فهرست مطالب

اندیشه و رفتار در روان شناسی بالینی - پیاپی 27 (بهار 1392)
  • پیاپی 27 (بهار 1392)
  • تاریخ انتشار: 1392/02/27
  • تعداد عناوین: 8
|
  • محمد اسماعیل اکبری، ناهید نفیسی، زهرا جمشیدی فر* صفحه 7
    شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی، یکی از شیوه های کاهش استرس ادراک شده در بیماران است. هدف پژوهش حاضر، بررسی اثر بخشی آموزش ذهن آگاهی بر کاهش استرس ادراک شده در بیماران مبتلا به سرطان پستان بود. بدین منظور، تعداد 30 نفر از زنان مبتلا به سرطان پستان بیمارستان شهدای تهران به روش در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل کاربندی شدند. هر دو گروه، قبل و بعد از آموزش ذهن آگاهی، از نظر سطح استرس ادراک شده مورد بررسی قرارگرفتند و گروه آزمایش در 8 جلسه یک ساعته تحت آموزش ذهن آگاهی گروهی قرار گرفت. نتایج تحلیل کوواریانس نمرات استرس ادراک شده آزمودنی ها در دو مرحله ی پیش و پس آزمون، نشان داد که آموزش ذهن آگاهی بر کاهش نمرات استرس ادراک شده بیماران تحت آموزش، موثر بوده است. بنابراین، می توان این شیوه مداخله را به عنوان شیوه ای مستقل یا در کنار سایر شیوه های درمانی مانند دارو درمانی برای کاهش استرس این مبتلایان، بکار برد.
    کلیدواژگان: ذهن آگاهی، استرس ادراک شده، سرطان پستان
  • علیرضا آقا یوسفی، محمد اورکی، مریم زارع*، سعید ایمانی صفحه 17
    ذهن آگاهی، هشیاری غیرقضاوتی، غیرقابل توصیف و مبتنی بر زمان حال نسبت به تجربه ایست که در یک لحظه ی خاص در محدوده ی توجه یک فرد قرار دارد. این روش، در کاهش استرس و افزایش کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به بیماری های مزمن نتایج مثبتی داشته است. هدف از این پژوهش بررسی اثربخشی ذهن آگاهی بر کاهش اضطراب، افسردگی و استرس سومصرف کنندگان مواد بود. بدین منظور، طی یک پژوهش نیمه تجربی با گروه کنترل، گمارش تصادفی و آزمون پیش و پس، 60 بیمار مبتلا به اعتیاد به صورت دردسترس از بین بیماران کلینیک نظام پزشکی شهرستان شهریار و کلینیک ترک اعتیاد اندیشه ی رهایی انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل کاربندی شدند. گروه ها در ابتدا از نظر میزان اضطراب، افسردگی و استرس ارزیابی شدند. سپس شیوه ی ذهن آگاهی در 8 جلسه ی دو ساعته به گروه آزمایش آموخته شد و گروه کنترل مداخله ای دریافت نکرد. بعد از برنامه درمانی، مجددا میزان اضطراب، افسردگی و استرس شرکت کنندگان ارزیابی شد. نتایج تحلیل کوواریانس چند متغیره نشان دهنده ی تفاوت معنادار بین نتایج پیش آزمون و پس آزمون گروه آزمایش بود. بدبن ترتیب می توان اذعان داشت که آموزش ذهن آگاهی در کاهش اضطراب، افسردگی و استرس سومصرف کنندگان مواد موثر است.
