فهرست مطالب

مرکز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشکی یزد - سال نهم شماره 2 (تابستان 1393)
  • سال نهم شماره 2 (تابستان 1393)
  • تاریخ انتشار: 1393/07/06
  • تعداد عناوین: 7
|
  • حمیدرضا برادران، ژیلا شجری، سیما علیرضایی طهرانی* صفحات 2-13
    سابقه و اهداف
    دستیابی به یادگیری معنی دار از اهداف مهم آموزشی دانشجویان پزشکی محسوب می گردد. به همین دلیل نیاز به طراحی و به کارگیری روش ها و راهبردهای کارآمدتر در مطالعه ضروری به نظر می رسد. هدف از این مطالعه بررسی رابطه بین آگاهی از راهبردهای مطالعه با پیشرفت تحصیلی دانشجویان پزشکی دانشگاه علوم پزشکی ایران می باشد.
    روش بررسی
    این مطالعه توصیفی تحلیلی از میان دانشجویان پزشکی دانشگاه علوم پزشکی ایران در سال تحصیلی92-91 در سه مقطع علوم پایه، فیزیوپاتولوژی و کارآموزی انجام شد و بر اساس روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای تعداد 317 نفر به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند و ابزار مطالعه پرسشنامه آگاهی فراشناختی از راهبردهای خواندن مختاری و ریچارد (MARSI) Strategies Inventory Metacognitive Awareness of Reading بود و داده ها با نرم افزار SPSS 16 و ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون گام به گام و آزمون T مستقل تحلیل گردید.
    یافته ها
    میانگین نمره آگاهی از راهبردهای مطالعه دانشجویان پزشکی دانشگاه علوم پزشکی ایران در وضعیت مطلوب می باشد. همبستگی معنی داری میان آگاهی دانشجویان پزشکی از راهبردهای مطالعه و سه مولفه آن با پیشرفت تحصیلی دانشجویان وجود دارد.
    نتیجه گیری
    بر اساس نتایج این پژوهش آگاهی از راهبردهای برنامه ریزی و هدفمندی در مطالعه بیش از سایر راهبردهای فراشناختی پیشرفت تحصیلی دانشجویان پزشکی را تبیین می کند، بهتر است به آموزش این راهبردها به عنوان بخشی از برنامه آموزشی پرداخته شود تا دانشجویان پزشکی در فرایند یادگیری مستقل و خودتنظیم توانمندتر شوند.
    کلیدواژگان: یادگیری، راهبرد های فراشناختی مطالعه، دانشجویان پزشکی، پیشرفت تحصیلی
  • مرجان حشمتی*، سکینه موید محسنی صفحات 14-22
    مقدمه
    به دنبال ارائه طرح پیشنهادی ادغام برنامه های درسی در نظام آموزش پزشک عمومی توسط معاونت آموزشی وزارت بهداشت، مطالعه ای در دانشکده پزشکی دانشگاه شاهد در خصوص تاثیر تلفیق و ادغام مطالب درس آناتومی اندام جهت دانشجویان پزشکی انجام گرفت. این تحقیق به هدف تفهیم بهتر و یادگیری ساده و ماندگارتر مطالب نزد دانشجویان پزشکی طراحی گردید.
    روش بررسی
    مطالعه بر روی 80 دانشجوی پزشکی مشغول به تحصیل در ترم سوم انجام شد. طبق سرفصل مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی تغییراتی در روش ارائه درس انجام شد.این تغییرات شامل چینش محتوای درسی، جلو انداختن مطالب عینی و ملموس تر، ادغام مطالب اندام فوقانی و تحتانی، اضافه نمودن مطالب کاربردی، روش های آمادگی قبل از کلاس درس تئوری، تشویق به یادگیری تیمی، سخنرانی دانشجو محوری بود. در انتهای فصول تدریس شده ارزشیابی چند گزینه ای، پاسخ تشریحی کوتاه و نامگذاری تصاویر اجرا گردید. در انتهای تحقیق با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته نظرسنجی گردید.
    یافته ها
    نتایج نظرسنجی به عمل آمده نشان داد که بر اساس دیدگاه دانشجویان میزان بهره وری از محتوای دروس 83%، یادگیری موثر و ماندگار 78/2%، ارتقاء مهارت های بالینی 66/4% نگرش مثبت نسبت به درس آناتومی 86/4% مشارکت فعال در گروه های درسی 70/4% و سهولت به یاد آوردن و به یاد ماندن مطالب درسی 79/6% است. میزان بهره وری علمی از محتوای دروس و نگرش مثبت نسبت به درس آناتومی با اختلاف معنی داری بیشتر است.
