فهرست مطالب

اقتصاد مقداری - سال نهم شماره 1 (پیاپی 32، بهار 1391)
  • سال نهم شماره 1 (پیاپی 32، بهار 1391)
  • تاریخ انتشار: 1391/01/01
  • تعداد عناوین: 7
|
  • عبدالرحمن آرام، دکتر لطفعلی عاقلی کهنه شهری صفحات 1-17
    آب به عنوان یکی از مهمترین نیازهای بشر، در زندگی روزمره دارای نقش حیاتی است. آگاهی از میزان تقاضای مورد نیاز آب برای سیاست گذاری مدیریت تقاضا، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. در این مطالعه مدلی ترکیبی (تلفیقی از مدل های خطی و غیر خطی) منطبق با شرایط و ساختار اقلیمی شهر تهران و متغیرهای موثر بر مصرف آب برای پیش بینی تقاضای کوتاه مدت آب شهری طراحی شده است. با کمک این مدل، تقاضای روزانه آب شهری برای 10 روز بعد بر اساس مدل های ARIMA، شبکه عصبی و مدل تلفیقی تبدیل موجک، پیش بینی شده است. سپس مقادیر پیش بینی شده هر یک از مدل ها، توسط معیار ارزیابی MAPE و R2 در پیش بینی گام به گام و مجموع 10 روز مورد ارزیابی قرار گرفته است. در نهایت برای تقاضای روزانه آب شهر تهران، مدل تلفیقی تبدیل موجک با خطای کم (دقت پیش بینی بالا) به عنوان مدل بهینه انتخاب شده است.
    کلیدواژگان: پیش بینی، تقاضا، آب شهری، تبدیل موجک، شبکه های عصبی
  • دکتر کیومرث شهبازی، زهرا طالبی* صفحات 19-35
    با توجه به اهمیت قانون اوکان در سیاست گذاری اقتصادی، بررسی رابطه ی نرخ بیکاری و تولید واقعی در سطح استان ها، سیاست های اقتصادی کاراتر و کاهش بیکاری در سطوح استانی و ملی را در پی خواهد داشت. هدف از این تحقیق تخمین ضریب اوکان برای استان های مختلف کشور و تعیین تفاوت های استانی رابطه ی بین تولید واقعی و نرخ بیکاری است. در این پژوهش با استفاده از داده های استانی طی دوره ی 86-1380 و روش داده های پانل، ضرایب اوکان 28 استان کشور برآورد شده است. بر اساس برخی از نتایج، قانون اوکان در 10 استان کشور برقرار و نسبتا با ثبات بوده است. در 12 استان کشور قانون اوکان برقرار نبوده است. در بقیه ی استان ها برقراری آن از استحکام کافی برخوردار نبوده است. همچنین، نتایج آزمون والد بیانگر تفاوت معنی دار ضرایب اوکان در استان های مختلف از لحاظ آماری بوده است.
    کلیدواژگان: قانون اوکان، تولید، بیکاری، داده های پانل، استان های کشور
  • حمیدرضا حلافی، دکتر سید ناصر سعیدی صفحات 37-53
    حرکت روان سرمایه در بازارهای مالی بین المللی ارتباط متقابل و پویای بازارهای سرمایه و ارز را در پی داشته است، به طوری که هرگونه تغییر در متغیرهای مهم این بازارها به طور سریع به وسیله ی سازوکارهایی به بازار دیگر انتقال یافته است. بر این اساس، در تحقیق حاضر ارتباط متقابل نااطمینانی در نرخ دلار و شاخص کل قیمت سهام بورس تهران و عکس العمل های پویای هر کدام نسبت به دیگری مورد بررسی تجربی قرار گرفته است. بر اساس نتایج این تحقیق، وجود حداقل یک رابطه ی تعادلی بلندمدت بین نااطمینانی نرخ ارز و نااطمینانی شاخص قیمت سهام بورس تهران تایید شده است. همچنین برای هیچکدام از وقفه های صفر تا ده، نااطمینانی در شاخص کل قیمت سهام علت بی-ثباتی در نرخ ارز نبوده است. اما فرضیه ی عدم وجود رابطه ی علی از نرخ ارز به سمت نااطمینانی در شاخص قیمت سهام برای بسیاری از طول وقفه ها رد شده است. بنابراین یک رابطه ی علی یک طرفه از سوی نااطمینانی نرخ ارز به سمت نااطمینانی در شاخص کل قیمت سهام وجود داشته است.
