فهرست مطالب

  • پیاپی 6 (پاییز 1392)
  • تاریخ انتشار: 1392/08/05
  • تعداد عناوین: 7
|
  • اسدالله فرزین وش، امید فرمان آرا، شاپور محمدی صفحه 7
    در این مقاله با استفاده از رویکرد تجزیه وتحلیل موجک رابطه بین بازارهای نقدی و آتی سکه طلا در زمان مقیاس های مختلف بررسی و نسبت بهینه پوشش ریسک در افق های زمانی مختلف برآورد شده است. برای این منظور از تبدیل موجک گسسته حداکثر همپوشانی استفاده شده و نتایج حاصل از تجزیه موجک حاکی از آن است که واریانس بازدهی هر دو بازار نقدی و آتی در زمان مقیاس های بزرگ تر، کاهش می یابد. همچنین براساس ضریب همبستگی برآوردشده، یک رابطه مثبت بین بازدهی دو بازار نقدی و آتی سکه طلا وجود دارد که با افزایش زمان مقیاس قوی تر می شود. نسبت بهینه پوشش ریسک و درجه کارایی پوشش ریسک نیز در افق زمانی بلندمدت افزایش می یابند و مقایسه مطلوبیت اکتسابی از پوشش ریسک بیانگر آن است که کارایی استراتژی های پوشش ریسک تنها به افق زمانی بستگی ندارد، بلکه به درجه ریسک گریزی سرمایه گذاران نیز مربوط می شود.
    کلیدواژگان: نسبت بهینه پوشش ریسک، رویکرد تجزیه وتحلیل موجک، درجه کارایی پوشش ریسک، تابع مطلوبیت طبقه بندی JEL:، G11 G13
  • رضا بوستانی صفحه 41
    ماهیت چرخه های تجاری در کشورهای توسعه یافته و درحال توسعه متفاوت است. در کشورهای توسعه یافته چرخه های تجاری زودگذر است و حول روند رشد بلندمدت پایدار شکل می گیرد. درحالی که در کشورهای درحال توسعه علاوه بر چرخه های تجاری زودگذر، روند رشد بلندمدت نیز ناپایدار است؛ بنابراین در این کشورها تغییر در روند رشد نیز می تواند خود منشاء چرخه های تجاری در این کشورها باشد. در این مقاله با استفاده از سری های زمانی فصلی برای اقتصاد ایران چرخه های تجاری از روند رشد بلندمدت تفکیک شد. همچنین برای تفکیک اثرات تکانه ها، یک مدل تعادل عمومی پویا با تکانه زودگذر به بهره وری کل عوامل تولید و تکانه پایدار به رشد بهره وری نیروی کار مورد استفاده قرار گرفت، و پارامترهای مدل با استفاده از روش بیزین و داده های فصلی تخمین زده شد. سپس چرخه های تجاری در اقتصاد ایران با متناظر آن در مدل مقایسه شد. مدل با پارامترهای تخمین زده شده به خوبی می تواند چرخه های تجاری در اقتصاد ایران را شبیه سازی کند. به علاوه پارامتر ماندگاری تخمین زده شده برای تکانه رشد بهره وری نیروی کار بالاتر از پارامتر ماندگاری تکانه های بهره وری کل است، و تخمین پارامتر ماندگاری تکانه های بهره وری کل در این مطالعه بسیار کمتر از آن چیزی است که در مطالعات دیگر گزارش شده است. این نتایج نشان می دهد که تکانه به روند رشد عامل تعیین کننده نوسانات در اقتصاد ایران است.
