فهرست مطالب

انوار معرفت - پیاپی 4 (پاییز و زمستان 1391)
  • پیاپی 4 (پاییز و زمستان 1391)
  • 140 صفحه، بهای روی جلد: 10,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1392/07/20
  • تعداد عناوین: 7
|
  • سید یدالله یزدان پناه، محمود جوادی والا صفحه 7
    جری و تطبیق از اقسام تاویل عرفانی است که از ویژگی جهان شمولی و جاودانگی قرآن کریم نشئت می گیرد. جری یعنی تطبیق الفاظ و آیات کلی یا جزئی قرآن بر همه موارد و مصادیقی که تا ابد بر آن الفاظ و آیات انطباق پذیر است. برخی گمان کرده اند جری و تطبیقاتی که در بسیاری از روایات شیعه و تفاسیر روایی شیعه آمده است، تفسیر انحصاری آن آیات است. برخی قرآن پژوهان نیز گمان می کنند تاویل و معانی بطونی قرآن منحصر در جری و تطبیق است. در این نوشتار ضمن پاسخ دادن به این شبهات، اقسام و انواع جری و تطبیق و نیز روش ها، مبانی و آسیب های آن بررسی شده است.
    کلیدواژگان: جری و تطبیق، تاویل، تفسیر، ظاهر، باطن
  • حسن رمضانی، محسن پارسانژاد صفحه 33
    حقیقت انسان تنها مرتبه روحی و کمال او، صرفا تجرد از تعلقات مادی و تبدیل شدن به عقول و مجردات نیست، بلکه حقیقت انسان، قلب و هویت جمعی اوست که به واسطه احدیت جمعیت خود دریافت کننده تجلیات جمعی کمال الهی می گردد.
    همه بحث های عرفان عملی در تبیین منازل و مقامات سلوک الی الله ، توصیف حالات قلب است و اساس عرفان نظری، در توضیح هستی و تعینات آن، در حقیقت بیان قلب یا حقیقت انسان است که «من عرف نفسه فقد عرف ربه». قلب با حرکت و سلوک باطنی خود در مراتب وجود، می تواند به بالاترین و کامل ترین مرتبه ظهور برسد؛ یعنی تعین اول، که باطنی ترین تعین، منشا و اصل همه ظهورات است و نهایت درجه معرفت حق تعالی در این مرتبه حاصل می گردد.
    نوع انسان به دلیل برخورداری از حقیقت قلبی، استعداد جمع تمام حقایق اسمایی را دارد. این قابلیت تنها در افرادی که از آنها با عنوان خلیفه و حجت خداوند یاد می شود، به فعلیت کامل می رسد. ازاین رو، درجه کمال و مقام هر فرد انسانی، وابسته به میزان فعلیت رساندن این استعداد و ابراز حقیقت انسانی خویش است.
    کلیدواژگان: قلب، روح، نفس ناطقه، برزخیت و تعین اول
  • مسعود اسماعیلی صفحه 49
    شیخ اشراق، معرفت عرفانی نفس را از سنخ اضافه اشراقیه می داند. اضافه اشراقیه در فلسفه شیخ اشراق، اقسامی دارد؛ قسمی از آن عبارت است از مشاهده نفس نسبت به انوار دیگر در موطن خود آن انوار و منظور از اضافه اشراقیه به عنوان ماهیت معرفت عرفانی، همین نوع است. وی این معرفت و شهود را متوقف بر مجاهده و سلوک می داند. سهروردی در تحلیل حقیقت این اضافه اشراقیه، از هویت ادراک حسی بهره می گیرد. شهود و معرفت عرفانی از دیدگاه وی، مواجهه بی واسطه با معلوم خارجی است که نفس، با تابانیدن نور مجرد بر امور مجرد نورانی (انوار) به آن دست می یابد. مصحح اضافه اشراقی نفس به امور بیرونی، همین نوری است که از سوی نفس به سمت آن امور ساطع می شود که سبب برقراری ارتباطی یک سویه (از سوی نفس به سمت امور خارجی) میان نفس و مدرک خارجی می شود که با اضافه مقولی، که رابطه ای دوسویه است، متفاوت است. بدین ترتیب، معرفت عرفانی از منظر شیخ اشراق، ساختاری دو وجهی (عالم معلوم) دارد که نوعی رابطه مستقیم و بی واسطه (نه اتحاد) عالم با متعلق علم است و با نوعی فاعلیت علمی نفس درباره معلوم تحقق می پذیرد. نپذیرفتن اصالت وجود و رد اتحادی بودن شهود از سوی شیخ اشراق، باعث می شود که نتوان به درستی، امکان تحقق علم بی واسطه برای نفس را پذیرفت.
