فهرست مطالب

مطالعات زبان و ادبیات فرانسه - سال چهارم شماره 1 (بهار و تابستان 1392)
  • سال چهارم شماره 1 (بهار و تابستان 1392)
  • تاریخ انتشار: 1392/06/31
  • تعداد عناوین: 8
|
  • اکرم آیتی صفحات 5-18
    نوشتار لوکلزیو از اولین رمانش تا بحال بسیار متحول شده است، اما هنوز مضمون هایی در آن وجود دارد که مشخصه اثار اوست و به رمان هایش چارچوبی معین می دهد. این مضمون ها در طرز فکر و جهان بینی نویسنده ریشه داشته و از کتابی به کتاب دیگر بی وقفه تکرار می شود. یکی از این مضمون ها مفهوم «جستجو» است که غالبا در اشکال اسطوره عدن، بهشت گمشده یا دوران طلایی ظاهر می شود. در این مقاله، سعی کرده ایم تا با بررسی این مفهوم، موقعیت هایی که در شخصیت های لوکلزیو مفهوم جستجو را بر می انگیزند و نیز انواع ظهور آن را در نوشتار وی مطالعه کنیم. سپس تلاش شده تا فلسفه نویسنده را که حول این جستجو شکل می گیرد توضیح دهیم و نقش ادبیات را در این مسیر بازیابی کنیم. به گفته دیگر، رابطه ای را که میان ادبیات و مفهوم جستجو نزد نویسنده وجود دارد بررسی کرده و به تاثیر این دو بر یکدیگر پرداخته ایم.
    کلیدواژگان: لوکلزیو، ادبیات، جستجو، بهشت گمشده، موندو و داستانهای دیگر، بیابان
  • محمدحسن جواری، مهدی افخمی نیا، نسرین دفترچی صفحات 19-28
    عالم خیال و وهم از دیر باز جاذبه های بی نظری برای انسان کنجکاو در حیطه هنر و ادبیات به ارمغان آورده است. ساختارهای دوگانه ادبیات «شگفت انگیز» و ادبیات «منسوب به عالم پریان»، دو نوع فانتزی هستند که به موازات هم و با فاصله اندکی در اثر ادبی پری با خرده نان شارل نودیه در هم گره می خورند. این کتاب عناصر این دو نوع ادبی هم مرز را در خود نهان می دارد و گذر از یک نوع به نوع دیگری را نشان می دهد. خاستگاه پیدایش تمایل به نوع فانتاستیک در نزد این نویسنده از کجا سرچشمه می گیرد؟ چگونه نوع ادبی شگفت انگیز نشانه های خود را بروز می دهد؟ چگونه ما می توانیم تحول نوعی به نوع دیگر را شاهد باشیم؟ ما در این مقاله به بررسی ماهیت و شکل گیری و تکامل انواع ادبی نزدیک به نوع فانتاستیک را که در تارو پود این داستان اوج گرفته است، می پردازیم.
    کلیدواژگان: شارل نودیه، پری با خرده نان، فانتاستیک، دنیای جن و پری، نوع شگفت انگیز
  • صبوره قناعت، محمودرضا گشمردی صفحات 29-40
    مطالعه خطاهای رایج فراگیران می تواند روشی برای تسهیل فرایند یاددهی و یادگیری زبان خارجی باشد. مشکلات فراگیران ایرانی در کاربرد ضمایر ربطی و به خصوص تداخل میان dont و que، ما را بر آن داشت تا مطالعه ای بر روی دلایل بروز این خطاها انجام دهیم. تحلیل خطا نیاز به مطالعه تطبیقی دارد، به این علت که خطاها می تواند از تداخل زبان مادری نشات گرفته باشد. به این منظور، با ارائه پرسشنامه به دانشجویان نیم سال پنجم و هفتم زبان فرانسه دانشگاه اصفهان، تحقیقی به روش توصیفی انجام دادیم. مطالعه ی خطاهای فراگیران و دلایل آنها می تواند به مدرسان در انتخاب و طراحی تمرین های مناسب کمک کند. در این تمرین ها، باید بر روی عواملی که بر انتخاب ضمیر ربطی تاثیر می گذارد تاکید کرد، از ترجمه به عنوان تمرین تقویت کمک گرفت، تمرین های گوناگون برای تسهیل یادگیری و کاربرد ضمایر ربطی استفاده کرد، تفاوت میان افعال متعدی مستقیم و غیر مستفیم را توضیح داد و تفاوت های میان ضمایر ربطی در فرانسه و فارسی را تبیین کرد.
