فهرست مطالب

مطالعات معرفتی در دانشگاه اسلامی - پیاپی 55 (تابستان 1392)
  • پیاپی 55 (تابستان 1392)
  • تاریخ انتشار: 1392/05/24
  • تعداد عناوین: 8
|
  • صفحه 202
  • حسن دانایی فرد، مسعود بنافی*، سید مجتبی امامی صفحه 209
    هدف
    هدف این پژوهش بررسی و واکاوی چالش مفهومی، نقد تعریف، نقد پیش فرض ها و گزاره های نظری مفهوم سرمایه روان شناختی بوده و سعی کرد با ارائه تعریف و چارچوبی بومی- اسلامی، زمینه ای را برای سامان بخشی به این مفهوم، حداقل در جامعه دانشگاهی ایران، فراهم کند.
    روش
    در این پژوهش ضمن بهره گیری از روش مصاحبه مکتوب و مطالعه اسنادی، از روش تحلیل محتوا بهره گرفته شده است.
    یافته ها
    بر مفهوم «سرمایه روان شناختی» که در میان دانشمندان سازمان و مدیریت و رفتار سازمانی به شدت فراگیر شده و غایتش شناخت مولفه های اصلی و اهرمی روان شناختی اثرگذار بر مزیت رقابتی پایدار و موفقیت سازمانی است، میان صاحب نظران این حیطه، اجماع کاملی وجود ندارد و نوعی پراکندگی در برداشت از مفهوم آن مشاهده می شود.
    نتیجه گیری
    با لحاظ نکات زمینه ای و فرهنگی و با استمداد از آموزه های بومی- اسلامی، به جای سازه متعارف سرمایه روان شناختی، چارچوبی اولیه معرفی می شود که به نظر نویسندگان می بایست زمینه ساز پژوهشهای آتی سرمایه روان شناختی در کشور باشد که می تواند اندیشه و عمل مدیران و کارکنان بخش دولتی و خصوصی ایران را در بهبود عملکرد و تعالی سازمانی ارتقا بخشد.
    کلیدواژگان: سرمایه روان شناختی، فرد لوتانز، مزیت رقابتی، تقوا
  • علی انتظاری، هادی راه چمندی* صفحه 239
    هدف
    هدف از این پژوهش، بررسی تطبیقی سه رویکرد علم اجتماعی اسلامی در فضای علمی جمهوری اسلامی ایران بوده است.
    روش
    برای گردآوری داده ها از «روش اسنادی» و برای بررسی و تطبیق رویکردها از «روش تطبیقی» استفاده شد.
    یافته ها
    حسین بستان با رویکرد معرفتی، ویژگی اصلی علم اجتماعی اسلامی را بهره گیری از روش اجتهادی می داند. حمید پارسانیا با رویکرد معرفتی فرهنگی، ضمن قائل بودن به وجود علم اجتماعی اسلامی بالفعل، به عوامل درونی(معرفتی) و بیرونی(معرفتی و غیر معرفتی) تولید علم توجه می کند. حسین کچویان نیز با رویکرد تاریخی- اجتماعی، ماهیت انقلاب اسلامی را تعیین کننده ماهیت علم اجتماعی تولیدی می داند.
    نتیجه گیری
    این سه رویکرد، دارای وجوه شباهت فراوان هستند که برخی بنیانی و مواردی بنایی است. وجوه افتراقی نیز وجود دارد که بیشتر مرتبه ای است؛ به این معنا که رویکردها در مواردی ورود اجمالی یا تفصیلی داشته اند، یا برای آن موارد به یک میزان اهمیت قائل نیستند یا نحوه پرداختشان به موضوع متفاوت است.
    کلیدواژگان: علم دینی، علم مدرن، علم اجتماعی اسلامی، جامعه شناسی مدرن
  • نسترن حاجی حیدری، آیدا شیوا*، فاطمه بهزادی ابراهیمی صفحه 263
    هدف
    پژوهش حاضر در پی پاسخ به این سوال است که برنامه آموزشی رشته مدیریت کارآفرینی در ایران، در مقایسه با برنامه های درسی این رشته در دانشگاه های برتر جهان تا چه اندازه از قابلیتهای لازم برخوردار است و تا چه اندازه می تواند پاسخگوی شرایط موجود اقتصادی در کشور و در عرصه رقابت جهانی باشد و نیازمند چه تغییراتی به منظور بهبود است.
