فهرست مطالب

  • پیاپی 11 (بهار 1392)
  • تاریخ انتشار: 1392/04/05
  • تعداد عناوین: 8
|
  • حسین اتحادی * صفحات 11-29
    این پژوهش، که حاصل خوانش تک تک ابیات غزل های سنایی و خاقانی است، پس از ذکر مقدمه ای درباره موسیقی بیرونی شعر و شناخت تسکین، به بیان سابقه آن در میان عروضیان و ارتباط تسکین با موسیقی بیرونی شعر می پردازد. سپس، با ارائه نمودارهایی، راه های استفاده از این اختیار را، در غزل های این دو شاعر، بررسی، مقایسه و تحلیل می کند. پس از آن در نمودار دیگری، میزان بهره از تسکین را به تفکیک اوزان مختلف نشان می دهد. در پایان به این نتیجه می رسد که میزان کاربرد تسکین، در غزل های خاقانی نسبت به سنایی کمتر است.
    کلیدواژگان: موسیقی بیرونی، تسکین، غزل، سنایی، خاقانی
  • دکتر محمدرضا اکرمی* صفحات 31-63
    در بررسی نسخه های خطی دیوان باباکوهی کمبود، افزایش یا جابه جایی هایی در نگارش «واو ربط» مشاهده می گردد. این امر معلول نوع رسم الخط، سرعت کتابت و بی دقتی کاتبان است که مایه خوانش اشتباه و بدفهمی متن شده و در نسخه مصحح آن نیز راه یافته و بسیاری از ابیات را از معنی و مقصود اصلی مولف دور ساخته است. این مقاله در پی آن است که تاثیر «واو ربط» را از منظر نقد و تصحیح متن در این دیوان بررسی کند.
    محدوده بررسی در مقاله حاضر، دیوان باباکوهی و منابع اصلی در انجام این کار دو نسخه خطی، یک نسخه چاپ سنگی و یک نسخه چاپی دیوان است. با مقابله این منابع، همه موارد مشابه در نگارش «واو ربط» بررسی و خطاهای ناشی از آن که به تنها نسخه چاپی این متن راه یافته، با ارائه مدارک، نقد و تصحیح قیاسی شده است. نتایج به دست آمده از این نقد و بررسی، تصحیحاتی را شامل می شود که در سه بخش، کمبود واو ربط (28 مورد)، افزایش واو ربط (17 مورد) و جابه جایی واو ربط (1 مورد) را نشان می دهد. موارد ارائه شده کل مواردی است که در دیوان باباکوهی راه یافته است.
    کلیدواژگان: شعر عرفانی، دیوان باباکوهی، واو ربط، نقد ادبی، تصحیح نسخه خطی
  • عبدالله حسن زاده میرعلی*، محمدامین محمدپور صفحات 65-88
    در این جستار کوشش می شود با تجزیه و تحلیل خاطره نویسی در ادبیات فارسی، ساختار خاطره و شیوه بازنویسی و تکنیک، نمودهای زبان، لحن و زاویه دید بررسی شود. نتایج حاصل نشان می دهد که خاطره نویسی گونه ای ادبی است که اگر چه در سنت ریشه دارد، اما بستر تکامل آن دنیای جدید است و برای آن سه زیر شاخه قائل می شوند: خاطرات مکتوب، خاطرات شفاهی و یادداشت های روزانه. خاطره نویسی بر توصیف استوار است و کاربرد صور خیال در آن کمتر از گونه های دیگر ادبی است.
    کلیدواژگان: خاطره نویسی، ساختار خاطره، خاطره نگاشته ها
  • جواد رنجبر*، داود نجاتی صفحات 89-111
    عنصر «شب» به عنوان یکی نمودهای طبیعت، در شعر معاصر بنا به فراخور تفکر و جهان بینی ویژه شاعران نوگرا، با عواطف، اندیشه ها و مفاهیم مختلفی درآمیخته شده و به عنوان ابزاری سمبلیک برای بازتاب مسائل اجتماعی و سیاسی به کار می رود، که در ادبیات کلاسیک، مصداق های آن کمتر یافت می شود. این نماد، به عنوان یکی از مفاهیم و کلید واژه های مشترک اشعار دو پیشگام ادب فارسی و عربی، نیمایوشیج و نازک الملائکه، جلوه خاصی به شعر این دو شاعر بخشیده است. اشتراکی که در به کارگیری سمبل شب در تصاویر شعری دو شاعر یافت می شود؛ بار معنایی این نماد در توصیف تنهایی آزاردهنده و جانفرسای آن دو در عصر شب زده شان است. اما این تعبیر، در شعر نیمایوشیج بازنمود تنهایی شاعر در گیر و دار مسائل اجتماعی - سیاسی زمانه خود و سمبل جهل، اختناق و خفقان حاکم بر جامعه است؛ در صورتی که در سروده های نازک الملائکه بیشتر در خدمت دلهره های شخصی و تنهایی های وهم افزای خود شاعر به کار رفته و به مامنی برای روح رنجور و خسته شاعر تبدیل شده است.