    کلیدواژگان: ضمیر ربطی، خطا، فرانسه به عنوان زبان خارجی، فراگیر ایرانی، دستور زبان
  • پریسا مهم کار خیراندیش، شیوا بحری نجفی صفحات 41-49
    رمان جاده فلاندر اثر کلود سیمون، نویسنده معروف و معاصر فرانسوی و در زمره نوع ادبی «رمان جدید» است. در این اثر، نویسنده قدمی بر خلاف نویسندگان رئالیست قرن نوزدهم برمی دارد. وی برای درج اتفاقات و نشان دادن حقیقت ذاتی به بازآفرینی واقعیت دست نمی زند و سعی می کند روایتی را بیان کند که از تصاویر از هم گسیخته تشکیل شده است. در این مقاله ما به بررسی نکات مختلف در مورد روایت ها و چالش های دوگانه ی موجود در ساختار متن پرداخته ایم. چالش هایی که از یک طرف به کشف حقیقت و از طرف دیگر به تکرار وجه ها و تصاویر تکه تکه برای رسیدن به یک نقد روایی از این رمان پرداخته است.
    کلیدواژگان: وجه روایی، بیان، تک گویی، حقیقت، زن، رمان نو
  • طهمورث ساجدی صفحات 51-66
    درست است که ما از مدت ها پیش فاقد یک تاریخ پویای ادبیات فرانسه بودیم و اخیرا«این کمبود از طریق یک همکاری جمعی جبران شد و حتی جایگاهش را در تاریخ نگاری ادبیات فرانسه کسب کرد. اما لازم است گفته شود، از سوی فرانسه شناسان ایرانی، که ما نیز ملاحظاتی داریم، چنین به نظر میرسد که خواسته باشیم فرانسویات را به موازات فارسیات قرار داده و تفاوت ها و تشابهات آنها را برجسته سازیم. پس از رنسانس، ادبیات فرانسه شاهد اوج خود شد، در حالیکه چند قرن پیش از آن ادبیات فارسی چنین مرحله ای را گذرانده بود. علی رغم این قدمت، ادبیات فارسی، از اواسط قرن نوزدهم، از ادبیات فرانسه استقبال به عمل آورد و در قرن بعد، ترجمه های زیادی از آن ارائه شد. از این رو، در نظر داریم، در این تحقیق و بررسی از منظر خودمان، تاریخ پویای ادبیات فرانسه را مورد مداخله قرار داده و نیز وضع طرفداران آن را در کشورمان نشان دهیم و در این راستا، بی ربط نخواهد بود که عقیده نویسندگان آن را تا حد ملموسی تغییر دهیم.
    کلیدواژگان: ادبیات فرانسه، دیگر ادبیات ها، مفهوم کلی، اوج، طرح سوال، وضع در ایران
  • ابراهیم سلیمی کوچی، مینا اعلایی صفحات 67-79
    مکتب ادبی رئالیسم فرانسوی در قرن نوزده با هدف بازنمایی جسورانه واقعیت شکل گرفت و اونوره دو بالزاک، به عنوان نماینده ی زبده ی این مکتب شهرت جهانی یافت. یکی از فنون ادبی این مکتب که برخاسته از ملاحظات بالزاک در داستان نویسی به شمار می رود، بازگشت شخصیت هایی است که با حضور در آثار مختلف، آیینه ی تمام نمای تحول تاریخ و جامعه خویش هستند. در میان داستان نویسان معاصر ایرانی، مصطفی مستور، از این فن داستانی بهره برده و حتی در پاره ای موارد از همتایان خود نیز فراتر رفته است، چرا که در آثار وی، علاوه بر تکرار و بازگشت دسته ای از شخصیت ها، شاهد بازآفرینی و بازگشت سایر عناصر داستانی نیز هستیم. مقاله حاضر با کنکاش در این موارد متمایز و بعضا نوین در آثار مصطفی مستور، در نظر دارد که علاوه بر نمایاندن نوآوری های چشمگیر این نویسنده در کاربست این فن نسبت به پیشگامان رئالیسم ادبی فرانسه، چرایی جنبه های جدیدی را که مستور به آن افزوده، بررسی نماید.