    کلیدواژگان: نرخ ارز، شاخص قیمت سهام، نااطمینانی، واکنش های متقابل
  • دکتر سید نظام الدین مکیان، دکتر سید محمد حسن مصطفوی، راضیه حاتمی، محمدرضا دهقانپور صفحات 55-70
    از نظر اغلب اقتصاددانان، تجارت بین الملل دارای نقش با اهمیتی در توسعه ی انسانی است. تجارت از طریق مستقیم و غیرمستقیم بر توسعه ی انسانی تاثیر گذار است. بررسی نظریات توسعه نشانگر رابطه ی مثبت میان تجارت خارجی و توسعه ی اقتصادی است. بر اساس برخی از نظریات علی رغم اثر مثبت تجارت بر توسعه، این عامل دارای تاثیر منفی بر فرهنگ بومی و اقتدار ملی به خصوص در کشور های در حال توسعه بوده است. در این تحقیق اثر رشد تجارت بر توسعه با استفاده از رشد شاخص توسعه ی انسانی برای کشورهای منتخب آسیایی بررسی شده است. بدین منظور، از الگوی داده های تابلویی و روش GMM سیستمی برای بررسی رابطه بین رشد تجارت و رشد شاخص توسعه ی انسانی استفاده شده است. نمونه مورد مطالعه شامل 16 کشور منتخب طی دوره ی 2009- 1975 بوده است. بر اساس برخی از نتایج، رشد تجارت بر ارتقای شاخص توسعه ی انسانی و در نتیجه رفاه اجتماعی تاثیر مثبت و معنادار داشته است.
    کلیدواژگان: شاخص توسعه ی انسانی، رشد تجارت، SGMM
  • دکتر عبدالمجید آهنگری، آذین خرم زاده* صفحات 71-86
    بر اساس تجربه ی تاریخی کشورهای صنعتی و روند چند دهه ی اخیر کشورهای تازه صنعتی شده و نیز دیدگاه اقتصاددانان، تغییرات ساختاری در راستای صنعتی شدن کشورها در کنار عوامل سنتی رشد، یعنی نیروی کار و سرمایه از عوامل بالقوه رشد اقتصادی محسوب می شوند. بر این اساس، در پژوهش حاضر اثرات تغییرات ساختاری در اقتصاد متکی به نفت ایران در زمینه ی تولید، صادرات و بهره وری نیروی کار بر رشد اقتصادی مورد بررسی قرار گرفته است. این پژوهش با استفاده از آمار سری زمانی دوره ی 87-1347 و روش اقتصاد سنجی ARDL صورت گرفته است. بر اساس برخی از نتایج از بین سه متغیر ساختاری مورد نظر در این پژوهش، افزایش نسبت بهره وری بخش صنعت و معدن به بخش کشاورزی در کوتاه مدت و بلندمدت اثر مثبتی بر رشد اقتصادی کشور داشته است. اما تغییرات ساختاری در اقتصاد ایران از کانال افزایش سهم بخش صنعت و معدن در GDP و صادرات کل، بر خلاف تجربه ی کشورهای صنعتی و تازه صنعتی شده بر رشد اقتصادی کشور تاثیر منفی داشته است. این تفاوت می تواند بیشتر ناشی از تسلط شدید درآمد های نفتی بر تحولات صنعتی در اقتصاد ایران باشد، در حالی که جریان صنعتی شدن در کشورهای صنعتی، درونی بوده و ریشه در تحولات و پیشرفت تکنولوژی داشته است.
