فهرست مطالب

طب اعتیاد - پیاپی 2 (پاییز 1392)
  • پیاپی 2 (پاییز 1392)
  • تاریخ انتشار: 1392/07/05
  • تعداد عناوین: 34
|
  • ستون های رسمی
  • پرونده ی ویژه: سوء مصرف الکل
  • سوء مصرف الکل در ایران؛ لزوم برنامه ریزی و سیاست گذاری
    سعید صفاتیان صفحه 9
    یکی از آسیب های اجتماعی پنهان که امروزه در کشور در حال رشد می باشد، مصرف مشروبات الکلی است. گزارش های نگران کننده ای گاه به گاه از طریق جراید از مصرف مشروبات الکلی تقلبی نیز به گوش می رسد که اکثرا دست ساز بوده و بصورت گروهی تعدادی از هموطنان ما را دچار کوری و گاهی مرگ می نماید. متاسفانه در طی یک سال گذشته به دلیل تحریم و گران شدن دلار شاهد افزایش قیمت مشروبات خارجی و تولید مشروبات الکلی تقلبی در جامعه بوده ایم. از حدود دو سال پیش شورای اجتماعی کشور بنا به گزارش های رسیده موضوع بررسی مصرف الکل را در دستور کار خود قرار داده است که منجر به تشکیل کمیته ی ملی پیشگیری و مبارزه با مصرف الکل در معاونت اجتماعی و فرهنگی شورای کشور با عضویت حدود 20 وزارتخانه و سازمان ملی پیشگیری و درمان الکل بوده که پیش نویس اولیه ی آن توسط وزرات بهداشت تهیه و طی یک سال بررسی و اظهارنظر دستگاه های ذیربط در مرداد سال 92 آماده ابلاغ شد. موضوع مصرف، تولید و واردات الکل مانند مواد مخدر نیاز به یک ساختار قانونی قدرتمند دارد، به طوری که جایگاه آن در هر وزارتخانه و یا سازمان به صورت مدیر کل، رئیس اداره، کار گروه و یا هر عنوان دیگری می باید طراحی و تدوین گردد. هم چنین بودجه مشخصی برای پیشگیری، درمان و مبارزه با تولید و واردات آن باید توسط دستگاه های مجری تعریف گردد. بودجه می تواند هم از طریق مجلس محترم شورای اسلامی و یا از طریق خود دستگاه ها برآورده و تهیه گردد. لذا در مرحله اول دستگاه های متولی باید بودجه مشخصی را برای فعالیت های خود مشخص و سپس نسبت به تهیه آن اقدام نمایند. پس از تشکیل ساختار و تهیه بودجه نوبت به برنامه ها و فعالیت های دستگاه مجری می رسد. فعالیت ها در سه شاخه قابل تقسیم می باشند: 1. پیگیری 2. درمان و کاهش آسیب 3. مبارزه با الکل.
  • سوء مصرف الکل در ایران؛ مروری بر شرایط موجود
    علی فرهودیان صفحه 10
    شاید بتوان گفت که الکل و فرآورده های حاوی این ماده قدیمی ترین و شایع ترین ماده مورد سوءمصرف در جهان هستند. سابقه استفاده از مشروبات الکل با هدف ایجاد لذت یا به بهانه بهبود بیماری ها حداقل به دوره نوسنگی در ده ها هزار سال قبل بر می گردد (پاتریک، 1952). جالب این که بر اساس شواهدی که در تپه حاجی فیروز شهر کنگان به دست آمده، اولین شواهد استفاده از مشروبات الکلی نیز در منطقه خاورمیانه از جمله کشور ما ایران بوده است. حتی مصرف این ماده در بسیاری از مذاهب قابل احترام بوده و گاهی بخشی از مناسک مذهبی محسوب می شده است. با وجود قدمت و شیوع مصرف این ماده در اکثر نقاط جهان و در کشور ما، خوشبختانه تا این اواخر مردم کشور ما مشکل جدی با مصرف این ماده نداشته اند. دلایلی مانند اعتقادات مذهبی با توجه به حرام بودن مصرف آن در دین اسلام و شیوع زیاد مصرف مواد اوپیوئیدی در کشور ما به دلیل واقع بودن ایران در منطقه هلال طلایی دلایل انگیزه کم مصرف این ماده در کشور ما محسوب می گردند. آمار رسمی دقیقی درباره سوءمصرف الکل در کشور وجود ندارد و فقط گاهی هشدارهایی درباره آن داده می شود. اخیرا شواهد و گزارشاتی در دسترس است که مصرف این ماده در کشور افزایش یافته و یا حداقل این که مصرف این ماده در افراد موجب خطرات بیشتری گردیده است. مثلا فرمانده نیروی انتظامی برآورد نموده است که حدود 130هزار مصرف کننده دائم الخمر الکل در کشور حضور دارند (سایت تابناک). همچنین فرماندهی نیروی انتظامی مدتی قبل گفته بود سالانه 20 میلیون لیتر نوشیدنی الکلی در ایران کشف می شود و این در حالی است که پلیس فقط قادر به کشف 25 درصد این قاچاق می تواند باشد.
  • سوء مصرف الکل در ایران؛ نگاهی به چالش های پیش رو
    حسین حسنیان مقدم صفحه 11
    آمار موجود و نظرات خبرگان از رواج سوءمصرف الکل در سال های اخیر خبر می دهد. برنامه ی جامع پیش گیری، درمان و کاهش مسمومیت ناشی از الکل مبارزه با سوءمصرف الکل، از اولویت های شورای سیاست گذاری وزارت بهداشت در این رابطه است که در سال 1391 ابلاغ گردید. در این سند، که با همت دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد تدوین گردیده است، راهبردها و مداخلات پیشنهادی در زمینه ی مبارزه با سوءمصرف الکل در کشور پبشنهاد شده است. مقاله ی پیش رو به چالش های احتمالی وزارت بهداشت در این مبارزه پرداخته و ضمن برشمردن آن ها به راه حل های موجود برای موفقیت در این برنامه می پردازد. از دید نویسنده، جدای از پیشنهادات وزارت بهداشت برای مبارزه با سوءمصرف الکل در کشور، ظرفیت های درونی دیگری در وزارت بهداشت وجود دارند که استفاده از ظرفیت آموزش مداوم و به دنبال آن شناسایی و درمان افراد پر خطر توسط مخاطبان این آموزش ها از جمله ی این راه حل ها هستند. نقش پر رنگ آموزش و پرورش در اثرگیری از این برنامه ها، از طریق آموزش مهارت های زندگی تا زمان فرهنگ سازی گسترده، از برنامه های پیشنهادی میان مدت است.
