فهرست مطالب

  • پیاپی 7 (زمستان 1392)
  • تاریخ انتشار: 1392/11/12
  • تعداد عناوین: 7
|
  • اکبر کمیجانی، نادیا گندلی علیخانی، اسماعیل نادری صفحه 7
    بازار مسکن یکی از مهم ترین بازارهای سرمایه ای - مالی است که تحولات آن همواره نقشی اساسی در اقتصاد های ملی و جهانی داشته است. این بازار، دائما با نوسانات سوداگرانه مواجه بوده که ماهیت آن با نوسانات ذاتی قیمت ها در بازار های مالی متفاوت است، زیرا، صعود و سقوط قیمت ها در آن بسیار عظیم و غیرقابل کنترل و درحقیقت حباب گونه می باشد. ازجمله مهم ترین عوامل برون زایی که به طور مستقیم و یا غیرمستقیم موجب شکل گیری این پدیده می شوند، سیاست های پولی هستند. با عنایت به این امر، هدف اصلی این پژوهش بررسی عوامل پولی موثر بر حباب بازار مسکن به کمک مدل ARDL و با استفاده از داده های سالانه طی دوره 1369 الی 1390، می باشد. در این راستا، آثار کوتاه مدت، پویا و بلندمدت متغیرهای نرخ ارز، قیمت طلا، شاخص کل سهام، نقدینگی، نرخ سود بانکی، نرخ تورم و درآمدهای نفتی بر حباب قیمت مسکن برآورد شده است. یافته های این تحقیق حاکی از ارتباط معنادار تمامی متغیرهای مستقل تحقیق با متغیر وابسته در کلیه ادوار اقتصادی بوده است. همچنین ضریب تعدیل در رابطه پویا، برابر مقدار عددی 58/0- بوده، لذا آثار تکانه های کوتاه مدتی که موجب عدم تعادل می شوند، پس از دو دوره از بین خواهد رفت و تعادل بلندمدت مجددا پس از دو سال حاصل می گردد.
    کلیدواژگان: حباب بازار مسکن، نقدینگی، نرخ سود بانکی، تورم، بازارهای مالی
  • محمدنقی نظرپور، اکبر کشاورزیان پیوستی صفحه 39
    نحوه اجرای عقد مشارکت مدنی در نظام بانکداری بدون ربا در سال های اخیر به چالش اساسی در حوزه شریعت تبدیل شده و مانع اساسی در تحقق اهداف راهبردی نظام بانکی در رشد و توسعه اقتصادی کشور بوده است. این درحالی است که عقد مشارکت حقوقی هیچ کدام از مشکلات مشارکت مدنی را نداشته و تنها با ایجاد محدودیت از طرف نهاد نظارتی، بانک ها از مزایای این عقد محروم شده اند. هدف اصلی این پژوهش، ارائه مدلی برای نظام بانکی با محوریت بهره گیری از عقد مشارکت حقوقی با ویژگی کلیدی تحقق سود و زیان واقعی است تا از این مسیر اهداف راهبردی نظام بانکی که همانا همراهی نظام بانکی با اقتصاد واقعی و شتاب بخشیدن به رشد و پیشرفت اقتصادی است، تحقق یابد. فرضیه های تحقیق عبارت است از: الف احیای عقد مشارکت حقوقی در نظام بانکی ضروری است. ب با بهره گیری از عقد مشارکت حقوقی، مدل بانکداری PLS قابل ارائه است. روش تحقیق برای آزمون فرضیه، توصیفی تحلیلی می باشد که در آن از مطالعه موردی عملکرد بانک سپه در عقد مشارکت حقوقی و مطالعه اسنادی منابع معتبر و مستندات قانونی مراجع ذی ربط استفاده شده است. بررسی عملکرد مشارکت حقوقی در بانک سپه حکایت از سود واقعی سالانه 30 درصد، ایجاد زیرساخت های اساسی در صنایع فولاد، سیمان، لاستیک، راه و ساختمان و... دارد. مزایای بهره گیری از عقد مشارکت حقوقی برای سپرده گذاران، موسسات اعتباری و از همه مهم تر تحقق اهداف راهبردی اقتصاد ملی، احیای این عقد را در نظام بانکی اجتناب ناپذیر کرده است. در این مقاله مدل های کاربردی برای اجرایی شدن مشارکت حقوقی ارائه شده است.