    روش
    بهینه کاوی و بازنگری دروس و سرفصلهای آموزشی در 12 مورد از دانشگاه های برتر جهان و مقایسه آنها با ایران، جمع آوری اطلاعات پرسشنامه، انجام مصاحبه های باز از اساتید گروه بازرگانی- کارآفرینی دانشگاه تهران و استفاده از روش دلفی و تحلیل محتوا.
    یافته ها
    در این مقاله که حاصل پروژه انجام شده در دانشگاه تهران با عنوان «بازنگری برنامه درسی دانشجویان رشته مدیریت کارآفرینی- گرایش کسب و کارهای کوچک در مقطع کارشناسی» است، تلاش شده برنامه درسی جدیدی با در نظر گرفتن سرفصلها و تعداد واحدهای متناسب با نیازهای آموزشی و شرایط جامعه ارائه شود. در برنامه درسی پیشنهادی، علاوه بر به روز بودن و مطابقت با دانشگاه های برتر جهان، به تناسب محتوا با فرهنگ ایرانی و اسلامی کشور عزیزمان نیز توجه شده است.
    نتیجه گیری
    برنامه درسی پیشنهادی اصلاح شده برای رشته مدیریت کارآفرینی- کسب و کارهای کوچک در مقطع کارشناسی، محتوای پیشنهادی کلیه دروس، منابع و شیوه تدریس بر مبنای الگوبرداری از دانشگاه های معتبر، از نتایج پژوهش حاضر است.
    کلیدواژگان: برنامه درسی، آموزش کارآفرینی، محتوای آموزشی، مدیریت کسب و کارهای کوچک
  • سید سعید زاهد زاهدانی*، علی روحانی صفحه 283
    هدف
    تولید علم در دنیای معاصر موجب ایجاد قدرت در زمینه های متفاوت می شود و به همین دلیل، اکثر کشورهای جهان به دنبال افزایش کمی و کیفی محصولات علمی خود هستند.
    روش
    مقاله حاضر، که پژوهشی اسنادی است، سعی کرده امکان تولید علوم اجتماعی اسلامی را بررسی کند. لذا با نگاهی تاریخی به تحولات علم، روند شکل گیری هستی شناسی، معرفت شناسی و روش شناسی های علمی معاصر را که اغلب در غرب رشد و تکامل یافته اند، بررسی کرده است.
    یافته ها
    بعد از دهه 70 میلادی و رخداد انقلاب اسلامی ایران، هستی شناسی های این دنیایی مشروعیت تام و تمام خود را از دست دادند و روندهای جدیدی در حوزه تولید علوم اجتماعی به وجود آمد که نشان دهنده تغییر پارادایمیک جدیدی در این حوزه بود که می توان آن را تغییر پارادایم از نوگرایی غربی به تمدن نوین اسلامی نامید. امروزه نیز این تغییر پارادایمیک در بستر بیداری اسلامی رشد روزافزونی را تجربه می کند.
    نتیجه گیری
    علوم اجتماعی اسلامی با هستی شناسی ای چند وجهی، سعی در مشاهده و مطالعه واقعیت غیب و مشهود به طور همزمان دارد که گامی فراتر از علوم اجتماعی رایج کنونی است.
    کلیدواژگان: دنیاگرایی، دنیازدایی، بیداری اسلامی، علوم اجتماعی اسلامی، غربی، نوگرایی
  • عبدالحسین کلانتری*، رضا نظریان صفحه 309
    جامعه شناسی فرهنگی و مطالعات فرهنگی به عنوان دو نمایندهفرهنگ گرایی، با مبانی مورد ادعای خود، دیگر به لحاظ محتوایی و روش شناسی نمی توانند از الگوهای پیشین در تحقیق، مانند اصل یکسانی و تعمیم پذیری استفاده کنند. آنها نیازمند بستر روشی جدیدی اندکه به نحو قابل توجهی با نظام اندیشه ای مورد نظر داعیه داران علم بومی ارتباط می یابد. از سوی دیگر، آنها با ایجاد موانعی برای علم، مانند ضعف در گزینش گری و تحلیل انقطاعی، می توانند سبب تضعیف علم بومی نیز بشوند.