    کلیدواژگان: تغییرات ساختار اقتصادی، رشد اقتصادی، ARDL، ایران
  • دکتر عزت الله عباسیان و طیبه خاتمی صفحات 87-111
    کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی از اهداف سندچشم انداز و برنامه های توسعه ی چهارم و پنجم است. برای کاهش این وابستگی باید جایگزین مناسبی برای این منبع درآمدی یافت. در این رابطه درآمدهای مالیاتی به عنوان بهترین جایگزین قابل تعریف است. در این مطالعه با استفاده از معادلات بلمن، مسیر بهینه ای برای کاهش وابستگی بودجه ی دولت به درآمد-های نفتی تعیین شده است. از اهداف این تحقیق تامین مخارج عمومی از محل مالیات در پایان سند چشم انداز و همچنین تامین مخارج دولت از منابع درآمدهای مالیاتی در پایان برنامه ی پنجم توسعه اقتصادی- اجتماعی بوده است.
    کلیدواژگان: درآمد مالیاتی، درآمد، نفتی، برنامه ریزی پویا، معادلات بلمن
  • دکتر محمد نادعلی، جواد رضایی، دکتر احمد صلاح منش صفحات 113-131
    هدف از این مقاله محاسبه ی رشد بهره وری بخش نفت و یافتن جهت ارتباط میان رشد بهرهوری و رشد بخش نفت در اقتصاد ایران است. بر این اساس پس از محاسبه ی رشد بهرهوری بخش نفت طی دوره ی زمانی 86-1360 و مرور بررسی مبانی نظری و مطالعات تجربی انجام شده در زمینه ی ارتباط میان بهره وری و رشد، به بررسی رابطه ی علی میان رشد بهرهوری و رشد بخش نفت، با استفاده از تکنیک آزمون ریشه ی واحد و هم انباشتگی در چارچوب روش خود رگرسیون برداری و بردار تصحیح خطا، پرداخته شده است. بر اساس برخی از نتایج، وجود رابطه ی مثبت میان رشد بهرهوری و رشد بخش نفت در ایران با علیت گرنجری از طرف رشد بهرهوری به رشد بخش نفت تایید شده است.
    کلیدواژگان: بهره وری کل عوامل تولید، رشد اقتصادی، بخش نفت
|
  • Abdol, Rahman Aram, Lotfali Agheli Pages 1-17
    Water as one of the most important human needs plays a vital role in everyday life. Therefore, awareness of the required amount of water demand is of particular importance to policy-making in line with demand management. In this study, a hybrid model (a combination of linear and non-linear models) has been designed to predict short-term urban water demand which mathces with the climatic conditions and structure of Tehran and variables affecting the water consumption. With using the model, daily urban water demand for the next 10 days was predicted based by ARIMA, Artificial Neural Netwoks (ANN) and Wavelet Transform hybrid models. Then the forecasted values of mentioned models were evaluated by MAPE and R2 criteria in step-by-step and full 10 days predictions. Finally, wavelet transform hybrid model with low error (high prediction accuracy) was selected as an optimal model for predicting daily water demand of Tehran.
    Keywords: Forecasting, ödemand, urban water, wavelet transform, artificial neural networks
  • Kiumars Shahbazi, Zahra Talebi Pages 19-35
    Considering the importance of the Okun’s law in economic policy making، the investigation of the relationship between unemployment and real production at provincial level lead to more efficient economic policies facing unemployment at provincial and national level. The aim of this paper is to estimate the Okun’s coefficients for different Iranian provinces and to determine provincial differences in relationship between GDP and unemployment rate. We estimated the Okun’s coefficients across the provinces using data over the period 2001-2008 and panel data model. The results showed that the Okun’s law holds for 10 provinces and does not hold for 12 provinces and is not robust for other provinces. Moreover، using Wald test، the results also showed that the Okun’s coefficients are statistically different among different provinces.