    نتیجه گیری
    دانشجویان اهمیت این روش نوین آموزشی را پی برده و بر آن شدند از این روش در یادگیری سایر دروس حجیم و فرار درسی نیز استفاده کنند.
    کلیدواژگان: روش نوین ادغام، آناتومی اندام، یادگیری، دیدگاه دانشجویان
  • شهین رئوفی*، علی فرهادی، علی شیخیان صفحات 23-32
    مقدمه
    با استفاده از روش های نوین آموزشی می توان توانمندی های دانشجو در تفکر انتقادی را افزایش داد و اعتماد بنفس اورا بالا برد. این مطالعه با هدف تعیین تاثیر آموزش به روش کارایی تیمی بر تفکر انتقادی، اعتماد به نفس و میزان یادگیری دانشجویان پرستاری انجام شد.
    روش بررسی
    در طی یک مطالعه نیمه تجربی که بر روی 52 دانشجوی ترم اول پرستاری دانشکده پرستاری و مامایی خرم آباد انجام شد، روش تدریس کارایی تیمی بر روی درس تئوری اصول و فنون طی دو ترم اجرا گردید. قبل و بعد از اجرای روش تدریس، پرسشنامه تفکر انتقادی کالیفرنیا و اعتماد بنفس به دانشجویان داده شد تا تکمیل نمایند. برای سنجش یادگیری آنان نیز از آزمون کتبی استفاده گردید.
    یافته ها
    در هر دو گروه میانگین نمره تفکر انتقادی، بعد از اجرای مداخله افزایش یافته بود. بین نمره تفکر انتقادی ابتدای ترم با بعد از اجرای روش کارایی تیمی اختلاف معنی دار بود(P=0.001). میزان نمره اعتماد به نفس بعد از روش کارایی تیمی کمی افزایش یافته بود، اما رابطه معنی داری بین نمره قبل و بعد از مداخله مشاهده نشد(P=0.5). از نظر یادگیری، نمره امتحان بعد از مداخله افزایش یافته بود و اختلاف معنی دار بود(P=0.001)
    نتیجه گیری
    به نظر می رسد استفاده از روش های نوین تدریس موجب عمیق تر شدن یادگیری، توسعه تفکر انتقادی و افزایش اعتماد به نفس دانشجو می گردد که در واقع در راستای اجرای رسالت آموزش عالی است.
    کلیدواژگان: کارایی تیمی، روش تدریس نوین، تفکر انتقادی، اعتماد به نفس، دانشجوی پرستاری
  • مجید زارع بیدکی، علی رجب پور صنعتی*، سید سپهر هاشمیان، فاطمه رجایی قناد، محمد نجفی سمنانی صفحات 41-48
    سابقه و اهداف
    در دانشگاه های علوم پزشکی کشور، اساتید به عنوان عناصر اصلی در آموزش و پژوهش شناخته می شوند، بنا بر این،یکی از راه های کنترل کیفی در نظام آموزش پزشکی، ارزیابی عملکرد اعضای هیئت علمی از نظر کیفیت تدریس و تعاملات آموزشی آنان است. مطالعه فعلی با هدف بررسی دیدگاه دانشجویان نسبت به وضعیت فعلی تدریس اساتید در دانشگاه علوم پزشکی بیرجند انجام شد.
    روش بررسی
    در این پژوهش با استفاده از پرسشنامه الکترونیکی که توسط مرکز مطالعات و آموزش پزشکی دانشگاه طراحی شده بود، نگرش دانشجویان نسبت به ویژگی های آموزشی و تدریس اساتید مورد بررسی قرار گرفت. سپس نمرات پایان ترم و معدل کل دانشجویان به طور خودکار از پایگاه داده دانشگاه فراخوانی و با پرسشنامه ها در پایگاه داده پرتال آموزش الکترونیکی ثبت شد، سپس داده ها با نرم افزار SPSS 19 و آزمون هایتی و تحلیل واریانس تجزیه و تحلیل شد.
