فهرست مطالب

  • سال چهارم شماره 15 (1392)
  • تاریخ انتشار: 1392/11/25
  • تعداد عناوین: 7
|
  • الدکتوره نرجس انصاری، الدکتور علیرضا نظری صفحات 1-18
    لقد لفتت الصوره انتباه النقاد والادباء وعلماء البلاغه منذ القدیم ولیس ذلک بغریب؛ لان الصوره تقوم بدور فعال فی انتقال تجارب الشاعر ومشاعره إلی الآخرین والاسالیب المختلفه من التصویر تجعل عمل الشاعر الفنی اشد وضوحا واکثر دقه وهی ظاهره نواجه ها فی کثیر من قصائد الرضی الرثائیه الذی استعان بانواع الصوره لیرسم لوحه مما یرید إلقائه علی القاریء ولیزید عمله الادبی تاثیرا علیه.
    هذا البحث تناول دراسه الصوره التشبیهیه فی مراثی الرضی التی لها دور اساسی بین انواع صوره الشعریه معتمدا علی منهج وصفی -تحلیلی یتمثل فی القیام بدراسه مضمون الصوره نظریا، ثم البحث عن الموضوع الرئیسی الذی یشتمل علی الابیات التی استخدم فی ها الشاعر انواع التشبیه إضافه الی تناسب صوره مع الغرض الذی یرید ان ینقله إلی المخاطب فهی کثیرا ما تصور حاله المتوفی والمصابین، نفسانیه الشاعر، والموت ثم الایام ومصائبه. ومن هذا المنظار یعالج البحث مضامین الصوره وبنیتها والشکلیه ایضا.
    ومن النتائج التی توصل إلی ها البحث هی ان استخدام حواس الصوت واللون یشکل جانبا بارزا عند رسم الصوره التشبیهیه؛ کما ان المادی المحسوس یعد العنصر الهام فی التشبیه لدی الرضی وقد استمد اکثر صوره التشبیهیه من مظاهر الطبیعه والواقع المحسوس.
    کلیدواژگان: الصوره الشعریه، التشبیه، الرثاء، الشریف الرضی
  • الدکتور مصطفی حداد صفحات 19-42
    یتناول البحث بالدراسه الرویه الجمالیه الشعریه للحرب، بوصفها مکونا جوهریا من مکونات الوعی العربی فی العصر الجاهلی، وذلک من خلال تصویر الشعراء الجاهلیین عتادهم الحربی. وقد حددت الدراسه مجالها فی دیوان الشاعر الجاهلی «اوس بن حجر» لظهور السلاح فیه بصور ذات شعریه فائقه. تهدف الدراسه إلی کشف الانساق المضمره التی تکتنزها صور السلاح فی اشعار اوس بن حجر، والکشف عن الوعی الجمالی الجاهلی للحرب، التی یمکن ان تعد احد الاوجه الماساویه للعالم الإنسانی.
    کلیدواژگان: الوعی الجمالی، الثنائیات الضدیه، الحرب، عده الحرب
  • الدکتور وفیق سلیطین صفحات 43-58
    یعد کتاب د. عبد الکریم الیافی «التعبیر الصوفی ومشکلته» علامه متقدمه فی سیاق الدراسات الجامعیه التی عنیت بدراسه التعبیر الصوفی وبحث خصائصه الذاتیه؛ إذ یعود تاریخ نشر العمل المذکور إلی سنه (1963)، عندما کان جزءا خاصا من کتاب الیافی الموسوم ب «دراسات فنیه فی الادب العربی».
    یتناول هذا البحث عمل الیافی المشار إلیه بالتعریف، والمناقشه، والنقد، والاستخلاص، وهو إذ یوجه إلی تعرف قیمه الکتاب یکشف، فی الآن ذاته، عن محددات الطابع التعلیمی الذی وسم التناول، وقیده فی إطار استراتیجیته الخاصه. ومن هنا تتاتی اهمیه المساءله النقدیه لجوانب العمل، فی منحی فتح إشاراته المقیده علی آفاق التجاوز المتلامحه وراء طوابع التقیید المدرسی، وفی منحی تخطی إجراءات المسح، والتتبع، وإفراد الخیوط الظاهره، نحو الغوص، عمیقا، وراء الاهداف المباشره: الإبلاغیه، والتوصیلیه، التی حکمت دراسه الیافی فی معالجه اسلوبی التعبیر الصوفی: الاسلوب التجریدی، والاسلوب الرمزی، علی نحو ما تمخضه النتائج المثبته فی ختام البحث.