    کلیدواژگان: مدل تعادل عمومی پویا، تکانه به روند رشد، چرخه های تجاری، تخمین بیزین طبقه بندی JEL: C11، E32
  • احمد جعفری صمیمی، علی صالحی صفحه 59
    این مقاله درپی تعیین موقعیت بخش حمل و نقل در اقتصاد استان های ایران و تاثیر آن بر رشد اقتصادی این استان ها است. در این مقاله براساس آخرین اطلاعات مربوط به حساب های منطقه ای استان ها که مرکز آمار ایران در سال 1391 منتشر کرده است، به ارزیابی مزیت نسبی ارزش افزوده حمل ونقل هوایی در استان های ایران و مقایسه وضعیت بین استان ها پرداخته می شود. در ادامه اثر مزیت نسبی حمل ونقل هوایی بر رشد اقتصادی در طول برنامه چهارم توسعه بررسی می شود. نتایج نشان می دهد که در حمل ونقل هوایی به ترتیب استان های هرمزگان، خراسان رضوی، تهران و سیستان وبلوچستان بیشترین مقدار شاخص مورد نظر را در طول برنامه چهارم توسعه به خود اختصاص داده اند. همچنین، نتایج برآورد براساس رگرسیون داده های تابلویی نشان می دهد که در دوره مورد بررسی اثر مزیت نسبی ارزش افزوده حمل ونقل هوایی بر رشد اقتصادی مثبت و معنادار است.
    کلیدواژگان: مزیت نسبی آشکار، حمل ونقل هوایی، رشد اقتصادی، داده های تابلویی، استان های ایران طبقه بندی: JEL R49، L93، L98
  • سعید دائی کریم زاده، صابر معتقد صفحه 87
    با توجه به نقش بهبود فضای کسب و کار و تسهیل تجاری در افزایش قدرت رقابت پذیری بنگاه ها و شاخص تجارت فرامرزی و نیز اهمیت آزادسازی مالی و تجاری در روند رشد و توسعه، در این پژوهش با استفاده از روش پانل دیتا به بررسی نقش بهبود فضای کسب وکار، تسهیل تجاری و آزادسازی مالی و تجاری در رشد اقتصادی و توسعه مالی کشورهای منتخب عضو سازمان کنفرانس اسلامی در بازه زمانی 2000 تا 2011 پرداخته شد. نتایج نشان می دهد که بهبود فضای کسب وکار، تسهیل تجاری و آزادسازی تجاری بر رشد اقتصادی اثر مثبت و معنی داری داشته اما آزادسازی مالی بر رشد اقتصادی اثری نداشته است. همچنین تسهیل تجاری و آزادسازی تجاری و مالی بر توسعه مالی اثر مثبت و معنی داری داشته است درحالی که بهبود فضای کسب وکار بر توسعه مالی بی اثر بوده است.
    کلیدواژگان: بهبود فضای کسب وکار، تسهیل تجاری، آزادسازی مالی و تجاری، رشد اقتصادی، توسعه مالی طبقه بندی JEL: O16، G10، F13
  • مژگان معلمی صفحه 111
    مسئله مطرح شده در این مقاله این است که آیا بخش نفت می تواند از پتانسیل لازم برای اشتغال زایی در اقتصاد کشور برخوردار بوده و یا حداقل به عنوان محرکی کلیدی جهت ایجاد اشتغال در سایر بخش های اقتصادی به شمار آید. در مقاله حاضر، با استفاده از تکنیک داده ستاده، اشتغال زایی بخش نفت در مقایسه با سایر بخش های اقتصادی مورد محاسبه قرار گرفته است. در این راستا از شاخص های پیوند پسین و پیشین اشتغال استفاده شده است. هدف اصلی این مقاله بررسی جایگاه بخش نفت به عنوان یک بخش واسطه ای در میان سایر بخش های اقتصادی است. نتایج محاسبات، نشان می دهد که بخش های «نفت خام و گاز طبیعی»، «فراورده های نفتی» و «مواد و محصولات شیمیایی» به عنوان یکی از بخش های مهم وابسته به بخش نفت از لحاظ ضریب پسین اشتغال، کمترین مقدار این شاخص، و درنتیجه پایین ترین رتبه را به خود اختصاص داده اند. از سوی دیگر از نظر شاخص پیشین اشتغال نیز، بخش های «نفت خام و گاز طبیعی» و «فراورده های نفتی» به ترتیب کمترین مقدار شاخص را دارا هستند. ازاین رو دو بخش مذکور از لحاظ توسعه اشتغال در وضعیت نامناسبی قرار داشته و بنابراین نمی توانند به عنوان بخش های اشتغال زا در اقتصاد قلمداد شوند. این موضوع بیشتر ناشی از مسئله خام فروشی نفت و عدم توسعه بخش های پایین دستی ازجمله مصنوعات نفتی مانند بنزین، گازوئیل و صنایع پتروشیمی می باشد که باعث شده است ارتباط بخش نفت با فعالیت های اقتصادی کشور در سطح موردانتظار نبوده و درنتیجه کمتر محرک اشتغال در اقتصاد کشور باشد.
