فهرست مطالب

اقتصاد مقداری - سال هشتم شماره 3 (پیاپی 30، پاییز 1390)
  • سال هشتم شماره 3 (پیاپی 30، پاییز 1390)
  • تاریخ انتشار: 1390/07/01
  • تعداد عناوین: 7
|
  • دکتر نعمت الله اکبری، دکتر شکوفه فرهمند و سمیه جمالی صفحات 1-26
    نابرابری در توزیع درآمد ها، سرچشمه بی-عدالتی هایی مانند اختلاف طبقاتی بر اساس ثروت ها، درآمدها، مصرف و نهایتا رفاه اقتصادی میان افراد جامعه است. دستیابی به توزیع عادلانه درآمد مستلزم استفاده صحیح از ابزارهای اقتصادی است که سیاست مالی از جمله مهمترین ابزار است. مطالعه ی حاضر با استفاده از داده های مقطعی سال های 1380 و 1385 و رهیافت رگرسیون وزنی-جغرافیایی به بررسی تحلیل فضایی، اثرات مخارج دولت (مخارج جاری و عمرانی) بر نابرابری در ایران (با استفاده از شاخص نابرابری ضریب جینی) پرداخته است. بر اساس نتایج تحقیق، به طور متوسط افزایش مخارج جاری سرانه با افزایش نابرابری و افزایش مخارج عمرانی سرانه با بهبود توزیع درآمد همراه بوده است. میزان تاثیرگذاری متغیر مخارج جاری دولت بر نابرابری درآمد، بر عکس مخارج عمرانی در این سال ها با حرکت از شرق به غرب کشور بیشتر شده است. همچنین، تغییرات فضایی دو متغیر مخارج جاری و مخارج عمرانی در سال 1380 و تغییرات فضایی متغیر مخارج عمرانی برای سال 1385 تایید شده است.
    کلیدواژگان: تحلیل فضایی، ضریب جینی، رگرسیون وزنی جغرافیایی، نابرابری درآمدی، سیاست های مالی
  • دکتر بهرام سحابی، دکتر علی قنبری و علی شفیعی صفحات 27-52
    سرمایه گذاری مستقیم خارجی (FDI) یکی از بهترین روش های مطرح در زمینه ی تامین مالی پروژه های سرمایه گذاری است. به کارگیری این نوع سرمایه گذاری به جز تامین مالی، اهداف دیگری چون ارتقاء فن آوری، توسعه ی مهارت و مدیریت برای ارتقاء کیفی نیروی کار داخلی، توسعه ی بازارهای صادراتی، افزایش استاندارد تولید داخلی، افزایش رشد اقتصاد و بهبود رفاه مردم، و نیز حرکت به سوی اقتصاد بازار را دنبال می کند. هدف اصلی این تحقیق، بررسی رابطه بین نااطمینانی نرخ ارز واقعی و سرمایه گذاری مستقیم خارجی (FDI) در ایران طی دوره ی زمانی 86-1360 است. در این ارتباط، ابتدا شاخص نا اطمینانی نرخ ارز ناشی از نوسان پذیری نرخ ارز واقعی را از طریق الگوی واریانس ناهمسانی شرطی اتورگرسیون تعمیم یافته (GARCH) محاسبه گردید و به عنوان متغیر جایگزین نا اطمینانی نرخ ارز واقعی در نظر گرفته شد. آنگاه برای به دست آوردن رابطه بین نا اطمینانی نرخ ارز واقعی و FDI از روش خود بازگشتی با وقفه های توزیعی (ARDL) با معیار تعیین شوارتز- بیزین استفاده شده است. بر اساس برخی از نتایج این مطالعه نوسانات نرخ ارز بر FDI بی تاثیر بوده است. همچنین FDI با تورم، نرخ ارز با وقفه و موجودی سرمایه با وقفه رابطه ی معکوس و با شاخص حکمرانی خوب و نیروی انسانی رابطه ی مستقیم داشته است. همچنین وجود رابطه ی تعادلی بلند مدت برای FDI تایید شده است.
