فهرست مطالب

  • پیاپی 2 (بهار 1391)
  • تاریخ انتشار: 1391/01/24
  • تعداد عناوین: 7
|
  • پیام روشنفکر، عبدالحسین کلانتری، هما مداح صفحه 7
    این نوشتار می کوشد تا در پرتو نظریه دیرینه شناسانه فوکو به تحلیل تطورات گفتمانی مفهوم شهروندی از صورت کلاسیک آن به صورت متکثر و حساس به نیاز گروه های خاص بپردازد و موانع «امکان شهروندی» پنج گروه اجتماعی خاص را مورد بررسی و طبقه بندی مجدد قرار داده و در هر مورد، راهکارهای رفع «امتناع» شهروندی را با توجه به مباحث نظری و تجربیات جهانی ارائه دهد. تطور مباحث نظری انتقادی و تحولات نهادی شهروندی از یک سو و ایجاد نهادها، گرایش ها و مبانی نظری مستقل علوم اجتماعی در مورد گروه های خاص از دیگر سو، باعث تجدیدنظر در درک ما از شهروندی بر مبنای حقوق گروه های اجتماعی «خاص» شده است. دلایل مشترکی برای حذف کامل یا نسبی گروه های خاص مورد بررسی از حیطه شهروندی وجود دارد، مانند عدم موازنه حقوق و مسئولیت های شهروندی در میان این گروه ها، عدم دسترسی آنان به سپهرهای اجتماعی به معنای عام و دوری نسبی آنان از بازار کار.
    کلیدواژگان: شهروندی، گروه های خاص، امکان شهروندی، امتناع شهروندی، گفتمان های شهروندی
  • حسین بنی فاطمه، فهیمه حسین نژاد صفحه 39
    امروزه شهرنشینی فزاینده و افزایش سکونتگاه های شهری، بیشترین تاثیر را بر محیط زیست گذاشته و شهر به عنوان یکی از مراکز اصلی آلاینده محیط زیست درآمده است. شهرها مهم ترین خاستگاه مصرف گرایی بوده و مصرف گرایی مزیت خود را در استفاده بی رویه از منابع طبیعی و انرژی می داند. مصرف گرایی همچنین به تولید مواد زاید و زباله هایی می انجامد که از حد توان بازسازی محیط زیست و بازیافت فراتر می روند. هدف این مقاله با استفاده از روش اسنادی، تاکید بر رویکردی نوین در اقتصاد محیط زیست شهری است تا از یک سو نیازهای ساکنین تامین شود؛ منابع طبیعی و انرژی های تجدیدناپذیر از بین نروند و از سوی دیگر فرایند انباشت زباله کاهش یابد. این رویکرد نوین «اقتصاد خدمت و جریان» نام دارد. در این روش کاربرد منابع انسانی جانشین استفاده از منابع طبیعی کمیاب می شود و تقاضا برای کار افزایش می یابد.
    کلیدواژگان: مصرف گرایی، اقتصاد، محیط زیست شهری، اقتصاد خدمت، جریان
  • حبیب احمدی، فاطمه ابوترابی صفحه 63
    امروزه بسیاری از صاحب نظران علوم اجتماعی، به اهمیت شبکه های ارتباطی میان انسان ها و نحوه تعاملات آنها با یکدیگر پی برده اند و در بررسی مشکلات اجتماعی، از جمله خودکشی، این شبکه های ارتباطی را در نظر گرفته اند. این تحقیق به منظور بررسی رابطه بین خودکشی و سرمایه اجتماعی در استان های کشور در سال 1379 از روش تحلیل ثانوی استفاده کرده است. نتایج حاصل از پژوهش نشان داد که متغیرهای سرمایه اجتماعی تعمیم یافته ساختاری (میزان شرکت در انجمن ها و گروه های داوطلبانه) و سرمایه اجتماعی نهادی ساختاری (میزان شرکت در انتخابات) با خودکشی رابطه منفی دارند، ولی دیگر ابعاد سرمایه اجتماعی و سرمایه اجتماعی کلی با خودکشی رابطه معناداری ندارد.
    کلیدواژگان: سرمایه اجتماعی، خودکشی، انحرافات اجتماعی، کج رفتاری
  • نعیما محمدی، علی محمدحاضری صفحه 81
    مسئله مقاله حاضر گسترش فزاینده جنبش های تروریستی جدید، همزمان با مسلط شدن گفتمان لیبرال دموکراسی در نظام جهانی است که مقاومتی جدی از سوی گروه های اقلیتی علیه روایت های جهان شمول ایجاد کرده است. دو راهبرد مجادله انگیز از سوی جامعه شناسان جهت کاهش تروریسم مطرح شده است که به وضعیت دموکراسی در جامعه جدید اشاره دارد: 1. تاکید بر الگوهای لیبرال دموکراسی جهت تامین امنیت در جامعه جهانی و 2. دموکراسی خود عامل تنش زا و تولید کننده تروریسم در جامعه جدید است. نتایج این مطالعه نشان می دهد که تروریسم جدید «دموکراسی حداکثری» و «روایت های جهان شمول» در دنیای مدرن که مهم ترین مفاهیم دموکراسی لیبرال هستند را به چالش کشانده است. بنابراین کاهش تروریسم جدید مستلزم تقویت «جهان حیاتی»، گسترش الگوی «دموکراسی مشورتی» و «عقلانیت ارتباطی» از طریق افزایش مشارکت سازمان های بین المللی و نهادهای مدنی است.