    کلیدواژگان: مشارکت حقوقی، بانکداری PLS، سود واقعی مشارکت، عقود مبادله ای و مشارکتی
  • احمد جعفری صمیمی، ایوب خزایی، جلال منتظری شورکچالی صفحه 81
    مقاله حاضر به دنبال بررسی اثر روش تامین منابع مالی بر رشد سودآوری بنگاه ها و شناسایی عوامل موثر بر نیاز به تامین مالی رشد بنگاه ها با استفاده از منابع خارجی می باشد. به همین منظور، نمونه ای شامل 30 شرکت از بزرگ ترین شرکت های بورس اوراق بهادار تهران درنظر گرفته شده است. برای کلیه بنگاه ها اطلاعات موردنیاز برای ارائه تحلیل ها و برآورد مدل از طریق سندکاوی در متن گزارشات و صورت های مالی سالیانه طی سال های 1380 تا 1390 استخراج و مدل با استفاده از روش داده های تابلویی برآورد شده است.
    نتایج تحقیق بیانگر این است که تامین مالی کوتاه مدت اهمیت بیشتری در دستیابی بنگاه ها به نرخ های رشد بالاتر دارد. الگوی تقسیم سود در میان بنگاه های کشور یکی از عوامل کاهش رشد بنگاه ها بوده است. به همین دلیل نتایج تحقیق نشان دهنده رابطه مثبت میان افزایش درآمدها و سودآوری شرکت ها می باشند. افزایش بدهی های غیرجاری نیز بیانگر نیاز به تامین مالی بلندمدت برای پرداخت بدهی های بلندمدت ایجادشده توسط بنگاه ها و استمرار رشد اقتصادی آنها می باشد. میزان سرمایه گذاری و میزان تقسیم سود بنگاه ها نیز تاثیری بر نیاز به تامین مالی بلندمدت بنگاه ها برای ادامه رشد آنها نداشته است.
    کلیدواژگان: تامین مالی داخلی، تامین مالی خارجی، تامین مالی شرکتی، رشد، سودآوری
  • محمد مولایی، ابوالقاسم گلخندان صفحه 107
    در مورد رابطه بین اندازه دولت و رشد اقتصادی دو نگرش مهم وجود دارد. بنا بر نگرش کینزی، اندازه دولت عامل تعیین کننده رشد اقتصادی، اما بنا بر نظر واگنر، مخارج دولت معلول حجم فعالیت های اقتصادی است (قانون واگنر). برخی از مطالعات تجربی نیز رابطه علیت دوطرفه بین رشد اقتصادی و اندازه دولت را تایید می کنند. هدف از این مقاله، بررسی قانون واگنر (با توجه به مدل های ارائه شده توسط هانگ) و نگرش کینزی، برای اقتصاد ایران طی دوره 89-1344 است. به این منظور از روش تجزیه وتحلیل سری زمانی مشتمل بر آزمون ریشه واحد و دو روش علیتی آزمون همگرایی باند مبتنی بر مدل تصحیح خطای نامقید (UECM) (پسران، شین و اسمیت (2001)) و آزمون علیت گرنجری تودا و یاماموتو (1995) استفاده شده است. یافته های تحقیق نشان دهنده رابطه علیت یک طرفه از سمت اندازه دولت به رشد اقتصادی است (تایید نگرش کینزی) و برخی از علل آن عدم مدیریت بهینه مخارج دولت و ساختار اقتصاد متکی بر نفت در ایران می باشد.
    کلیدواژگان: قانون واگنر، نگرش کینزی، آزمون باند، آزمون علیت تودا و یاماموتو
  • اعظم محمدزاده، اکبر توکلی صفحه 131
    این مقاله بسط و تخمین یک مدل دینامیکی را انجام می دهد که در آن مهم ترین عوامل اثرگذار بر شاخص قیمت مصرف کننده به عنوان یک شاخص ثبات اقتصادی، بررسی شده است. در این مدل اقتصاد کشور به 5 بخش تولید، عوامل تولید، پول و قیمت، تجارت خارجی، و دولت تقسیم شده و ارتباط بین بخش های مختلف نیز مدنظر قرار گرفته است.
