فهرست مطالب

مشرق موعود - پیاپی 26 (تابستان 1392)
  • پیاپی 26 (تابستان 1392)
  • تاریخ انتشار: 1392/08/01
  • تعداد عناوین: 7
|
  • سیداحمد رهنمایی صفحه 5
    خداوند اراده فرمود دین مبین خود را بر همه ادیان برتری بخشد، گرچه این حقیقت کافران و مشرکان را خوش نیاید. او همچنین اراده فرمود بر مستضعفان منت گذارد و آنان را وارث زمین و زمان قرار دهد، گرچه این امر بر مستکبران جهان سخت و تنگ آید. افزون بر این، سنت حتمی و تردیدناپذیر الهی بر این تعلق گرفته که با ظهور حجتش، جهان را از عدل و قسط و احسان سرشار فرماید، پس از آن که از جور و ستم و جفا مالامال گردیده است. از آن گذشته، مشیت الهی بر این است که امور مزبور همگی به صورت عادی و از راه متعارف _ و نه به طور مرموز یا اعجازگونه _ تحقق یابد. بدیهی است جریان این سنت و تحقق آن مشیت در جهان، مستلزم فراهم آمدن شرایط و اوضاع و احوال مناسب و متناسبی است که فرجام خوشش فرج اسلام و مسلمانان، آن هم با ظهور سرورآفرین و بهجت افزای امام زمان خواهد بود. در همین راستا می توان گفت تربیت زمینه ساز بیشترین سهم را در فراهم کردن آن شرایط و اوضاع مسرت زا و سرعت بخشیدن به تحقق این فرجام شیرین بر عهده دارد. تبیین اصول و الزامات چنین تربیتی دغدغه اصلی این نوشتار است. از این رو اموری همچون مقام و منزلت آخرین پیشوای الهی انسان و جهان، عدالت جهانی، برترین ها برای برترین پیشوای عصر و جهان در دوره آخرالزمان، رسالت خطیر نجات و سعادتمندی انسان، کمال نهایی بشر، تحولات شگرف فراروی انسان و جهان در عصر ظهور، حق تقوا، حق جهاد، تربیت زمینه ساز با الهام از زیارت عاشورا و جایگاه اراده و مشیت الهی در اثربخشی تربیت زمینه ساز، سرلوحه اندیشه و تدبیر برنامه ریزان، مجریان و متصدیان تربیت زمینه ساز قرار می گیرد. توجه به این امور اهمیت تربیت زمینه ساز را در نظر مربیان صدچندان می کند. از این مضامین بلند و حیاتی که به نوعی حد نصاب لازم در فرایند تربیت زمینه ساز به شمار می روند، اصول و الزامات ده گانه فوق، با محوریت: 1. جایگاه امام زمان و رسالت جهانی ایشان، 2. هنگامه ظهور و تحولات چشم گیر و فراگیر، 3. مسئولیت خطیر تربیت یافتگان عصر ظهور برای ورود به عصر ظهور، به روش توصیفی _ تحلیلی و با رویکرد اسنادی قابل استنباط و استخراج هستند.
    کلیدواژگان: اصول و الزامات و شاخص های تربیت زمینه ساز، منزلت شایسته ترین پیشوای انسان و جهان، برترین ها برای بهترین پیشوای صالحان، رسالت الهی و جهان شمول امام زمان، عصر ظهور و تحولات آن، دولت شایستگان
  • سید محمد مرتضوی صفحه 41
    در اندیشه دینی پایان تاریخ، دوران استقرار عدالت و حاکمیت مستضعفان است که این تحول جهانی به دست حضرت مهدی و یاران مخلص او انجام می گیرد. در روایات اسلامی از یاران مهدی با ویژگی هایی یاد شده است، که تا این یاران یافت نشوند و خداوند نخواهد، آن حرکت آغاز نخواهد شد. به جز امام که معصوم و دارای عنایت ویژه خداوندی است، یاران او از بین همین انسان ها برمی خیزند.