    کلیدواژگان: رئالیسم ادبی، بالزاک، مصطفی مستور، بازگشت شخصیت، تیپ سازی
  • مریم شیبانیان صفحات 81-97
    هیچ اثری به عنوان ادبی برای یک خواننده وجود ندارد، اگر خواندن آن احساس زیبایی را در خواننده برنیانگیزد. اما به راستی شرایط حاکم بر درک ادبی یک متن چیست؟ و اگراین فقط گیرنده است که ازیک متن، اثر ادبی می سازد، بر اساس چه معیارهایی می توان در مورد ادبیت اثر قضاوت کرد؟ برای پاسخ گفتن به این پرسش ها، رویکرد معنا-سبک شناسی به دنبال شناسایی گفتمان ادبی از طریق سه مولفه تعریفی است. بر اساس این رویکرد، یک گفتمان برای ادبی بودن الزاما باید هر سه مولفه را در بر داشته باشد.
    انتخاب داستان کوتاه «گنج» از مجموعه داستان های کوتاه دل می سوزد و چند عاشقانه دیگر اثر ژان-ماری گوستاو لوکلزیو در راستای درک بهتر مفهوم ادبیت از این دیدگاه صورت می پذیرد. در این مقاله، به منظور شناسایی علایم ادبیت در این داستان و با تکیه به رویکرد معنا-سبک شناسی، ابتدا درجه انحراف روایت نسبت به اصول سنتی نوع ادبی داستان کوتاه را مورد بررسی قرار داده ایم. سپس، به مطالعه پروژه ادبی نویسنده پرداخته و در نهایت، با تحلیل اثر، شماری از «نشانه های متنی» که به فرایند تولیدی اثر اشاره داشته و نمایانگر برنامه ریزی و طرح اثر قبل از تحقق عینی آن می باشند را شناسایی کرده ایم.
    کلیدواژگان: ادبیت، نوع ادبی، افق انتظار، پیمان نوشتار، دریافت، داستان کوتاه
  • صفرا ترک لادانی صفحات 99-109
    مارسل پروست یکی از مشهورترین نویسندگان نیمه ی اول قرن بیستم است. اثر او با نام در جستجوی زمان از دست رفته که در هفت مجلد است، هم کتاب زندگی خود اوست و هم کتاب جامعه ی عصر وی. شخصیت های زن در مرکز این اثر جا دارند. دوشس د گرمانت یکی ازاین چهره هاست که جایگاهی مهم در کتاب جستجو به خود اختصاص می دهد. توصیف دقیق و جزء به جزء از ظاهر این شخصیت توسط نویسنده توجه هر خواننده ای را به خود معطوف می دارد. در این مقاله ما بر آن بوده ایم تا به بررسی این توصیف دقیق و جالب از آناتومی و ظاهر دوشس د گرمانت بپردازیم. در واقع، هدف بررسی و تحلیل عناصری بوده که در توصیف ظاهری این زن اشرافی به کار رفته است. بدین ترتیب، ما به دنبال این بوده ایم تا شیوه ی پروست در توصیف ظاهری یک شخصیت زن را دریابیم. در این راستا، ما بر روی رنگ ها، تصویر چندگانه و توصیف لباس های این زن اشرافی که نماینده ی طبقه ی اجتماعی خود است، متمرکز شده ایم. اما، قبل از ورود به این عناصر ظاهری، توجه به ریشه ی اسم وی را موثر در این توصیف دانسته و اشاره ای گذرا به آن نیز داشته ایم.
    کلیدواژگان: پروست، دوشس د گرمانت، توصیف ظاهری، ریشه یابی نام، طبقه اشرافی
|
  • Akram Ayati Pages 5-18
    L’écriture de Le Clézio a beaucoup évolué depuis son premier roman, mais il subsiste toujours de grands thèmes qui caractérisent son œuvre et qui donnent le cadre à ses romans. Ces motifs prennent racine dans l’idéologie de Le Clézio et se répètent d’un livre à l’autre. L’un de ces thèmes essentiels dans son œuvre est la notion de "recherche" qui se présente souvent sous la forme du mythe d’Eden, du paradis perdu ou de l’Age d’or. Nous nous sommes proposés d'étudier dans cet article, cette notion de recherche, les situations qui la suscitent chez les personnages de Le Clézio et les formes qu’elle prend dans l’écriture leclézienne. Et cela pour expliquer ensuite la philosophie de l’écrivain qui se forme autour de cette notion de la quête et aborder enfin le rôle de la littérature dans ce parcours. En d’autres termes, nous avons voulu nous rendre compte de la relation quil y a entre la littérature et la recherche chez Le Clézio.
