فهرست مطالب

مطالعات معنوی - پیاپی 2 (زمستان 1390)
  • پیاپی 2 (زمستان 1390)
  • تاریخ انتشار: 1390/11/08
  • تعداد عناوین: 8
|
  • محمد حسین کیانی صفحه 5
  • عبدالرحیم سلیمانی صفحه 7
    دین در تاریخ زندگی بشر از چه نقطه ای آغاز شده و چه مسیری را طی کرده تا به صورت ادیان پیشرفته امروزی درآمده است. دیدگاه سنت های دینی، به ویژه ادیان ابراهیمی، این بوده که انسان از ابتدا به همین صورت امروزی خلق شده و از اول، دین توحیدی کامل را از آسمان دریافت کرده است؛ اما برخی در سده های جدید در مغرب زمین به سوی آن رفته اند که دین، نشات و تکاملی زمینی داشته و در نتیجه از صورتی ابتدایی و شرک-آلود هم زمان با تکامل انسان، متکامل شده تا اینکه به صورت ادیان پیشرفته توحیدی درآمده است. سخن ما در این نوشتار، آن است که با توجه به چگونگی نشات و تکامل دین، چهار صورت، قابل تصور و بحث است که تنها یک صورت آن، الحادی است.
    کلیدواژگان: نشات دین، تکامل دین، سنت های دینی، نظریات جدید
  • محمد علی رستمیان صفحه 37
    این مقاله به بررسی هویت جنبش های نوپدید دینی می پردازد و با بررسی ویژگی های کلی این جنبش ها بر این حقیقت تاکید می کند که با وجود اختلاف های زیادی که بین آنها وجود دارد؛ اما همگی در یکسری خصوصیاتی مشترک هستند که با ادیان شرقی همانند است. خصوصیاتی همچون خدای غیر شخصی، استفاده از سحر و جادو، تناسخ و کاربرد گسترده اصطلاحات رایج در این ادیان شرق.
    اما محور دیگر این مقاله، تاکید بر این حقیقت است که جنبش های نوپدید دینی اصولا از لحاظ تاریخی نیز دارای منشا شرقی هستند. کانون جنبش های نوپدید، کشور ژاپن است و آیین بودا با حضور در ژاپن و التقاط با ادیان دیگری که در این کشور حضور داشتند، به شکل گیری این جنبش ها انجامید و در شرایط خاص اجتماعی، این جنبش ها گسترش و ناگهان صحنه اجتماعی ژاپن را پر کردند. بنابراین آیین بودا اصلی ترین بازیگر در شکل گیری جنبش های نوپدید دینی است و ژاپن، کشوری است که این جنبش ها در آن شکل گرفته و سپس به سایر مناطق جهان انتقال یافته است.
    کلیدواژگان: جنبش های نوپدید دینی، ادیان شرقی، ژاپن، آیین بودا
  • ابوالقاسم جعفری صفحه 59
    آیین هندو یکی از تاثیرگذارترین ادیان شرقی در شکل گیری جنبش های نوپدید دینی و معنوی در غرب است. کتاب ها، مقالات و سخنرانی های بی شمار مرتاضان و یوگی های هندو در غرب، با تزریق نوعی پلورالیسم دینی، زمینه را برای مخالفت نسل جوان غربی با سنت های جزم اندیش یهودی- مسیحی آماده ساخت و به مرور زمان، موجب ظهور صدها دین و معنویت نوپدید شد.
    جنبش های هندویی در غرب، گاهی به سنت های اصیل هندو وفادار بوده اند و گاهی نیز اصالت لذت و عصیان را با اندیشه هایی کاملا التقاطی، سکولار و بدون مبنا عرضه می کردند. در نوشتار حاضر، ضمن معرفی برخی از چهره های اصلی آیین هندو در غرب، به بررسی نقش آیین هندو، مدیتیشن و یوگا در فرایند دگر اندیشی غرب و برخی علل گرایش غرب به این آیین هندو می پردازیم.
    کلیدواژگان: آیین هندو، جنبش های نوپدید دینی و معنوی، یوگا، نو، ودانته، انجمن معرفت نفس، ویوکاننده، یوگاننده، مدیتیشن متعالی، اینتگرال یوگا، یوگای هیمالایایی، سیدهه یوگا، یوگای کریپلو
  • آزاده مدنی صفحه 107
    در این مقاله به شکلی اجمالی به برخی از گرایش هایی که از ابتدای مسیحیت، به شکلی بدعت آمیز در دین مسیحی به وجود آمده است و ریشه های آن خواهیم پرداخت. سپس در خلال این بررسی نیز به آرای یونگ، روان شناس شهیر، درباره برخی از این بدعت ها نگاهی می اندازیم و این آیین ها را از منظر روان شناسی مورد بررسی قرار می دهیم.