    اثر سیاست ها در 7 سناریو بررسی شده است. نتایج بررسی ها نشان می دهد که 1- افزایش مخارج دولت باعث افزایش شاخص قیمت مصرف کننده شده است. 2- کاهش استقلال بانک مرکزی باعث افزایش شاخص قیمت مصرف کننده شده است.
    مقایسه نتایج نشان می دهد که استقلال بانک مرکزی مهم ترین اثر را بر شاخص قیمت مصرف کننده داشته است. طبق
    نتایج
    سیاست گذاران باید بخش خصوصی را تقویت کنند، استقلال بانک مرکزی مفید خواهد بود، به دلیل نقش مهم نفت در اقتصاد ایران و شوک های انتقالی به درون اقتصاد، لازم است توجه بیشتری به تولید صورت گیرد. ازآنجاکه سرمایه گذاری در نیروی انسانی باعث افزایش تولید و کاهش شاخص قیمت مصرف کننده می شود، توجه بیشتر به سرمایه گذاری در این بخش لازم است.
    کلیدواژگان: سیستم دینامیک، شاخص قیمت مصرف کننده، سیاست های اقتصادی، استقلال بانک مرکزی، مخارج دولت
  • جواد خلیل زاده، کیومرث شهبازی، محمدرضا حلاج یوسفی، حبیب آقاجانی صفحه 153
    نفت، یکی از مهم ترین منابع انرژی شناخته شده در جهان بوده و نوسانات قیمت آن فعالیت های اقتصادی را تحت تاثیر قرار می دهد. هدف اصلی این تحقیق بررسی تاثیر شوک های قیمت نفت بر ارزش افزوده بخش صنعت در ایران در قالب بیماری هلندی بود. در این راستا، با استفاده از داده های مربوط به دوره زمانی 1389-1357 و روش همجمعی به بررسی و آزمون فرضیات مطالعه پرداخته شده است. در این پژوهش، ابتدا با استفاده از مطالعات پیشین یک الگوی VAR برای ارزش افزوده بخش صنعت ارائه شده است. در ادامه، پس از بررسی ایستایی متغیرها و تعیین طول وقفه بهینه، اثر تکانه های وسیع بر بردار هم انباشتگی و آزمون مجموع انباشت پسماندهای برگشتی برای بررسی وجود شکست ساختاری انجام شده است. نهایتا، وجود رابطه تعادلی بلندمدت بین متغیرها بررسی شده که نتایج به دست آمده وجود رابطه تعادلی بلندمدت بین متغیرها را رد کرد. تجزیه و تحلیل یافته های حاصله نشان می دهد که افزایش درآمدهای نفتی با گذاشتن تاثیر مستقیم بر روی نرخ ارز واقعی و نرخ تورم داخلی، به طور غیرمستقیم موجب تاثیر منفی بر ارزش افزوده در بخش صنعت می شود. یافته های تحقیق حاکی از آن است که مدیریت صحیح صندوق ذخیره ارزی به منظور جلوگیری از ورود نقدینگی مازاد به اقتصاد کشور می تواند بهترین راه مقابله با بروز این پدیده (بیماری هلندی) در کشور باشد.
    کلیدواژگان: شوک نفتی، ارزش افزوده، صنعت، بیماری هلندی
  • سعید عابسی، سارا شمس الهی، اسماعیل شاه طهماسبی صفحه 179
    برای ایجاد توسعه پایدار و مناسب در صنعت گردشگری، وجود یک مدیریت توانا و منسجم و هماهنگی بین بخش دولتی و بخش خصوصی بسیار حائز اهمیت می باشد. این پژوهش با هدف محاسبه و مقایسه کارایی استان ها در برنامه سوم و چهارم، طی سال های 79 تا 83 و 84 تا 87 انجام گرفته است. از روش پژوهش توصیفی تحلیلی و از مدل ریاضی تحلیل پوششی داده ها و سه شاخص ورودی و چهار شاخص خروجی برای بررسی کارایی نسبی استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش تمامی استان های کشور می باشند. نتایج، نشان از رتبه اول استان تهران طی دو برنامه دارد. همچنین اختلاف بیشترین و کمترین کارایی در طول دو برنامه کاهش یافته که نشان از نزدیک شدن استان ها در طول این دوره دارد. بیشترین افزایش و کاهش مقدار کارایی به ترتیب مربوط به استان های سمنان و تهران می باشد. تحلیل حساسیت شاخص ها نشان داد که بیشترین حساسیت در میان ورودی ها مربوط به شاخص تعداد تخت و در میان خروجی ها مربوط به تعداد گردشگران داخلی می باشد. شاخص درصد اشغال تخت بیشترین پتانسیل برای رشد را دارد. از طرفی کیفیت ارقام کارایی استان های کارا به دلیل وابستگی شدید به برخی شاخص ها بسیار پایین است و عملکرد استان های ناکارا در مورد خروجی ها مناسب بوده است. در انتها باید گفت ضعف در زیرساخت های گردشگری بیشتر از ضعف در خروجی های هر استان است.