    نوشتار حاضر درباره موانع تربیت زمینه ساز چنین یارانی است که با تعریفی خاص از تربیت اسلامی و عوامل آن، از موانع تربیت زمینه ساز در حوزه افکار، گفتار و رفتار بحث می کند. همچنین با استناد به آیات و روایات اسلامی، در حوزه اندیشه و ارتباط با خداوند از کفر و شرک به عنوان دو مانع مهم، در حوزه ارتباط با امام عصر از نشناختن جایگاه حقوقی آن حضرت به عنوان مانعی مهم، و در ارتباط با خود از نداشتن بصیرت دینی به عنوان مانع مهم تربیت زمینه ساز یاد شده است.
    در حوزه گفتار از بین موانع متعدد، به ده مانع اشاره شده است و در حوزه رفتار از تبعیت از هوای نفس، دلبستگی به دنیا، ضعف بینش اسلامی، ضعف ولایت پذیری و... به عنوان موانع تربیت زمینه ساز یادشده است.
    کلیدواژگان: تربیت اسلامی، عوامل تربیتی، موانع فکری تربیت زمینه ساز، موانع گفتاری تربیت زمینه ساز، موانع رفتاری تربیت زمینه ساز
  • علی نقی فقیهی، رضا جعفری هرندی، حسن نجفی صفحه 65
    موضوع راهکارهای تربیتی زمینه ساز ظهور از دغدغه های مهم مکاتب فرهنگی، ادیان آسمانی و به ویژه دین اسلام است. هدف نوشتار حاضر، بررسی تعدادی از راهکارهای تربیتی است که در احادیث به صورت مستقیم یا غیرمستقیم به عنوان زمینه ساز ظهور پرفروغ مهدوی مطرح شده است. روش پژوهش، توصیفی _ تحلیلی بوده و به منظور گردآوری داده های لازم برای نیل به اهداف پژوهش، منابع حدیثی موجود و مرتبط با راهکارهای تربیتی زمینه ساز ظهور با استفاده از فرم های فیش برداری از منابع جمع آوری شده و با شیوه های کیفی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. از راهکارهای تربیتی مورد تاکید در این پژوهش می توان به تمهید شرایط رشد شخصیت افراد، معرفی تجربیات و الگوهای برتر مهدوی، فرهنگ سازی مهدوی و آسیب شناسی با هدف آسیب زدایی اشاره کرد.
    کلیدواژگان: راهکارهای تربیتی، زمینه سازظهور، مهدویت، احادیث
  • سیدمهدی موسوی صفحه 91
    تنها الگوی تربیتی برای ساختن انسان منتظر و زمینه ساز ظهور، الگوی «تربیت حماسی» است. به عبارت دیگر تربیت حماسی، الگوی جامع تربیت مهدوی است؛ زیرا عصر غیبت، عصر ظهور بلاها و مشکلات است و هر کسی نمی تواند با ابتلائات بزرگ آخرالزمان روبه رو شود و کبریت احمر بماند، بلکه نیازمند الگویی ویژه و متفاوت است که بتواند ویژگی هایی که معصومان برای مومنان عصر غیبت و یاران امام زمان بیان کرده اند را دربر بگیرد. از آن جا که صدر و ساقه آموزه مهدویت با حماسه و مجاهدت، صلابت و ایثار و شور و شعور گره خورده است، باید چگونگی انتظار، زمینه سازی ظهور و آمادگی برای درک حضور، براساس الگوی حماسه و حماسه سازی شکل گیرد.
    کلیدواژگان: تربیت، مهدویت، انتظار، زمینه سازی ظهور، حماسه، حماسه سازی، تربیت حماسی
  • یوسف ادیب، اسکندر فتحی آذر، اصغر ابراهیمی هرستانی* صفحه 115

