فهرست مطالب

یافته های نوین زمین شناسی کاربردی - پیاپی 14 (پاییز و زمستان 1392)
  • پیاپی 14 (پاییز و زمستان 1392)
  • تاریخ انتشار: 1392/11/02
  • تعداد عناوین: 8
|
  • بابک سامانی* صفحات 1-8
    بررسی فابریک های ساختاری و شاخص های برش در مناطق برشی یکی از ابزارهای کلیدی برای تعیین راستای برش در این مناطق می باشد. با مشخص نمودن هندسه زون های برشی می توان درک بهتری از چگونگی تکامل ساختاری آن ها به دست آورد. در بسیاری از موارد مطالعه نمونه های ساختاری در سه بعد برای مشخص نمودن مولفه بردار ورتیسیتی بسیار مشکل می باشد. بررسی خط واره های کشیدگی، فولیاسیون ها، مرز مناطق برشی و صفحه عمود بر بردار ورتیسیتی در درک هندسه مناطق برشی و چگونگی الگوی استرین در این مناطق کمک شایانی خواهد نمود. در این مقاله با بررسی جنبه های مختلف ت‍ئوری مناطق برشی، شاخص های اصلی در تفکیک هندسه مناطق برشی مورد بررسی قرار گرفته است. هم چنین در این مقاله یک پهنه برشی واقع در زون دگرگونی سنندج- سیرجان به منظور بررسی شاخص های برش و هندسه دگرشکلی مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج به دست آمده نشان دهنده وجود یک مولفه برشی راست گرد و عدم انطباق و پراکندگی خط وارگی و قطب سطوح برگوارگی نسبت به صفحه عمود بر بردار ورتیسیتی می باشد. هم چنین تحلیل استریوگرافیکی عناصر ساختاری نشان دهنده وجود هندسه تقارن تری کلینیک در منطقه مورد مطالعه می باشد. در نهایت مدل ساختاری ترافشارش مایل با هندسه تری کلینیک جهت تکامل ساختاری این زون برشی ارائه گردید.
    کلیدواژگان: بردار ورتیسیتی، بیضوی استرین نهایی، ترافشارش، زون برشی
  • سکینه عارفی فرد* صفحات 9-21
    گسترش فونای فوزولینید در مناطق مختلف ایران حاکی از حضور مجموعه فوزولینیدهای آب های گرم مربوط به حاشیه تتیسی (Peri-Tethyian) و مجموعه فوزولینیدهای شاخص آب های سرد یا خنک حاشیه گندوانایی (Peri-Gondwanan) می باشد. در مناطق البرز، بخش عمده ای از ایران مرکزی، آباده و جلفا جنس ها و گونه هایی از verbeekinids و neoschwagerinids حضور دارند که به لحاظ پالئوبیوژئوگرافی فوزولینیدها، قرابت آن ها را با قلمرو حاشیه تتیسی نشان می دهد. تنوع فونای فوزولینیدی آب های گرم در مناطق آباده و جلفا در مقایسه با البرز و ایران مرکزی بیش تر بوده و به نظر می رسد این مناطق عرض های جغرافیایی پایین تری را در قلمرو تتیس اشغال کرده بودند. ناحیه کلمرد در ایران مرکزی با دارا بودن فونای فوزولینید زون آنتی تروپیکال جنوبی مشخص کننده فونای مربوط به آب های سرد یا خنک حاشیه گندوانا است. منطقه زاگرس در فاصله زمانی کوبرگندین تا میدین زیرین در یک کمربند آب و هوایی معتدل بوده و تنها در میدین میانی- انتهایی این منطقه به استوا نزدیک تر شده است.