  • وابستگی به الکل؛ پایه های ز یستی عصبی
    دکترپیمان حسنی ابهریان صفحه 13
    به طور کلی، الکلیسم یک اختلال ناتوان کننده و پر هزینه برای فرد و جامعه است که با مصرف تفننی الکل آغاز می گردد. هنگامی که شخصی مصرف الکل را به طور مداوم و به میزان بالا ادامه می دهد، پس از مدتی برای رسیدن به تاثیرات خوشآیند اولیه ناشی از مصرف، نیازمند به آن است که میزان مصرف خود را افزایش دهد که به این پدیده، تحمل می گویند. در پی ایجاد تحمل نسبت به الکل، مشکلات بسیاری برای سلامت فرد ایجاد می گردد، از جمله اینکه دچار وابستگی به الکل می شود. همزمان با پدیده تحمل، مسئله ولع مصرف برای رسیدن به اثرات خوشآیند مصرف الکل نیز رخ می دهد که خود عامل بسیار مهمی در وابستگی به الکل است. به راستی چرا نوشیدن الکل چنان تاثیرات عمیقی بر تفکر، خلق و رفتار فرد مصرف کننده می گذارد؟ و چرا برخی از افراد مصرف کننده الکل، نسبت به آن وابسته می گردند؟ و چگونه مصرف تفریحی الکل می تواند که منجر به وابستگی نسبت به آن گردد؟ پاسخ این پرسش ها را می توان در حوزه علوم اعصاب و مطالعه مغز -جایی که بروز علائم ناشی از مصرف الکل، که از آن با عنوان مسمومیت الکل یاد می شود و وابستگی نسبت به الکل؛ از آنجا آغاز می گردد- جستجو نمود. پژوهش های حوزه علوم اعصاب، ما را به فهم بهتری از تغییرات ناشی از الکل و اینکه این تغییرات چگونه به رفتار های ناشی از الکل منجر می گردند و وابستگی به الکل چگونه رخ می نماید، رهنمون ساخته اند.
  • عوارض طبی مصرف الکل؛ آسیب شناسی و تشخیص
    خاطره طوفانی صفحه 16
    با توجه به شیوع مصرف الکل و اوج مصرف آن در دهه های 2 و 3 زندگی، درصد بالایی از عوارض طبی و مشکلات ناشی از مصرف آن در جامعه قابل پیش بینی است. توجه به علائم و نشانه های مربوط به این عوارض در پیشگیری و درمان به موقع این اختلالات، کمک کننده خواهد بود. افراد مصرف کننده ی الکل، مانند هر نوع اعتیاد دیگری، در ابتدا وابستگی خود به مصرف الکل را نمی پذیرند. بنابراین با مشاهده ی هر یک از علائم و نشانه های مربوط به وابستگی یا عوارض ناشی از مصرف، ارزیابی دقیق روان شناختی، معاینات جسمی و ارزیابی آزمایشگاهی، ضروری است. هرگونه اختلال در الگوی خواب، بروز علائم نورولوژیک، فلج اعصاب محیطی، سندرم های شناختی پایدار، اختلال در عروق محیطی، عدم ثبات در فشار خون شریانی، تغییرات آزمایشگاهی در سطح گلبول های خونی، تری گلیسیرید، کلسترول، تغییر ریتم قلب و اختلالات سیستم گوارشی در فرد مصرف کننده الکل، لزوم ارزیابی دقیق تر را به وجود می آورد.
    تست های غربالگری روان شناختی و آزمایشگاهی متعددی برای بررسی نشانگرهای مربوط به الکلیسم و تعیین سطح وابستگی فرد به الکل و میزان عوارض آن وجود دارند که انتخاب مراحل درمانی را تسهیل می کنند.
  • سندرم های شناختی ناشی از مصرف الکل؛ انسفالوپاتی ورنیکه، کورساکوف
    مهران نیکبخت صفحه 20
    بیماری انسفالوپاتی ورنیکه کورساکوف یکی از عوارض مهم مصرف درازمدت الکل می باشد که بدلیل نقش ویژه زمان و تشخیص در درمان بیماری از اهمیت خاصی برخوردار می باشد و با علائم سه گانه فلج چشمی-آتاکسی-کنفیوژن همراه می باشد و تزریق ویتامین B1 در ساعات اولیه تشخیص باعث بهبود سریع علائم و پیشگیری از ایجاد اختلال مزمن و ماندگار سندرم کورساکوف می شود. یکی از عوارض مصرف مزمن الکل، ایجاد یک اختلال نورولوژیک با نام انسفالوپاتی ورنیکه است که این حالت در اثر کمبود ویتامین B1 به وجود می آید. در این حالت، زیاد شدن عروق خونی کوچک و خونریزی به شکل پتشی در مناطقی از مغز و هم چنین تخریب میلین و گلیوز در ماده ی خاکستری اطراف بطن ها رخ می دهد. مناطق شایع آسیب عبارتند از: قسمت داخلی تالاموس، اجسام پستانی، ماده ی خاکستری اطراف مجرای مغزی، ورمیس مخچه، هسته های محرکه ی چشم، ابدوسنس و وستیبولی.
  • مسمومیت با اتانول و متانول؛ ضرورت مدیریت و مداخله ی زودرس
    علی انوری صفحه 22
    مسمومیت با الکل یکی از شایع ترین انواع مسمومیت هاست. این نوع از مسمومیت بیشتر تحت تاثیر دو فرآورده ی معروف الکل یعنی اتانول و متانول، رخ می دهد. با توجه به عوارض بسیار خطرناک و در برخی موارد برگشت ناپذیر مسمومیت اتفاقی با متانول، مدیریت و درمان فوری آن بسیار حائز اهمیت است و هر پزشکی در سطوح اولیه ی ارائه ی خدمات درمانی، باید با نحوه ی مدیریت مواقع اضطراری مسمومیت با الکل آشنا باشد. این نوشتار، مروری خواهد داشت بر اقدامات عملی درمان مسمومیت با اتانول و متانول.
    با توجه به افزایش شیوع مصرف الکل در سال های اخیر، مسمومیت با الکل یکی از شایع ترین موارد مسمومیت دارویی در اورژانس ها به شمار می آید. سه ترکیب مسمومیت زای شایع الکل شامل اتانول، متانول (الکل چوب) و اتیلن گلیکول یا همان ضدیخ می باشند.
