فهرست مطالب

مطالعات معنوی - پیاپی 6 (زمستان 1391)
  • پیاپی 6 (زمستان 1391)
  • 176 صفحه، بهای روی جلد: 80,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1391/11/21
  • تعداد عناوین: 8
|
  • محمدحسین کیانی صفحه 5
  • عیسی جعفری صفحه 7
    انسان در نظام عرفان اسلامی، جایگاه ویژه و برجسته ای دارد؛ به طوری که او را به گونه ی ممتازی از دیگر مخلوقات متمایز ساخته است. انسان با برخورداری از جامعیت اسماء الهی، به مثابه آیینه تمام نمای آفریدگار جهان هستی است و از این رو، او به تنهایی تمامی کمالات اسمائی حق تعالی را نشان می دهد. موجودات دیگر که از این جامعیت برخوردار نیستند، تنها برخی از این کمالات را بروز و ظهور می دهند. از سویی انسان به لحاظ قابلیت وجودی خود و توانایی رسیدن به بالاترین مرتبه، تا آنجا پیش می رود که در ملاقات حق، حصه وجودی خود را در او می بیند و بدین ترتیب حق آیینه ای برای حقیقت او می شود. در این ملاقات که در مراتب نهایی فنای سلوکی رخ می دهد، همه کثرت های افعالی، صفاتی و ذاتی از بین می رود و تنها یک ذات و حقیقت (فقط حق) مشهود انسان عارف قرار می گیرد و او در این شهود به مقدار قابلیت و ظرفیت وجودی خود، آن ذات را می یابد؛ از این رو گفته میشود که حق آیینه او می شود. از دیگر سو، انسان به لحاظ جامعیت یادشده، دربرگیرنده شیرازه تمامی موجودات است و ازاین روی همانند حق از احدیت برخوردار است؛ این خصوصیت موجب خلافت انسان بر دیگر موجودات است. در خلافت انسان از خدا، یک نسبت دو سویه بین خدا و انسان تعریف میشود و این نسبت، رابطه دیگری را بین انسان و دیگر موجودات به وجود می آورد. انسان با عبودیت و اطاعت محض از خدا به جایی می رسد که خدا او را جانشین خود بر مخلوقات قرار می دهد و آنها از طریق او از فیض خدا برخوردار می گردند.
    کلیدواژگان: خدا، انسان، چلاء و استجلاء، آیینه وارگی انسان و خدا، خلافت انسان
  • حکیمه سادات شریف زاده صفحه 35
    مقاله حاضر به بررسی وجوه همگرایی یا واگرایی بین علم و معنویت می پردازد. موضوع ارتباط یا جدایی بین علم و معنویت از گذشته وجود داشته و در حال حاضر نیز منشا بحث های فراوانی بین اندیشمندان است. این پژوهش از حیث ماهیت و روش در زمره تحقیقات توصیفی تحلیلی است. در جهان فراروی ما به علت داشتن روح تنازع در همه سطوح معنوی، فکری و مادی، زمینه پیوندهای مشترک علم و معنویت کم رنگ شده است. وجه واگرایی علم و معنویت ناشی از تفاوت در فهم واقعیت است به طوری که در علم محدود به امور تجربی است، اما در معنویت، واقعیت امری متعالی و فراتر از ابعاد جسمانی و نفسانی است. در وجه همگرایی بین این دو مقوله، ارائه تعریف جدید از علم و معنویت برای اثرگذاری همه جانبه بر زندگی بشر لازم و ضروری است. به عبارتی علم به وسیله تبیین عقلانی و معنویت با مفروضات قدسی، می توانند با رویکرد آگاهی بخشی که وجه مشترک و همگرای این دو مقوله است، زمینه بهره مندی انسان برای دستیابی به آرامش درونی را فراهم کند. در این راستا با استفاده از مولفه های هوش معنوی مانند: متعالی سازی و بهره گیری از معنویت در مساله گشایی می توان زمینه همگرایی بین معنویت و علم را فراهم کرد. نتیجه بررسی در این تحقیق به لزوم تعریف جدید از علم و معنویت با بهره گیری از هوش معنوی جهت ایجاد همگرایی بین دو مقوله پرداخته است.