    کلیدواژگان: سومصرف مواد، ذهن اگاهی، اضطراب، افسردگی، استرس
  • فرح لطفی کاشانی، بهرام مفید، سعیده سرافراز مهر* صفحه 27
    معنویت درمانی، به معنای در نظر گرفتن باورهای معنوی بیمار مبتلا در فرآیند درمانگری است. باورهایی که با بوجود آوردن تجربیات خاص، موجب تعالی و اخلاقی مسوولانه در افراد می شود. هدف پژوهش حاضر، مطالعه ی اثر بخشی معنویت درمانی بر کاهش اضطراب، افسردگی و پریشانی زنان مبتلا به سرطان پستان بود. بدین منظور، در یک پژوهش نیمه آزمایشی با پیش آزمون- پس آزمون و گروه کنترل، 29 بیمار مبتلا به سرطان پستان مراجعه کننده به بیمارستان ولی عصر (عج) زنجان و موسسه ی خیریه ی مهرانه ی زنجان، به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه (14 نفرگروه کنترل و 15 نفر گروه آزمایش) کاربندی شدند. گروه آزمایش طی 8 جلسه ی 90 دقیقه ای تحت مداخله ی معنوی قرار گرفت و گروه کنترل، فقط تمرین آرمیدگی را بدون آگاهی افزایی آموخت. بیماران قبل و بعد از اتمام دوره ی درمان و دو ماه بعد از آن از نظر افسردگی، اضطراب و استرس مورد آزمون قرار گرفتند. نتایج تحلیل کواریانس نمرات افسردگی، اضطراب و استرس آزمودنی ها نشان داد که معنویت درمانی درکاهش اضطراب، افسردگی و پریشانی زنان مبتلا به سرطان پستان موثر است. با عنایت به یافته های موجود، به نظر می رسد که مداخله ی معنوی باید در پکیج درمانی یا حداقل مجموعه اقدامات و مداخلات روان شناختی با بیماران مبتلا به سرطان پستان، مورد تاکید قرار گیرد.
    کلیدواژگان: مداخله ی معنوی، اضطراب، افسردگی، استرس، سرطان پستان
  • محمد رفیعی*، اکرم سیفی صفحه 37
    اضطراب، یکی از مهمترین نشانه های ایجاد اختلالات روانی است. پرسشنامه ی سنجش اضطراب بک یکی از پرسشنامه های رایج سنجش این اختلال است. این پرسشنامه در حال حاضر به عنوان یکی از ابزارهای سنجش اضطراب بالینی، توسعه یافته و کارایی این ابزار در بیان خصوصیات مورد نظر در بررسی های فوق، هم در خصوص بالینی و هم در خصوص غیر بالینی نشان داده شده است. هدف پژوهش حاضر، بررسی پایایی و اعتبار این پرسشنامه بوده است. بدین منظور، طی یک پژوهش تحلیلی- مقطعی 600 نفر به صورت تصادفی از دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی اراک از طریق نمونه گیری طبقه ای انتخاب و پرسشنامه اضطراب بک را تکمیل کردند. تحلیل داده ها نشان داد که اختلاف معناداری بین میانگین اضطراب در دو جنس وجود ندارد و مقدار پایایی پرسشنامه با استفاده از آلفای کرونباخ 92/ محاسبه شده است. با استفاده از تحلیل آنالیز عاملی، 5 مولفه بدست آمد که 54/58 درصد نمرات پرسشنامه را تبیین می کرد. با در نظر گرفتن مقدار پایایی و اعتبار ساختاری این پرسشنامه، به نظر می رسد این ابزار جهت سنجش اضطراب بالینی دانشجویان مناسب باشد.