  • مراحل ترک الکل؛ مدیریت و درمان
    رضا دانشمند صفحه 26
    معمولا نشانه های ترک الکل بین 5 تا 10 ساعت پس از آخرین نوبت مصرف شروع می شوند و درصورت عدم مداخله ی مناسب، و به ویژه در صورت وجود مشکلات طبی همراه، ممکن است نشانه های ترک طی چند روز شدت پیدا کرده، برای چند هفته ادامه پیدا کنند و به عوارض جدی تری منتهی شوند.
    شایع ترین نشانه های ترک عبارتند از:اضطراب و بی قراری، افسردگیتحریک پذیریبی ثباتی هیجانیاختلال تمرکز و تفکرخستگی پذیریلرزش و پرش اندام هاکابوسسردردبی اشتهاییتهوع و استفراغرنگ پریدگیافزایش ضربان قلبتعریق و...
  • جراحی در بیماران مصرف کننده ی الکل؛ ملاحظات پیش از بیهوشی
    جاوید ثابتی صفحه 28
    الکل یکی از پرمصرف ترین و شاید هم پرمصرف ترین نوشیدنی زیان بار دنیاست. نخستین پیشینه ی مستند نوشیدن الکل طبق نظر پژوهشگران از چین بوده است که 9 هزار سال پیش را نشان می دهد. این نوشیدنی به صورت شراب عسل تهیه می شده و نام آن مید (Mead) یا مت (Met) بوده است. شاید نام عمومی یا شاعرانه ی «می» در زبان پارسی نیز از این واژه گرفته شده باشد. انسان از دیرباز شاهد جوشش مایعات و به ویژه مایعات قنددار بوده است بدون اینکه از علت آن اطلاعی داشته باشد. الکل از دوره های قدیم در بسیاری از تمدن ها به عنوان نوشیدنی در انواع مراسم مورد استفاده قرار می گرفته است، ولی افتخار کشف آن متعلق به دانشمند شهیر ایران زمین، زکریای رازی در قرن دهم میلادی می باشد.
  • اثرات الکلیسم بر کارکرد شناختی مغز؛ آزمون های عصب-روا نشناختی
    روجا لاریجانی صفحه 31
    بسیاری از پژوهش ها نشان داده اند که در ساختارهای مرتبط با کارکرد شناختی افراد وابسته به الکل، کاهش ارتباط نورونی مشاهده می شود. با وجود اینکه بارها در پژوهش های مختلف کاهش جریان خون و نوسانات متغیر در این ناحیه گزارش شده اما در واقع نتیجه گیری قطعی در مورد چگونگی ارتباط این آسیب ها و مشکلات شناختی آن انجام نشده است. در این افراد، مغز به تدریج کوچک تر و کم چگال تر می شود. کاهش حجم مغز در 2 ناحیه بیشتر از سایر نقاط دیده می شود:•در کورتکس لوب فرونتال که مسئولیت اعمال بسیار جدی و پیچیده ی مغز را بر عهده دارد.
    • در مخچه (که مسئول راه رفتن، تعادل و برخی جنبه های یادگیری است.) در این افراد، محاسبه ی زمان حرکات سریع و یادگیری حرکات با مشکل مواجه می شود.
    از سویی دیگر، برخی پژوهش ها نشان داده اند که عمده ترین اثر الکل روی هیپوکامپ است. هیپوکامپ، مرکزی است که مسئولیت یادگیری تنظیم هیجانی، پردازش احساسات، اشتها و استرس را بر عهده دارد. الکل سلول های مغز را می کشد. گلبول های قرمز خون به هم می چسبند و با تشکیل رسوب، دیگر قادر به حمل اکسیژن به سلول های مغز نیستند و سلول های مغز که نیاز مداوم و شدید به اکسیژن رسانی دارند، در اثر محرومیت اکسیژنی ازبین می روند. آسیب های شناختی الکل به اندازه ی زیاد است که بسیاری از متخصصان بلافاصله پس از ملاقات با بیماران با مشکلات شناختی، معمولا ابتدا به الکلیسم شک می کنند.
  • مداخلات روان شناختی در درمان سوء مصرف الکل؛ مروری بر رویکردهای گوناگون
    مرجان مهدوی صفحه 33
    از میان عوامل موثر در سوءمصرف الکل، ولع مصرف، نقش مهم تری در پدیده ی عود و حفظ موقعیت سوءمصرف و وابستگی به الکل دارد. ولع مصرف یک عامل غیرقابل کنترل در مصرف الکل است. تمایلی که اگر برآورده نشود، رنج های روان شناختی و جسمی فراوانی هم چون اضطراب، پرخاشگری، بی اشتهایی، ضعف و افسردگی را در پی دارد. روش های اصلی در اقدامات درمانی برای الکل شامل رویکردهای شناختی-رفتاری برای ایجاد و حفظ انگیزه در باقی ماندن در پرهیز از آن است. یافته ها نشان می دهند که درمان گروهی شناختی-رفتاری در کاهش عود معتادان موثر است. علاوه بر این، سوءمصرف الکل نه تنها بر فرد بیمار بلکه بر روی همه اعضای خانواده وی نیز اثرگذار است. از این رو، درگیر ساختن خانواده در درمان، بخش مهمی از فرایند بهبودی محسوب می شود. پیشگیری از عود، جزء مهمی از درمان الکلیسم است که توسط مارلات و گوردن پیشنهاد شده است. آنها معتقدند کاهش احتمال بازگشت بر اساس شناخت و برخورد با عوامل احتمالی، زمینه ساز عود و عوامل پرخطر و بهبود عملکرد فردی- اجتماعی، خانوادگی و تقویت خودکارآمدی، می توانند مهم ترین راهبردهای پیشگیری از عود باشند.
  • سینما و اعتیاد به الکل؛ نقد فیلم «من مادر هستم»
    حامد محمدی کنگرانی صفحه 39
    فیلم «من مادر هستم» یکی از فیلم های پرحاشیه ی چند سال اخیر است. این فیلم به نقد روش زندگی طبقه ای از جامعه ی ایران می پردازد که در حال حرکت از زندگی سنتی به سمت زندگی مدرن و غربی هستند و در این راه بسیاری از الگوهای زندگی غربی را به شکلی اغراق شده به کار می برند. یکی از این الگوها، مصرف الکل به عنوان راه حلی برای مقابله با هیجانات و مشکلات زندگی است که متاسفانه گاهی به افراط کشیده می شود. استفاده از همین الگوها باعث اعتراض های بسیاری به فیلم شد، اما از سوی دیگر، نقش مهمی در باورپذیرترکردن چهره ی طبقه ی متوسط جامعه در فیلم ایفا کرده است.