    هدف
    نوشتار حاضربه بررسی امکانات فرهنگ گرایی(تقویت کننده وجه بومی) در کنار محدودیتهای آن(تضعیف کننده وجه علمی) برای تولید یک علم بومی پرداخته است.
    روش
    در این مسیر، از روش تحلیل نظری و مفهومی استفاده شده و با بررسی جامعه شناسی فرهنگی، مطالعات فرهنگی و فرهنگ گرایی، امکانات و محدودیتها احصا شده است.
    یافته ها
    می توان رویکرد فرهنگ گرایی را از منظر جستجو برای فهم بافتهای فرهنگی متفاوت هر جامعه، تقویت کننده علم بومی به شمار آورد، امادر عین حال می بایست به محدودیتهای فرهنگ گرایی برای تولید علم بومی نیز توجه داشت؛
    نتیجه گیری
    با توجه به تحلیل صورت گرفته در این مقاله مشخص می شود که اگرچه فرهنگ گرایی امکاناتی را به روی علم بومی می گشاید و آن را از غرب محوری و تجددزدگی می رهاند، اما به دلیل وجود محدودیتهایی مانند تحلیل انقطاعی یا ضعف در گزینش گری و به خصوص برخی تبعات نسبی گرایانه، نمی توان به صورت همه جانبه از آن استفاده کرد.
    کلیدواژگان: جامعه شناسی فرهنگی، مطالعات فرهنگی، علم بومی، فرهنگ گرایی
  • غلامرضا بهروزی لک*، علی جعفر دهکردی صفحه 327
    هدف
    هدف از این تحقیق، بررسی نقش ارزش های اخلاقی در آینده پژوهی اسلامی بوده است.
    روش
    روش تحقیق، کتابخانه ای بوده و با استفاده از ابزار فیش تحقیق، مطالب مورد نظر، گردآوری و پس از تجزیه و تحلیل لازم، نتیجه گیری شده و در پایان نیز پیشنهادهایی ارائه شد. یکی از پرسش های مهم مطرح شده در تحقیق، در خصوص رابطه علم با ارزشهای اخلاقی است.
    یافته ها
    ضرورت ابتنای آینده پژوهی اسلامی بر مبانی دین اسلام بدیهی است. بنابر این، بررسی نقش مبانی دینی برای طراحی و به کارگیری آینده پژوهی اسلامی نیز ضروری خواهد بود. در این بین، نقش اخلاق به دلیل اینکه ثمره و نتیجه نهایی بخشهای عقاید و احکام است، تعیین کننده است؛ زیرا با فرض پذیرش و بهره مندی از اخلاق اسلامی، دو بخش عقاید و احکام از قبل پذیرفته شده محسوب می شوند. ایفای نقش اخلاق در آینده پژوهی اسلامی را می توان در سه حوزه «مبانی»، «اهداف» و «روش ها» مورد بررسی قرار داد.
    نتیجه گیری
    عرصه های تاثیرگذاری ارزشهای اخلاقی بر آینده پژوهی اسلامی عبارتند از: مبانی، هدف و روش. نقش ارزشهای اخلاقی در عرصه های ذکر شده: اولا، نقش شناختی است. ثانیا، این نقش، عامل مهمی در تدوین برنامه ها، روش ها و تجویزهای آینده پژوهانه است. ثالثا، نظام آینده پژوهی اسلامی مبتنی بر ارزشهای اخلاقی، نظامی جامع خواهد بود و حتی شرایط عدم قطعیت که برای سایر نظریه های رقیب سد بزرگی برای نیل به اهداف آینده است، در این آینده پژوهی کاملا حل شده است؛ الگوی ارائه شده برای آن در این تحقیق، به خوبی این موضوع را نشان می دهد.
    کلیدواژگان: ارزشهای اخلاقی، آینده پژوهی اسلامی، مبانی اخلاقی آینده پژوهی
  • فاطمه جان احمدی، سید احمد خضری، نعمت الله صفری فروشانی، داود رنجبران* صفحه 353
    هدف
    هدف از این پژوهش، توصیف و تبیین یهودی سازی تاریخ اسلام، با تاکید بر دایره المعارف اسلام بوده است که در چهار دوره «ردیه نویسی بر سیره نبوی»، «پیگیری شرح حال نگاری پیامبر به جای ردیه نویسی»، «سیره نگاری علمی و کلاسیک» و «رویکرد تردیدآمیز به منابع» مورد بررسی قرار گرفته است.