    کلیدواژگان: پرسشنامه ی سنجش اضطراب بک، پایایی، اعتبار
  • سوسن ریوف حدادی ثانی*، پریسا ضیایی، فاطمه رعیت معینی، حمیدرضا آقامحمدیان شعرباف صفحه 47
    نظریه ی ذهن، ظرفیت شناختی جهت بازنمایی حالات ذهنی خود و دیگران و بیانگر توانایی اسناد حالت های ذهنی مانند عقاید، تمایلات، احساسات و نیات به خود و دیگران است. بررسی نظریه ی ذهن، حافظه و کنش های مغزی در افراد مبتلا به اختلال های روانپزشکی در سال های اخیر بخش قابل توجهی از پژوهش ها را به خود اختصاص داده است و اختلال وسواس- اجباری از این قاعده مستثنی نیست. هدف پژوهش حاضر، مقایسه ی نظریه ی ذهن، حافظه و کنش های اجرایی در بیماران مبتلا به اختلال وسواسی- اجباری و افراد بهنجار بود. بدین منظور، طی یک پژوهش علی- مقایسه ای، 40 آزمودنی (20 بیمار دارای اختلال وسواسی- اجباری و20 فرد بهنجار) از طریق نمونه گیری در دسترس انتخاب و از نظر نظریه ذهن، حافظه و کنش های اجرایی مورد آزمون قرار گرفتند. نتایج تحلیل واریانس چند متغیری (مانوا) نشان داد که نمرات نظریه ی ذهن، حافظه ی کلامی و حافظه ی بینایی و کنش های اجرایی بیماران مبتلا به وسواس و افراد بهنجار متفاوت است. یافته ها از این دیدگاه حمایت می کند که در اختلال وسواسی- اجباری، وجود نقایص عصب روانشناختی منجر به عملکرد ضعیف تر این بیماران نسبت به افراد بهنجار می شود.
    کلیدواژگان: نظریه ی ذهن، حافظه، کنش های اجرایی، اختلال وسواسی، اجباری
  • علیرضا اندامی خشک*، محمود گلزاری، مریم اسماعیلی نسب صفحه 57
    استفاده از راهبردهای مختلف تنظیم هیجان، تاثیر مهمی بر نحوه ی خروج افراد از شرایط استرس زا دارد. هدف پژوهش حاضر، پیش بینی تاب آوری بر اساس راهبردهای 9 گانه ی تنظیم شناختی هیجان، انجام شده است. بدین منظور، طی یک مطالعه ی توصیفی از نوع همبستگی، 300 نفر دانشجو (200 زن، 100 مرد) از دانشجویان دانشگاه علامه طباطبایی به شیوه ی تصادفی انتخاب و از نظر تاب آوری و تنظیم شناختی مورد آزمون قرار گرفتند. نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که از بین راهبردهای سازگارانه تنظیم شناختی هیجان، راهبردهای ارزیابی مجدد مثبت و تمرکز مجدد بر برنامه ریزی به صورت مثبت و از میان راهبردهای ناسازگارانه ی تنظیم شناختی هیجان، فاجعه آمیز پنداری و سرزنش دیگران به صورت منفی امکان پیش بینی تاب آوری دارند. این نتایج، نشان می دهد راهبردهایی که افراد برای تنظیم هیجاناتشان به کار می گیرند، می تواند عامل بسیار مهمی در تعیین تاب آوری آنها باشد و تقویت راهبردهای سازگارانه ی تنظیم هیجان باید به عنوان هدفی برای پی ریزی مداخلات و برنامه های آموزشی تاب آوری مورد توجه واقع شود.
    کلیدواژگان: تاب آوری، تنظیم شناختی هیجان، نظم جویی هیجان
  • مریم بختیاری، زهرا غمخوار فرد*، کارینه طهماسیان صفحه 67
    در سال های اخیر، توجه ی روان شناسان بالینی به تحقیق و پژوهش در زمینه ی بررسی علل ماهیت و درمان اضطراب دوران کودکی افزایش یافته است. هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی گروه درمانی- شناختی رفتاری در کاهش علایم، اصلاح طرحواره های ناسازگار و بهبود عملکرد اجتماعی کودکان مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر بود. بدین منظور، طی یک پژوهش نیمه تجربی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل 32 نفر از دختران مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر به شیوه ی در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل کاربندی شدند. آزمودنی ها قبل از مداخله از نظر علایم اختلال، طرحواره های ناسازگار نگرانی و عملکرد اجتماعی مورد آزمون قرار گرفتند. گروه آزمایش در 18 جلسه ی 90 دقیقه ای درمان گروهی شناختی- رفتاری را دریافت کردند ولی گروه گواه، مداخله ای دریافت نکرد. در انتها نیز، آزمودنی ها مجددا از نظر علایم اختلال، طرحواره های ناسازگار، نگرانی و عملکرد اجتماعی مورد آزمون قرار گرفتند. تحلیل واریانس یک راهه ی مختلط نمره ها نشان داد که گروه درمانی شناختی- رفتاری در کاهش نگرانی، اصلاح طرحواره ی ناسازگار نقص و بهبود روابط خانوادگی موثر است و به نظر می رسد گروه درمانی شناختی- رفتاری با مجموعه راهبردهای شناختی و رفتاری خود، قادر به کاهش نگرانی و افزایش ادراک کنترل هیجان در کودکان مبتلا به GAD است.