  • راهنمای دارویی: دیسولفیرام؛ درمان با ایجاد بیزاری از مصرف الکل
    رضا دانشمند صفحه 41
    دیسولفیرام در دهه ی 1950 به عنوان یک داروی ضد انگل تولید شد و در بیمارانی که هم زمان الکل مصرف می کردند، اثرات ناخوشایند آن به صورت تهوع و استفراغ، گرگرفتگی، سرگیجه و سردرد مشاهده شد و به دنبال آن با نام تجاری Antabuse برای درمان الکلیسم مورد توجه قرار گرفت. در سال های اخیر، مطالعاتی نیز در زمینه ی اثربخشی این دارو در درمان وابستگی به کوکائین انجام شده است که هنوز نتایج قطعی درپی نداشته است.
    فارماکوکینتیک و فارماکودینامیکدیسولفیرام در حقیقت یک پیش دارو (prodrug) می باشد و متابولیت های آن به ویژه Me-DTC نقش اصلی را در واکنش دیسولفیرام- الکل بازی می کنند. دارو بسیار سریع ولی به صورت ناکامل از دستگاه گوارش جذب شده و اثر اولیه ی متابولیت های فعال آن 4 ساعت پس از مصرف ظاهر می شود. نیمه عمر این دارو 60 تا 120 ساعت است، به همین دلیل دوره ی پاکشویی بدن از این دارو حدود 2 هفته می باشد و حتی تک دوز آن تا 7 روز در بدن باقی می ماند. این دارو از طریق کلیه ها، سیستم تنفسی و 20 درصد آن از طریق کبد دفع می شود.
  • ابعاد طبی اعتیاد
  • اختلالات جنسی در سوء مصرف مواد؛ توجیهی برای مصرف
    حامد محمدی کنگرانی صفحه 43
    اعتیاد و رابطه ی جنسی بر یکدیگر، اثری متقابل و دوطرفه دارند، به این صورت که گاه مصرف مواد مخدر بر روی رابطه ی جنسی تاثیر می-گذارد و گاه به منظور تاثیرگذاری بر روی رابطه ی جنسی، فرد به سمت مواد مخدر می رود. یکی از مهم ترین اختلال های جنسی در مردان، انزال زودرس است که از گذشته در کشور ما برای رفع این مشکل از مواد اوپیوئیدی به ویژه تریاک استفاده می شده است، در حالی که این اختلال، درمان های دارویی و رفتاری خاص خود را دارد که بسیاری از آن ها آگاه نیستند و باورهای نادرست فرهنگی نیز به آن ها دامن می-زند.
  • اختلالات خواب در سوء مصرف مواد؛ اهمیت ارزیابی، درمان و پایش
    محمد ترابی نامی صفحه 44
    راهکارهای مبتنی بر شواهد در مدیریت اشکالات خواب در بیماران دچار وابستگی به مواد مخدر و محرک و هم چنین درک بهتر جنبه های پایه و بالینی رابطه ی سوءمصرف مواد و خواب، توجه پژوهشگران را بیش از گذشته به خود معطوف کرده است. خواب ناکافی یا نامطلوب در این بیماران و تاثیر آن برحافظه، یادگیری، توجه و کارکردهای اجرایی، نه تنها بر عملکرد عمومی این بیماران اثر می گذارد و منجر به بروز بدحالی جسمی و روانی در سوءمصرف کنندگان مواد می شود، بلکه بر میزان شکست درمان و عود مصرف نیز می افزاید. آگاهی بیشتر درمانگران حوزه ی اعتیاد در مورد روش های برخورد علمی با اختلالات خواب در سوءمصرف مواد، می تواند در بهبود نتیجه ی درمان موثر باشد. این مقاله مروری است مختصر بر فرصت های پژوهش و جنبه های عملی و بالینی بررسی، تشخیص، درمان و پایش اختلالات خواب در سوءمصرف کنندگان مواد.
  • خطر خودکشی در اعتیاد؛ ارزیابی و مداخله
    رابرت فرنام صفحه 49
    معمولا سه شکل از اختلالات همراه مطرح هستند که شامل سوء مصرف مواد همراه با بیماری جسمی (مانند اختلالات کبدی و یا عفونی)، سوء مصرف مواد همراه با بیماری روانی (چه محورI به تنهایی و چه ترکیب محور هایI وII) و وابستگی هم زمان به چند ماده مخدر می باشند. در این مقاله به گروه دوم توجه ویژه ای داریم و در اینده سعی خواهیم کرد به گروه سوم بپردازیم. بسیار مهم است که بدانیم در اختلالات همراه بعلت وجود دو بیماری هم زمان، تشخیص نوع و ارزیابی شدت اختلال روانی و یا مصرف مواد سخت تر است.
  • جایگاه بوپرنورفین در درمان اعتیاد به مواد افیونی؛ ظرافت ها و ویژگی ها
    محمدرضا حدادی صفحه 57
    در اکتبر سال 2002 میلادی، اداره ی غذا و داروی (FDA) ایالات متحده، استفاده از داروی بوپرنورفین را برای درمان اعتیاد به مواد افیونی با دو محصول دارویی منفرد سوبوتکسSubutex)) و ترکیبی سوبوکسان Suboxone)) تائید کرد. محصول ترکیبی، به منظور کاهش احتمال سوء مصرف تزریقی؛ تهیه شده است. در حال حاضر سوبوتکس و سوبوکسان، تنها داروهای گروه III، IV وV هستند که تائیدیه ی FDA را به این منظور دریافت کرده اند. پیشتر از آن، انگلستان در سال 1999 و فرانسه در سال1996، این دارو را برای درمان اعتیاد به اپیوئیدها به کار برده بودند. در ایران، پس از یک سال مطالعه ی پایلوت در چند مرکز درمان اعتیاد و تائید اثربخشی و کارایی آن، از سال 1385شمسی، این دارو با نام تجاری بوپرکسین ((Buprexin در اختیار مراکز درمان اعتیاد قرار گرفت.
    بوپرنکس (Buprenex) که شکل تزریقی بوپرنورفین برای کنترل درد در بیماران بستری غیروابسته به اپیوئیدها است، برای درمان اعتیاد به مواد افیونی تائید نشده است. شکل تزریقی دارو در برخی کشورها از جمله ایران، با نام تجاری تمجزیک (Temgesic) مورد سوءمصرف معتادان قرار گرفت که هم اکنون موارد آن کم تر دیده می شود.