    کلیدواژگان: تروریسم جدید، لیبرال دموکراسی، دموکراسی مشورتی، جهان حیاتی
  • سعید عیسی زاده، جهانبخش مهران فر صفحه 97
    ایران در طول سال های گذشته شاهد سیل عظیمی از مهاجران غیرقانونی افغانی بوده است. این مهاجران علاوه بر اینکه در ابعاد مختلف فرهنگی، ازدواج، اشتغال، آموزش، بهداشت، ناهنجاری ها، جرائم، مسکن و... تاثیرگذار بودند، اقتصاد ایران را نیز مستقیما تحت تاثیر قرار داده اند. این مقاله، با توجه به محدودیت اطلاعات آماری مربوط به تعداد مهاجران غیرقانونی و نحوه فعالیت آنها در بازار کار، قصد دارد به بررسی اثرات اقتصادی مهاجران غیرقانونی در قالب تحلیل های تئوریکی بپردازد. این تحلیل ها کاملا منطبق با شرایط اقتصاد ایران و مهاجران غیرقانونی حاضر در آن بوده و تصویر روشنی از اثرات اقتصادی مهاجران غیرقانونی افغانی در ایران را آشکار می سازد. بررسی سیاست های مختلف برخورد با مهاجران غیرقانونی و استفاده از تجارب کشورهای مختلف جهت اتخاذ سیاستی مناسب برای برخورد با مهاجران غیرقانونی کشورمان از دیگر اهداف این مقاله است.
    کلیدواژگان: مهاجرت غیرقانونی، اشتغال غیرقانونی، نیروی کار غیرماهر، مهاجران افغانی، اقتصاد ایران
  • سید جواد طاهایی صفحه 117
    هویت ملی، نظریه ای در عداد نظریات علوم اجتماعی مدرن است و از این رو انتقادات بر کارکرد نظریه در علوم اجتماعی شامل آن نیز می شود. ریشه انتقادات در آنجا قرار دارد که نظریه هویت (هویت ملی و سیاست های هویت) از مرحله ضرورت فلسفی به تبیین گری سیاسی اجتماعی در قرن بیستم ارتقا می یابد.
    کلیدواژگان: هویت ملی، نظریه هویت، سیا ست های هویت، علوم اجتماعی مدرن
  • روح الله فلاحی، پیام روشنفکر، مریم پورکسمایی صفحه 139
    این پژوهش نگرش نسبت به طلاق را در نسل های مختلف واکاوی می کند. جامعه آماری، افراد (مرد و زن) 15 سال و بالاتر ساکن در استان زنجان هستند که با روش نمونه گیری چند مرحله ای طبقه بندی شده و متناسب با حجم جمعیتی هر یک از شهرها (متناسب با طرح آمارگیری نفوس و مسکن سال 1385)، 610 نمونه به طور تصادفی و سیستماتیک مطالعه شده است. یافته ها نشان می دهد که نگرش به طلاق هنوز منفی است (47/4 درصد پاسخگویان)، اما مخالفت با طلاق به طور بین نسلی کاهش یافته است. تحلیل جنسیتی داده ها، این تغییر نگرش نسلی را در بین زنان با معنی نشان می دهد. موافقت نسل های جدید با سنگینی صدمات عاطفی ناشی از طلاق و ارجحیت زندگی زناشویی دشوار به طلاق کاسته شده و بر بی موردی اغلب مخالفت های اجتماعی با طلاق اجماع بیشتر شده است.
    کلیدواژگان: طلاق، نسل، خانواده گرایی اختیاری مدرن، خانواده گرایی سنتی، بحران خانواده گرایی
|
  • Payam Roshanfekr, Dr. Abdolhossein Kalantari, Homa Maddah Page 7
    This article aims to analyze the developments and evolutions in citizenship concept/discourse- from its classic meaning/status to a diverse concept being sensitive to special needs of different groups- with the help of Foucauldian theory of Archaeology of Knowledge. Here, five specific social groups- women, children, youth, elderly and people with disabilities- have been discussed and re-classified and solutions to overcome their “exclusion” from citizenship inclusion have been reviewed, using theoretical views and international experiences.The evolution of theoretical-critical views on citizenship concept and institutional development of citizenship, on one hand and emergence of new institutions, orientations and independents social scientific views on the other hand, have resulted in a new understanding of citizenship which is based on rights of “specific” social groups. Common explanations for complete or relative exclusion of specific group from citizenship are mostly related to structure of societies and lack of agency among these groups, such as imbalance between rights and responsibilities of members of these groups; their limited access to public sphere in general and their relative low participation in labor-force.