    Keywords: Okun's law, production, unemployment, panel data, iranian Provinces
  • Hamid Reza Hallafi, Said Nasser Saeedi Pages 37-53
    The easy flow of capital in international markets has led to dynamic relationship between exchange rate and capital in two ways: where any change in the determining parameters of one affects the other. The present study attempts to investigate the relationship between the uncertainty of the exchange rate of the dollar to the rial and the stock price index of the Tehran stock market as well as the dynamic reaction of each in relation to the other. The findings showed the existent of least one long run equilibrium relationship between the uncertainty of the exchange rate and the uncertainty of the stock price index of the Tehran stock market. Thes results also showed that neither of the uncertainty lags between zero and ten affected the stock price index. Thus rejection of the hypothesis indicates that there exists no causality relationship from the exchange rate to uncertainty in the stock price index for most of the lag duratign. Therefore، there exists a one-way causality relationship from the uncertainty of the exchange rate to the uncertainty in the stock price index.
    Keywords: Exchange rate, stock price index, uncertainty, dynamic reaction
  • Seyed Nezamuddin Makiyan, Seyed Mohammad Hassan Mostafavi, Raziye Hatami, Mohammad Reza Dehghanpour Pages 55-70
    The role of international trade on human development is important for economists. Some studies emphasize that there is a positive link between trade and economic development، while others believe that trade has a negative impact on national sovereignty and indigenous culture of countries. In this paper، we attempt to address this argument by examining the impact of international trade on countries’ social developments as measured by the Human Development Index. We have utilized a System Generalized Method of Moments procedure in a panel data framework، using the data for the 16 countries in the period of 1975- 2009. The results showed that increases in trade are positively associated with increases in the human development، which eventually leads to the social welfare of the society.
    Keywords: Human Development Index, Trade Growth, System GMM
  • Abdolmajid Ahangari, Azin Khoramzadeh Pages 71-86
    In view of historical experiences and theorical studies، economic structural changes can effect economic growth through improving utilization of resources along with the main factors، i. e. capital and labour. This paper studies the role of economic structural changes using the share of manufacturing sector in GDP and in total export، as well as the ratio of labour productivity in manufacturing sector to agriculture sector. The results showed that the share of manufacturing sector in GDP and in total export، have negative affects on economic growth. These results are consistent with of historical experiments in industrialized and new industrialized countries. The results also showed that the ratio of labour productivity in manufacturing sector to agriculture sector has a positive affect on economic growth in Iran.
    Keywords: Economic structural changes, economic growth, ARDL, Iran
  • Ezatollah Abbasian, Tayebeh Khatami Pages 87-111
    Reducing government budget dependency on oil revenues is one of the Iranian twenty- year vision (Iran vision 1404) document goals and also fourth and fifth economic-social development plan targets in Iran. Therefore، to reduce government budget dependency on oil، the best way is to increase tax revenues as the best alternative. In this study، the Bellman equations were used to determine the optimal path for tax revenues in order to reduce the budget dependency. The main objecfives the study were to obtain the optimal tax path for government public expenditure in the final year of Iran vision 1404، and also to finance government current expenditure by tax revenues in the last year of fifth economic-social development plan.
    Keywords: Tax revenues, oil revenues, dynamic programming, bellman equation
  • Mohammad Nadali, Javad Rezaee, Ahmad Salahmanesh Pages 113-131
    This paper examines the relationship between productivity growth and oil growth during the period of 1981-2007. It first، reviews the theoretical and empirical a literature and measures productivity growth in Iranian oil sector. The paper also examines the causal link between productivity growth and oil growth in Iran using unit root and co- integration techniques within a bi-Variate Vector Auto – Regressive (bVAR) and Vector Error Correction (VEC) framework. The results revealed a positive relationship between productivity growth and oil growth in Iran. The causation is directed from productivity growth toward oil growth.
    Keywords: Total factor productivity (TFP), economic growth, oil sector