  • غربالگری اعتیاد؛ آیا اعتیاد به مواد با آزمایش قابل ردیابی است؟
    پونه کیمیاقلم صفحه 60
    تست های اعتیاد دو نوع هستند: گونه ی اول در آزمایشگاه انجام می شود که دقیق ولی زمان بر و گران است و گونه ی دوم تست های غربال گری درجا با کیت های ارزان است. پس از انجام تست های غربال گری، گاهی نیاز به انجام تست های تاییدکننده است. تست های ادراری شایع ترین روش و روش تعیین شده ی قانون جهت ردیابی مواد مخدر است. از دیگر روش ها استفاده از بزاق دهان، مو و عرق است که هر کدام بر اساس نوع ماده ی مصرفی نکات قوت و ضعف خود را داراست و مواد مخدر را در زمآن های متفاوتی ردیابی می کند و هیچ تستی حتی در شرایط ایده آل، صددرصد صحیح نیست.
    امروزه، نظر به وجود مشاغل مختلف و نیازهای اجتماعی مبرم و مصرف وسیع مواد مخدر در جوامع توسعه یافته و در حال توسعه، نیاز زیادی به انجام تست های اعتیاد در گروه های مختلف حس می شود.
    تست های مواد به دو گروه اصلی تقسیم می شوند. گروه اول تست هایی هستند که در آزمایشگاه انجام می شود. در این موارد اهداکننده، نمونه ای از ادرار، خون، بزاق یا موی خود را به دستور پزشک، کارفرما یا مرجع قانونی به مرکز ارائه می کند. مزایای اولیه ی این نوع آزمایش، دقت، داشتن تاییدیه ی قانونی و امکان قالب بندی آن برای گروه دموگرافیک خاص می باشد. معایب این روش نیز قیمت بالاتر و نیاز به محل جمع آوری نمونه و تاخیر در جواب (حداکثر تا 5 روز) می باشد. در سوی دیگر، تست های غربالگری درجا (on-site) وجود دارند که با کیت های ارزان قیمت، امکان پاسخ دهی را به چند دقیقه کاهش می دهد.
    به جز ادرار، نمونه های دیگر جایگزین مانند بزاق و مایعات دهانی نیز جهت کاهش دادن تقلب در نمونه به این کیت ها افزوده شده است. متاسفانه این تست ها برای ردیابی انواع مختلف مواد از تنوع کم تری برخوردارند.
  • مصرف مواد و تغییرات امواج مغزی؛ جایگاه ثبت امواج مغزی در تشخیص و درمان
    مسعود نصرت آبادی صفحه 63
    مطالعه ی حاضر به بررسی پژوهش های صورت گرفته با استفاده از روش های مبتنی بر الکتروانسفالوگرافی (EEG، QEEG، ERP) در بررسی تاثیرات مختلف مواد بر مغز می پردازد. در این بررسی، مهم ترین یافته های الکتروفیزیولوژیایی آورده شده است.
    از علایق ویژه ی متخصصان فعال در حوز ه ی سوء مصرف مواد، عملکرد الکتروفیزیولوژیکی مغز است (لاورنس، 2002). در این راستا، نظریات جدید در حوزه ی سبب شناسی اختلال سوءمصرف مواد، بر فرایندهای عصبی و عملکرد سیستم مغزی توجه داشته اند. نظریات مطرح شده بیانگر این نکته است که مواد مختلف، نورون های سیستم پاداش را به شیوه های گوناگون تحت تاثیر قرار می دهند و در پی آن، تغییرات اساسی در عملکرد سیستم مغزی ایجاد می کنند.
    تاکنون روش های بسیاری مانند پرتونگاری نشر پوزیترون، تصویرنگاری دارویی هسته ای، تصویرنگاری کارکردی رزونانس مغناطیسی و... جهت بررسی کارکرد مغز مورد استفاده قرار گرفته اند. اما این روش ها علاوه بر اینکه مستلزم صرف هزینه ی بالایی است، گاه عوارض ناخوشایندی از قبیل تزریق مواد رادیواکتیو و قرارگرفتن در میدان مغناطیسی قوی را نیز به دنبال دارند. در این میان، روش موج نگاری مغزی (EEG) که فعالیت الکتریکی مغز را ثبت می کند، و مشتقات آن شامل QEEG (الکتروانسفالوگرافی کمی) و ERP (پتانسیل های وابسته به رویداد) ضمن مقرون به صرفه بودن، عوارضی هم در پی ندارند (ماسترپاسکوا و هلی، 2003). در گذشته، EEG به منظور بررسی ساختار مغز و برای شناسایی اختلالات صرع، تشنج و تومور مورد استفاده قرار می گرفت (دوفی، 2004).
  • مداخلات روانشناختی
  • آیا ماتریکس کافی است؟ نگاهی به رویکردهای نوین روان درمانی در وابستگی به محرک ها
    دکترحامد اختیاری صفحه 69
    اخیرا و با همت وزارت بهداشت، دو گونه از بسته های مداخلات روان شناختی برای وابستگان به ماده ی مت آمفتامین (شیشه) منتشر و توزیع گردیده است. این بسته ها بر اساس مرجع اولیه ی خود به «ماتریکس» معروف هستند.
    ورود این دو گونه از مداخلات روان شناختی در عرصه ی درمان اعتیاد کشور را باید به فال نیک گرفت و از کلیه ی دست اندرکاران طراحی، تولید و توزیع آن ها قدردانی نمود. اما حضور این دو بسته در مراکز درمانی، این سوال اساسی را به همراه خواهد داشت که آیا اجرای این مداخلات برای درمان اعتیاد به شیشه کافی است؟
    برای پاسخ گویی به این سوال، ضرورت نگرشی دقیق تر به بیماری اعتیاد به شیشه احساس می شود. بیماری اعتیاد به شیشه در دو بعد اصلی تخریب عصبی- جسمی و وابستگی خود را نشان می دهد. تخریب عصبی- جسمی به واسطه ی اثرات سمی اختصاصی ماده ی شیشه ایجاد می گردد و زمینه ساز اختلالات شناختی نظیر ضعف در حافظه، اختلال در تصمیم گیری و آسیب های جسمی نظیر صدمات قلبی، عروقی و مشکلات کلیوی و کبدی است. وابستگی به ماده ی شیشه نیز در اثر تاثیرگذاری آن بر سامانه های پاداشی مغز ایجاد می شود و با ولع مصرف مواد، لغزش های مکرر و اختلال در سامانه های دیگر لذتی نظیر عملکردهای جنسی بروز می کند.