    کلیدواژگان: التعبیر، الصوفی، التجرید، الرمز، البیداغوجیه
  • الدکتوره صغری فلاحتی، إسماعیل اشرف صفحات 59-78
    الحکمه کانت نوعا من التعبیر الذی یکثف الشعراء بها تجاربهم الذاتیه او ممارساتهم الیومیه، وکانوا یعبرون بها فی داخلهم من فکره او رای، ینقلون ذلک إلی من حولهم فی مجتمعهم فی القبیله او فی الاسواق والمواسم. والیازجی شاعر حکیم وهو من الشعراء الذین تطرقوا إلی جوانب الحکمه العدیده، خاصه حکمه الصبر کما إهتم بها اهتماما تاما. والیازجی یعلی مقام الصبر ویشوق الناس إلیه لان ثمرته حلوه تجعل الإنسان متمسکا بحبل الله تعالی وتزید إیمانه وتقوی عزمه امام بلایا الدهر.
    وقد تاثر الیازجی فی حکمته حول الصبر بالقرآن الکریم والاحادیث النبویه الشریفه ونهج البلاغه والمتنبی الذی کان من اعلام الشعراء وافذاذ الحکماء فی الشعر العربی القدیم، إضافه إلی الاقوال الماثوره والشعر القدیم والحدیث وما یجری علی السنه الناس من الامثال وما یعرض له من الخواطر فی اختباره للدنیا. لغته فی حکمته بسیطه لا یحتاج القارئ فی فهمها إلی التامل. وقد رکزت المقاله علی محاوله إرجاع المعانی التی تطرق إلی ها الیازجی فی اشعاره الحکمیه إلی مصادرها. وقد وجدنا الیازجی یکرر ما قاله الآخرون ولم یکن مبدعا فی خلق المعانی الجدیده.
    کلیدواژگان: ناصیف الیازجی، الحکمه، الصبر، القرآن، نهج البلاغه
  • الدکتور خالد عمر یسیر، إبراهیم خلیل الشبلی صفحات 79-94
    تتناول هذه الدراسه الکشف عن علاقه الذات بالآخر، کما قدمتها الروایه السوریه، تلک العلاقه التی کانت محکومه بمنطق القوه؛ إذ صورت الروایه السوریه قوه الآخر علی الصعد العسکریه والسیاسیه والفکریه، فی مقابل ضعف الذات و تشرذمها، ما جعلها فی موقف استلاب امام الآخر، وادی کذلک إلی إضعاف اجهزه مقاومتها له.
    کلیدواژگان: الذات، الآخر، القوه، علاقه
  • مجید محمدی بایزیدی، الدکتور عیسی عیسی متقی زاده، الدکتور علیرضا محمدرضایی صفحات 95-118
    نتیجه لتطور العلوم فی جمیع المجالات وبخاصه الادب ظهرت نظریات جدیده تحاول تحلیل النصوص وتفسیرها من منظار یختلف عما تعودنا علیه فی القدیم. فتغیرت اغراض ادوات البیان ووسائله عما کان فی العلوم القدیمه فی ضوء هذه النظریات. ومن اکثر هذه النظریات انتشارا وشیوعا هی ما یتصل بلسانیات النص التی تعتبر النص کلاما متصلا ذا وحده جلیه تنطوی علی بدایه ونهایه ویتسم بالانسجام والتماسک.
    یعد الانسجام من ابرز خصائص النص الذی تحدث عنه اللغویون، ومنهم: هالیدای ورقیه حسن اللذین الفا کتابا یحمل نفس العنوان وذکرا عوامل مختلفه تربط بین اجزاء النص، منها التقابل الذی هو نوع من التضام الذی یندرج فی المصاحبه اللغویه التی تلعب دورا بارزا بانواعها المختلفه فی انسجام النص واستمراریته. إن هذا التقابل یعد من اکثر علاقات المعنی شیوعا وانتشارا فی الصحیفه السجادیه، ویشکل ظاهره لغویه اسلوبیه ممیزه فی ها.
    یهدف هذا البحث إلی دراسه دور هذا العنصر البدیعی کعامل من عوامل الانسجام فی الصحیفه السجادیه متبعا فیه الاسلوب الوصفی - التحلیلی. وتدل النتائج علی ان اسلوب التقابل فی الصحیفه یودی إلی تحسین النص کمحسن بدیعی معنوی فی ضوء البلاغه القدیمه ویعد وسیله من ابرز وسائل الانسجام بین الجمل فی ضوء اللسانیات الحدیثه، بحیث یتجاوز هذا الانسجام دائره جمله واحده او عده جمل ویربط کل الادعیه کنص واحد یتمحور حول محور التقابل بین موقفی الحق والباطل اللذین یتمثلان فی الکلمات البیضاء والسوداء.