    یافته ها
    از مجموع 7 دانشکده مختلف، جمعا 827 نفر وارد این مطالعه شدند. میانگین نمره کلی نگرش 4/16 از 5 بود که نشان از رضایت بالای دانشجویان از عناصر سازنده شاخص تدریس اساتید داشت. در میان دانشکده ها، آموزشکده فوریت های پزشکی بالاترین نمره میانگین (و بالاترین متوسط نمره) را در بین سایر دانشکده ها داشت. همچنین میان نمره نگرش در دو جنس تفاوت معنی داری وجود داشت (P<0.05).
    نتیجه گیری
    ارزشیابی اساتید زمینه ای را برای رقابت، انتخاب برترین اساتید از دیدگاه دانشجویان و کمک به دانشجویان سال های بعد جهت انتخاب استاد خود فراهم می آورد. این ارزشیابی را صرفا نباید از نمرات نظرسنجی دانشجویان به دست آورد و باید با فراهم آوردن پروتکل های مختلف در این مسیر، نمرات دانشجویان را به واقعیت هر استاد نزدیک نمود.
    کلیدواژگان: ارزشیابی اساتید، نظرسنجی دانشجویان، آموزش
  • سیدمحمدباقر کمال الدینی* صفحات 49-55
    سابقه و اهداف
    شاهنامه، اثر ارزشمند حکیم فردوسی طوسی، کتابی شناخته شده و معروف است. شاهنامه را منظومه ای در تاریخ پهلوانان ایران می دانند که با آن، نام پهلوانان ایران ماندگار شد و زبان فارسی که در حال افول بود، جان تازه ای گرفت. این مقاله با هدف بررسی پزشکی و سلامت از دیدگاه شاهنامه فردوسی انجام شده است.
    روش بررسی
    این مطالعه از نوع کیفی با روش تحلیل محتوی از نوع Summative بوده است. ابیاتی از شاهنامه که متضمن مسائل پزشکی است در این مقاله مورد توجه واقع و دسته بندی شده و مضامین آن مورد تحلیل محتوی قرار گرفته است. در همه موارد منبع و ماخذ شاهنامه بوده و بر اساس کشف الابیات موضوعی ابیات استخراج گردیده اند.
    یافته ها
    پزشک و پزشکی یکی از واژه های پرکاربرد در شاهنامه فردوسی است. در این منظومه مرتبا از زدن، مجروح کردن، مداوا و تاثیر گیاهان داروئی و شفا دهنده ها سخن می رود.
    نتیجه گیری
    هر چند شاهنامه اثری ادبی است و خواننده انتظار شنیدن مسائل مربوط به علم پزشکی در آن ندارد، لکن در بردارنده مسائل مهمی است که امروز نیز شنیدن آن جالب و در نوع خود اعجاب انگیز است.
    کلیدواژگان: شاهنامه، پزشکی، منظومه، دارو، سلامت
  • سید نصرالله حسینی، انوشیروان محسنی بندپی، بهزاد کرمی متین*، سید علی حسینی، مهدی میرزایی علویجه، فرزاد جلیلیان صفحات 56-68
    سابقه و اهداف
    ارتقاء کیفیت آموزش یکی از اهداف اساسی آموزش عالی است؛ در این راستا در کشور اقداماتی از جمله برگزاری جشنواره سالیانه آموزشی شهید مطهری، به منظور قدردانی از فرآیندهای آموزشی، توسعه و ابداع رویه ها و فرآیندهای آموزشی، تدوین استانداردهای سنجش و اعتبار بخشی فرآیندهای آموزشی ارائه گردید. هدف از مطالعه حاضر ارزشیابی جامع جشنواره آموزشی شهید مطهری طی شش دوره (1392-1386) مبتنی بر الگوی ارزشیابی سیپ بود.
    روش بررسی
    این مطالعه به صورت توصیفی مقطعی در میان 473 نفر از اعضاء هیئت علمی شامل معاونان و مدیران آموزشی، مدیران و اعضاء هیئت علمی مراکز مطالعات و توسعه آموزش پزشکی، اعضاء کمیته علمی و اعضاء هیئت علمی شرکت کنندگان در جشنواره شهید مطهری از 42 دانشگاه علوم پزشکی کشور انجام گرفت. ابزار جمع آوری اطلاعات پرسشنامه کتبی بود که به صورت خود گزارشی توسط شرکت کنندگان تکمیل گردید. داده ها پس از ورود به نرم افزار SPSS 20 با استفاده از آمار توصیفی و تحلیلی در سطح معناداری 05/0 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.