    Keywords: citizenship, groups with special needs, citizenship inclusion, exclusion, citizenship discourses
  • Hossein Banifatemeh, Fahimeh Hosseinnejad Page 39
    Since over urbanization and increasing urban growth has been the greatest impact on the environment, city is transformed to one of the main pollutants in the environment. Therefore, cities are the origins of consumerism and the advantage of consumerism is in irregular use of natural resources and energies. Also consumerism leads to the production of waste and garbage that goes beyond reconstruction’s tolerance of the environment and recycling. The aim of this article with applying document method is emphasizing on a new approach to urban environmental economy; on one hand, residents need to be provided without disappearing nonrenewable natural resources and energies, on other hand, reducing the process of the waste accumulation. This new approach can be called “Economy of Service and Flow”. In this method human nature replaces scarce natural resources and increased demand for labor.
    Keywords: consumerism, economics, urban environment, economy of service, flow
  • Dr. Habib Ahmadi, Fatemeh Aboutorabi Zarchi Page 63
    Today many social sciences experts understood the importance of the communication networks among human beings and the way of their interactions with each others. They consider these networks in examination of social problems like suicide. In this study, secondary analysis is used for investigation of the relationship between suicide and social capital in the country in 1379. The results showed that variables of generalized structural social capital (the rate of participation in voluntary associations and groups) and institutional - structural social capital (participation in the elections) have negative relationship with the suicide rate but the other dimensions of social capital and total social capital have not significant relationship with suicide.
    Keywords: social capital, suicide, social problems, deviance
  • Naima Mohammadi, Dr. Ali, Mohammad Hazeri Page 81
    The main issue of this article is about increasing new terrorism movements and domination of liberal democracy discourse in the global system, it leads to serious resistance from minority groups against universal narratives. Two controversial debates on the strategies to reduce terrorism have been proposed by sociologist:1. Emphasis on liberal democracy to provide security in international community.2. Democracy produces conflict and terrorism in the new society. Results of this study show new terrorism has challenged “majority democracy” and “universal narratives” in modern world that are the most important liberal democracy concepts. So, reduction of new terrorism requires strengthening “life world”, Spreading Pattern of "consultative democracy" and "communicative rationality" through increased participation of international organizations and civil institutions.
    Keywords: new terrorism, liberal democracy, communicational democracy, life world
  • Dr. Saeid Eisazadeh, Jahanbakhsh Mehranfar Page 97
    During last decades Iran has experienced a massive flow of illegal Afghan immigrants. These immigrants not only affect the cultural, marriage, employment, education, health, crime & housing but also has influenced directly the economy of Iran. The aim of this paper is surveying the economic effects of illegal immigrants. As there is no statistical information on this group, so we study the impacts theoretically. It is important to consider this phenomenon because majority of immigrants in Iran is illegal ones. During the past few years a huge flood of illegal Afghan immigrants have been employed in the labor market of Iran. So we can use the special effects of illegal immigrants in studying the Afghan workers in Iranian labor market. Besides, we can use best practice of polices in confronting of Afghan immigrants in Iran.
    Keywords: illegal migration, illegal employment, unskilled workers, Afghan immigrants, economy of Iran
  • Seyed Javad Tahaie Page 117
    These different explorations of ‘identity’ demonstrate how difficult a concept it is to pin down. Since identity is a virtual thing, it is impossible to define it empirically. Discussions of identity use the term with different meanings, from fundamental and abiding sameness, to fluidity, contingency, negotiated and so on. This study explores the concept of identity and its role in national policy debates. Although identity is commonly used by scientist in these debates but this word has not brought much to the discussion.
    Keywords: national identity, identity theory, identity policy, modern social science
  • Rouhollah Fallahi Gilan, Payam Roshanfekr, Maryam Pourkasmaie Page 139
    This article examines the relation of national pride with some of the cultural and social factors. This study aims to explain the meaning of national pride, positive feeling of people to their country and patriotic willing. The methodology of this study is social survey. Samples of study have been selected among all residents over 15 years old in fourteen sectors of Isfahan city. The findings show that nationalistic national pride and patriotic national pride have positive or negative correlation with the independent variables of this study such as age, gender, education, social and economic class, fundamental religion, quest religion and pro-social values. However, according to findings of the research, gender has no effect on nationalistic tendencies.
    Keywords: national pride, nationalism, patriotism, pro, social values, religion