    Keywords: Le Clezio, Littérature, recherche, paradis perdu, Mondo et autres histoires, Désert
  • Mohammad, Hossein Djavari, Mahdi Afkhaminia, Nasrin Daftartchi Pages 19-28
    L’univers fantastique est un monde intéressant pour l’homme curieux soit dans le domaine de l’art en général, soit dans celui de la littérature en particulier. Les notions du «merveilleux» et du «féerique» sont des formes liées au genre fantastique. La Fée aux miettes de Charles Nodier cache en soi les facteurs des deux genres voisins, celui du fantastique et celui du merveilleux, et montre un passage léger de l’un vers l’autre. Quel est l’objet du fantastique chez Nodier, où a-t-il pris sa source? Comment le merveilleux se manifeste-t-il? Comment est-ce que nous pouvons apercevoir le glissement d’une forme à l’autre? Dans cet article, nous nous sommes interrogés sur la nature et l’évolution de ces genres voisins qui se forment au carrefour de ce récit.
    Keywords: Charles Nodier, La Fée aux miettes, fantastique, féerique, merveilleux
  • Saboureh Ganaat, Mahmoud Reza Gashmardi Pages 29-40
    L’étude des erreurs récurrentes des apprenants seraient un moyen facilitant le processus de l''enseignement/apprentissage d''une langue étrangère. Les problèmes des apprenants iraniens dans l''application des pronoms relatifs et surtout la confusion entre "dont" et "que", nous amènent à faire une étude sur les causes de ces erreurs. L’analyse d’erreurs demande un travail contrastif, parce que les erreurs peuvent provenir de l’interférence de la langue maternelle. Pour ce faire, avec une méthode descriptive, nous avons fait une enquête par le questionnaire sur les apprenants du cinquième et du septième semestre de la langue et littérature françaises à l’université d’Ispahan. L’étude des erreurs les plus fréquentes des apprenants et aussi leurs causes peut sensibiliser les enseignants sur le choix et la conception des exercices convenables. Dans ces exercices, il faut insister sur les facteurs qui influencent le choix du pronom relatif, avoir recours à la traduction comme exercices de renforcement, varier les types d’exercices pour faciliter l’acquisition et l’emploi des pronoms relatifs, expliquer la différence entre les verbes transitifs direct et indirect, et expliciter les différences entre les pronoms relatifs en français et en persan.
    Keywords: pronom relatif, erreur, grammaire, FLE, apprenant iranien
  • Parissa Mohemkar Kheirandish, Shiva Bahrinajafi Pages 41-49
    L’une des manifestations spectrales les plus intéressantes dans le roman concerne la voix narrative. Elle consiste en l’interférence d’un récit à la première personne et d’un récit à la troisième personne, signalée par l’utilisation de deux pronoms personnels différents, «je» et «il». On a donc affaire à un dédoublement du narrateur homodiégétique qui se charge de la narration au début du roman et qui, par moments, semble disparaître au profit d’un narrateur hétérodiégétique qui continue le récit. Dans cet article nous nous sommes proposés d’examiner les diverses instances narratives dans La Route des Flandres (1960) de Claude Simon et le double défi inhérent à la construction du texte: D''une part, le défi représenté par la tentative de diverses voix pour saisir et exprimer le réel, le distinguer de l’imaginé et du rêve et, de l''autre, le défi que la multiplication des voix et la fragmentation des récits lancent à la critique narrative.
    Keywords: Voix narrative, énonciation, monologue, vérité, femme, nouveau roman
  • Tahmouress Sadjedi Pages 51-66
    Cest vrai quune histoire dynamique de la Littérature française nous manquait depuis longtemps, et que récemment ce vide a été comblé par une contribution collective, tenant même sa place dans lhistoriographie de la Littérature française. Mais, il faut dire que du côté de nos francisants, nous aussi, nous avons des considérations à faire, comme si on voulait mettre en parallèle le francisme et le persisme et en relever les nuances et les ressemblances. La Littérature française a eu son apogée après la Renaissances et la Littérature persane y était parvenue quelques siècles auparavant. Mais, malgré cette ancienneté, elle laccueillie depuis le milieu du XIXe siècle et on la traduite massivement au siècle suivant. Aussi, allons-nous, dans cette étude, examiner cette histoire dynamique de la Littérature française de nos points de vue et faire aussi connaître la situation de ses admirateurs chez nous, laquelle ne manque pas de modifier légèrement lopinion des auteurs de cette histoire.