    کلیدواژگان: الصحیفه السجادیه، المطابقه والمقابله، الانسجام، الوحده الموضوعیه
  • جمال نصاری، الدکتور حامد صدقی صفحات 119-142
    بما ان الرمزیه هی مدرسه تاویلیه وفنیه تزید النص حرفیه وبهجه، حاولنا ان نتطرق إلی ها من خلال الطبیعه ونظامها الحرکی. فالطبیعه الرمزیه هی حصیله مخیله وبیئه. والشاعر فی خضم البیئه یجسد لنا الم الإنسان المعاصر بالاسلوب الرمزی. لکن یبقی سوال جوهری، هل الطبیعه الرمزیه فی شعر نیما یوشیج وبدرشاکرالسیاب تاخذ طابعا اجتماعیا (سوسیولوجیا) وسیاسیا؟
    نری الشاعرین یعیشان فی بیئه خضراء. لذا نری مدلولات الطبیعه کالنخیل والغابه والصفصاف والنیلوفر والصنوبر والبحر والمطر تهیمن علی المعجم اللغوی لهذین الشاعرین وتاخذ دلالات رمزیه کالثوره والوطن والخصب.
    فی بحث الطبیعه الرمزیه حاول الشاعران ان یصورا الوطن کحقل محروق. تضافرت حوله عوامل سیاسیه ملتهبه متمنیین هطول امطار الثوره. لتزدهر حال الامه وتنقشع الغمه وینزاح غبار الاستعمار وینسحب الاستبداد لیجری فی خلیج الحیاه، الحنین إلی العوده وإلی المستقبل الواعد.
    کلیدواژگان: الطبیعه، الرمز، بدرشاکرالسیاب، نیمایوشیج
|
  • Dr. Narges Ansari, Dr. Alireza Nazari Pages 1-18
    Imagery has been an important subject among the men of literature and dealing with this issue is not considered an extraordinary matter. This literary device plays a prominent role in transmitting the poet''s feelings and experiences to its addressees. Employing various styles of imagery by the poet provides the reader with rather a detailed and clearer literary work. This phenomenon is highlighted in the works of a great poet، Sharif Razi، of the Abbasid dynasty. With the help of imagery in drawing a canvas of concepts and themes، Razi aimed to emphasize his literary style on the reader. In relation to different poetic imageries، the present paper endeavors to investigate the metaphorical imagery in the elegies of this poet. In this regard، before analyzing the poems، a brief introduction on the practical aspects of this kind of imagery is provided. More than eighty odes and elegies of the aforementioned poet has been studied، its metaphorical imageries have been extracted، and thematically categorized. These themes mostly deal with the condition of the diseased person، the mourners، the mental state of the poet، death، time and tragedy. Moreover، the proportion of the images in relation to the represented themes is also taken into account. Onomotopia، colors along with their inspirational concepts are the result of this study. Furthermore، materialistic and concrete elements are the predominant features of the used imageries in which the poet has been inspired by nature and reality.
    Keywords: Sharif Razi, Elegy, Poetic imagery, Simile
  • Dr. Mustafa Haddad Pages 19-42
    This paper researches the aesthetic poetic vision of war، being one of the most crucial constituents of the Arabic Cognizance in the al-Jahili Era، through al-Jahili poets'' portrayal of their war apparatus. Since weapons appear in an extraordinarily poetic form، this study delineates its scope within the al-Jahili poet «Aws Bin Hujur». However، this paper aims to unleach the hidden arrays embedded in the descriptions of weapons in Aws Bin Hajar''s poems، and also to disclose the al-Jahili aesthetic cognizance of war which can be held as one of the catastrophic sides of humanity at large.
    Keywords: Aesthetic Cognizance, Binary Dichotomies, War, War Apparatus
  • Dr. Wafeeq Sleiteen Pages 43-58
    Abdulkareem alyafi'' s book، The Problem of sufi Expression، is a significant turning point in the process of academic studies that have tackled the sufi expression and its characteristics. The above – mentioned book was published in 1963 as part of Alyafi'' s book،Artistic studies in Arabic literature. this research focues on defining، discussing، and criticizing Alyafi'' s book Moreover، this research points out the pedagogical elements that characterized this book and confined it within its strategy. the significance of these critical issues spring from such restrictions to open its restricted signs to other horizons beyond the pedagogical confinements. Therefore، this research goes beyond mere surveying or following the obvious thread to dive deep after the direct and real issues that underlay much of Alyafi'' s study in tackling the two styles of Sufism: symbolism and Abstrationism.