    روش
    روش مورد استفاده در این تحقیق، توصیفی، از نوع تحلیل اسنادی بوده است.
    یافته ها
    یافته ها نشان می دهد منابع اسلامی از قرن سوم به بعد تدوین شده و از دوران صدر اسلام فاقد روایی بوده اند. این منابع، بیانگر اقتباس و انعکاس مبادی حجازی بر یک سنت اند که در واقع؛ خارج از شبه جزیره عربستان و عمدتا در عراق تلفیق یافته اند. همچنین از یافته ها، اهمیت تاثیر یهودیت خاخامی بر رشد تکوینی و درازمدت سنت اسلامی و منابع ادبی مورد وثوق آن درک می شود.
    نتیجه گیری
    گفتمان غالب بسیاری از مستشرقان بعد از گلدزیهر، گفتمان شکاکیت در اعتباربخشی به روایات است. این موج در حال حاضر به گونه ای فراگیر شده که حتی گفتمان مطرح در دایره المعارف اسلام را نیز در بر گرفته است. با دقت در مقالات سیره نبوی(ص) در دایره المعارف اسلام و نقد و تحلیل آنها، متوجه پیروی بسیاری از نویسندگان مقالات از گفتمان یهودی می شویم.
    کلیدواژگان: یهودی سازی، تاریخ اسلام، گفتمان شکاکیت
|
  • Danaee Fardh., Banafim.*, Emami, M Page 209
    Objectives
    The present article aims to study the ideas and opinions of Critical analyzing of psychological capital; and define a new way in organizing a normal native-Islamic model in Iranian universities.
    Method
    The method of the research is documentary interview and content analysis.
    Results
    The results of the article show no common idea on "psychological capital" among thinkers and they have different and scattered opinions. The final goal of psychological capital is to recognize the principal psychological features which are effective on permanent competitive preferences in organization.
    Conclusion
    The author of the article concludes suggesting a basic framework for future researches on psychological capital in country which will promote the practice and thought of managers and employees in governmental and private sections; instead of the currant psychological capital.
    Keywords: psychological capital, fered lutanz, competitive preference, god fearing (virtue)
  • Entezaria., Rahchamandi, H.* Page 239
    Objectives
    Comparative study of three Islamic social science approaches in the scientific atmosphere of Islamic republic of Iran.
    Method
    “Documental Method” is used for data collection in the existing documents. Also, “Comparative Method” is used to study and compare the approaches.
    Results
    HosseinBostan by an epistemic approach realizes “Ijtehadi” (individual reasoning) method as the main feature of Islamic social science. Hamid Parsania by a cultural-epistemic approach attends the inner (epistemic) and exterior (epistemic and non-epistemic) factors of science production. Also he believes in an existing Islamic social science. HosseinKachooyan on the basis a social-historical approach realizes the nature of Islamic revolution as definer of the social science that should be produced.
    Conclusion
    These approaches have many similarities together. Some of these similarities are basic and some other is non-basic. Also, these approaches have differences.
    Keywords: religious science, modern science, islamic social science, islamic sociology, modern sociology
  • Haji Heidarin., Shivaa.*, Behzadi Ebrahimi, F Page 263
    Objectives
    In the recent decades, because of the fast cultural, economical and industrial changes and the need of our country to promote wisdom –based structures and making value of knowledge, and the importance of entrepreneur’s position in economical growth and social evaluation’s trends, it seems that studying about entrepreneurship and training people with the abilities and skills of launching a good business, and localization of The titles and content of the courses according to the national needs, mark as the main tasks of the universities, So that in this research we review the courses and headlines of the "entrepreneurship - small businesses" undergraduate curriculum which for the first time was established in management faculty of Tehran university.
    Method
    The paper is based on the reviewing twelve of the best universities in entrepreneurship in the world and compares the syllabuses and contents of different courses with universities in Iran, questionnaire survey/analysis and open interviews with masters and students of Tehran University and using content analysis and Delphi method.