    کلیدواژگان: گردشگری، کارایی، برنامه سوم و چهارم توسعه، تحلیل پوششی داده ها
|
  • Akbar Komijani, Nadiya Gandali Alikhani, Esmaeil Naderi Page 7
    The housing market is one of the most important capital-financial markets as its upheavals have always had major impacts on national and global economies. The market is constantly faced with speculative volatilities، which is different in nature form the inherent volatility of prices in other financial markets; since the rise and fall of prices are so massive and uncontrollable; or in other words، prices are bubble-like. Among the most important exogenous factors directly or indirectly causing the formation of this phenomenon، are monetary policies. In this regard، the main purpose of this study is to investigate the effect of monetary factors on the housing market bubble with using the ARDL estimation model and annual data over the period 1990 - 2011. In this way، short-term، long-term and dynamic effects of the followings on the housing price bubble are estimated: exchange rates، gold prices، stock Index، liquidity growth، interest rates، inflation and oil revenues. The results of this study indicate a significant relationship between all independent variables and the dependent variable during the study periods. Moreover، error correction coefficient in the dynamic relationship is equal to -0. 58 which is implies stability of the model.
    Keywords: Housing market bubble, Liquidity, Interest rates, Inflation, Financial markets
  • Mohammad Naghi Nazarpour, Akbar Keshavarzian Peyvasti Page 39
    The main challenge faced in the execution of civil partnership contracts within the usury-free banking system has turned to be a Shariah concern in the recent years، which is turned hindered the realization of the banking system''s strategic objectives for economic development in Iran. While legal partnership contracts do not have any of the problems of civil partnership contracts، banks have been deprived of the advantages of these contracts due to the limitations imposed by supervisory authorities. The present research aims primarily to present the banking system with a model based on utilization of the benefits of legal partnership contracts; the key feature being the realization of real profit and loss. This will pave the way for the realization of strategic goals of the banking system; i. e. the cooperation of the banking system with real economy and expediting economic growth and development. Research hypotheses are: 1. It is necessary to revive legal partnership contracts in the banking system; and2. With the help of legal partnership contracts، PLS banking model is presentable. The methodology employed to test the hypothesis is descriptive-analytical which includes a case study of Sepah Bank performance in legal partnership contracts، accompanied by a documentary study of valid sources as well as legal documents of related authorities. The study of Sepah Bank performance in legal partnership contracts shows a real profit of 30% as well as the creation of infrastructures for many industries including but not limited to: steel، cement، tires، roads and construction. Benefits of the utilization of legal partnership contracts for depositors، credit institutions، and most importantly for the realization of strategic goals of national economy have made the revival of these contracts for the banking system to be inevitable. The present paper presents practical models for the enforcement of legal partnership.
    Keywords: legal partnership, PLS banking, real profit of partnership, transactional, partnership contracts
  • Ahmad Jafari, Samimi, Ayoub Khazaei, Jalal Montazeri Shoorekchali Page 81
    This paper attempts to study the effect of financing method and growth of firms'' profit while it also identifies the influencing factors on firms’ external financing needs. To do so، a sample including 30 large firms active in Tehran Stock Exchange has been considered during 2001 – 2011. The data set is extracted from each firm''s financial statements. Using Panel Data approach we find that comparing to other factors، short-term financing is more important to achieve higher growth rates. Profit sharing model among firms is considered to be one of the reasons for lower growth rate of firms in Iran. In this regard، the results imply a positive relationship between rise in firm''s incomes and profitability. Moreover، an increase in long-term liabilities implies long-term financing needs to pay back the firms’ long-term debts in order to reach a sustainable growth rate. Investment and dividends also do not have an effect on firms'' long-term financing need to support their continuous growth.