    کلیدواژگان: شب، نمادپردازی، نیمایوشیج، نازک الملائکه
  • صابره سیاوشی*، گلفام واعظی صفحات 113-135
    از مهم ترین شاعران شیعی که نسب او به اهل بیت بازمی گردد، شریف رضی است. وی دارای قصایدی مشهور و ارزنده در رثای امام حسین(ع) است. اشعار وی خالی از تکلف و آکنده از عاطفه صادقانه و عشق ناب به امام(ع) و خاندان ایشان است. این قصاید عبارت است از: «الامانی حسره و عناء» و «کرب و بلا» و «والهفتاه لعصبه علویه» و «رب ساع لقاعد» و «یا یوم عاشوراء». سرآغاز سرایش مرثیه های عاشورایی شریف رضی، دهم محرم، سال روز شهادت حسین بن علی(ع) است. وی در قالب این پنج قصیده که روی هم دویست وسی وشش بیت و در رثای امام حسین(ع) است، به بیان صفات و ویژگی های فردی و اجتماعی امام(ع) پرداخته است. روش این نوشتار، توصیفی - تحلیلی و هدف آن تحلیل شخصیت نمادین امام حسین(ع) در شعر سید رضی به عنوان یکی از قله های بلند ادب در قرن چهارم هجری است. نتایج حاصله با تکیه بر آمار توصیفی تحلیلی و با استفاده از نمودار دایره ای در اختیار علاقه مندان قرار گرفته است.
    کلیدواژگان: تشیع، مرثیه، امام حسین(ع)، شریف رضی، رثاء
  • دکتر قدرت الله طاهری، فاطمه اسماعیلی نیا* صفحات 137-170
    ادبیات معناباخته، یکی از جریان های ادبی معاصر است که بر پایه نگاه یاس آلود و بدبینانه نسبت به انسان و هستی شکل گرفته است. این جریان، تقریبا همزمان با غرب، در طی دو دوره استیلای استبداد رضاشاه و بعد از آن در جریان وقوع کودتای 28 مرداد 1332 و شکست جنبش ملی شدن صنعت نفت در ادبیات ایران مجال ظهور پیدا کرد. در داستان های بهرام صادقی، مولفه های معناباختگی به اشکال گوناگون بی هدفی، بی ایمانی، بی هویتی، شک و بدبینی، اضطراب، تنهایی، یاس و ناامیدی و مرگ اندیشی نمایان می شود و می توان علل و عوامل متعدد فردی و اجتماعی، برای بروز آن در نظر گرفت. در این پژوهش، سعی شده است مولفه های بحران معنا و عوامل و اشکال بروز آن ها در آثار بهرام صادقی با تکیه بر مجموعه «سنگر و قمقمه های خالی» مورد تحلیل و بررسی قرار گیرد.
    کلیدواژگان: نقد ادبی، ادبیات داستانی، ادبیات معناباخته، بهرام صادقی، سنگر و قمقمه های خالی
  • یعقوب کیانی شاهوندی*، دکتر عبدالله رضایی صفحات 171-194
    آخر شاهنامه، سومین مجموعه شعر مهدی اخوان ثالث و دربردارنده سروده های او در میان سال های (1335 تا 1338 ه. ش) است که اغلب در قالب نیمایی سروده شده اند. در این مقاله، هنر سازه های زبانی به کاررفته در مجموعه آخر شاهنامه بررسی می شود؛ هدف از این بررسی، تعیین و توصیف عناصری است که در تشخص و برجستگی زبانی و ادبی سروده های این مجموعه، موثر بوده اند. در این راستا، سی ودو سروده، مطالعه و بررسی و سازه های زبانی تکرارشونده در آن ها دسته بندی و براساس منابع معتبر، نام گذاری شد. در این تحقیق دریافته ایم که هنرسازه هایی چون ترکیب های واژگانی نوساخته شاعر، قاعده کاهی نحوی، آشنایی زدایی معنایی و باستان گرایی نحوی و واژگانی در برجسته سازی ادبی این سروده ها بسیار موثر بوده است. کاربرد این سازه های زبانی نشان می دهد که شاعر در سروده های خود به تصرف در هر دو محور جانشینی و هم نشینی زبان، گرایش و توجه داشته است.