    کلیدواژگان: اشتغال زایی، پیوندهای پسین، پیوندهای پیشین، جدول داده، ستاده، بخش نفت، ایران طبقه بندی JEL: O13، D57، E24
  • مجید اسلامی اندارگلی، حسین صادقی سقدل صفحه 143
    در این مطالعه تلاش شده که تا هزینه امنیت سوخت های مصرفی (گازطبیعی، گازوئیل و نفت کوره) در تولید برق از نیروگاه های فسیلی کشور با استفاده از دو معیار هزینه امنیت عرضه و هزینه امنیت اقتصادی در سال 1390 محاسبه شود. نتایج محاسبات حاکی از این است که بیشترین میزان هزینه امنیت حامل های انرژی مصرفی نیروگاه های حرارتی در تولید برق مربوط به نفت گاز به میزان 525/4 (ریال بر کیلووات ساعت) می باشد. دلیل این امر نیز با توجه به نوع متدلوژی مورد استفاده در این مطالعه به منظور محاسبه امنیت انرژی قابل توجیه است. با توجه به طول عمر کمتر منبع انرژی نفت نسبت به گاز طبیعی، انتظار می رود که اختلالات عرضه این منبع و فرآورده های آن بیشتر و هزینه بیشتری بابت تامین امنیت عرضه آن (هزینه فرصت) پرداخت شود. همین تفاسیر در مورد دیگر فرآورده نفتی مورد استفاده در نیروگاه یعنی نفت کوره نیز صادق است. همچنین، نتایج محاسبات حاکی از آن است که میزان هزینه کل امنیت انرژی حامل نفت کوره در تولید برق کشور برابر 891/2 (ریال بر کیلووات ساعت) می باشد. حامل انرژی گاز طبیعی به علت وجود ذخیره فراوان نسبت به تولید آن و با توجه به شرایط فعلی سیستم اقتصادی، از طول عمر بیشتری به منظور بهره برداری برخوردار بوده و میزان اختلالات عرضه آن در مقایسه با منبع انرزی نفت کمتر می باشد، به واسطه همین عوامل میزان هزینه امنیت انرژی این حامل کمتر از فراورده های مختلف نفتی مصرفی در نیروگاه محاسبه شده است. میزان هزینه امنیت برای این حامل انرژی مصرفی در نیروگاه برابر 216/2 (ریال بر کیلووات ساعت) برآورد گشته است.
    کلیدواژگان: هزینه امنیت انرژی، شاخص هیرشمن، هیرفندل، تنوع سوخت مصرفی، ایران طبقه بندی JEL: 52C، 41Q، 43Q
  • محمدحسن فطرس، مرتضی قربان سرشت، علی دلایی میلان صفحه 173
    فساد بالا از ویژگی های کشورهای درحال توسعه است. در کشورهای درحال توسعه پدیده فساد حجم بالای قابل مشاهده ای دارد. نگرانی از اثرات جهانی صنعتی شدن، رشد فزاینده جمعیت و شهرنشینی، از جمله عامل های اثرگذار بر فساد شناخته شده اند. شناسایی عوامل موثر بر فساد یکی از دغدغه های اقتصاددانان توسعه است. در این مطالعه با استفاده از داده های سالانه 2002 تا 2011، رابطه بین شاخص فساد و متغیرهای تراکم جمعیت (اندازه کشور)، تولید ناخالص داخلی سرانه، با احتساب نقش دموکراسی در این اثرگذاری، برای 84 کشور مورد بررسی قرار گرفته است. ازآنجاکه مطالعات پیشین وجود رابطه ای معنی دار میان تراکم جمعیت و فساد را تایید می کنند لذا، پژوهش حاضر سعی دارد علاوه بر نشان دادن این روابط، به بررسی تاثیر متغیر دموکراسی بر نتایج این روابط بپردازد. مسئله اصلی مقاله این است که چگونه و چه مقدار دموکراسی روی رابطه بین فساد و تراکم جمیت نقش دارد. برای رفع مشکلات درون زایی، از برآورد متغیرهای ابزاری و روش گشتاورهای تعمیم یافته (GMM) استفاده شده است. نتایج نشان می دهند که با افزایش تراکم جمعیت، در صورتی که سطح دموکراسی به شکل مناسبی بالا باشد، فساد کاهش خواهد یافت؛ برعکس، اگر سطح دموکراسی خیلی پایین باشد با افزایش تراکم جمعیت، فساد افزایش می یابد.