    کلیدواژگان: شناخت عرفانی، ماهیت شناخت عرفانی، شیخ اشراق
  • محمد میری صفحه 73
    ابن عربی در تبیین چگونگی ارتباط میان نفس ناطقه انسانی، که هویت عقلی دارد، با بدن جسمانی، «مرتبه مثالی انسان» و «روح بخاری» را به عنوان دو پل ارتباطی، که وظیفه وساطت میان نفس و بدن را به عهده دارند، مطرح می کند. در بحث روح بخاری، میان ابن عربی و فلاسفه، چندان اختلافی به چشم نمی خورد، اما اصل اثبات مرتبه مثالی برای انسان و تبیین نقش آن در ایجاد ارتباط میان نفس ناطقه و بدن مادی، از ابتکارات باارزش ابن عربی است. وی برای اشاره به مرتبه مثالی انسان، از تعابیر و اصطلاحاتی همچون «نفس حیوانی» و «روح حیوانی» استفاده می کند.
    این مقاله بر آن است که با تحقیق درباره دیدگاه ابن عربی در مسئله رابطه نفس و بدن، گوشه ای از نظریات عارفان را در این باب روشن سازد.
    کلیدواژگان: نفس، بدن، ابن عربی، روح بخاری، مرتبه مثالی، انسان
  • داود حسن زاده کریم آباد صفحه 89
    نگاه هستی شناختی و سلوکی به مسئله قرب حق و خلق با یکدیگر و بیان مراتب آن در عرفان اسلامی اهمیت زیادی دارد. از منظر هستی شناسی عرفانی، که مبتنی بر وحدت شخصیه وجود و نظریه تجلی است، دو وجه ارتباطی عام و خاص میان خلق و حق وجود دارد؛ قربی را که انسان در سایه پیمودن دو راه ارتباطی باواسطه و بی واسطه بین خود و حق، به دست می آورد، «قرب سلوکی» می نامند. در مقابل، «قرب وجودی»، همان جلوه حق بودن انسان است. قرب سلوکی در سایه بهره مندی از نوافل و فرائض، خود مراتبی دارد که با تحصیل نوافل یا جمع میان نوافل و فرائض و... مراتبی از دایره کمال و ولایت و دوایر نظیر آن ترسیم می شود. همچنین نیز با تقدم و تاخر یکی از آن دو، که «سیر محبی» یا «سیر محبوبی» نامیده می شود، به اعتباری دیگر چهار مرتبه محبت، توحید، معرفت و تحقیق با عنوان مراتب قرب شکل می گیرد.
    کلیدواژگان: قرب سلوکی، قرب وجودی، قرب نوافل، قرب فرائض، مراتب قرب
  • سید محمد موسویان صفحه 107
    امروزه با فروپاشی نظام های مادی، مارکسیسم و فرویدیسم، خلا ناشی از فقدان ایمان و معنویت و به دنبال آن، نیاز بشر به معنویت و عرفان بیشتر احساس می شود. پائولوکوئلیو، رمان نویس مشهور برزیلی، نویسنده ای است که با زیرکی از این فرصت و موقعیت استفاده کرده و به منظور پرکردن خلا معنوی موجود در جهان، داستان هایی به ظاهر عرفانی می نویسد. وی اندیشه های عرفانی خود را از عناصر بومی و اعتقادات مذهبی هر آئین و منطقه ای وام گرفته است. شمنیسم، تائوئیسم و عرفان سرخ پوستی، از جمله مواردی است که بیش ترین تاثیر را بر اندیشه و آثار وی داشته اند. طبیعت گرایی، سحر و جادو، مواد مخدر، رقص و موسیقی و روابط آزاد جنسی، از عناصر مشترک بین شمنیسم، تائوئیسم و عرفان سرخ پوستی است که البته در ادبیات عرفانی پائولوکوئلیو بازتاب گسترده ای داشته است.
    کلیدواژگان: پائولوکوئلیو، معنویت مدرن، شمنیسم، خلسه، تائوئیسم جادویی، لائوتسه، عرفان سرخ پوستی
  • الخلاصه
    صفحه 127
|
  • Sayyed Yadullah Yazdanpanahmahmud Jawadi Wala Page 7
    Jari and Tatbiq (Applicability and conformity) are two kinds of mystical esoteric commentary, which originate from the universality and eternity of the holy Quran. Jari (Applicability) means application of general and particular words and verses of the Quran to all the cases and instances to which these words and verses are applicable until the Day of resurrection. Some suppose that Jari and Tatbiq mentioned in most Shiite traditions and commentaries based on Shiite traditions are exclusive commentary of related verses. Some researchers in the field of the Quran also suppose that esoteric commentary and inner meanings of Quran are limited to Jari and Tatbiq. The present paper reviews the kinds of Jari and Tatbiq, their methods, foundations and damages and resolves these doubts.