    کلیدواژگان: هنرسازه، برجسته سازی، قاعده کاهی، آشنایی زدایی، باستان گرایی، آخرشاهنامه
  • دکتر برات محمدی، کبری پالیزبان صفحات 195-225
    رمان آواز کشتگان با ساختاری آشفته، بیان گر وقایع دانشگاه تهران، نحوه تعامل یا تعارض استادان با دانشجویان روشنفکر و هم چنین عملکرد ماموران ساواک در مسائل مختلف فرهنگی، عقیدتی و سیاسی دانشگاه در دوران قبل از انقلاب اسلامی است. این رمان را می توان از نوع رمان های تاریخی به حساب آورد؛ زیرا براهنی در خلق این رمان، علاوه بر توصیف موقعیت های شغلی، مقامی، خلقی و روانی شخصیت ها، به صورت جسته و گریخته به پاره ای از حوادث تاریخی قبل از انقلاب پرداخته است. خوش پرداختی تیپ های شخصیتی، استیلای عنصر جدال بر فضای کلی رمان، تلفیقی بودن شیوه روایت (دانای کل و من روایتی)، بهره گیری از شیوه رجعت به گذشته، لحن طنزآمیز و طعنه گونه رمان، ناشاد و بحرانی بودن فضای کلی آن و... ارزش هنری این اثر را اعتلا بخشیده است. در این مقاله سعی بر این است که ساختار زبانی و کلامی و محتوایی رمان مورد بررسی قرار گرفته و عناصر داستانی و چند و چون آن ها مورد نقد و تحلیل قرار گیرد.
    کلیدواژگان: رضا براهنی، آواز کشتگان، تحلیل ساختاری، تحلیل محتوایی، بعد جامعه شناسی
|
  • Hossein Ettehadi* Pages 11-29
    This research is the result of a thourough reading of distichs of Khaghani and Sanaee's sonnets. After an introduction about definition of pause and its history among prosodies, the relation of pause and poetryis touched on. By presenting some graphs, the use of this poetic option is compared and contrasted in the sonnets of these two outstanding poets. Upon analysing the data, at the end we came to the conclusion that, with the evolution of prosody of Persian poetry, rate of application of pause in khaghani's sonnets is less than sanaee's and because of this khaghani's sonnets has more phonetic and musical values.
    Keywords: External music, pause, sonnet, sanaee, khaghani
  • Dr. Mohammad Reza Akrami* Pages 31-63
    In surveying the traditional text, three factors such as scarcity, increase or transformation are noticed in the writing of theConjunctive Vav. This issue is the result of the kind of graphology, the high speed of writing, and the carelessness of the scribes which has led to mistake and misunderstanding of the text. This point has also gone through the recently revised manuscripts and has created a gap between the text and the real intention of the writer. This article aims at studying the influence of theConjunctive Vav from the view point of text revision and criticism. The scope of the present study covers Babakoohi s Divan; two main manuscripts, one lithography and a fair copy of Divan. Comparing these sources, the researcher based on the documentative evidence which has been criticized and revised comparatively, has analyzed the similar cases in the writing of theConjunctive Vav and the resulting mistakes that have really crept into the only fair copy at hand. The findings of this study includes revisions in three sections: scarcity of the Conjunctive Vav (28 cases), increase of theConjunctive Vav (17 cases), and transformation of the Conjunctive Vav (1 case). The above mentioned points are all that have been noticed in Babakoohi s Divan.
    Keywords: mystical poetry, Babakoohi s Divan, the Conjunctive Vav, criticism, revision of lithography
  • Dr. Abdollah Hasan Zadeh Mirali*, Mohammad Amin Mohammad Pour Pages 65-88
    Memoir means thinking, understanding and imagination. It is a definition of all the author s functions accompanied with a clear definition of incidents and manner of behavior of others. In this paper, the author intends to analyze any memoir writing in Persian literature, structure of memoirs and re-writing of them, symbols of language, dialect and perspective. According to the results, any memoir writing is a type of literal form even with a root in tradition but it is developed toward the brave new world. There are three direct types of memoir: written, oral, and daily. Memoir is based on description and image-making has no role to play in memoir writing.
    Keywords: Memoir writing, Structure of memoir, written memoirs
  • Dr. Javad Ranjbar, Davood Nejati Pages 89-111
    The night element as one of the manifestations of nature has been used as a symbol for the reflection of social and political problems in contemporary literature. This element as one of the common keywords in the poems of two pioneers of Arabic and Persian literature has given their poetry especial aura. The commonality of applying the night symbol in the poetic images of the two poets shows the semantic weight of this manifestation in expressing the hardships and annoying loneliness of these two in their night stricken era. This interpretation in Nima Youshij s poetry expresses the loneliness of the poet in the throes of social and political problems of his time, whereas, in Nazek Almalekeh poems it is more at the service of personal premonitions.