    کلیدواژگان: اختلال اضطراب فراگیر، درمان شناختی رفتاری، طرحواره های ناسازگار اولیه، عملکرد اجتماعی
  • عشرت علی فر *، مصطفی نوکنی صفحه 81
    افسردگی، شایع ترین اختلال روانی بین بیماران دیالیزی است و می تواند شرایط بیماری و سلامت فرد را به مخاطره بیاندازد. هدف پژوهش حاضر، کاهش میزان افسردگی و افزایش امیدواری بیماران دیالیزی، با بکارگیری تکنیک تصویرسازی ذهنی و تجسم هدایت شده بود. بدین منظور طی یک پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیشآزمون- پسآزمون با گروه گواه، 40 بیمار دیالیزی به شیوه ی در دسترس انتخاب و به گونه ی تصادفی در دو گروه 20 نفری آزمایش و کنترل کاربندی شدند. گروه ها، در ابتدا از نظر افسردگی و میزان امیدواری مورد آزمون قرار گرفتند. سپس گروه آزمایش، به مدت 4 هفته و هر هفته 3 جلسه و هر جلسه، 50 دقیقه، آموزش روش های تصویرسازی ذهنی و تجسم هدایت شده را فرا گرفت ولی گروه کنترل مداخله ای دریافت نکرد. هر دو گروه، مجددا از نظر افسردگی و میزان امیدواری مورد آزمون قرار گرفتند. نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که بین دو گروه کنترل و آزمایش در نمرات پس آزمون افسردگی و امیدواری تفاوت معناداری وجود دارد و روش تصویرسازی ذهنی و تجسم هدایت شده در کاهش افسردگی و افزایش امیدواری بیماران دیالیزی موثر است. به نظر می رسد افراد طی تصویرسازی و تجسم هدایت شده، کنترل و اداره ی تصویرهای ذهنی خود را در دست گرفته و اجازه ی ورود تصورات منفی را به ذهن خود نمی دهند و همین عامل، باعث کاهش افسردگی و افزایش امید به زندگی در آنها می شود.
    کلیدواژگان: افسردگی، امیدواری، بیماران دیالیزی، تجسم هدایت شده، تصویرسازی ذهنی
|
  • Akbari Mohammad Esmaeel, Nafisi Nahid, Jamshidifar Zahra* Page 7
    Cognitive therapy based on mindfulness is one of the methods of decreasing the stress among the patients and allows for less distressful perception of negative phenomena at the present time. Hence, the research purpose was to investigate the effectiveness of mindfulness training in decreasing the perceived stress among the patients suffering from breast cancer. Therefore, a sample of 30 women suffering from breast cancer hospitalized in Shohaday-e Tajrish hospital was selected through convenience sampling and assigned to the experimental and control group. Groups were tested with regard to mindfulness and perceived level of stress both prior to and subsequent to the treatment. The experimental group underwent eight one-hour sessions of group mindfulness training. Results of covariance analysis indicated that mindfulness training has been effective in decreasing the patients’ perceived level of stress. Therefore, this treatment can be employed both independently and along with other therapeutic methods like pharmaceutical treatment in the decrease of stress.