    تربیت زمینه ساز در اسلام، جایگاهی بسیار والا دارد. حکومت اسلامی همچون دیگر امور جامعه، مسئول این گونه تربیت، نیز هست. روایات متعدد از پیامبر اسلام و ائمه اطهار درباره وظایف منتظران و جایگاه آنان نزد خداوند، بیان گر اهتمام آنان به تربیت زمینه ساز ظهور است.
    پژوهش ها بر ضعف عملکرد نهادهای تربیتی در تربیت، با این رویکرد اذعان دارند. بر همین اساس، هدف این نوشتار، بررسی راهکارهای بهبود عملکرد نهادهای تربیتی جامعه در تربیت زمینه ساز ظهور، بر اساس نظریات محققان و صاحب نظران این حوزه است. در این نوشتار، پس از بررسی پژوهش های مربوط به این موضوع، با روش نظری _ تحلیلی به پرسش هایی درباره راهکارهای نهادهای جامعه در تربیت زمینه ساز ظهور، روش های پیشنهادی برای عملی کردن راهکارها و میزان امکان عملی شدن آن ها پاسخ داده شده است.

    کلیدواژگان: راهکارها، تربیت زمینه ساز، نهادهای تربیتی
  • طیبه توسلی صفحه 143
    در این نوشتار، مفاهیم، ریشه های تاریخی و مولفه های تربیت دینی به عنوان تربیتی زمینه ساز برای دست یابی به ایمان و ثمرات آن، و مقایسه این نوع تربیت با آموزه های سکولار برای شناخت بهتر چالش ها و آسیب ها بررسی می شود. از آن جا که در جامعه اسلامی ایران، آموزه و تربیت سکولار جایگاهی نداشته و ندارد، چندان هم شناخته شده نیست. معرفی تربیت سکولار و مقایسه آن با تربیت دینی به ویژه تربیت ساز با محوریت امام _ که ریشه ای کهن در تاریخ و فرهنگ کشور ما دارد _ مهم ترین هدفی است که در این نوشتار پی گرفته می شود. روش تحقیق در این کار، مطالعه نظری _ تطبیقی است که بررسی و نتیجه گیری مطالب، پایه های اصلی آن را تشکیل می دهند. نتایج به دست آمده از تحقیق، بیان گر این حقیقت است که سکولاریسم و برخی تبعات آن مانند تربیت سکولار، ریشه در فرهنگ مغرب زمین دارند. اساسا تربیت سکولار بر آموزش و گسترش علوم تاکید دارد و در برنامه های درسی خود، آموزش تعالیم دینی را نمی گنجاند. برعکس تربیت دینی در کشورهای اسلامی، به ویژه کشور ما ریشه های عمیق دارد و بین آموزش تعالیم دینی و علوم گوناگون مغایرتی نمی بیند. مقایسه بین مولفه ها و دستاوردهای این دو نوع تربیت، مقصد اصلی این نوشتار است.
    کلیدواژگان: تربیت دینی، تربیت زمینه ساز با محوریت امام، تربیت اسلامی، تربیت سکولار
  • حسین بقایی، حمید میهماندوست، فاضل قهرمانی فرد، کامیار قهرمانی فرد * صفحه 165

    پرداختن به تربیت الهی نوآموزان و فراگیران جامعه اسلامی اعم از کودکان، نوجوانان و جوانان و تلاش برای تحقق حیات طیبه و قرب الهی، همواره از دغدغه های نظام تعلیم و تربیت کشورمان بوده است. در این راستا از گذشته تا کنون گام هایی هرچند نمادین و نه چندان بنیادین در ابعاد گوناگون تربیت اسلامی، دینی و قرآنی برداشته شده است. روشن است که محور مشترک و تاکید قاطع ابعاد گوناگون تربیت الهی مبتنی آموزه های دینی و فقه شیعی، همانا کوشش برای تربیت انسان هایی موحد، پویا، امیدوار به آینده و منتظر مصلح جهانی است که ضمن دوری از اندیشه های پوچ گرایانه، در تکاپوی دستیابی به حیات طیبه و ساختن جامعه زمینه ساز و منتظر گام برمی دارند. در سال های اخیر با همت برنامه ریزان تربیتی و مسئولان فرهنگی کشورمان، به ویژه با تولید «سند تحول بنیادین آموزش و پرورش»، اقدامات برنامه ای کلان و ریل گذاری اساسی در حوزه تربیت مهدوی فراگیران صورت گرفته است. اما لازم است برای تحقق اهداف برنامه ها و راه اندازی الگوی تربیت مهدوی، گام های اجرایی و عملیاتی مهمی برداشته شود که در این راستا، الگوی معرفی شده در پژوهش حاضر، با هدف شناسایی، تبیین و نهادینه ساختن راهبردهای عملیاتی تربیت مهدوی در حوزه های سه گانه مغزافزار، نرم افزار و سخت افزار نظام تعلیم و تربیت کشورمان ارائه شده است.