    کلیدواژگان: معنویت، علم، واگرایی، همگرایی، هوش معنوی
  • محمدحسین کیانی صفحه 61
    «بحران معنا را می توان در پس زمینه های پیدایش جنبش های نوپدید دینی جستجو کرد. لایه رویین بحران، نهفته در رونق معنویت گرایی جدید که نشانه آن التقاط و پرگویی خالی از مبانی معرفتی است و لایه زیرین آن، جهانی شدن لجام گسیخته در حوزه فرهنگ و دین»در این مقاله تلاش میشود تا به بررسی جنبش های نوپدید دینی به عنوان محصول جهانی شدن در حوزه معنویت پرداخته شود. در باب مولفه های پیدایش جنبش ها، پژوهشگر ناگزیر به موارد کم و زیادی اشاره می کند که همگی– یا اکثر به قریب – آنان در دل جهانی شدن و تسریع فرآیند جهانی شدن پدید آمده اند. ازاین رو، می توان اذعان داشت که «جنبش های نوپدید در گرو فرایند جهانی شدن» برای غلبه بر بحران هویت معنا پدید آمده اند. حال آنکه نمونه کامل و سمبل بارز کلیدواره مذکور، تحقق پارلمان ادیان جهان بوده است. ازاین رو، نگارنده ابتدا در باب چیستی جنبش های نوپدید و علل پیدایش آنان سخن می گوییم، سپس به جهانی شدن و ابعاد آن پرداخته و در نهایت، به رابطه تنگاتنگ «جهانی شدن در حوزه معنویت»، «بحران معنا و هویت» و «پیدایش و استقبال از جنبش های نوپدید» اشاره خواهد کرد.
    کلیدواژگان: معنویت گرایی جدید، جهانی شدن، پارلمان ادیان جهان، بحران هویت، بازسازی هویت
  • علی امینی نژاد صفحه 113
    افراط و تفریط در روش های سلوکی از نشانه های انحراف در مکتب های معنویت گرا است. موضوع زن و زناشویی از جمله مواضع حساس افراط و تفریط در این مکتب ها است. این مقاله برآن است تا نشان دهد عرفان اسلامی تحت تعلمیات پیامبر اکرم نگاهی متعالی در عین اعتدال و همراهی با فطرت در مساله زن و زناشویی ارائه کرده است. این در حالی است که غالب مکتب های سلوکی پیش از اسلام، مانند رهبانیت مسیحی دچار تفریط در مساله زناشویی بوده و بسیاری از آیین های نوپدید معنویت گرا دچار افراط های هولناک در این مسیر شده اند.
    کلیدواژگان: عرفان اسلامی، تصوف، زن، زناشویی
  • پریسا گودرزی صفحه 131
    از آموزه های عمده و مسائل اساسی در عرفانهای جهان، مسالهی عشق است. این مسئله از دیرباز محل توجه عموم و موضوع نقض و ابرام اصحاب دین و عرفان بوده است؛ همچنین از سوی اصحاب عرفانهای نوظهور نیز از موضوعات اصلی و مورد توجه آنان قرار داشته و دارد. طبیعی است که تعاریف عارفان و عرفانهای گوناگون از عشق، متنوع باشد، زیرا عرفا در تعریف عشق و انواع آن تابع عوامل متعدد و پیچیدهای از قبیل: موقعیت خاص مخاطب، موقعیت معرفتی - سلوکی خود، هنجارهای دینی - فرهنگی جامعه و غیر آن بودهاند. پائولوکوئلیو و اشو در موضوع عشق، عقاید خاصی دارند. عشق در بیشتر داستانهای کوئلیو معطوف به جنس مخالف است و در مابقی آنها نیز متعلقی ناسوتی دارد. عشقی را که اشو ترویج میکند و قابل احترام میداند، هیچگونه متعلقی ندارد و بسیار مطلق و مبهم است. عشق مورد نظر او سمت و جهتی نداشته و متوجه هیچکس نیست.