    کلیدواژگان: نا اطمینانی نرخ ارز، سرمایه، گذاری مستقیم خارجی، الگوی واریانس ناهمسانی شرطی اتورگرسیو تعمیم یافته) (GARCH، الگوی خود بازگشتی با وقفه های توزیعی (ARDL)
  • محمد رضا یگانگی و دکتر رحیم چینی پرداز صفحات 53-73
    پیش بینی در بازارهای مالی همواره مورد توجه پژوهشگران و سرمایه گذاران بوده است. در این میان پیش بینی شاخص بازار از اهمیت ویژه ای برخوردار است، به طوری که همزمان با توسعه ی مدل های سری زمانی، روش های پیش بینی شاخص در بازارهای مالی نیز بسیار توسعه یافته اند. در این مقاله با استفاده از ترکیب خبرگان، مدلی برای پیش بینی شاخص بورس تهران ارائه گردیده است. نتایج این پژوهش نشان داد که مدل ارائه شده توانایی بالایی در مدل بندی و پیش بینی شاخص بورس تهران دارد.
    کلیدواژگان: شاخص کل قیمت بورس تهران، پیش، بینی، مدل خود بازگشت آمیخته، ترکیب خبرگان، شبکه، های عصبی محلی، سراسری خطی
  • دکتر جعفر حقیقت، رسول حسین پور و محمد خداوردیزاده صفحات 75-88
    کشمش از جمله مهم ترین اقلام صادراتی ایران است. ایران بعد از ایالات متحده امریکا و ترکیه در رتبه ی سوم تولید و بعد از ترکیه در رتبه ی دوم صادرات کشمش جهانی قرار دارد. بنابراین، مطالعه ی عوامل تاثیرگذار بر صادرات این محصول می-تواند اهمیت قابل ملاحظه ای داشته باشد. برای برآورد مدل از رهیافت سری زمانی 85-1350 استفاده شده است. بر پایه ی نتایج، قیمت نسبی، مقدار تولید و نرخ ارز موثر اثر مثبت و صادرات کشورهای رقیب و متغیرهای مجازی انقلاب و جنگ اثر منفی روی صادرات کشمش ایران داشته است. بر همین اساس، پیشنهاد شده است که در زمینه ی فرآوری، بسته بندی، حمل و نقل و مقوله های مشابه، از سوی صادرکنندگان و نیز در صورت لزوم از طرف دستگاه های اجرایی دولتی، اقدامات مقتضی در این ارتباط صورت پذیرد. همچنین، سیستم نرخ ارز باید به طریقی مدیریت و نظارت شود که در بخش تجارت و به ویژه بخش صادرات منافع کشور و از جمله صادرکنندگان به طور مفید و امیدوارکننده تامین گردد.
    کلیدواژگان: رهیافت ARDL، صادرات رقبا، کشمش، نرخ ارز موثر
  • دکتر زهرا نصراللهی، دکتر خدیجه نصراللهی و سید مرتضی میرزابابایی صفحات 89-103
    در این تحقیق به تجزیه و تحلیل تاثیر برخی از متغیرهای اقتصادی مانند: CPI، نرخ ارز، شاخص قیمت مسکن، شاخص قیمت طلا و ارزش افزوده بخش صنعت، بر شاخص بورس اوراق بهادار با استفاده از الگوی بردارهای خود رگرسیونی (VAR) و مدل تصحیح خطای برداری (VECM) در دوره ی زمانی 85-1370 (با استفاده از داده های فصلی) پرداخته شده است. بر اساس نتایح این تحقیق در کوتاه مدت شاخص قیمت سهام تحت تاثیر مقدار شاخص قیمت سهام در دوره های قبل، نرخ ارز و ارزش افزوده ی بخش صنعت قرار داشته است. اما در بلندمدت شاخص قیمت سهام تحت تاثیر شاخص قیمت طلا، شاخص قیمت مسکن، شاخص قیمت کالاها و خدمات مصرفی، نرخ ارز،ارزش افزوده ی بخش صنعت و صادرات قرار دارد
    کلیدواژگان: بازار بورس اوراق بهادار، اقتصاد کلان، متغیرهای اقتصادی، شاخص قیمت سهام
  • دکتر کریم اسلاملوئیان، دکتر احمد صدرائی جواهری و محمد حسین دیانتی صفحات 105-128
    هدف اصلی این مقاله بررسی رابطه ی علی میان توسعه ی مالی ورشد صادرات در استان فارس است. برای این منظور از چهار شاخص نسبت سپرده ها، نسبت کل تسهیلات اعطایی به بخش خصوصی، نسبت مانده ی تسهیلات اعطایی به بخش خصوصی و نسبت تعریف گسترده ی پول M2 به تولید ناخالص داخلی استان فارس به عنوان شاخص های توسعه ی بخش مالی استفاده شده است. بر اساس برخی از نتایج از بین دو فرضیه هدایت عرضه و پیروی تقاضا که توسط پاتریک (1966) مطرح گردید، فرضیه پیروی تقاضا تائید شده است. به عبارتی دیگر، گسترش صادرات در استان فارس مقدم بر گسترش بخش مالی بوده است. بر اساس نتایج این دیدگاه تقویت می شود که افزایش صادرات استان فارس به دلیل نیاز به تامین مالی برای ورود مواد اولیه و تکنولوژی جدید و همچنین احتیاج به حمایت بیشتر برای مقابله با تکانه ها و انواع عدم اطمینان ها در اقتصاد بین الملل به دنبال خود گسترش بخش مالی را طلب می نماید
    کلیدواژگان: توسعه ی مالی، رشد صادرات، علیت گرنجری، استان فارس
  • ابراهیم انواری، دکتر منصور زراء نژاد و دکتر عنایت الله فخرایی صفحات 129-159