    Keywords: Mindfulness, Perceived Stress, Breast Cancer
  • Ahga Usefi Alireza, Oraki Mohammad, Zare Maryam*, Imani Saeed Page 17
    Mindfulness is a mental state achieved by focusing one's awareness on the present moment, while calmly acknowledging and accepting one's feelings, thoughts, and bodily sensations, used as a therapeutic technique. This method has produced positive effect on decreasing the stress and increasing the life quality among the patients suffering from chronic disorders. Hence, the present research aimed to assess the effectiveness of mindfulness in decreasing the stress, anxiety and depression among the substance abusers. Therefore, the research employed a semi-experimental method with pretest, posttest and control group design. A sample of 60 addicted individuals was randomly selected from the patients hospitalized in Shahriyar Province and Andisheh Rahayi centers for addiction treatment. Subsequently, they were assigned to the experimental and control groups and were assessed with regard to the stress, depression and anxiety prior to and subsequent to the treatment. The experimental group underwent eight, two-hour sessions of mindfulness therapy and the control group didn’t receive any therapeutic treatment. Multivariate covariance analysis indicated significant between-group difference between pretest and posttest scores. It can be concluded that mindfulness therapy is effective in decreasing the anxiety, depression and stress among the substance abusers.
    Keywords: Substance Abuse, Mindfulness, Anxiety, Depression, Stress
  • Lotfikashani Farah, Mofid Bahram, Sarafrazmehr Saeedeh* Page 27
    Spirituality therapy is defined as considering the patient’s spiritual beliefs in the process of therapy. Spiritual beliefs bring about specific experience and emergence of appropriate and responsible behaviors in individuals. The research purpose was to assess the effectiveness of spirituality therapy in decreasing anxiety, depression and distress of women suffering from breast cancer. Therefore, a sample of 29 patients suffering from breast cancer and hospitalized in Valiy-eAsr Hospital and Mehraneh Charity Center located in Zanjan was selected through convenience sampling and assigned to the experimental (15) and control (14) groups. The experimental group underwent eight 90-minute sessions of spirituality therapy, while, the control group received relaxation training. Both groups were tested in terms of depression, anxiety and stress, both prior to and subsequent to the training. Results of covariance analysis indicated that spirituality therapy is effective in the decrease of depression, anxiety and stress of women suffering from breast cancer. With regard to the results, it seems that spiritual intervention should be emphasized in a therapeutic package or at least a set of psychological interventions and applications in the treatment of breast cancer sufferers.
    Keywords: Spiritual Interventions, Anxiety, Depression, Stress, Breast Cancer
  • Rafiei Mohammad*, Seifi Akram Page 37
    Anxiety is regarded as the most significant symptoms of psychological disorders. Beck Anxiety Inventory is considered as one of the most commonly used assessment tools of anxiety and has been developed to assess both clinical and nonclinical anxiety. The research purpose is to carry out an investiaation into the reliability and validity of beck anxiety inventory among the university students. Hence, in an analytical-cross sectional study, a sample of 600 university students studying in Arak Medical university was selected using stratified sampling and filled out Beck Anxiety Inventory. Data analysis indicated no significant between-group difference in terms of anxiety mean. The reliability coefficient using cronbach alpha was estimated to be. 92.Five components was obtained using factor analysis which explained 58.54 percent of the scores of the inventory. Overall, the reliability and construct validity are indicative of the adequacey of Beck Anxiety Inventory in the assessment of the clinical anxiety.
    Keywords: Beck Anxiety Inventory, Reliability, Validity
  • Raouf Haddadi Sani Sousan*, Ziyaei Parisa, Rayat Moeeni Fatemeh, Agha Mohammadian Sher Baf Hamid Reza Page 47
    The theory of mind is the cognitive capacity of reflectingmental states of oneself and others and indicative of attributional capability of mental states such as beliefs, desires, emotions and intentionas toward oneself and others. In the recent years,Considerable attention has been devoted to the investiagtion of mind, memory and executive funtioning theory among the individuals suffering from psychiatric disorders. The present research purpose is to compare theory of mind, memory and exeutive functioning in obsessivecompulsive paitiets and normal individuals. Therefore, in a causal-comparitive study, 40 individuals (20 patients diagnosed with obsessive-compulsive disorder and 20 normal individuals) were selected using convenience sampling and tested in terms of mind, memory and executive functioning. The results of multivariate covariance analysis (MANOVA) indicated the between-group difference in terms of the scores of mind, verbal memory, visual memory and executive functioning among normal individuals and patients suffering from obsessive-compulsive disorder. It can be concluded that neuropsychological deficiencies results in the weaker performance of these patients as compared to normal individuals.