    کلیدواژگان: جنبش های نوپدید دینی، عشق حقیقی، عشق مجازی، اشو، پائولوکوئلیو
  • علیرضا کاظمی زاده صفحه 151
    «تناسخ» از موضوعاتی است که در فلسفه اسلامی به جهت ارتباط با موضوع معاد، مورد توجه فیلسوفان و متکلمین مسلمان واقع شده است. با توجه به اینکه تناسخ، سابقهای پیشین نسبت به اسلام، در بین اقوام و ادیان دیگر داشته است؛ همواره محل مناقشه و مداقه قرار گرفته است. حتی در دوران جدید، با توجه به تغییر روش در فلسفه و نظریه های نوین در کلام جدید، همچنان موضوعی است که طلب میکند بیشتر پیرامون اثبات یا نفی آن، دلایل متقنی از طرف فیلسوفان و متکلمین ارائه شود؛ چراکه ذهن جوال آدمی فینفسه ایستایی را نمیپذیرد. لذا، حق نیز این است که با بررسی تحلیلی و با تمسک به آیات، روایات و عقل انسانی این موضوع بیش از پیش تبیین گشته و حقایق بر نوع بشر و از جمله متفکرین آشکار شود. اصلیترین مبحثی که در تناسخ مطرح میشود، این است که نفس ناطقه انسان پس از مرگ چگونه باقی میماند. انتقال نفس در عالم مادی را تناسخ مینامند و برای آن انواع گوناگونی از قبیل نسخ، مسخ، فسخ و رسخ قائل هستند. قائلین به تناسخ نیز، خود در گروه های متفاوتی قرار میگیرند. براساس اینکه هر گروه از قائلین به تناسخ، نوع خاصی از انتقال نفس ناطقه را در جهان مادی میپذیرند، برای اثبات مدعای خود، دلایلی ارائه کردهاند. لازم به ذکر است که اکثر قائلین به تناسخ، انتقال نفس حیوانی را به کالبد انسان نمیپذیرند؛ چراکه بدن انسان مزاج اشرف است و مزاج اشرف، طالب روح اشرف است. فلاسفه باستان - از جمله افلاطون و بوذاسف – دلایلی را در جهت اثبات و پذیرش تناسخ بیان کردهاند. دلیلهای ارائه شده از طرف باورمندان به تناسخ شامل ادله دینی و شواهد تجربی است. در این راستا، لازم و ضروری است نظر حکما و فلاسفه پیشین، مطابق موازین عقل نظری بررسی موشکافانه شود. از اهم نظرات پیشینیان، نظر حکمای مشائی، اشراقی و متاخرین از آنها - پیروان حکمت متعالیه - در فلسفه اسلامی است.
    با توجه به هدف و خط مشی این مقاله، نگارنده صرفا محوریت موضوع تناسخ را، براساس دیدگاه سهروردی قرار داده و به آن میپردازد. شیخ اشراق در کتابهای خود از جمله حکمه الاشراق، تلویحات، پرتونامه، الواح عمادی، مقاومات، مشارع و مطارحات به مبحث تناسخ ذیل مبحث معاد پرداخته است. وی در کتب خود نظرات حکمای پیشین باستان و مشائیان را به دقت مورد بررسی قرار داده است. او ادله حکمای پیشین باستان در باب تناسخ را نمیپذیرد و در تمامی کتب خود غیر از تلویحات با استناد به دلیل ارائه شده از جانب مشائیان، به پیروی از نظر ایشان، تناسخ را رد میکند. در کتاب تلویحات نیز، وی در ارتباط با رد تناسخ، نظر خود را به روشنی بیان نکرده است.