  • روان درمانی اعتیاد به مخدرها در نظام درمانی ایران؛ مروری بر کیفیت مداخلات روانی-اجتماعی
    امیر قنبری صفحه 71
    درمان سوءمصرف مواد مخدر در طول بیش از 50 سال گذشته در ایران هم از سابقه ای طولانی و هم از فراز و نشیب های زیادی برخوردار بوده است. با نگاهی اجمالی به تاریخچه ی درمان اعتیاد به مواد مخدر در ایران، می توانیم رویکردهای مختلفی را در سیاست گذاری های مرتبط با درمان ببینیم که توسط نهادهای مختلف دولتی تنظیم و اجرا می شده اند. از رویکردهای اخلاقی و مجرمانه که عمدتا در پی حذف صورت مساله بوده و فرد معتاد را مجرم تلقی نموده و به زندان می انداختند گرفته تا رویکردهای کاهش آسیب که در ابتدا به سهمیه بندی تریاک مصرفی افراد وابسته می پرداختند و سعی در مهار الگوی مصرف بیماران معتاد داشتند، همگی به دنبال اصلاح الگوی مصرف مواد مخدر در جامعه ی ایران بوده اند. فارغ از رویکرد اخلاقی و مجرمانه که همیشه ناموفق بوده و دیگر در ادبیات علمی و اصول حرفه ای و بالینی اعتیاد جایگاهی ندارد، رویکرد کاهش آسیب در این تاریخچه جایگاهی نسبتا مفید و موثر دارد که البته به دلیل عدم اطلاع صحیح سیاست گذاران اولیه ی (دهه ی 40 شمسی) آن در ایران و رشد ناکافی علوم بالینی در آن زمان، چندان نتوانسته بود تاثیر به سزای خود را بر جامعه ی مصرف کنندگان اعمال کند.
  • ده مورد که مصاحب هی انگیزشی نیستند؛ توجه به تفاوت در رویکردها
    هاجر شهرانی صفحه 77
    در ظرف 26 سال از زمانی که مصاحبه ی انگیزشی برای نخستین بار مطرح شد، به دلیل انتشار سریع بین المللی خود، با رویکردها و دیدگاه های گوناگون دیگر تداخل پیدا کرده است. با توجه به آشفتگی هایی که در انتشار و ارائه ی مصاحبه ی انگیزشی رخ داده است، متخصصان، فهرستی از 10 مورد و مرحله را که مصاحبه ی انگیزشی نباید گرفتار آن ها شود، گردآوری کرده اند. این مقاله 10 مورد را مطرح می کند که مصاحبه ی انگیزشی محسوب نمی شوند: 1- الگوی بینا نظریه ای درباره ی تغییر، 2- راهی در جهت فریب مردم تا کاری را انجام دهند که شما از آن ها می خواهید، 3- فن و راهکار، 4- ترازویی برای تصمیم گیری، 5- بازخورد ارزیابی، 6- درمان شناختی رفتاری، 7- درمان مراجع محوری، 8- آسان برای یادگیری، 9- رویه ی تکراری، 10- نوش دارو. از زمانی که نخستین تعریف مصاحبه ی انگیزشی در نشریه ی روان درمانی شناختی و رفتاری مطرح شد، 26 سال گذشته و شمار نشریات مربوط به آن در هر 3 سال، دو برابر شده است. اینک مربیان و متون ترجمه شده ی مربوط به مصاحبه ی انگیزشی دست کم به 38 زبان وجود دارند. در درون شبکه ی مصاحبه ی انگیزشی مربوط به مربیان، تنها بیش از 1500 نفر دوره ی کارآموزی را به عنوان مربیان مصاحبه ی انگیزشی به پایان رسانده اند. چنانچه فرض کنیم هر یک از آن ها به 100 نفر متخصص بالینی آموزش داده و هر متخصص بالینی مصاحبه ی انگیزشی را برای 100 نفر انجام داده باشد، پس دست کم 15 میلیون نفر دریافت کننده ی مصاحبه ی انگیزشی، صرفا به عنوان نتیجه ی شبکه ی مصاحبه ی انگیزشی مربوط به مربیان در نظر گرفته می شود.
  • استفاده از تکلیف منزل در روان درمانی؛ مشکلات و کاستی ها در اجرا
    فاطمه طالبی صفحه 85
    تکلیف منزل عبارت است از فعالیت هایی که در بین جلسات درمانی انجام می شود و با اهداف جلسات درمان مرتبط است (کازانتزیس، دین، 1999). تکلیف یکی از استراتژی های بالینی رایج در بسیاری از درمان های روان شناختی است و چندین دهه است که اهمیت آن در روان درمانی شناخته شده است، تا جایی که به گفته ی هرزبرگ استفاده از تکلیف اولین موضوعی بود که در طی هفتاد سال گذشته در متون روان شناسی مستند شد. به عقیده ی کازانتزیس، تکلیف منزل یک راهبرد مهم برای خلق فرصت های لازم جهت به کارگیری مهارت های فراگرفته شده در جلسات درمان است (ویلیام او داناهو، 2009).
    بر اساس پژوهش های انجام شده، درصد قابل توجهی از روان درمانگران، در کار خود از تکلیف منزل استفاده می کنند (کازانتزیس، بوش، رونان، مریک، 2007). مطالعات و پژوهش های اخیر نشان داده اند که بین انجام تکلیف و کاهش نشانه ها ارتباطی مستقیم وجود دارد. بر اساس شواهد تجربی، مراجعانی که تکلیف منزل انجام می دهند، بهتر از درمان نتیجه می گیرند (ویلیام او داناهو، 2009). قابل ذکر است که تکلیف منزل ویژگی بارز و ممتاز هیچ یک از رویکردها یا تخصص های روان درمانی نیست؛ گرچه درمانگرانی که رویکرد رفتاری- شناختی دارند، بیشتر از سایرین به بیماران خود تکلیف می دهند. در واقع تکلیف منزل، ویژگی مهم و هسته ای رفتاردرمانی شناختی به شمار می رود (بک، 1976). اما با وجود توجه تئوریک گسترده به تکلیف، در مورد به کارگیری تکلیف منزل در کار بالینی اطلاعات و شناخت نسبتا کمی وجود دارد. با اینکه تکلیف منزل به عنوان جزء جدایی ناپذیر درمان رفتاری شناختی تاثیر مثبتی دارد و با اینکه پتانسیل آن بیشتر از تاثیر جاری آن است، موانع متعددی وجود دارند که می توانند تاثیر بالقوه، مثبت و نافذ استفاده از تکلیف منزل را محدود کنند.