    Keywords: Internal Financing, External Financing, Corporate Financing, Growth, Profitabilit
  • Mohammad Mowlaei, Abolghasem Golkhandan Page 107
    There are Two important approaches about the relationship between government size and economic growth. According to Keynesian approach the economic growth is determined by government size. According to Wagner law، on the other hand، the government expenditures are results of economic activities. Thus، if the society''s real incomes increase، the public expenditures grow and the government size increase too. Recently، some empirical studies showed that there are bilateral causality between economic growth and the size of government. Our study tests Wagner’s law (using various specifications proposed by Huang) and compares it to Keynesian view، for the case of Iranian economy during 1965-2010. To analyze، we use annual time series including unit root test and two
    Methods
    casual bounds test approaches based on unrestricted error correction model (UECM) (Pesaran، Shin and Smith (2001)) as well as Toda and Yamamoto''s Granger non-causality test (1995). Findings show a one-way causality from government size to economic growth (Verified Keynesian view). Some reasons are non-optimal management of government and the structure of the Iranian oil-dependent economy.
    Keywords: Wagner's Low, Keynesian View, Bounds Test, Toda, Yamamoto's Causality Test
  • Azam Mohammadzadeh, Akbar Tavakoli Page 131
    This paper develops and estimates a dynamic model which investigates the most important factors on prices as an index of economic stability. In this model، the economy is divided into 5 sectors: production، production factors، money and price، foreign trade، and government; while it also considers the relationship between different sectors. The effect of policies has been examined in 7 scenarios. The results of the study show: 1. Increasing government expenditure led to an increased CPI. 2. Decreasing independence of Central Bank led to an increased CPI. Comparing the results shows that the independence of Central Bank has the most important effect on CPI. According to the
    Results
    policy-makers should strengthen the private sector. Independence of Central Bank would be beneficial. Moreover، due to the important role of oil in Iranian economy and the transfer of shocks into the economy، paying more attention to the production is necessary. Finally، Since investment on human capital leads to increased production and decreased CPI، paying more attention to the investment in this section/sector is necessary.
    Keywords: System dynamics, Consumer price index, Economy policies, Independence of central bank, Government expenditure
  • Javad Khalilzadeh, Kiumars Shahbazi, Mohammad Reza Hallaj Usefi, Habib Aghajani Page 153
    The main objective of this study is to investigate the impact of oil price shocks on value-added of industrial sector، within the theoretical framework of the Dutch disease. Co-integration method is applied to evaluate and test hypothesis، using data during 1978-2010. We have first introduced a VAR model of value-added of industry using previous studies. Then، after investigating the stationary status of the variables and determining optimal lag length، the effect of shocks on the co-integration vector and the test of cumulative recursive sum of residuals were carried out to verify the presence of structural breaks. Finally، we investigated the long-run equilibrium relationship among variables. The results show that there is no long-run equilibrium relationship among the variables. Analysis of the results shows that rise in oil revenues has a direct impact on the real exchange rate and domestic inflation and، it also has an indirect negative effect on the value-added of industry. The results indicate that the best way to deal with this phenomenon in the country is proper management of foreign exchange fund to prevent excess liquidity in the economy.
    Keywords: Oil shock, Value, added, Industry, Dutch disease
  • Saeid Abesy, Sara Shamsollahi, Esmaeil Shahtahmasbi Page 179
    For sustainable and appropriate development in tourism industry، powerful and integrated management as well as coordination between public and private sectors are very important. The objective of this study is to evaluate the relative performance of tourism management. The year 2000 to 2008 were considered in this study، which represent the third Development Plan as well as the first four years of the fourth Development Plan. In addition، descriptive- analytical research method، mathematical model of data envelopment analysis and three input and four output indexes were employed while the statistical population covered all provinces of Iran. The results show Tehran as having the first rank in both development programs. Moreover، the differences between highest and lowest performances have decreased. The greatest increase and decrease of efficiency is related to Semnan and Tehran. Sensitivity analysis showed that the most sensitive index among input indexes was the number of bed''s index and among output indexes it was the number of domestic tourists'' index. Also، Bed occupancy rate index has greatest potential for growth. Finally، it is noteworthy to mention that the weakness in tourism infrastructures are greater that weakness in output of any province.
    Keywords: Tourism, Efficiency, Third, fourth development plans, Data envelopment analysis