    کلیدواژگان: رسوبات دریایی، حاشیه تتیس، حاشیه گندوانا، ایران
  • حسین فتاحی*، ایرج رسا، محمد یزدی، مسعود حسینی صفحات 22-35
    منطقه خونیک در شمال شرق شهرستان قاین در استان خراسان جنوبی و در نقشه 1:100000 قاین قرار دارد. سنگ های آتشفشانی این منطقه مربوط به فعالیت ولکانیکی دوره ائوسن است. واحدهای سنگی این محدوده شامل: آندزیت، تراکی آندزیت، آندزیت بازالت، آگلومرا و توف است. بافت غالب این سنگ ها، پورفیریتیک و تراکیتیک بوده ولی گاهی بافت غربالی، اینترگرانولار تا اینترسرتال نیز قابل مشاهده می باشد. آلتراسیون های سریسیتی، آرژیلیک، کلریتی، کربناتی و سیلیسی در محدوده، به خصوص در امتداد گسل ها، مشاهده می شود. در رده بندی شیمیایی، سنگ های منطقه خونیک، در محدوده آندزیت تا تراکی آندزیت مربوط به سری کالک آلکالن و محیط تکتونیکی زون فرورانش حاشیه قاره قرار می گیرند. عناصر HFSE مانندTi، Y وNb نسبت به عناصر نادر خاکی و عناصر LILE تهی شدگی نشان می دهند. تهی شدگی از عناصر HFSE و غنی شدگی از عناصر Ba، Sr وK نشان دهنده آلودگی ماگما توسط پوسته است. علاوه بر آلایش پوسته ای، این شاخص ژئوشیمیایی در محیط های فرورانش، ناشی از تاثیر سیالات آبدار حاصل از آبزدائی پوسته اقیانوسی فرورو است.
    کلیدواژگان: آندزیت، تراکیتیک، آلتراسیون، فرورانش حاشیه قاره، آلودگی ماگما
  • محمدحسین قبادی*، ساجدالدین موسوی صفحات 36-48
    در این پژوهش ناپایداری دامنه های متشکل از خاک های باقی مانده هورنفلسی در جنوب و جنوب غرب شهر همدان، بر اساس بررسی های صحرایی و مطالعات آزمایشگاهی مورد ارزیابی قرار گرفته است. به روش تعادل حدی، ضریب اطمینان شیب ها محاسبه و آنالیز حساسیت انجام شده است. آنالیزهای حساسیت و پایداری با منظور کردن شیب های متفاوت، پارامترهای مقاومت برشی و ضخامت خاک باقی مانده اشباع صورت گرفته است. نتایج نشان می دهد که در منطقه مورد مطالعه با توجه به شیب و ضخامت لایه ها، استعداد زیادی برای وقوع زمین لغزش در دامنه های خاکی با میزان اشباع 30 تا 60 درصد وجود دارد. در این ناحیه، زاویه آستانه گسیختگی شیب از 5/23 تا 41 درجه متغیر می باشد. با توجه به نتایج حاصله، روش های بهسازی به منظور کاهش خطر پیشنهاد گردیده است.
    کلیدواژگان: زمین لغزش، خاک های باقی مانده هورنفلسی، پایداری شیب، آنالیز حساسیت
  • سکینه عارفی فرد * صفحات 49-57
    بخش زیرین سازند دالان در مقطع چالیشه در زاگرس مرتفع از نظر ترکیب فونای فرامینی فر بررسی و مطالعه شد. این بخش در پایین ترین قسمت دارای تناوبی از ماسه سنگ و آهک است که به سمت بالا عمدتا کربناته می شود. این سنگ آهک ها شامل تعداد معدودی فرامینی فر و فوزولینیدهای کوچک هستند که سنی قدیمی تر از گوادالوپین را نشان نمی دهند. به نظر می رسد در مقایسه با رسوبات قاعده ای سازند دالان در مقطع ایل بیک در ناحیه زردکوه که سن کوبرگندین را نشان می دهند احتمالا پیشروی دریای پرمین در مقطع چالیشه با کمی تاخیر نسبت به مقطع ایل بیک شروع شده است. هر چند که تغییرات سنگ شناسی در قاعده سازند دالان در مقطع چالیشه به صورت تدریجی می باشد ولی عدم وجود فرامینی فرهای شاخص به سن کوبرگندین در قاعده سازند دالان در مقطع چالیشه نشان دهنده یک نبود چینه ای وسیع تر در قاعده سازند دالان در مقطع چالیشه نسبت به مقطع ایل بیک در ناحیه زردکوه است.