    Keywords: night, symbolization, Nima Youshij, Nazk Almalaekeh
  • Sabereh Siavashi*, Golfam Vaezi Pages 113-135
    Studying various aspects of the lives of religious leaders has a strong influence on people's lives. Also in Shia school, case study of related literary sources, analysis of perspective and type of their description helps the audience to recognize the unique and pivotal position of Shiite Imams in general, and Imam Hussein (AS) in particular. These studies are also valuable and reliable in the analysis of situations of poet s age and the dominant intellectual and cultural atmosphere. One of the most important Shiite poets, whose ancestry goes back to inmate (Ahlul Bayt), is Sharif Razi. He has a number of well-known and worthwhile qsayds on Imam Hussein (AS) slament. His poems are simple and unassuming, full of honest affection and pure love towards Imam (AS) and his family. These qsayds are: (Let me be Grief and Pain), (Sorrow and Hardship), (Valhftat elasbah Alavih), (Rob Sa Al-ghaed), (O day of Ashura). The beginning of writing Ashourai requiems of Sharif Razi is Tenth of Muharram, the anniversary of the martyrdom of Hussein ibn Ali (AS). In these five qsayds, which are altogether 236 beyts (lines) and about lamenting for Imam Hussein (AS); Sharif Razi has expressed and discussed the personal and social characteristics of Imam (AS). The method of this paper is descriptive analytical, and its objective is to analyze the symbolic character of Imam Hussein (AS) in this poet spoem, as one of the high peaks of literature in fourth century. The results are based on the descriptive-analytical statistics and have been provided for those who are interested by using a pie chart.
    Keywords: Shiism, Lamentation, Imam Hussein (AS), Sharif Razi
  • Dr. Ghodratollah Taheri, Esmailinia Fatemeh* Pages 137-170
    Absurd Literature is based on a dispirited and cynical view on man and his existence. In this kind of literature expressed ideas such as loneliness, aimlessness, nihilism, alienation, anxiety and death wishing. This kind of literature influenced by the spread of the nihilistic ideas that were derived from the philosophical, economical, historical and social events which came to being in the literature of the 20th century and many of the famous writers of the west reflected the themes of despair and nihilism in their works. Almost simultaneously with the west, this movement manifested itself into two periods of the Persian literature. First, in the era of the dictatorship of Reza Shah and the second period being the time of the 1953 coup d'Õtat and the defeat of the national movement to nationalize the oil industry. Sadegh Hedayat, Sadegh Choobak, and Bahram Sadeghi were among the Persian fictional writers who showed interest in this movement. The characters in Bahram Sadeghi sstories are deeply caught up in the feelings of nihilism and absurdity, that surface in different forms of aimlessness, lacking identity, doubting and cynicism, anxiety, loneliness, despair, hopelessness and death wishing, and many individual and social reasons and causes for that to be surfaced, can be considered. In this research, through analyzing the works of Bahram Sadeghi Sangar va Ghomghomehaye Khali, the elements of the meaning crisis, and the components and the problems of them will be examined and evaluated.
    Keywords: Literary criticism, Fiction, Literary Absurdity, Bahram Sadeghi, Sangar va Ghomghomehaye khali
  • Yaghoub Kiani Shahvandi*, Dr.Abdollah Rezaei Pages 171-194
    Akhare-Shahname is the third collection of poems by the contemporary poet, Mehdi Akhavan Sales. It includes his poems from 1335 to 1338 most of which have been composed in free (Nimayee) style. In this article, the linguistic devices which are used in Akhare-Shahname collection are investigated. This study aims to determine and describe the elements that are effective in linguistic foregrounding of poems in Akhare-Shahname. 32 poems from this collection were studied and repetitive linguistic structures were classified and were named based on valid sources. In this study, we found that artistic devices like new lexical combination, syntactic deviation, semantic de-familiarization and syntactic and lexical archaism have had effects on literal foregrounding of these poems. The Use of these linguistic devices shows that the poet has brought about changes in both paradigmatic and syntagmatic axes.
    Keywords: artistic device, foregrounding, deviation, de, familiarization, archaism, Akhare, Shahname
  • Dr. Barat Mohammadi, Kobra Palizban Pages 195-225
    The novel Avaze koshtegan (the song of the killed) with a chaotic structure expresses events of Tehran University and interaction method of masters with intellectual students. This novel expresses the affairs of Savak intelligence in cultural and political issues in university. This novel is a type of club and story novels because Barahani, in writing this novel, describes the work, position, spirit and psyche nature of characters and expresses the historical events before Islamic revolution. In the novel, characters are described very well. Method of narrative varies. In this paper, we try to study the language, content, structure and story elements of Avaze koshtegan.
    Keywords: Reza barahani, Avaze koshtegan, structure analysis, content structure, sociology