    کلیدواژگان: مسیحیت، یونگ، آیین گنوسی، کیمیاگری، آیین پرستش باکره مقدس
  • دکتر علی آقانوری، قادر حافظ صفحه 135
    شناخت درست و اصولی انشعابات فرق و نحله های اسلامی میتواند زمینه راهگشا در جهت شناخت فرقه ها و جنبشهای نوین باشد شاید بتوان الگوهای مشترکی که هر دو از آنها پیروی میکند یافت و مورد تحلیل قرار داد و از طرف دیگر اینکه برخی از جامعهشناسان گونه هائی از فرقه های اسلامی که تحت بنیادگرایی اسلامی میگنجد همچون طالبان را جزء جنبشهای دین جدید برمیشمرند.لذاست که بایک بررسی تاریخی چگونگی پیدایش و انشعابات فرق اولیه اسلام رامیتوان علت یابی کردو نقاط مشترکی بین جنبشهای اولیه و کنونی یافت، مقاله حاضر میتواند درامدی بر این رهیافت باشد
    کلیدواژگان: فرقه، فرقه شناسی، فرقه نگاری، ملل ونحل
  • حمید رضا مظاهری سیف صفحه 173
    جنبش های معنوی نوظهور، پدیده پیچیده ای است که نامگذاری آن هم با مشکل و ابهام روبه روست. به این ترتیب ارائه تعریفی مناسب از آن، دست نیافتنی تر به نظر می رسد؛ اما ارائه شاخص ها و بیان ویژگی های عمومی و غالبی معنویت های نوظهور، ضرورتی است که مطالعات این حوزه را به سامان می-آورد. اهم شاخص های معنویت های نوظهور به مبانی اومانیستی و سکولاریستی و سرمایه داری معنویت های نوظهور مربوط می شود و با تعریف شاخص ها، تبیین و بررسی علل این پدیده امکان-پذیر می شود. علل جنبش های معنوی نوین را در سه جنبه علل پدید آمدن، گرایش و گسترش بررسی می شود.
    کلیدواژگان: جنبش های معنوی نوظهور، شاخص ها، علل پدید آمدن، علل گرایش، علل گسترش
  • سید محمد روحانی صفحه 205
    سنت نیرنکاری جنبشی اصلاحی است که در درون آیین سیکه به وجود آمده است. مهم ترین تعالیم این جنبش عبارت است از: تاکید بر یگانگی مطلق و بی شکل بودن ذات الهی، نفی برتری ادیان نسبت به هم، تاکید بر برابری انسان ها از هر نژاد و دین، و پیروی مطلق از رهبر معنوی (گورو) به عنوان معلمی به اشراق رسیده و واسطه فیض الهی.
    این جنبش اصلاحی تمام تشریفات و الزامات ظاهری سیکه های خالصا را رد می کند و آنان را بی ثمر می داند، و تنها بر ذکر همیشگی خداوند یگانه بی شکل و توجه به عمق آموزه های ادیان تاکید دارد. همچنین این جنبش بر خلاف سیکه های خالصا به گورویی زنده معتقد است و گورو بودن کتاب مقدس سیکه را نمی پذیرد. بنیانگذاران جنبش سنت نیرنکاری هرچند شکل گیری آن را بر مبنای فرمان الهی تلقی می کنند؛ ولی با این حال هرگز این جنبش را به عنوان دینی مستقل یا یکی از مذاهب و فرقه های آیین سیکه مطرح نمی کنند؛ بلکه همواره خود را جنبشی اصلاحی برای دعوت تمام انسان ها به یگانه پرستی و برابری انسان ها و نفی تعصبات نژادی و دینی معرفی می کنند. به این دلیل هیچ گاه پیروان این جنبش، مسلک خود را دین یا مذهب نمی خوانند؛ بلکه بیشتر از واژه نهضت یا جنبش معنوی برای پیشوند نام سنت نیرنکاری استفاده می کنند.
    کلیدواژگان: سیکه، گورو، جنبش، معنویت، یگانه پرستی، سنت نیرنکاری، نیرنکار، خالصا، اوتار بانی، ست سنگ بهاون
|
  • Abdur, Rahim Soleimani Page 7
    What is the starting point of religion in human life history and which course does it have followed to develop into the current advanced religions? According to the perspective of religious traditions, especially the Abrahamic religions, man is created in today's form and has received the whole monotheistic religion from the heavens from the very beginning. However, in recent centuries in the West some came to say that religion has had earthly origin and evolution, and as a result, simultaneous with the human evolution, has been developed from a primitive, polytheistic form into the advanced monotheistic religions. In present article, we argue that four kinds of origin and evolution of religion can be conceived and discussed, only one of which is atheistic.