    کلیدواژگان: بیواستراتیگرافی، سازند دالان، مقطع چالیشه، زاگرس مرتفع
  • عبدالناصر فضل نیا * صفحات 58-73
    آغار فرورانش نئوتتیس به زیر زون سنندج-سیرجان جنوبی در 187 میلیون سال پیش باعث شده است تا سنگ های جنوب غرب شهربابک (مجموعه قوری) دگرگونی ناحیه ای را تحمل نمایند. تداوم فرآیند فرورانش به زیر این زون، عاملی شد تا گوه گوشته ای در 173 تا 170 میلیون سال پیش متاسوماتیسم یافته و ذوب بخشی در این قسمت توسعه یابد. در نتیجه، تشکیل ماگمای بازیک توله ایتی و تزریق این ماگما به قاعده پوسته قاره ای، تفریق این مذاب، ذوب بخشی قاعده پوسته قاره ای غنی در آلومین و آلایش با این مذاب، تکامل ماگمایی را موجب شده است. این فرآیندها دو کمپلکس تله پهلوانی (نفوذی مافیک-اولترامافیک) و چاه بازرگان (نفوذی کوارتز دیوریت-آنورتوزیت) را توسعه داده اند. آلایش بیش تر مذاب های فوق در حین تزریق در پوسته میانی، باعث ایجاد بخش های شدیدا آلایش یافته در کمپلکس چاه بازرگان گردیده؛ سپس، فرورانش پشته میان اقیانوسی نئوتتیس به زیر زون سنندج- سیرجان باعث دگرگونی ناحیه ای مرتبط با قوس در زمانی بین 149 تا 145 میلیون سال پیش شده است.
    کلیدواژگان: کمپلکس قوری، شهر بابک، مافیک، اولترامافیک، آنورتوزیت، ترونجمیت
  • بالنده امین زاده* صفحات 74-80
    مقدار رنیوم در مولیبدنیت های جدا شده از رگچه ها اندازه گیری شده است. مطالعات کانی شناسی و شیمیایی بیانگر حضور 2 نسل از مولیبدنیت های رگچه ای در معدن سرچشمه است. اولین نسل مولیبدنیت (مولیبدنیت I) دارای غلظت پایین رنیوم است و به صورت دانه ریز، هم رشد با کوارتز یافت شده است و دومین نسل مولیبدنیت (مولیبدنیت II) که دارای مقدار رنیوم بالاتری می باشد، در رگچه های با مقدار کوارتز پایین یافت می شود. ارتباط مستقیمی بین ارتفاع کانه زایی مولیبدنیت و مقدار رنیوم در نمونه های مولیبدنیت معدن سرچشمه وجود دارد. کاهش دما وpH سیالات گرمابی موثر جهت تمرکز رنیوم در مولیبدنیت است. نتایج مطالعات XRD بر روی نمونه های مولیبدنیت نشان داد که مولیبدنیت ها (غلظت بالا و پایین رنیوم) به صورت پلی تایپ هگزاگونال (2H) می باشند. مقادیر رنیوم در معدن سرچشمه با سایر معادن پورفیری جهان مقایسه شده است.
    کلیدواژگان: رنیوم، مولیبدنیت سرچشمه، معدن مس پورفیری، ایران
  • روناک گراوند*، فاطمه امیرحسن خانی صفحات 81-88
    نهشته های کرتاسه بالایی مربوط به سازند تاربور که برای نخستین بار در نزدیکی کرمانشاه مورد مطالعه قرار گرفتند، شامل انواع فرامینی فرهای درشت رودیست و مرجان است. از نمونه های جمع آوری شده، بیش ترین تعداد نمونه های مرجانی از خانواده کونلیتیده می باشند. مورفوتایپ ها، دیسکویید و دکمه ای شکل هستند. عدم وجود کاستا سپتا در بخش باسال نمونه های منفرد، نشانه عدم تحرک مرجان هاست. آن ها در بستر نرم قرار می گرفته اند. مرجان های کونلیتیده در بخش فوقانی توالی مورد بررسی مینیاتوری شده و ناپدید می شوند. عدم همراهی مرجان ها و رودیست ها در بخش فوقانی توالی ناشی از تغییر میزان مواد مغذی می باشد. با توجه به مجموعه فونا، بایوزون مشاهده شده منطبق بر زون تجمعیOmphalocyclus-Loftusia assemblage zone می باشد.