    یافته ها
    شرکت کنندگان به ترتیب 13/75، 33/65، 5/64 و 21/59 درصد از نمرات قابل اکتساب برای حیطه های فرایند، پیش زمینه، منابع و نتایج را به دست آوردند. همچنین میان چهار حیطه مدل (فرایند، پیش زمینه، منابع و نتایج) همبستگی معنادار و مستقیمی وجود داشت.
    نتیجه گیری
    با توجه به یافته های مطالعه در خصوص ارزشیابی و همبستگی حیطه های مدل، می توان نحوه برگزاری جشنواره را مناسب دانست و علت اصلی ارزشیابی ضعیف در حیطه نتایج را به مشکلات موجود در حیطه های پیش زمینه و منابع مرتبط دانست.
    کلیدواژگان: جشنواره آموزشی شهید مطهری، ارزشیابی، اعضاء هیئت علمی، مدل ارزشیابی سیپ
  • مهرداد شکیبا* صفحات 69-71
|
  • Hr Baradaran, J. Shajari, S. Alirezaeetehrani * Pages 2-13
    Introduction
    Achieving meaningful learning is an important educational goal of medical students. Therefore، it is necessary to design and implement more effective methods and strategies to achieve the goal. This study aims to investigate the relationship between the meta-cognitive awareness of reading strategies in student and their achievement in Iran University of Medical Sciences.
    Methods
    This cross sectional- analytic study was carried out on students of Iran University of Medical Science during the 2012-2013 academic years. Three hundred seventeen students were selected through stratified random sampling from all students studied in basic sciences، physiopathology and clerkship stages of the medical program. The tool used was meta-cognitive awareness of reading strategies Inventory (MARSI). Data were analyzed by SPSS 16 software and Pearson correlation-coefficients، variance analysis tests and independent T-tests were administered.
    Results
    In this study the mean score of medical students'' awareness of reading strategies showed optimal situation، the mean score of medical students'' awareness of reading strategies and its three categories showed a significant relationship with students'' score of academic achievement.
    Conclusion
    Based on our findings it is concluded the medical students awareness of planning strategy and setting the purpose of reading have more influence on academic achievement than meta-cognition strategies، therefore medical education curriculum should be emphasized on these strategies to empower medical students to be independent in learning and to be self-regulating in their learning process،
    Keywords: learning, meta, cognitive, reading, strategies, medical students, academic, achievement
  • M. Heshmati *, S. Moayed Mohseni Pages 14-22
    Introduction
    Following the "Integration Program" of general physician training curriculum recommended by the Department of Medical Education of Iranian Ministry of Health and Medical Education, several concerns raised towards the effect of this program. This study aimed to assess student's view towards integration of limb anatomy course to the pre-clerkship medical program in Iran.
    Method
    The study was conducted on 80 medical students enrolled in the third semester of medical program of Shahed University. Changes in the program according to the syllabus approved by the Supreme Council of Cultural Revolution. These changes include new content arrangement, integration of limb anatomy into pre-clerkship medical program, adding useful contents, methods of preparation prior to classroom theory and encouraging team learning. A questionnaire was used to collect students view about the integration program.
    Results
    Students found the integration useful in terms of content of the course (%83), learning effectiveness, lasting of knowledge %78.2, improved clinical skills %66.4, positive attitude toward anatomy %86.4, active participation in a group lesson %70/4 and ability to recall %79.6 respectively. The differences in content course and positive attitude were significant.
    Conclusion
    Medical students showed agreement with this new method and recommended it for other specific courses.
    Keywords: Integration, limb anatomy, learning, student, perspective
  • S. Raoufi *, A. Farhadi, A. Sheikhian Pages 23-32
    Introduction
    Using modern methods of teaching can increase critical thinking skills and confidence of students. This study aims to assess 'team effectiveness design' on critical thinking, confidence and learning of nursing students.
    Methods
    In this study 52 students of the first two semesters of Nursing and Midwifery School of Khoramabad were studied over two semesters. Before and after implementation of teaching method a questionnaire was used to measure student’s confidence, performance and critical thinking.