    Results
    In this research that comes from a project which has been done in Tehran University with the subject of “Reviewing the undergraduate entrepreneurship curriculum with the professional orientation to the Small Business Management” we have tried to prepare a new undergraduate curriculum for whom studying in this field.
    Conclusion
    In this survey according to the education needs and society conditions and paying special attention to the Islamic and Iranian culture, a new curriculum with the new courses, contents, references& ways of teaching in compare whit the best universities of the world has been recommended.
    Keywords: curriculum, entrepreneurship education, educational content, small business management
  • Zahed Zahedani, S.*., Ruhani, A Page 283
    Objectives
    Science production in the instant world brings power and sovereignty in different aspects and therefore most of the countries of the world are trying to develop their scientific productions both in quality and quantity.
    Method
    The method of the present study is documentary and investigating the possibility of Islamic social sciences production. Therefore it takes a historical glance on scientific process and the formation of ontology, epistemology and contemporary scientific methodologies which are mostly originated in west.
    Results
    The results of the research indicate that worldly (secular) ontologism has lost it's legitimacy after 70 Decade and Islamic revolution in Iran and new processes in production of social sciences are started which show a paradigm change in this field (paradigm shift from western modernism to Islamic modern civilization). Nowadays the new paradigm is being experienced increasingly in Islamic awakening era.
    Conclusion
    The author of the paper concludes Islamic social sciences attempt to study the reality of concealed and witnessed simultaneously in multidimensional ontology.
    Keywords: secularism, monasticism, islamic awakening, islamic social sciences, western islamic social sciences, modernism
  • Kalantari, A.H.*, Nazarian, R Page 309
    Objectives
    The author of the present article intends to analyze the possibilities of cultural attitude (as native aspect motivator) and limitations of cultural attitude (which weaken the scientific aspect) in native science production.
    Method
    The method of the paper is conceptual and theories analyses and analyses of cultural sociology, cultural studies and finally the cultural attitude toward the possibilities and limitations are predicted.
    Results
    The results of the survey indicate that cultural approach brings some possibilities for native science and rescues the native science from western aspects and modernistic consequences but on the other hand it fails to be executed completely because of limitations like detachment analysis or weaknesses in selection and particularly some consequences of relativism.
    Conclusion
    The author of the article concludes the native science believers employ other rough dimensions (particularly measures rooted in Islamic sources) to strengthen the scientific aspects. it enables them to combine the strengthening measures of native aspect and scientific aspects together.
    Keywords: cultural sociology, cultural studies, native science, cultural attitude
  • Behroozi Lak, G.R.*, Jafar Dehkordi, A Page 327
    Objectives
    The aim of this research is to study The role of moral values in Islamic future researches.
    Method
    The method of the present research is library method. Data collection is through library and then analyses and suggestions are put forward.
    Results
    One of the main questions in the article is the relationship between science and moral values.
    Conclusion
    The effective factors of moral values on Islamic future researches are included principals, aim and method. The role of moral values in such cases is a cognitive role and has a basic effect on programs, methods and future research predictions. Islamic future researches system based on moral values is a comprehensive system and even uncertainty circumstances –which is a great obstacle for other theories- is solved in this future research system.
    Keywords: moral values, islamic future researches, moral principals of future researches
  • Jan Ahmadif., Khezria., Safari Forushanin., Ranjbaran, D.* Page 353
    Objectives
    The present article focuses on analyzing the judaization in Islamic history, emphasizing on Islam encyclopedia in four periods: "rejection writing on biography of prophet"," hagiography of prophet's life rather than rejection"," classic and scientific hagiography"," doubtful approach to resources".
    Method
    The method of the study is descriptive and documentary analysis.
    Results
    The results of the present research indicate that Islamic resources had been prepared after the third century and lack in reliability from the early Islam period. These resources indicate the reflection of Hejaz principles in a tradition, established far from Arabian Peninsula (mostly in Iraq).the other result of the survey is the importance of rabbinical Judaism effect on long-term and genetic growth of Islamic tradition and literary valid resources.
    Conclusion
    The article concludes the main discourse of many orientalists after goldziher -and even Islam encyclopedia; biography of prophet -is skepticism and Hebraic discourse in giving authenticity to narrations.
    Keywords: judaization, islam history, skepticism discourse