    کلیدواژگان: تناسخ، نفس، انوار قاهره، نور مجرد، حکمت اشراق، کمال و معاد
|
  • Eesa Jaafari Page 7
    In Islamic mysticism, Human being has a prominent position and it makes him so distinctive from other creatures. By having the capacity of God's names, he is a Creator of the universe which is a mirror of the full image of God and hence, he alone shows all the perfections that Allah has concerning to his names. Other creatures that do not have the integrity are just some of the manifestation of perfection. However, due to the existence of man and his ability to reach the highest rank, he goes on as far as the meeting, however, he finds himself in the mirror for the fact he is so right. The meeting takes place at the far end of evolutional movement in which all numerous adjectives will be destructed and essentially eliminated. In this position, there is only one essence and truth (just right) as a mystic, and his witnesses is depend on the capacity of human existence, so it is believed that he is the right mirror of God. On the other hand, a man of integrity above includes the headband of all creatures so he has the character of the Caliphate on other creatures. By this character, I mean the Caliphate man of God, there is a bi-directional relationship between God and man and it defined a different relationship between humans and other creatures. Man with devotion and obedience to God is where God gives him his successor over the creatures of God's grace and through His will.
    Keywords: God, Man, varnish, mirroring of man, God, man Caliphate
  • Hakimeh Sadat Sharifzadeh Page 35
    This paper deals with aspects of convergence or divergence between science and spirituality. Relationship or separation between science and spirituality is an issue that had been important in the past, and it is also a source of great debate among scholars in our time. The method of this study is considered as a descriptive – analytic one. Due to a conflict at all levels of the spiritual, intellectual and material in the world, We face whit a divergence between science and spirituality. Divergence of science and spirituality arises from differences in the understanding of the fact, since science is limited to empirical facts but in spirituality there is some transcendent reality beyond the physical dimensions. In the aspect of convergence between these two categories, providing a new definition of science and spirituality are necessary for being effectiveness in all aspects of human life. For instance, science whit a rational explanation and spirituality whit sacred assumptions, providing awareness of common whit a convergent approach to these two issues, they can help human to achieving to inner peace. In this context, by using the components of spiritual intelligence such as sublime and solving the issues of spirituality in the context, a convergence between spirituality and science can be provided. The results of this study call for new definition of science and spirituality and spiritual intelligence to create a convergence between the two categories.
  • Mohmmad, Hossein Kiani Page 61
    "You can see the crisis of meaning in the backgrounds of new Religious Movements. The upside layer of the crisis lies on new spirituality which is a kind of prattle with empty knowledge bases and its underlay is globalization in the dominion of culture and religion. "This paper will attempt to review Religious Movements as a product of globalization in the dominion of spirituality. in this paper, the researcher more or less is inevitable to note that all - or the vast majority – Movement's elements are at the heart of globalization and in the accelerating process of globalization appeared. Therefore, it should be stated that the "new movement that depends on the process of globalization" have emerged to overcome the identity crisis of meaning. The prominent symbol or the full sample of this is the Parliament of World Religions. Therefore, the author's first speak is about the nature of movements and causes of them, then he discusses about the dimensions of globalization and, and ultimately refers to the close relationship between "globalization of spirituality", "crisis of meaning and identity" and "welcoming and appearance of new movements".
    Keywords: new spirituality, globalization, Parliament of World Religions, identity crisis, identity reconstruction
  • Haadi Vakili Page 89
    Among the features that have attracted researchers of new religious studies, the leaders and advocate's positions on the two issues of religious faith and intellect or in other words sense of reason and religion is so controversial. The history of human thought in general and the history of philosophy and religion, in particular, is full of diverse thinkers and East or West philosopher's ideas about the place and the validity or reliability of reason and law, and the provisions of the so-called intellectual and religious. Some of these works talk about reason and law independently and some survey the relationship of these two objects, and also some most importantly, discuss the status of them and compared them with each other and discuss the serious exploration of their influence. Undoubtedly, the role of reason and religion in the lives of all human beings and especially pious is so serious and significant and therefore the attention back to these two categories from religious and new spirituals perspective emphasizes the importance of them in contemporary religious studies. Paulo Coelho and Osho,s perspectives as two leaders of new religious movement about law of reason, by having a critical approach based on spiritual teachings and principles of Islamic mysticism, shows religious separatist thinking and social domination indicate in their attitude.