    Keywords: Expression, Sufism, Abstractionism, symbol, pedagogy
  • Dr. Soghra Falahati, Esmail Ashraf Pages 59-78
    Wisdom is an expressing tool which poets denote in their innate experiences or routine behaviors. They further utilize wisdom to express their mentality and view points and transfer them to people in their tribe، bazaar or in special ceremonies. Yazji is among those contemporary poets who widely made use of wisdom specially patience so that made his best to develop it. Yazji has promoted the dignity of patience and has motivated people to exercise patience. He considers patience as the best device against the difficulties ant life complexities. This Lebanian poet argues that patience preserves the spirit from sadness and enmity and further provides full security and health for the spirit so that changes the difficulties into easiness. Yazji believes that patience intends to fulfill wishes after one has failed to achieve success because God has promised the best for those who exert patience. Yazji has been widely influenced by Quran، Prophetic Narratives and Motenabbi who one of the famous poet and wisdom in classical epoch of Arabian literature. His ability in wisdom and patient is very easy and transportable، so those whom eager to study his works haven’t any problems and difficulty.
    Keywords: Nasif Yazji, Wisdom, Patience, Quran, Nahjol Balaqe
  • Dr. Khaled Omar Yaseer, Ibrahim Khalil Al Shebly Pages 79-94
    This studying focuses on the relationship between the self and the other، as it shown in this Syrian novel. This relationship is based on a logic of power.، The Syrian novel portrays the power of the other in all aspects of life including political، military and educational life، in cocontrast with the weakness of the self and its disability. It has weakened resistance mechanisms in confronting the power.
    Keywords: The self, the other, power, relationship
  • Majid Mohammadi Bayazidi, Dr. Isa Mottaghizadeh, Dr. Alireza Mohammad, Rezaei Pages 95-118
    Following the development of sciences in all various aspects especially in literature، new concepts are appeared analyzing texts with a new and different look at what we have traditionally used to. In light of these comments، the instruments of interpretation have been changed in comparison with ancient times. Theories of context linguistic are among the most common and well-known theories in which، a context is believed as a continuous، coherent and apparent unity structure with no beginning and ending. Coherence is an obvious qualification of a text about which، some great linguists like Holiday and Roghayyeh Hassan have discussed in a book with the same title. They have argued about various factors such as confrontation that cohere different parts of text. Confrontation is a kind of conformity among different words which play significant role in coherence and continuity of text. This confrontation is one of the most common semantic relations in Sahifeh Sajjadieh; so that، it is being considered as a distinctive stylistic feature. This paper tries to consider this wonderful style with a descriptive-analytical method as one of the factors of coherence in Sahifeh Sajjadieh. The results show that the method of confrontation in Sahifeh Sajjadieh has a great role in beautification of context as an intellectual array under the light of old rhetoric، and is one of the greatest factors to cohere the context under the light of new linguistics. So، such a continuity and adherence is beyond one or more sentences and ties all prayers to each other as one text which are circling around contrast axis between right and wrong in the form of white and black words.
    Keywords: Sahifeh Sajjadieh, Correspondence, Confrontation, Coherence, Thematic Unity
  • Jamal Nassari, Dr. Hamed Sedghi Pages 119-142
    Symbolism is an interpretive and artistic movement that gives the text meaning، beauty and freshness. The researchers in this articleattempt to investigate the poetry of NimaYoushij and Badr Shakir al-Sayyab by referring to nature and its dynamic order، for the symbolic nature results from the imagination and the surrounding environment and the poet through nature and environment shows the pain and affliction of contemporary man in a symbolic way. The main question which remains to be answered، however، is that whetherthe symbolic nature in the poetry of NimaYoushij and Badr Shakir al-Sayyab takes a socio-political colour، too. The two poets lived in a greenenvironment and، therefore، we see elements of nature، such as woods، palm trees، willows، pine trees، lotuses، the sea، and rain،dominate the vocabulary of these two poets and take symbolic meaning like revolution، country and verdure. In regard of the symbolic nature NimaYoushij and Badr Shakir al-Sayyab tried to depict their country as a burned field of harvest surrounded by confused political factors. They wait in this period for rain to change and improve the state of the nation، obliterate the difficulties، set down the dust of colonialism، remove the clouds of despotism and oppression، and induce in the vein of life the desire of return and hope for a bright future.
    Keywords: nature, symbol, Badr Shakir al Sayyab, NimaYoushij