    کلیدواژگان: کرمانشاه، مرجان، تاربور و رودیست
|
  • B. Samani* Pages 1-8
    Study of structural fabrics as the shear sense indicators of the shear zones are an important instrument for study and determination sense of shear. Definition of geometry of shear zones will help to understand structural evolution of shear zones. Determination of vorticity vector based on the 3-D structural studies in many cases is very difficult. Study of lineations, foliations and shear zone boundaries and vorticity normal section are important and will help to understand the geometry of shear zones. In this paper, using of theoretical aspect of shear zones the main parameters of shear zones geometry has been studied. Moreover for determination of shear indicators and deformation geometry we carried out a case study in the area that is located in the Sanandaj-Sirjan HP-LT metamorphic belt. Our results show dextral sense of shear and scattering of lineation and pole of foliation around vorticity normal section. Also the stereographic analysis of structures shows a triclinic geometry for the study area. Finally we suggest the triclinic inclined transpression model for structural evolution of this shear zone.
    Keywords: Finite strain ellipsoid, Shear zone, Transpression, Vorticity vector, Finite strain ellipsoid, Shear zone
  • S. Arefi Fard* Pages 9-21
    Distribution of fusulinid faunas in different regions of Iran indicates the presence of both warm-water Peri-Tethyan-related assemblages and cool/cold-water Peri Gondwananindicating ones. In Alborz, most parts of Central Iran, Abadeh and Dzhulfa regions, genera and species of verbeekinid and neoschwagerinid fusulinids are present that in term of fusulinid paleobiogeography, they are assignable to Peri-Tethyan Realm. The warm-water fusulinid diversity in Abadeh and Dzhulfa regions is partly higher compared with Alborz and Central Iran suggesting that these regions may have occupied a comparatively lower latitudinal position within Tethyan realm. Kalmard region in Central Iran having southern anti-tropical fusulinid faunas is charachteristic of cool/cold-water Peri-Gondwanan faunas. Starting from Kubergandian through lower Midian, Zagros was located within the temperate climatic belt and only by middle-late Midian it has been closer to Equator.
    Keywords: Marine deposits, Peri, Tethys, Peri, Gondwana, Iran
  • H. Fattahi*, I. Rasa, M. Yazdi, M. Hosseini Pages 22-35
    The Khunik area is located in northeast Qaen city. Volcanic rocks of this area belong to the Eocene volcanic activity. The rock sequences in this area consist of, Trachy andesite, Andesitic basalt, Aglomerate and tuff. Porphyritic and Trachytic textures are the predominant textures in this region, but sometimes, the sieve, intergranular and intersertal textures can be seen too. The alteration in area includes sericitization, argillization, Chloritization, carbonatization and silisification, especially along the faults. In chemical classification, the rocks of Khunik area, will plotted in Andesite to trachy andesite field and belong with calkalkaline series and continental arc subduction tectonic setting. HFSE elements such as Ti, Y and Nb, have depletion with respect to the rare earth elements and LILE. Depletion of HFSE and K, Sr, Ba enrichment, indicating contamination with crustal materials.
    Keywords: Khunik, Andesite, tectonic setting, calcalkaline, continental arc
  • M.H. Ghobadi*, S. Mousavi Pages 36-48
    This paper analyzes the characteristics and instability of the hillslopes on the hornfelsic residual soils in south and southwest Hamedan city based on field investigations and various labratory tests. For this purpose, the limit equilibrium analyses are performed to determine the factor of safety and sensitive analysis against slope failure of residual soil slopes. The sensitivity and stability analyses with respect to varying slope angles, shearing strength parameters, and thicknesses of saturated residual soil were performed. The results indicated that the southwest parts of Hamedan have high potentiality of translational slide even in 30 to 60 % saturation of soil layer depending on the slope angles and vertical depth of the soil. In this area, the threshold slope angles to failure vary between 23.5 to 41 degree. The remediation measurements in order to decrease the possible damages are recommended.