    Keywords: Jari, Tatbiq (applicability, conformity), esoteric commentary, commentary, outward, inward
  • Hassan Ramezani, Muhsen Parsanezhad Page 33
    Man's reality refers not only to his spiritual stage and perfection and to mere detachment from material belongings and changing into intellects and nonmaterial things; rather, man's reality is his heart and collective identity which receives collective manifestations of divine perfection through the oneness of his folk.All the discussions about practical mysticism which seek to define the stages and stations of the journey towards God describe heart states, and the basis of theoretical mysticism in explaining the existence and its determinations is, in fact, a reflection of man's heart or reality, and idea which is expressed in: "he who knows himself, surely knows his God". Through its inner motion and journey throughout the stages of existence, the heart can reach the highest and most perfect stage of manifestation, i.e., the first determination which is the most inner determination and origin and of all manifestations. It is in this stage that utmost degree of one's knowledge of the Most High God is reached.Mankind has the capacity to gather all the realities relating to Divine Names because he has heart reality. This capacity reaches its utmost only in those who are referred to as God's vicegerent and argument. Therefore, the degree of perfection and station of every individual depends on the degree of his/her realization of this capacity and the human reality he/she shows.
    Keywords: heart, spirit, intellective soul, interworld, first determination
  • Masood Ismaili Page 49
    Master of illumination regards soul's mystical knowledge as a kind of illuminative attribution. Illuminative attribution as the nature of mystical knowledge means observing the soul in relation to other lights in their abode. This knowledge and intuition is contingent upon inner striving and mystic journey. Sohrevardi uses the essence of sensual perception to analyze the reality of this illuminative attribution. By sensual perception, he means soul's direct exposure to external perceived object, which is realized through emanation of light beam from eye towards the object of perception. According to Sohrevardi's view, mystical intuition and knowledge is direct exposure to external object of knowledge, to which soul attains by shining abstract light to luminous abstract objects (the lights). Soul's irradiation to other lights shows that mystical intuition is always accompanied by a kind of scientific agency or attention and concern, in Master of Illumination's view. Master of illumination believes that this relation or attribution is not a kind of identification, because he totally rejects identification of knower and knowable. In Master of Illumination' view, therefore, mystical knowledge has a two-dimensional structure (knower and knowable) which is a kind of direct relationship (not identification) between knower and object of knowledge and is realized by a kind of soul's scientific agency about knowable.
    Keywords: mystical knowledge, the nature of mystical knowledge, Master of Illumination
  • Mohammad Miri Page 73
    In elaborating on how human intellective soul which has a rational identity is related to corporeal body, Ibn 'Arabi propounds the idea that "man's imaginal stage" and "vaporous spirit" represent two linking bridges which have the duty of mediating between soul and body. There is not so much difference between Ibn 'Arabi's view and that of other philosophers about vaporous spirit, but the very idea of proving the existence of imaginal stage for man and demonstrating its role in establishing the relationship between intellective soul and corporeal body is one of the valuable innovations which has no record in the theories and sayings of those who preceded Ibn 'Arabi. He uses such terms and expressions as "animal soul" and "animal spirit" to refer to man's imaginal stage. The present paper tries to shed light on some of mystic's views on the relationship between soul and body by investigating Ibn 'Arabi's view on the issue.
    Keywords: soul, body, Ibn Arabi, vaporous spirit, man's imaginal stage
  • Davood Hassanzadeh Karimabad Page 89
    The ontological and spiritual wayfaring-based view about creation's proximity to God and elucidating its degrees are of great importance in Islamic mysticism. Creation's relationship with God is - in the view of mystical ontology which is based on the individual unity of existence and theory of manifestation- either general (indirect or particular (direct). The proximity which man achieves by traversing through these two ways of his direct and indirect relationship with God is called "spiritual wayfaring-based proximity" contrasted with "existential proximity" which refers to man's manifestation of man's truth, whether man understands it or not. In the view of supererogatory rituals and obligations, spiritual wayfaring-based proximity has many degrees. By performing supererogatory rituals or both supererogatory rituals and obligations, the degrees of circle of perfection and authority and similar circles are defined which represent the degrees of proximity. The superiority and posteriority of any one of these two which are called "lover's journey" and "journey of the beloved" form four degrees of proximity: love, unity, knowledge, and research.
    Keywords: spiritual wayfaring, based proximity, existential proximity, proximity through performance of supererogatory rituals, proximity through performance of obligations, degrees of proximity
  • Sayyed Mohammad Moosawiyan Page 107
    With the collapse of materialistic systems, Marxism and Freudism, the vacuum resulted from lack of faith and spirituality followed by man's need for spirituality and mysticism is more felt today. Paulo Coelho, a famous Brazilian novelist, has cleverly taken the advantage of this and situation and started to write apparently mystical novels to fill the existing spiritual vacuum. He has borrowed his mystical thoughts from indigenous cultural elements and religious beliefs of any religion and region. Shamanism, Taoism and Indian (Native Americans) mysticism are among the beliefs which have greatly influenced his thought and works. Naturalism, magic and sorcery, drugs, dance, music, and free sexual relations are common elements of Shamanism, Taoism, and Indian mysticism and, of course, they have been extensively reflected in Paulo Coelho's mystical literature.
    Keywords: Paulo Coelho, modern spirituality, Shamanism, ecstasy, magical Taoism, Lao, Tzu, Indian mysticism