results showed that all isolates of fungi parasitized Tylenchulus semipenetrans eggs, inhibited egg hatch and killed juveniles. Among them, Paecilomyces lilacinus and Acremonium strictum were the most efficient and parasitized 79.11 and 70.66 % of eggs 5 days after inoculation, respectively. The highest percentage of second-stage juvenile (J2) morality (48.33 %) was observed in samples treated with Acremonium strictum.