    کلیدواژگان: مهدویت و انتظار، تربیت مهدوی، الگوی عملیاتی، سند تحول بنیادین
|
  • Dr. Seyyed Ahmad Rahnemaii Page 5
    God's will is to make his religion stand out to all religions, although the unbelievers and polytheists get offended from this truth. He also wills to be gracious to the poor and make inherit the earth and time, even if it is hard for the arrogant world to accept this. In addition, a certain tradition of God is that with the emergence of his Hojjat (representative saviour) undoubtedly fill the world with justice, charity and goodness right after it has been totally filled of oppression, tyranny and harassment. Moreover, it is the providence of God in all this would happen as a rule and through the usual way, rather than to be done mysteriously and miraculously. Thus, it is clear that the provisions and grounds should be set for this to happen and make an opening for Islam and Muslims is the sweet realization of this with the lovable and appealing emergence of Imam Mahdi. The ground setting education, along this line, has the biggest share in making that above happen. The main concern of this paper is to explain the principles and requirements for such ground setting. That is the reason for educators policy planners, implementers and operators in setting the grounds by explaining the virtue of rank of the last leader of the world, world's justice, the best features for the best person who will lead the world, the mission of salvation and good destiny for humans, the ultimate perfection of human, the events of the final era, the right of Taghva, the right of Jihad, and ground setting education inspired from the Ashura pilgrimage prayer, the position of the will and providence of divine in effectiveness of the ground setting education. Given the importance of the issue mentioned above, the significance of ground setting education is twice as much. The high content of ten essential issues above can be deduced and obtained through a descriptive and analytical approach with a focus on the position and global mission of Imam Mahdi, dramatic and pervasive events of the final day and the solemn responsibility of the people educated in this school of thought to enter the era of emergence.
    Keywords: Requirements_standards o the underlying principles or ground setting education_ranking of the most virtuous leader of human_the world_highest for the best leader of the righteous_Divine_the universal mission of Imam_Era of emergence_its development_Government of the competent
  • Dr. Seyyed Mohammad Mortazavi Page 41
    In the religious thought, the end of history is the era of justice and the rule of the poor. This global evolution brings about by Imam Mahdi and his sincere companions. In the Hadiths of Islam, the Fellowship of Mahdi is mentioned with special features that if those features are not found in enough people and God does not will, the movement will not start. Except for the Imam who is a sinless person who holds special divine attention, the companions rise from the ordinary people. This paper is about obstacles that exist for training those comrades behind a particular definition of Islamic education and its elements. These obstacles to such education will be discussed in the field of human thought, speech and behavior. According to the Islamic verses and traditions, disbelief in God and idolatry are mentioned as the two major obstacles in the realm of ideas and relationship with God. Not recognizing the legal position of Imam Mahdi, the savior, is also a major fault in relation with Imam, and in connection with self, a lack of religious insight is mentioned as an important obstacle for ground setting education. Among the numerous obstacles in the area of speech, ten obstacles are mentioned and in the scope of behavior, the compliance of Nafs, an inner self who is inviting to sin; self-attachment to the worldly affairs, lack of Islamic vision, weakness in accepting Velayat, etc... are among the barriers of a ground setting education.
    Keywords: Islamic education_pedagogical factors_the mental barriers of a ground setting education_speech barriers of a ground setting education_behavioral barriers of a ground setting education.
  • Dr. Ali Naghi Faqihi, Dr. Reza Jafari Harandi, Hasan Najafi Page 65
    Mechanisms underlying the ground setting education are among the concerns of the important cultural and religious schools, and especially Islam. This paper aims to examine some of the ways in which the Hadith traditions directly or indirectly explain the major contributing factors to the rise of legendary savior Mahdi. The study uses a descriptive and analytical approach and data is collected about the mechanisms underlying the ground setting education derived from the Hadith traditions, using microfiche from collected references. The analysis of data is qualitative and the main mechanism highlighted in this study are providing the necessary measures for personality development of people, introduction of best Mahdavi practices and patterns, culture building and pathological critique with the aim of betterment and fail proof culture conducive to Mahdaviiat are noted.
    Keywords: Educational strategies, Ground setting for emergence, Messianic or Mahdavi, Hadith traditions
  • Seyyed Mahdi Mousavi Page 91
    The only educational model that can fit the requirements of the era of emergence is building a ground setting and waiting person for the appearance with a kind of epic patriotic education. In other words, an epic training model is a comprehensive model fit for Mahdaviiat, because occultation is the era of the problems and disasters and one cannot easily face the apocalypse and its profound features and still stay innocent. Such a ground setting person would require a specific model of training to gain those different features that infallible Imams mention for the waiting believers in occultation of Imam Mahdi. Since the stem and the top Messianic doctrine encompasses the saga of struggle, strength, loyalty and passion as well as awareness and wisdom, it should be understood how to wait and be ready to set the stage for the rise, as to the epic and epic-making patterns formed by training.
    Keywords: Education, training, Messianic Mahdaviyyat, Waiting, Epic, Epic, making, Epic training
  • Dr. Yousef Adib, Dr. Eskandar Fathi Azar, Asghar Ebrahimi Harestany Page 115