  • فرزندان و اعتیاد والدین؛ حقایق و راهکارها
    زینب فرزادفرد صفحه 88
    اعتیاد از جمله پدیده های دشواری است که پذیرش و سازگاری با آن برای بیشتر مردم کار ساده ای نیست. هم چنین به دلیل نگرش های منفی فرهنگی و تبعات طولانی مدتی که دارد، کل سیستم خانواده را تحت تاثیر قرار می دهد. متاسفانه کودکان، آسیب پذیرترین قشر در این پدیده هستند. این مقاله با تمرکز بر کودکان، سعی در بررسی پدیده ی اعتیاد والد/ین از دید کودک و بیان تاثیرات آن بر زندگی کودک دارد. در گام بعد، نکات مهم انتقال موثر و سازنده ی اطلاعات درباره ی اعتیاد والد مبتلا و کمک به کودک در حل مساله ی موجود و مقابله ی صحیح با آن، مطرح می شود. زندگی در خانواده هایی که سوء مصرف مواد دارند، برای کودکان سخت و پیچیده است. زندگی در محیطی غیر قابل پیش بینی و گیج کننده، بدون درک درستی از آنچه رخ داده، منجر به شکل گیری احساس گناه و تقصیر در کودک می شود. (کودک گناه سوء مصرف مواد/ الکل والد را متوجه خود می داند.) عدم ثبات در پیام هایی که کودک از بافت آشفته ی خانواده دریافت می کند، باعث سردرگمی وی شده و به دلیل در دسترس نبودن والدین هنگام نیاز، کودک با احساس رهاشدگی نیز مواجه می شود. از سویی تلاش برای حفظ «راز» خانواده، فشار مضاعفی برای او به همراه دارد که معمولا از طرف خانواده به انجام آن ترغیب می شود و یا حتی تحت فشار قرار می گیرد. توسل به دروغگویی و پنهان کاری برای حفظ راز یا محافظت از والد مبتلا، احساس گناه، شرم، ناکامی و گاهی خشم را در کودک برمی انگیزد و با رفتارهای گوشه گیرانه، انزوا یا حملات پرخاشگری و عصبانیت های انفجاری ابراز می شود. مواجهه ی زودهنگام با مشکلات ناشی از اعتیاد والد/ین در خانواده و ماهیت آن، ایجاد و تحول دلبستگی ایمن کودک را به خطر می اندازد و با کاهش اعتماد به نفس، با اشکال در خودمختاری و استقلال کودک و نقص جدی در اعتماد پایه ی وی همراه است.
  • مطالعات اجتماعی و سیاست گذاری
  • چالش های فراروی مراکز خصوصی درمان اعتیاد؛ نگرانی های اقتصادی
    سعید کریمی بوکانی صفحه 93
    موقعیت ‍ژئوپلیتیک ایران در مجاورت با افغانستان، به عنوان یکی از بزرگ ترین تولیدکنندگان تریاک در دنیا از یک سو و ترکیه به عنوان دروازه ی ترانزیت به غرب از سوی دیگر، کشور ما را به یکی از آسیب پذیرترین کشورهای دنیا از نظر اعتیاد به مواد مخدر تبدیل کرده است. علاوه بر این، با دست یابی کارتل های مافیایی به شیوهای آسان تولید مواد محرک، سرفصل جدیدی از اعتیاد در کشور گشوده شده است. هر ساله میلیون ها دلار از سوی دولت به امر کنترل عرضه ی مواد مخدر اختصاص داده می شود و البته جان بسیاری از فرزندان این مرز و بوم نیز با افتخار تقدیم این مبارزه شده است. بیش از سه هزار مرکز برای مشاوره و درمان سرپایی با صرف هزینه های بسیار، تاسیس شده و هزاران نفر از پزشک و پرستار گرفته، تا روان شناس و مددکار، درگیر درمان و بازتوانی مبتلایان به افیون و محرک شده اند. روشن است که ما هزینه های فراوانی متحمل می شویم تا کشور را پاک نگه داریم، اما آیا به همان نسبت موفق بوده ایم؟ آیا توانسته ایم از واردات یا تولید مواد بکاهیم؟ آیا قادر بوده ایم با کنترل عرضه، میزان شیوع و بروز بیماری اعتیاد را کم کنیم؟ در حوزه ی درمان و سلامت چطور؟ آیا سطح پیشگیری از اعتیاد (PHC) در کشور اجرا شده است؟ طرح توسعه ی متادون درمانی تا چه اندازه در کاهش مصرف مواد مخدر و کنترل عوارض و بازگشت به سلامت مبتلایان موثر بوده است؟ مراکز DIC، گروه های خودیاری و انواع کمپ ها و انجمن های پرهیزمدار در کجای کار قرار دارند؟ به راستی راهبرد و برنامه ی بلندمدتی برای کنترل اعتیاد تهیه کرده ایم؟
  • دادگاه درمان مدار؛ نگرشی نو در کنترل سوء مصرف مواد
    آرش قدوسی صفحه 95
    مساله ی اعتیاد یکی از معضلات پیچیده ی دنیای امروزی است که تاکنون جرم شناسان در راستای مبارزه با آن تئوری ها و طرح های بسیاری مطرح نموده اند. از مباحث مهمی که در جریان مبارزه با اعتیاد مطرح می شود، چگونگی برخورد دستگاه قضا در قالب سیاستی جنایی است. در همین راستا، تئوری جدیدی که در این زمینه اهمیت زیادی دارد و در عمل نیز به موفقیت هایی دست پیدا کرده است، طرح مبارزه با اعتیاد از طریق «مدل دادگاه درمان مدار» می باشد. سیاست برخورد با معتادین در قالب «دادگاه درمان مدار»، تدبیر نوآورانه ای است که آمریکا سیستم قضایی کیفری خود در اوایل سال 1990 اتخاذ نمود. مدلی که بر خلاف آنچه در گذشته صورت می گرفت، به سیستم قضایی این اجازه را می-دهد که با رویکردی درمانی و نه انتقامی، به مساله ی اعتیاد رسیدگی نماید. از این رو بر آن شدیم تا در این مقاله مدل «دادگاه درمان مدار» را تشریح، نکات قوت آن را بیان نموده و با نگاهی به حقوق کیفری ایران در زمینه ی مبارزه با اعتیاد، این مدل را مورد تحلیل و تطبیق قرار دهیم و مزایای ایجاد آن را مطرح نماییم.