    کلیدواژگان: فساد، دموکراسی، تراکم جمعیت، اندازه کشور، روش گشتاورهای تعمیم یافته (GMM) طبقه بندی JEL:، O10 H10، H40
|
  • Asadollah Farzinvash, Omid Farmanara Page 7
    This paper examines the relationship between the spot and futures markets of gold coin in the different time-scales, and estimates the hedge ratio in the various investment horizons using wavelet analysis. For this purpose, maximal overlap discrete wavelet transform approach is used. Empirical results show that wavelet variance of return in both of the spot and futures markets decreases as the wavelet time scale increases. According to the estimated correlation ratio, there is a positive relationship between the spot and futures markets increases over the investment horizons. Optimal Hedge ratio and the effectiveness of hedging strategies increase as the wavelet time scale increases, and simulation for utility comparisons shows that hedging effectiveness depends not only on the time scale but also on the risk aversion coefficient of an individual investor.
    Keywords: Optimal hedge ratio, wavelet analysis, hedging effectiveness, utility function JEL classification: G11, G13
  • Reza Boostani Page 41
    The nature of business cycles is different in developed versus developing countries. In developed countries, business cycles are temporary and occur around the trend of long-term, sustainable growth; while in developing countries, shocks in growth trend are the main source of fluctuations. In this paper, business cycles are extracted from time series of Iran economy, being differentiated from long-term growth trend. Also, a small Dynamic Stochastic General Equilibrium (DSGE) model augmented with permanent shocks to labor productivity and temporary shocks to Total Factor Productivity (TFP) is utilized to separate the effects of shocks. Parameters of the model are estimated using Bayesian method and quarterly time series. The model with estimated parameters can closely replicate the business cycles in the economy. The results indicate that shocks to the growth trend are the main source of fluctuations in Iranian economy.
    Keywords: DSGE, Growth Shocks, Business Cycles, Bayesian Estimation JEL classification: C11, E32
  • Ahmad Jafari Samimi, Ali Salehi Page 59
    This Paper seeks to identify the status of air transport in in Iranian provinces and investigate its impact on province-level economic growth. Based on the latest data on regional accounts -published in 2012 by the Center for Statistics of Iran- this paper uses the so-called value added comparative advantage of air transportation in provinces of Iran to calculate the Revealed Comparative Advantage (RCA). The paper also deals with the impact of comparative advantage of air transportation on economic growth during the implementation of the Fourth Development Plan. The results show that in air transportation the provinces of Hormozgan, Khorasan-e Razavi, Tehran and Sistan-Balochestan enjoy higher comparative advantage respectively during the government's Fourth Development Plan. Also, based on Panel data regression our findings did support a positive effect value-added comparative advantage of air transportation on economic growth in provinces of Iran.
    Keywords: Revealed Comparative Advantage, Air Transportation, Economic Growth, Panel Data, Provinces of Iran JEL Classification: R49, L93, L98
  • Saeed Daee Karimzadeh, Saber Motaqed Page 87
    Business environment improvement and trade facilitation are proven to have an impact in improving the competitive power of firms and raising the trade index. Also, trade and financial liberalization are proven as significant factors in development and economic growth. Accordingly, this paper aims to explain the effect of business environment improvement, trade facilitation, trade liberalization and financial liberalization on financial development and economic growth of selected member states of Organization of the Islamic Conference (OIC), using panel data from 2000 to 2011. Results suggest that business environment improvement, trade facilitation and trade liberalization have positive and significant impact on economic growth, while financial liberalization has no effect on economic growth. Moreover, trade facilitation, trade liberalization and financial liberalization are all found to influence positively and significantly on financial development; while business environment improvement is found to have no effect on financial development.