    Keywords: landslide, Hamedan, Hornfelsic residual soils, Slope stability, Sensitive analysis
  • S. Arefi Fard* Pages 49-57
    The lower part of the Dalan Formation in Chali-I-Sheh section, High Zagros has been studiedin regard to foraminiferal fauna composition. It composed of alternated sandstone and limestone in the lowermost portion and grade chiefly into carbonate upward. These carbonates contain low diversity of small foraminifers and small fusulinids that do not yield an age older than Guadalupian. It can be assumed that the deposition of Dalan Formation in this section was slightly later than that of Il-e Beyk section in Zard Kuh area. Although Lithologic changes at the base of the Dalan Formation in the Chal-I-Sheh section is transitional, but the lack of diagnostic Kubergandian foraminifera is indicative of a greater hiatus at the lower part of the Dalan Formation in the Chalish-I-Sheh section compared with Il-e Beyk section in the Zard Kuh area.
    Keywords: Biostratigraphy, Dalan Formation, Chal, I, Sheh Section, High Zagros
  • A. Fazlnia* Pages 58-73
    Beginning of the Neotethys subduction beneath the south Sanandaj-Sirjan zone caused development a regional metamorphism in rocks from the southwest Shahr-e-Babak at 18 Ma (Qori complex). Continue of the subduction under the zone led to be metasomatized mantle wedge and melted the wedge at 173-170 Ma. As a result of the process, the formation of tholoiitic basic magma, injection of the magma into the base of the continental crust, fractionation of the melt, partial melting of the base of the alumina-rich continental crust and contamination of the magma with the continental crust occurred. These processes were formed the Talle-Pahlevani (mafic-ultramafi intrusion) and Chah-Bazargan (quartz dioriteanorthosite) complexes. Increasing of contamination in these melts during their injection into the middle crust caused to be formed highly contaminated parts in the Chah-Bazargan complex. Then, subduction of the mid ocean ridge of Neotethys beneath the Sanandaj - Sirjan zone caused to be formed an arc-related regional metamorphism at 149-145 Ma.
    Keywords: Qori complex, Talle, Pahlevani complex, Chah, Bazargan complex, maficultramafic, anorthosit
  • B. Aminzadeh* Pages 74-80
    The Re content was determined in monomineralic molybdenite separates from veinlets. Mineralogical data and chemical analyses indicate two generations of veinlet molybdenites in the Sar Cheshmeh deposit. The first generation (molybdenite I) which contains low Re, is found as intergrowth with quartz, small grain size, and the second generation (molybdenite II) which contains high Re, is found in veinlets with low quartz content. There is a positive correlation between the elevation of molybdenite deposition and Re content in molybdenite samples from the Sar Cheshmeh deposit. Decrease in the temperature and pH of the hydrothermal fluids are effective for the accumulation Re in molybdenite. XRD study of molybdenite samples indicate that the molybdenites (high and low Re) are of the 2H polytype. The Re concentration in Sar Cheshmeh deposit was compared with other porphyry deposits worldwide.
    Keywords: Re, Molybdenite Sar Cheshmeh, porphyry Cu deposit, Iran
  • R. Gravand*, F. Amir Hasan Khani Pages 81-88
    The upper cretaceous rocks that are exposed in the Kermanshah area rich in rudist, largerforaminifera and corals. Discoid morphotypes of connolitid corals prevailed during the Tarbur Formation. The absence of costasepta at the basal part of cunnolitid corals shows they were immobile during life and lie freely on the soft substrate. Rudists become the dominant fauna whereas corals disappear. Absence of corals in upper parts of sequence is due to variations in amounts of nutrients. Based on biostratigraphy, Omphalocyclus-Loftusia assemblage zone, was identified.
    Keywords: Kermanshah, Coral, Tarbur, Rudist