    Results
    In both groups, the mean score of critical thinking after the intervention increased. The score of critical thinking before and after lecture was significantly correlated (P=0.001). The confidence score after conduction of team performance was enhanced. There was no significant relationship between the scores before and after intervention in terms of performance (P=0.5). Test score increase after the intervention (P=0.001).
    Conclusion
    Modern methods of teaching, learning and deepening it, is possible through ''team effectiveness design". The method led to the development of critical thinking, increase confidence and satisfaction.
    Keywords: Team effectiveness design, modern teaching method, critical thinking, confidence, nursing students
  • M. Zare Bidaki, A. Rajabpour Sanati *, Ss Hashemian, F. Rajai Ghannad, M. Nadjafi Semnani Pages 41-48
    Introduction
    In universities of medical sciences, teachers are known as key elements in education and research. Therefore, evaluating performance is the best way to quality control academic members in a medical educational system. The current study aimed to investigate student's attitudes towards current teaching characteristics of teachers in Birjand University of Medical Sciences.
    Method
    Using a standard electronic questionnaire, the attitude of the students was assessed toward their teachers’ characteristics and teaching. Then, the final semester exams and the total average scores of the students was automatically called from the university database and loaded in learning management system’s database. The data was analyzed using T-test and analysis of covariance.
    Results
    From seven different faculties, a total of 827 participants enrolled into this study. The average score of the students’ attitude towards teaching of their teachers was 4.16 out of 5, showing a high satisfaction of the students regarding instructional elements of their teachers’ characteristics. The faculty of emergency medicine had the highest mid and highest average of satisfaction based on the students’ attitude among other faculties. Also, there was a significant difference between male and females regarding their attitudes’ scores (P<0.05).
    Conclusions
    Teachers’ evaluation provides a background for competition, selecting superior teachers from student perspective and also helping students for choosing their teachers in next year's courses. Teacher evaluation should not be only restricted to students attitudes’ scores. It is expected to provide various protocols in order to bring teachers’ evaluation scores into reality.
    Keywords: Teacher's evaluation, poll, student's attitude
  • Smb Kamaladdini * Pages 49-55
    Introduction
    Shahnameh, Ferdowsi Tusi valuable work, is well-known and famous epic in Persian. A poem Shahnameh heroes in the history of Iran know that its name was enduring heroes of Iran and the Persian language was in decline, I was new. But something else is the purpose of writing this article. The Shahnameh is the only Iranian athletics history or include other issues as well?
    Methods
    This was a qualitative - content analysis of summative type. Verses of Shahnameh which covered medical issues were classified and analyzed. Relevant indexes (Kashfolabyat) were used to address the verses for readers.
    Results
    Medicine and health were regularly referred in Shahnameh. Various medical and surgical treatment were mentioned and healing effects of herbs were discussed.
    Conclusions
    Medical and health references in Shahnameh, and the relevant terminology, may help academics and students in understanding old Persian writings about these subjects.
    Keywords: Shahnameh, medicine, health, surgery
  • Sn Hosseini, A. Mohseni Band Pey, B. Karami Matin *, Sa Hosseini, M. Mirzaei Alavijeh, F. Jalilian Pages 56-68
    Introduction
    Education quality improvement is one of the main goals of higher education. In this regard, has been provided various solutions such as holding educational Shahid Motahari annual festivals, in order to appreciate of educational process, development and innovation educational processes and procedures, preparation of calibration standards and processes of accrediting educational. The aim of this study was to comprehensive evaluating of educational Shahid Motahari festival during six periods (2008-2013) based on CIPP evaluation model.
    Method
    This cross-sectional study was conducted among the 473 faculty members include; deputies and administrators educational, administrators and faculty members of medical education development centers, members of the scientific committee and faculty member’s participants in Shahid Motahari festival from 42 universities medical sciences of Iran. Data collection based on self-report writing questionnaires. Data were analyzed by SPSS version 20 at α=0.05 significant level.
    Results
    The subjects reported 75.13%, 65.33%, 64.5%, and 59.21 % of receivable scores of process, context, input and product, respectively. In addition, there was a direct and significant correlation between all domains.
    Conclusion
    According to the study findings, in the evaluation and correlation of domains models, we can explicitly how to holding festivals was appropriate and the main reason for the poor evaluation in product domain is related to the problems in input and product domains.
    Keywords: Shahid Motahari Educational Festival, evaluation, faculty members, CIPP Evaluation Model
  • M. Shakiba * Pages 69-71