    Keywords: Littérature française, autres littérature, concept, apogée, mise en question, situation en Iran
  • Ebrahim Salimikouchi, Mina Ala, Iuml Pages 67-79
    L’école du réalisme, dont Honoré de Balzac est le meilleur représentant, se forma au XIXe siècle et visa de refléter minutieusement la réalité socio-historique. L’une des techniques établies par les écrivains de cette école, est le retour des personnages, qui par leur évolution dans la vie, mettent en scène l’évolution de la société et du temps. Parmi les romanciers contemporains persans, Mostafâ Mastûr met à profit ce procédé qui dépasse même parfois les grands réalistes, car outre la récurrence et la répétition des personnages, on assiste dans ses ouvrages, au retour d’autres éléments romanesques. En sus de mettre en relief ce qui diversifie Mastûr des réalistes français, dans l’application de ce procédé, cette recherche envisage de présenter les aspects modernes ou avant-gardes que Mastûr a ajoutés à cette technique romanesque et le pourquoi de cette démarche innovatrice.
    Keywords: Réalisme littéraire, Balzac, Mostafâ Mastûr, retour du personnage, typisation
  • Maryam Sheibanian Pages 81-97
    L’œuvre n’existe pas en tant que littéraire pour le lecteur, si la lecture ne lui procure aucune émotion esthétique. Mais quelles sont les conditions qui président à la perception de l’œuvre comme texte littéraire? Et si c’est uniquement le récepteur qui érige le texte en œuvre littéraire, selon quels critères peut-on juger de sa littérarité? Pour répondre à ces questions, l’approchesémiostylistique se propose de cerner le discours littéraire au travers de trois composantes définitionnelles auxquelles un discours littéraire doit obéir pour être perçu comme tel. C’est dans cette perspective que nous avons choisi d’étudier la nouvelle «Trésor» du recueil Cœur brûle et autres romances de J. -M. G. Le Clézio. Dans notre article, afin de relever les traits de la littérarité et en nous appuyant sur l’approche sémiostylistique, nous avons examiné d’abord, le degré de l’écart de la nouvelle «Trésor» par rapport aux principes génériques. Ensuite, nous avons étudié le projet littéraire de l’auteur. Et enfin, nous nous sommes intéressés au repérage des signes textuels qui renvoient au processus productif de l’œuvre, révélant la programmation de l’œuvre avant sa réalisation concrète. L’identification des traces de l’instance créatrice du niveauα dans le corps du récit a également confirmé la littérarité de l’œuvre.
    Keywords: Littérarité, horizon dattente, pacte scripturaire, réception, nouvelle
  • Safoura Tork Ladani Pages 99-109
    Marcel Proust est un des écrivains le plus fameux de la première moitié du XXe siècle. Son ouvrage, A la Recherche du temps perdu, en sept volumes, est à la fois le livre de sa propre vie et de la société de son époque. Les personnages féminins sont au centre de son œuvre. La duchesse de Guermantes est une de ces figures féminines qui occupe une place centrale dans la Recherche du temps perdu. La description détaillée de ce personnage, surtout sa tenue physique, à travers les sept volumes du roman par Proust nous a attiré lattention. Dans cet article, nous allons donc rétablir le portrait de la duchesse en nous intéressant davantage à la description de son anatomie et de sa physique. En fait, nous entendons étudier les différents éléments qui ont contribué à la construction du portrait physique de cette femme noble. Nous cherchons ainsi la manière de Proust dans la construction du portrait physique d’un personnage féminin. Pour ce faire, nous nous concentrerons sur les couleurs, l’image protéiforme et la description vestimentaire de cette dame mondaine qui est représentative de sa classe aristocratique. Mais, tout dabord, nous allons nous intéresser à la généalogie de son nom qui fait en quelque sorte partie de son portrait. Alors, le lecteur de cet article pourra se rendre compte de la manière de Proust dans la description des personnages féminins en général et celle de la duchesse de Guermantes en particulier tout en reconnaissant le rôle que joue la description de cette dernière dans la représentation de la classe aristocratique de son époque.
    Keywords: Proust, duchesse de Guermantes, portrait, généalogie, classe aristocratique