    The ground setting training has a special and high place in Islam, and Islamic state is in charge of this type of training like the rest of issues in society, as well. Several narratives and Hadiths from the Holy Prophet and Imams demonstrate their commitment to the training of ground setting believers for the rise. Research has highlighted poor performance of educational institutions as regards the training ground setting people. Accordingly, the aim of this paper is to investigate ways to improve the performance of educational institutions in the training of ground setting believers, based on the opinions of scholars and experts in this field. In this paper, after reviewing the literature on this topic, a theoretical-analytical approach is adopted to answer the questions about the underlying ground setting mechanisms of society in ground setting education, and applying guidelines, and the extent of possibility of practical applications has been addressed.

    Keywords: Guidelines, Ground setting training, educational institutions
  • Dr. Tayyebeh Tavassoli Page 143
    In this paper, concepts, and elements and the historical roots of religious education as a training setting grounds for appearance or emergence of Imam Mahdi and its fruits and benefits are compared with the teaching of secular education for a better understanding of the assessed challenges and damages. Since in the Islamic Republic, teachings of secular education do not fit, there are not so well known. This paper's main goal is addressing a comparison of secular education with religious education which is deeply rooted in Iran's history. The main pillars of this research work rests on theoretical and comparative study of the contents, and surveying and concluding the issues. In this study, the findings show that, issues such as secularism and its education called secular education are rooted in the culture of the West. Secular education focuses primarily on training and development of the curriculum, and does not include teaching religious education. Conversely, religious education has deeper roots in Islamic countries, especially Iran. Addressing the conflict between science and religion, and comparisons between the components and the results of these two types of training are the main targets of this paper.
    Keywords: Religious education_ground setting education with a focus on the Imam_Islamic education_Secular education.
  • Hussein Baghayi, Hamid Myhman Doost, Fazel Qahremany Fard, Kamyar Qahremany Fard Page 165

    Fostering the theological education of beginners and learners of the Islamic Society, including children, teenagers and young people, and try to realize the pure existence and proximity to divine has always been the focus of our Islamic education of the country. In this regard, there has already been symbolic steps, however not fundamental, taken in different aspects of religious, Islamic and Quranic education. It is clear that a common pivot and undoubted emphasis of such a divine education which is based on Islamic tenets and Shiite Fegh for training humans, who believe in monotheism, are dynamic and hopeful towards the future and wait for the Imam Mahdi, the global peace-maker. These people make an effort to achieve the pure existence, stay away from nihilistic thoughts and make a ground setting community who is waiting for the emergence. In recent years, with the efforts of educational and cultural planners and administrators, especially with the production of initiative document called 'fundamental transformation of education' action program in the field of macro and fundamental streamlining that have been done in the field of Mahdavi training of learners. But it is necessary to set up the model of Mahdavi training patterns for achieving the goals of programs, and take operational and administrative steps in this regard. The model presented in this research aims at identifying, defining and institutionalizing operational strategies for Mahdavi training which has been presented here in three areas of brainware, hardware and software.

    Keywords: A messianic expectation, waiting, Mahdavi training, operational model, fundamental transformation initiative or document