    مساله ی اعتیاد در جهان، یکی از مسائل مهم و حاد اجتماعی است که توجه بسیاری از محققان را در جهان برانگیخته است. تعداد معتادان به مواد مخدر در بسیاری از کشورها مشخص نیست و در ایران نیز آمار دقیقی از تعداد معتادین در دست نمی باشد، اما عدد دو میلیون نفر، رقمی است که مکررا از قول مقامات دست اندرکار اعتیاد به مواد مخدر نقل شده است. آنچه مسلم است نمی توان اعتیاد را فقط با اتکا به روش های قهر آمیز، کنترل یا ریشه کن کرد. گرچه برخوردهای نظامی قطعا یکی از راه های مقابله با این پدیده است، اما کنترل و ریشه کن کردن آن به تدابیر علمی تری نیازمند است. در راستای این مهم، مقوله ی دادگاه درمان مدار از نظر جرم شناسی در دو حوزه ی پیشگیری و درمان مطرح می شود که در ادامه به تشریح و تحلیل آن خواهیم پرداخت.
  • دیدگاه های یکپارچه نگر
  • عبور از منطقه ی 60 درجه زیرصفر؛ همکاری بین گروه های خودیار و متخصصین
    مهندس حسین دژاکام صفحه 98
    در مورد مواد مخدر و اعتیاد و هم چنین چگونگی درمان آن، تعریف های متفاوتی وجود دارد. برای درمان مصرف طولانی مدت مواد مخدر، مانند هر داروی دیگری، از روش سم زدایی استفاده نمی شود، بلکه قطع تدریجی دارو (Tapering) توصیه می شود و به طور عملی از روش جایگزینی استفاده می کنیم. کنگره ی 60 به 14 اصل اساسی در درمان اعتیاد اعتقاد دارد که این اصول عبارتند از: مواد مخدر، معتاد، جایگزینی، روان، بهترین دارو (برای درمان هرگونه اعتیاد، همان ماده ی مخدر مصرفی معتاد)، عکس العمل های جسم، سم زدایی، داروهای روان گردان، گروه بندی معتادان، روش های ترک و درمان اعتیاد، تعادل، آگاهی، درمان گر.
    در حال حاضر، طبق آمار سازمان ملل، حدود 185 میلیون نفر در سراسر جهان درگیر اعتیاد هستند.
    اولین شرط برای معالجه هر بیماری، تشخیص نوع بیماری است، به عبارت دیگر، در ابتدا باید بدانیم که دقیقا کدام قسمت از جسم بیمار دچار آسیب شده یا از تعادل خارج گردیده است، سپس با درنظر گرفتن طول درمان راهکاری مناسب را مشخص نماییم. در این مقاله، جنبه ی فیزیولوژیک و جسمی اعتیاد از دیدگاه کنگره ی 60 مورد بررسی قرار گرفته است.
    برخی از تعاریفی که توسط متخصصین مختلف مطرح می شوند، به شرح زیر است:الف: اعتیاد، مسمومیت مزمن است.
    ب: اعتیاد، وابستگی دارویی است.
  • ورزش و اعتیاد؛ پیشگیری، درمان و کاهش آسیب
    مسعود حاج رسولی صفحه 101
    سیستم فیزیولوژیک انسان به گونه ای طراحی شده است که با انجام حرکات متعادل و صحیح، به قدرت و کارایی بیشتری دست می یابد و در صورت انجام فعالیت های بدنی شدید و طولانی و یا کم تحرکی مفرط، به بیماری و ضعف مبتلا می شود. با مقایسه ی دقیق دلایل اعتیاد و فواید ورزش، می توان به نقش ویژه ی ورزش در درمان اعتیاد پی برد. هم چنین ویژگی های «جامعه شناختی» ورزش، می تواند در «کاهش آسیب» اعتیاد و در عین حال «جلوگیری از بازگشت به اعتیاد» در بین افراد معتاد درمان شده، موثر باشد.
    هدف از این مقاله، بررسی روابط بین دو پدیده ی متناقض است که باید با دقت و توجه کامل، زوایای آن را مورد بررسی قرار داد.
    همه ی ما «ورزش» را به عنوان یک پدیده ی مفید می شناسیم و در مقابل رفتارهای اعتیادی به طور عام و اعتیاد به مواد به طور خاص را می توان عاملی مخرب و زیان آور در سلامت انسان ها و جوامع بشری دانست.
    روابط به دست آمده میان ورزش و اعتیاد، حاصل پژوهش ها و تحقیقات فراوانی است که در دنیا، انجام شده و در عین حال تجارب و مشاهداتی که در طی دهه ی اخیر در ایران و تحت نظر مراکز علمی مانند دانشگاه ها و ستاد مبارزه با مواد مخدر ایران به دست آمده است.
  • تازه ها
  • اخبار و تازه های اعتیاد
    پیمان حسنی ابهریان صفحه 104
    •اعتیاد ناشی از یک اختلال در تصمیم گیری است. (22 می 2013)•مکانیسم های عصبی، زمینه ساز ولع مصرف مواد (28 ژانویه 2013)•تغییر از احساس تنفر به میل شدید (6 فوریه 2013)•ارتباط نقص آنزیمی با اعتیاد (17 ژوئن 2013)•مصرف دخانیات و الکل در کنار یکدیگر باعث تشدید کاهش عملکرد شناختی می شود. (11 جولای 2013)•نقش ریتالین در درمان اعتیاد (27 ژوئن 2013)•سوء مصرف مواد، عملکرد جنسی مردان را حتی پس از بازتوانی، دچار اختلال می سازد.
    •یک مطالعه ی پیش بالینی مطرح می کند که واکسن هروئین، بازگشت به مصرف آن را متوقف می کند•واکسن کوکائین، موانع کلیدی آزمایش را پشت سر گذاشت. (8 می 2013)•آیا کودکانی که برای درمان اختلال بیش فعالی خود و نقص توجه خود ریتالین می خورند، در آینده بیشتر در معرض خطر سوئ مصرف قرار دارند؟ (29 می 2013)
  • گزارش ویژه ی خبری: واکسن های اعتیاد
    پیمان حسنی ابهریان صفحه 109
  • فهرست مقالات منتشر شده ی ایرانی در نشریات بین المللی
    صفحه 111
  • اخبار صنفی
    صفحه 113