    Keywords: Business Environment Improvement, Trade Facilitation, Financial development, Trade, Financial Liberalization, Economic Growth JEL classification: F13. G10, O16
  • Mozhgan Moallemi Page 111
    This paper investigates whether the oil sector may have the potential for job creation in Iranian economy. Using the input-output technique as well as indices of forward and backward linkage in employment, the paper calculates job creation in oil sector compared to that of other economic sectors. This leads to an evaluation of oil sector as an intermediate among other sectors. As to the forward employment coefficient, the results reveal that sectors such as "crude oil and natural gas", "petroleum products" and "materials and chemical products" – the latter being one of the important sectors dependent to oil industry – all have lowest ranking among all sectors. Also, as to the backward employment coefficient, some sectors such as "crude oil and natural gas" as well as "petroleum products" ranked lowest. One concludes that investment in these sectors cannot provide the suitable path to development of employment in the country. This is explainable, mostly due to sell of crude oil (as opposed to processed products) as well as lack of development in forward sectors such as gasoline, gas oil and petrochemical Industries; altogether causing the absence of strong relations between oil and other economic activities in Iran.
    Keywords: Job Creation, Forward Linkages, Backward Linkages, Input, Output Table, Oil Sector, Iran JEL classification: E24, D57. O13
  • Majid Eslami Andargoly, Hossein Sadeghi Page 143
    Global concerns over the security of energy have steadily increased and are expected to form a major issue over the next few decades. Urgent policy response is therefore essential. However, little attempt has been made at defining both energy security methods and energy security metrics. In this study, we provide such metrics and apply them to three major energy sources used in the Iranian electricity market: natural gas, gas oil and fuel oil. In our approach, we measure the cost of energy security in terms of supply disruption and price volatility, and we consider the degree of concentration in energy supply and demand using the Hirschman–Herfindahl index (HHI). We find gas oil to have the highest cost of energy security in Iranian electricity market due to its higher supply distrubances, its high price volatility and its short life cycle. The same reasons hold as well for the other oil product, fuel oil. On the other hand, natural gas was found to have the lowest cost of energy security; since it enjoys abundance of resources relative to production, and it has a longer life cycle as well as lower supply distrubances in comparison to oil products. In addition, we find that economic security cost dominates supply security cost, and as such, it is the main factor in the total security cost. Within the confines of global concerns for energy security, this study both broadens our understanding of energy security and enables a strategic approach in the portfolio management of energy consumption.
    Keywords: Energy security cost, Hirschman–Herfindahl index, Diversity measure Supply, demand concentration, Iran JEL classification: C52, Q41, Q43
  • Mohammad Hassan Fotros, Morteza Ghorbanseresht, Ali Dalaeimilan Page 173
    Viewed as a characteristics of developing countries, corruption is a considerably observable phenomenon in these states. Development economists have long investigated the factors affecting corruption. Concerns over the global impacts of industrialization, increasing growth of population and urbanization are some of the factors known to affect corruption. This paper employs annual data from the period 2002-2012 to investigate the relationship of corruption index with variables of population density (as size of a country) and per capita GDP in 84 countries, taking into account the role of democracy in this association. While previous studies have recognized a significant relationship between population density and corruption; this study takes a step forward and -in addition to assessing such relationships- investigates the impact of democracy on the results of such relationships. Hence, the main research question is how and to what extend democracy plays a role in the relationship between population density and corruption. To avoid endogeneity problems, an estimation of instrumental variables and generalized method of moments (GMM) are used. Results indicate that if the level of democracy is sufficiently high, an increase in population density is related to a decrease in corruption. Inversely, if the level of democracy is low then the corruption tends to increase as population density raises.
    Keywords: corruption, democracy, population density, size of the country, GMM JEL classification: H10, H40, O10