    یکی از مسیرهای انتقال تصمیم سازی سیاستی پولی بر بخش حقیقی اقتصاد در کوتاه مدت کانال نرخ بهره است. بررسی ادبیات تحقیقات پولی نشانگر ارتباط بین نرخ تورم، شکاف تولید و نرخ بهره است. علاوه بر اختلاف نظر در زمینه ی رابطه ی علت و معلولی نرخ بهره و تورم، درباره چگونگی و میزان اثر تغییر نرخ بهره بر سایر متغیرهای اقتصادی نظرات گوناگونی وجود دارد. در این تحقیق با استفاده از نظریه کنترل و مدل تعادل عمومی پویای تصادفی، قاعده ی کنترل همزمان تورم و شکاف تولید با انتخاب یک نرخ بهره ی حداقل سازگار با اهداف اقتصاد اسلامی و شرایط لازم برای تحقق آن شبیه سازی شده است. شبیه سازی و برآورد با استفاده از نرم افزار داینر تحت متلب و رابطه ی کنترلی با استفاده از برنامه نویسی الگوریتم کنترل متلب انجام شده است. براساس برخی از نتایج این تحقیق، پیش نیاز کنترل نرخ بهره در حداقل ممکن، کاهش نرخ تورم به سطح 3 درصد در مدت 6 سال است.
    کلیدواژگان: نرخ بهره، تورم، نظریه ی کنترل، مدل تعادل عمومی کینزینی جدید، سیاست پولی
|
  • Nematoollah Akbari, Shekufeh Farahmand, Somayeh Jamali Pages 1-26
    Income distribution inequality is the source of many other inequities which could result in economic differences regarding the wealth، income، consumption and eventually welfare in the society. Reaching income distribution equality requires an appropriate application of economic tools، one of which is known to be the fiscal policy. In the present study we used GWR method for the cross section data of the years 2001 and 2006 in order to capture the effect of government expenditure (both government final consumption expenditure and government investment) on inequity (measured by Gini coefficient) in Iran. Regarding the results an increase in government final consumption expenditure per capita on average leads to more inequity، while an increase in government investment per capita can result in more equitable income distribution. Moreover، as we move from the east to the west through the country، the effect of government final consumption expenditure on income inequality increases، whilst the effect of government investment increases in the opposite direction. Spatial disparity is also significant for government final consumption expenditure in 1380 and for government investment in 2006.
    Keywords: Spatial analysis, gini coefficient, geographical weighted regression (GWR), income inequality, fiscal policy
  • Bahram Sahabei, Ali Ghanbari, Ali Shafiei Pages 27-52
    Foreign direct investment (FDI) is one of the best methods for financing the investment projects. In addition this type of investment is used for other goals، like: technology promotion، development skills and management for enhancing the quality of domestic labor، export market development، increasing domestic production standards، increasing economic growth and improving the welfare of the people and also for moving toward a market economy. The main purpose of this paper is to investigate relationship between uncertainty of real exchange rate and foreign direct investment (FDI) in Iran during the period 1979-2008. To this end، first the index of uncertainty of exchange rate due to real exchange rate fluctuations was estimated using the generalized auto regressive conditional heteroskedasticity (GARCH) model and considered as an proxy variable for uncertainty of real exchange rate. Then the relationship between uncertainty of real exchange rate and FDI was estimated using the auto-regressive distributed lag (ARDL) with Schwartz-Bayesian criterion. The results showed that fluctuations of exchange rates has no effect on FDI. FDI has an inverse relation with inflation، lagged exchange rate and lagged capital stocks and has a direct relation with the index of good governance and human resources. The long run relation for FDI has been confirmed by the results.