    Keywords: Paulo Coelho, Osho, Antirationalism, antilaw
  • Ali Amininezhad Page 113
    Extremes in methods of spiritual ways is a sign for digression of schools of spirituality. One instance of such extremes which has sensitive positions in these schools is the subject of women and marriage. This paper aims to demonstrate that Islamic mysticism laying on teachings of Prophet Mohammad (PBUH) has taken a just and sublime approach to women and marriage. However, most schools of spirituality which were before Islam, such as Christian monasticism and also some new spiritual movements, had been fall in extremes, having marital problems and wastage in many rituals in this regard.
    Keywords: Islamic mysticism, Sufism, women, marriage
  • Parisa Goodarzi Page 131
    Love is one of the major teachings and fundamental issues in the world of mysticism. It has long been considered by the experts of religion and spirituality as well as the main them emerging from new mystical schools and has always paid attention to. Mystics and Mysticism naturally have different definitions of love; because the definition of Mystics about love and its various functions depends on some complex factors such as, position of the person spoken to, position of knowledge that is for the person, their religious norms and cultural community. Osho and Paulo Coelho have certain beliefs about the subject of love. More stories Coelho has focused on heterosexual love and the rest is owned by the temporal. The love that Osho considers and promotes or respect, not belongs to anything, it is so absolute and opaque. According to his view Love has no direction and refers to nobody.
    Keywords: new Religious Movements, true love, virtual love, Osho, Paulo Coelho
  • Ali, Reza Kazemizadeh Page 151
    "Reincarnation" is related to the subject of resurrection, and because of that is so important to Islamic philosophy and theology and therefore Muslim philosophers and theologians. With regard to long history of reincarnation before Islam, among other religions and races, but has always been an issue of controversy and scrutiny. Even in modern times, due to changes in the methods and theories of modern philosophy and modern theology, this issue is more controversial in proving or rejecting because human mind does not accept stagnation intrinsically. Therefore, it is necessary to survey this issue by resorting analytically verses, traditions and human reason to explain it further to becomes apparent facts on the human thinkers. The major issue that arises in reincarnation, is that how to remain rational soul of man after death?The transfer of the soul in the material world is reincarnation and is known for its variety of forms, such as abrogation, Metamorphosis and termination. Reincarnation's advocates are also in different groups. Because each group have his own interpretation of reincarnation and the transfer of rational soul in the material world and because each group accept a particular type of transfer, presented particular evidence to prove his claim. It should be noted that most these groups, reject the Transfer of animal Soul to human body because human body is seeking a transcendental soul according to the temperament. Ancient philosophers - including Plato – have presented some verification reasons to the acceptance of reincarnation. Reasons which offered by religious believers about reincarnation include arguments and empirical evidence. In this regard, it is necessary to consider the sages and philosophers of the past, according to the norms of theoretical reason to scrutiny. The main ideas of the ancients, are the ideas which had been offered by the Peripatetic philosophers, and illuminated them - followers of Transcendental Wisdom - in Islamic philosophy.The purpose of this policy, I just focus on the subject of reincarnation, it pays to put on the views of Suhrawardi. He discussed about reincarnation in several books such as Hekmat-ol-eshragh, Partonameh, Emadi tablets, Moghavemat, Moshare and Motarhat, under discussion deals with the resurrection. His previous books discuss about ancient views about reincarnation and carefully examined them. He rejected reincarnation like Peripatetic philosophers in all his books, except Talvihat. However his comment about reincarnation is not clear in Talvihat.
    Keywords: reincarnation, soul, Cairo lights, abstract light, wisdom, illumination, perfection, resurrection