    Keywords: Mind Theory, Memory, Executive Functioning, Obsessive, Compulsive Disorder
  • Andami Khoshk Alireza*, Golzar Mahmoud, Esmaeili Nasab Maryam Page 57
    Employing different strategies of cognitive emotion regulation produces significant effect on healing individuals in stressful situations. The present research purpose is to investigate the role of nine strategies of cognitive emotion regulation in the prediction of resilience. Therefore, in a descriptive correltional study, 300 university students (200 female and 1 male) were randomly selected from among Allameh Tabatabaei University and tested with regard to resilience and cognitive regulation. Results of regression analysis indicated that from among adaptive strategies of cognitive emotion regulation, positive reappraisal and refocus on planning can positively predict the resilience. Moreover, from among maladaptive cognitive emotion regulation strategies, catastrophising and other-blame can negatively predict the resilence. As results indicates, the strategies employed by individuals in order to regulate their emotions can play a significant role in the determination of their resilience and strengthening the adaptive cognitive emotion regulation should be regarded as therapeutic and educational goal in enhancing the resilience.
    Keywords: Resilience, Cognitive Emotion Regulation
  • Bakhtiyari Maryam, Ghamkhar Fard Zahra*, Tahmasebian Karineh Page 67
    In the recent years, more light has been shed onto the causes, nature and treatment of childhood anxiety by clinical psychologists. The research purpose is to assess the effectiveness of cognitive-behavioral therapy in the treatment of symptoms, alteration of maladaptive schemas of worry, and improvement of social functioning amongst the children suffering from generalized anxiety disorder. The research employed a semiexperimental method with pretest, posttest and control group. Therefore, 32 female children diagnosed with generalized anxiety disorder were selected through convenience sampling and assigned to the experimental and control groups. All the individuals were tested with regard to the symptoms of the disorder, maladaptive schemas and social functioning prior to and subsequent to the treatment. The experimental group received eighteen 90-minute sessions of cognitive-behavioral therapy and the control group didn’t receive any treatment. One-way variance analysis indicated that cognitive-behavioral therapy is effective in decreasing worry, alteration of maladaptive schemas and improving the family relationship. Overall, cognitive-behavioral therapy can decrease worry and increase the perception of emotion control among the children suffering from generalized anxiety disorder.
    Keywords: Generalized Anxiety Disorders, Early Maladaptive Schemas, Social Functioning
  • Ali Far Eshrat*, Nokani Mostafa Page 81
    Depression is the most prevalent disease among hemodialysis patients which can endanger the individual’s health and aggravate the illness. The research purpose is to determine the effectiveness of guided visualization and mental imagery in decreasing the symptoms of depression and increasing hopefulness among hemodialysis patients. Therefore, the research employed a semi-experimental method with pretest, posttest and control group. A sample of hemodialysis patients was randomly selected and assigned to the experimental and control group. All the individuals were tested with regard to hopefulness and depression prior to and subsequent to the intervention. The experimental group received 12, fifty-minute sessions of guided visualization and mental imagery; however, the control group didn’t receive any treatment. Covariance analysis indicated that there is significant between-group difference with regard to depression and hopefulness. That is to say that guided visualization and mental imagery are effective in decreasing the depression and increasing the hopefulness among the hemodialysis patients. It can be concluded that guided visualization and mental imagery lead individuals to take control of their mental negative images which results in decreasing the depression and increasing the hopefulness.
    Keywords: Depression, Hopefulness, Hemodialysis, Guided Visualization, Mental Imagery