    Keywords: Exchange rate fluctuations, foreign direct investment, ARDL, GARCH
  • Mohamad Reza Yeganege, Rahim Chinipardaz¬ Pages 53-73
    Forecasting in financial markets has always been of intereste for researchers and investors. In particular، forecasting the market indexes is of major importance. Index forecasting methods in financial markets have been developed along with the development of time series models. In this paper a specific model for forecasting Tehran exchange price index was proposed based on mixture of experts. The results confirmed the high performance of the proposed model in modeling and forecasting Tehran exchange price index time series.
    Keywords: Tehran exchange price index, forecasting, mixture autoregressive model, mixture of esxperts, Guassian linear local global neural network
  • Jafar Haghighat, Rasool Hoseinpoor, Mohammad Khodaverdizadeh Pages 75-88
    Raisin is one of the most important Iran،s export goods. Iran ranks third in terms of raisin production after the United States and Turkey، and second in terms of export. Thus studing the effective factors on raisin export is of most importance. To estimate the model، ARDL approach and time series of 1972-2005 was used. Results showed that relative price، real effective exchange rate and production quantity have positive effect، and rival exporters and the Revolution and War (dummy variables) have negative effect on raisin in Iran. Thus we offer that exporters as well as government should pay more attention to Raisin processing، packing and shipping. The government and Central Bank should manage exchange rate system in a way to make raisin export advantageous for exporters.
    Keywords: ARDL, effective exchange rate, export, raisin
  • Zahra Nasrollahi, Khadeje Nasrollahi, Sayed Morteza Mirzababaee Pages 89-103
    In this study we examined the relationship between Tehran stock exchange price index and some macroeconomic variables such as CPI، exchange rate، house price index، gold price index and value added of industry during 1991-2006 using VAR and VECM approach. According to the results، stock exchange price index is affected by its own lages، exchange rate and value added of industry، in short run، while it is influenced by gold price index، house price index، CPI، exchange rate، value added of industry and export، in long run.
    Keywords: Macroeconomic variables, stock market, risk, VECM, VAR
  • Karim Eslamloueyan, Ahmad Sadraei Javaheri, Mohammed Hussein Dianati Pages 105-128
    The main goal of this research is to investigate the causal relationship between financial development and export growth in Fars province. To this end four different indices including private deposit ratio، banking credit to private sector، credit balance ratio and M2 to GDP ratio were to estimate financial development. The results of the estimation showed that there is unidirectional causality form export growth to financial development. As a result، the findings support the demand following hypothesis for Fars and reject the supply leading theory advocated by Patrick (1966). This indicates that the expansion of exports leads to financial development. This might be due to the demand of exporting firms for financing their imports of raw materials، primary and capital goods، new technology and also for receiving financial supports against foreign uncertainties and domestic shocks.
    Keywords: Financial development, exports, granger causality, Fars
  • Ebrahim Anvari, Mansour Zarra, Nezhad, Enayatolla Fakhraee Pages 129-159
    Interest rate channel is one of the important transmission paths that affect the real sector of the economy. Review of optimal monetary policy literature shows the existance of relationship between inflation، output gap and interest rate. In addition to disagreements of causality of interest rate and inflation، there are different views on how interest rate affects economic variables. The main objective of this study is to simulate simultaneous control of inflation and out put gap in a minimum interest rate، consist with Islamic economics، using control theory and dynamic stochastic general equilibrium model. Dynare software was used to do the simulation، and Matlab was applied to write the control algorithm code as well as to estimate the controller equation. The result of the study showed that prerequisite for controlling interest rate toward its minimum level is to reduce inflation rate to reach the level of 3 percent during 6 years period.
    Keywords: Zero interest rate policy, inflation, control theory, dynamic stochastic general equilibrium model, monetary policy