    Keywords: Origin of religion, Evolution of Religion, Religious Traditions, New Ideas
  • Mohammad Ali Rostamiyan Page 37
    Present article studies identity of NRMs and by examining the general characteristics of these movements emphasizes on the fact that despite the many differences which exist among them, all have some characteristics in common which are similar to Eastern religions; characteristics such as non-personal God, the use of magic, reincarnation, and the widespread use of terms common in these Eastern religions.The other focus of the present article, however, is the emphasis on the fact that NRMs mainly historically have Eastern origin as well. The hub of NRMs is Japan and Buddhism, with presence in Japan and hybridization with other religions already present in this country, led to the formation of these movements and in particular social conditions, these movements spread and suddenly filled out the social scene of Japan. Therefore, Buddhism is the main actor in the formation of NRMs and Japan is the country in which these movements have been formed and then, transferred to other parts of the world.
    Keywords: NRMs, Eastern Religions, Japan, Buddhism
  • Abul, Qasim Jafari Page 59
    Key WordsHinduism is one of the most influential Eastern religions on the formation of new religious and spiritual movements in the West. Innumerable books, articles, and speeches by Hindu ascetics and yogis in the West, with injecting some kind of religious pluralism, prepared the ground for the opposition of Western younger generation to dogmatic Jewish-Christian traditions and led to the emergence of hundreds of new religions and spirituality over time.Hindu movements in the West have sometimes been loyal to the Hindu original traditions and have sometimes offered the originality of pleasure and transgression with totally eclectic, secular and unfounded ideas. In present article, while introducing some of the key figures of Hinduism in the West, the role of Hinduism, meditation, and yoga in the dissident process in the West and some causes of tendency of the West to this Hinduism are studied.
    Keywords: Hinduism, New Religious, Spiritual Movements, Yoga, Neo, Vedanta, Association of Self, Knowledge, Vivekananda, Yogananda, Transcendental Meditation, Integral Yoga, Himalayan Yoga, Siddha Yoga, Kripalu Yoga
  • Azadeh Madani Page 107
    In present article, we will briefly study a number of orientations and their roots which have started to emerge from the early Christianity in a heretical manner in this religion. In the meanwhile, we will take a look at the ideas of Jung, the famous psychologist, concerning some of these heresies and will review these doctrines from the perspective of psychology.
    Keywords: Christianity, Jung, Gnosticism, Alchemy, Ritual Worship of the Holy Virgin
  • Dr. Ali Aqa Noori, Ghader Hafez Page 135
    Proper and systematic knowledge of the branches of Islamic sects and denominations can be a useful background to identify new sects and movements. One may detect and analyze some common patterns which both follow. In addition, some sociologists regard some kinds of Islamic sects, such as Taliban, which can be categorized under the heading of Islamic fundamentalism, as new religious movements. Therefore, by a historical review, one can find causes of the emergence of the early Islamic sects and detect some common points between the initial and current movements. Present article can be an introduction to this approach.
    Keywords: Sect, Science of Sects, Writing of Sects, Religions, Sects
  • Hamid Reza Mazaheri Seif Page 173
    NRMs are complicated phenomena that even the naming of which is difficult. Thus, providing a precise definition of these phenomena seems unattainable. However, providing distinguishing features and stating general, dominant characteristics ‎of NRMs is a necessity, which organizes studies in this area. Major distinguishing features of NRMs are concerned with the humanist, secularist and capitalistic fundamental principles of NRMs, and by defining the distinguishing features, explanation and study of causes of these phenomena would be possible. The causes of NRMs are studied in the three aspects of causes of emergence, tendency and development.
    Keywords: NRMs, Distinguishing Features, Causes of Emergence, Causes of Tendency, Causes of Development
  • Sayyed Mohammad Rohani Page 205
    Sant Nirankari is a reform movement within the Sikhism. The most important teachings of this movement are emphasis on the absolute oneness and formlessness of the Divine essence, denying the superiority of religions to each other, stressing the equality of human beings of whatever race and religion, and the absolute adherence to the spiritual leader (Guru) as an enlightened teacher and the medium for Divine grace.This reform movement rejects all apparent formalities and requirements of Khalsa Sikhs and considers them ineffective; it only emphasizes on the perennial attention to the formless unique God and the depth of teachings of religions. Also unlike the Khalsa Sikhs, the movement believes in the living Guru and does not accept the holy book of Sikhs as the Guru. Although the founders of the Sant Nirankari movement regard its formation as based on divine command, they never introduce this movement as an independent faith or one of the Sikhism sects and cults; but they always introduce themselves as a reform movement for inviting all human beings to monotheism and equality of all men, and denying religious and racial prejudice. For this reason, the followers of this movement never call their belief system religion, faith or sect, but they mostly make use of the term mission or spiritual movement as the prefix for the name Sant Nirankari.
    Keywords: Sikhism, Guru, Movement, Spirituality, Monotheism, Sant Nirankari, Nirankar, Khalsa, Avtar Bani, Satsang Bhawan